ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆԸ «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի (փաստաթղթային կոդ` Պ-1354-13.05.2026-ԱռՀ-011/0) եւ «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագծի (փաստաթղթային կոդ` Պ-13541 -13.05.2026-Առհ-011/0) վերաբերյալ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Վանիկ Օհանյանի եւ Լուսինե Բադալյանի կողմից օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացված «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը (փաստաթղթային կոդ` Պ-1354-13.05.2026-ԱռՀ-011/0) եւ «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը (փաստաթղթային կոդ` Պ-13541 -13.05.2026-Առհ-011/0)  (այսուհետ միասին` Նախագծերի փաթեթ) մասնագիտական փորձաքննության են ենթարկվել Ազգային ժողովի աշխատակազմի փորձագիտական եւ վերլուծական  վարչությունում: Նախագծերի փաթեթը ենթարկվել է իրավական, ֆինանսատնտեսագիտական, սոցիալական փորձաքննության:  Ստորեւ ներկայացվում է մասնագիտական փորձաքննության եզրակացությունը, ինչպես նաեւ Նախագծերի փաթեթին առնչվող այլ օրենքի կամ Ազգային ժողովի որոշման ընդունման անհրաժեշտության բացակայության  մասին տեղեկանքը: Իրավական փորձաքննության արդյունքները Նախագծերի փաթեթի` Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության եւ օրենքների պահանջներին համապատասխանության տեսանկյունից նշենք հետեւյալը. 1. «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 2-րդ հոդվածով «Դեղերի մասին» օրենքի 25-րդ հոդվածի 14-րդ մասը շարադրվում է նոր խմբագրությամբ, առաջարկում ենք «14.» մասի համարակալումը եւս նշել նոր խմբագրությամբ շարադրվող նորմի տեսքտում:  2. «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 3-րդ հոդվածով «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում լրացվող նոր նախադասությունների համաձայն. «Պիտանիության ժամկետը լրացած, չգրանցված, կեղծ, օգտագործման համար ոչ պիտանի, օրենքի խախտմամբ ներմուծված, անորակ, չհայտարարագրված բաղադրատարրեր պարունակող դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի, հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացում իրականացնող լիցենզավորված իրավաբանական անձի կամ անհատ ձեռնարկատիրոջ (այսուհետ՝ ոչնչացնող) կողմից էլեկտրոնային փոստով դեղերի շրջանառության ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազորած՝ վերահսկողություն իրականացնող տեսչական մարմնին առնվազն 5 աշխատանքային օր առաջ տրամադրում է ոչնչացում իրականացնելու վերաբերյալ տեղեկություն՝ ոչնչացման ենթակա դեղի անվանման, քանակի (դեղահատ, դեղապատիճ, ամպուլա, տուփ, բլիստեր, սրվակ, փամփուշտ, գրիչ-ներարկիչ, փաթեթիկ եւ այլն), սերիայի, պիտանիության ժամկետի, ոչնչացման վայրի, ժամի, ոչնչացում իրականացնելու համար դիմողի(ների) տվյալների վերաբերյալ: Դեղերի շրջանառության ոլորտում իրականացվող պետական վերահսկողության շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազորած՝ դեղերի շրջանառության ոլորտում վերահսկողություն իրականացնող տեսչական մարմնի կողմից դեղերի ոչնչացման գործընթացի նկատմամբ իրականացվում է վերահսկողություն: Ոչնչացնողն ապահովում է ոչնչացման գործընթացի տեսաձայնագրումը, որը պահպանվում է առնվազն մեկ տարի: Տեսաձայնագրման կարգը եւ տեսաձայնագրմանը ներկայացվող պահանջները սահմանում է Կառավարությունը: Ոչնչացում իրականացնելու վերաբերյալ տեղեկություն չտրամադրելը կամ սահմանված ժամկետի խախտմամբ տրամադրելն առաջացնում է օրենքով նախատեսված վարչական պատասխանատվություն:»: Վերոնշյալ լրացման վերաբերյալ հարկ ենք համարում նշել հետեւյալը. «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված է պիտանիության ժամկետը լրացած, չգրանցված, ինչպես նաեւ կեղծ եւ օգտագործման համար ոչ պիտանի, ոչ օրինական ճանապարհով ձեռք բերված, անորակ, չհայտարարագրված բաղադրատարրեր պարունակող դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացման վերաբերյալ իրավանորմ: «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 3-րդ հոդվածով «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում լրացվող նոր նախադասությունները եւս կարգավորում են դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացման իրավահարաբերությունները: Հարկ է նկատել, որ «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասի եւ քննարկվող լրացման ձեւակերպումներում դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի շրջանակը տարբեր է: Մասնավորապես՝ «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում, որտեղ սահմանված է ոչնչացման պահանջը ներառվում են ոչ օրինական ճանապարհով ձեռք բերված դեղերը, դեղանյութերը, դեղաբուսական հումքը եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքը: Մինչդեռ «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 3-րդ հոդվածով «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում նախատեսված լրացմամբ սահմանված իրավադրույթը տարածվում է ոչ թե ոչ օրինական ճանապարհով ձեռք բերված, այլ օրենքի խախտմամբ ներմուծված դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի նկատմամբ: Հարկ է նկատել, որ «ոչ օրինական ճանապարհով ձեռք բերված» հասկացությունը դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ավելի լայն շրջանակ է ընդգրկում:  Հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 3-րդ հոդվածով «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում լրացվող նոր նախադասությամբ սահմանվում է դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացմանը վերաբերող իրավանորմ, որն անմիջականորեն փոխկապակցված է «Դեղերի մասին» օրենքում արդեն իսկ գործող դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացման վերաբերյալ նորմի հետ, ապա  առաջարկում ենք քննարկվող լրացման դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի եւ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի շրջանակը նույնացնել «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում արդեն իսկ սահմանված շրջանակին:  3. «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 4-րդ հոդվածի վերնագիրն առաջարկում ենք հանել՝ հիմք ընդունելով «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» օրենքի 14-րդ հոդվածի 8-րդ մասում սահմանված պահանջը, այն է. «Օրենսդրական ակտի հոդվածները ունենում են վերնագրեր, բացառությամբ փոփոխություն կամ լրացում նախատեսող օրենսդրական ակտերի:»: 4. «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 1-ին հոդվածով Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի 47.3-րդ հոդվածում լրացվող նոր՝ 26-րդ մասում վարչական պատասխանատվություն է նախատեսված տեսաձայնագրման կարգի եւ պայմանների խախտմամբ որոշակի դեղերի կամ դեղանյութերի կամ դեղաբուսական հումքի կամ հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացում իրականացնելու համար:  Հարկ ենք համարում նշել, որ «Դեղերի մասին» օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 3-րդ հոդվածով «Դեղերի մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասում լրացվող նոր նախադասությամբ նախատեսված է Կառավարության ոչ թե տեսաձայնագրման պայմանների, այլ տեսաձայնագրման պահանջների սահմանման լիազորությունը: Քանի որ պատասխանատվության ծագման համար հիմք է հանդիսանում նյութական իրավունքի խախտումը, ուստի անհրաժեշտ է «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագծի 1-ին հոդվածով Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի 47.3-րդ հոդվածում լրացվող նոր՝ 26-րդ մասում «պայմանների» բառը փոխարինել «պահանջների» բառով՝ վարչական պատասխանատվություն նախատեսող նորմը պատասխանատվության սահմանման նյութական հիմքին համապատասխանեցնելու նպատակով:  Եզրահանգում Ամփոփելով փորձաքննության արդյունքները՝ կարող ենք նշել, որ Նախագծերի փաթեթով սահմանված կարգավորումներում Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության տեսանկյունից խնդրահարույց նորմեր առկա չեն:  Միաժամանակ, ներկայացված առաջարկությունների հիման վրա, անհրաժեշտ է ապահովել Նախագծերի փաթեթով սահմանված իրավակարգավորումների համապատասխանությունը միմյանց, «Դեղերի մասին» օրենքին եւ «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» օրենքին: ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ  ՎԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԻՐԱՎԱԿԱՆ  ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱԺԻՆ Կատարող՝ Ն. Ներսիսյան (հեռ.` 011-513-248) 21.05.2026թ. ՏԵՂԵԿԱՆՔ Նախագծերի փաթեթին առնչվող այլ օրենքի կամ Ազգային ժողովի որոշման ընդունման անհրաժեշտության բացակայության մասին Նախագծերի փաթեթին առնչվող այլ օրենքի կամ Ազգային ժողովի որոշման ընդունման անհրաժեշտությունը բացակայում է: ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ  ՎԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԻՐԱՎԱԿԱՆ  ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱԺԻՆ Կատարող՝ Ն. Ներսիսյան (հեռ.` 011-513-248) 21.05.2026թ. Ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության արդյունքները Ներկայացված Նախագծերի փաթեթով առաջարկվում է նախատեսել բժշկական հաստատության դեղատնից դեղերի բացթողնման կարգի սահմանում եւ կառավարության համար դրա սահմանման լիազորող նորմ, սահմանել դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի, հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացում իրականացնելու վերաբերյալ օրենսդրական մեխանիզմ, ինչպես նաեւ վարչական պատասխանատվություն՝ օրենքի վերոնշյալ պահանջների խախտման համար: Նախագծերի փաթեթը ֆինանսատնտեսագիտական հիմնախնդիրներ չի պարունակում, սակայն հարկ ենք համարում նշել, որ «Դեղերի մասին» օրենքը ոչ միայն բժշկական հաստատության դեղատնից, այլեւ ընդհանրապես դեղերի բացթողնման կարգի սահմանման լիազորություն չի նախատեսում, ուստի՝ եթե Նախագծերի փաթեթի հեղինակներն անհրաժեշտ են համարում նման կարգի սահմանումը, ապա, կարծում ենք, շատ ավելի հիմնավորված կլինի ընդհանրապես բոլոր տիպի դեղատների համար նման կարգ սահմանել: Մյուս կողմից, առաջարկվող կարգն, ակնհայտորեն զուտ տեխնիկական եւ մասնագիտական բնույթ պետք է ունենա, ուստի ներկայացվող լիազորող նորմն առաջարկում ենք սահմանել Լիազոր մարմնի, այլ ոչ թե կառավարության համար:  Եզրահանգում Նախագծերի փաթեթը ֆինանսատնտեսագիտական հիմնահարցերի տեսանկյունից լրամշակման կարիք չունի, սակայն տեխնիկական առումով խմբագրման անհրաժեշտություն է զգում: ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ  ՎԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ՖԻՆԱՆՍԱՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱԺՆԻ ՊԵՏ                         ԱՐԹՈՒՐ ԹԱՄԱԶՅԱՆ  (հեռ.` 011 513-668) 19.05.2026թ. Սոցիալական փորձաքննության արդյունքները Ներկայացված Նախագծերի փաթեթով առաջարկվում է լրացումներ եւ փոփոխություն կատարել «Դեղերի մասին» օրենքում (այսուհետ՝ Օրենք), ինչպես նաեւ լրացումներ կատարել Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքում՝ պայմանավորված  ՀՀ առողջապահական եւ աշխատանքի տեսչական մարմնի կողմից դեղերի շրջանառության վերահսկողության ոլորտում իրականացված ստուգումների, վարչական վարույթների ընթացքում ի հայտ եկած խնդիրների լուծման, իրականացվող վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությամբ: Թեեւ Օրենքը նախատեսել է իրավակարգավորում դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի, հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացում իրականացնելու վերաբերյալ, սակայն չի նախատեսել որեւէ օրենսդրական գործիքակազմ կամ մեխանիզմ, որը վերահսկելի կդարձներ վերոնշյալ գործընթացը: Առաջարկվող կարգավորումներով նախատեսվում է, որ պիտանիության ժամկետը լրացած, չգրանցված, կեղծ, օգտագործման համար ոչ պիտանի, օրենքի խախտմամբ ներմուծված, անորակ, չհայտարարագրված բաղադրատարրեր պարունակող դեղերի, դեղանյութերի, դեղաբուսական հումքի, հետազոտվող դեղագործական արտադրանքի ոչնչացում իրականացնող լիցենզավորված իրավաբանական անձի կամ անհատ ձեռնարկատիրոջ կողմից ոչնչացման վերաբերյալ համապատասխան տեղեկատվությունը պետք է սահմանված ժամկետում տրամադրվի տեսչական մարմնին, ինչը հնարավորություն կտա վերահսկելի դարձնել ոչնչացման գործընթացը: Առաջարկվող կարգավորումները կնպաստեն նաեւ դեղերի շրջանառության ոլորտում հնարավոր խախտումների կանխարգելմանը եւ բացահայտմանը: Նախագծերի փաթեթի վերաբերյալ դիտողություններ եւ առաջարկություններ չկան: Եզրահանգում Նախագծերի փաթեթը սոցիալական հիմնախնդիրների տեսանկյունից լրամշակման կարիք չունի: ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱԺՆԻ ՊԵՏ                        ԼԻԼԻԹ ՄԱՐԿՈՍՅԱՆ Կատարող՝   Լ. Սարգսյան (հեռ.՝ 011 513-270, 12-70) 21.05.2026թ.