English   Russian   English  

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՕՐԵՆՔԸ

ՏԵՂԱԿԱՆ ԻՆՔՆԱԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

Օրենքն ամբողջությամբ փոփոխվել է «Տեղական ինքնակառավարման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության 2016 թվականի դեկտեմբերի 16-ի ՀՕ-237-Ն օրենքով:

Ընդունվել է 07.05.2002
  • Գլուխ I. Ընդհանուր դրույթներ
  • Գլուխ II. Համայնքի ավագանին
  • Գլուխ III. Համայնքի ղեկավարը եւ նրա աշխատակազմը
  • Գլուխ IV. Համայնքի ղեկավարի իրավասությունը
  • Գլուխ V. Համայնքի սեփականությունը եւ տնտեսական գործունեությունը
  • Գլուխ VI. Համայնքի զարգացման ծրագիրը եւ բյուջեն
  • Գլուխ VII. Պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները
  • Գլուխ VIII. Միջհամայնքային միավորումները
  • Գլուխ IX.Մարզի խորհուրդը , Երեւանի խորհուրդը
  • Գլուխ X. Անցումային եւ եզրափակիչ դրույթներ

  •  

    ԳԼՈՒԽ I

    ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

    Հոդված 1. Օրենքի նպատակը

    Սույն օրենքը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության տեղական ինքնակառավարման հասկացությունը, սկզբունքները, մարմինները, լիազորությունները, դրանց իրավական, տնտեսական, ֆինանսական հիմքերն ու երաշխիքները, ինչպես նաեւ կարգավորում է պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները:

    Հոդված 2. Տեղական ինքնակառավարման մասին օրենսդրությունը

    Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման իրականացումը կարգավորվում է Սահմանադրությամբ, սույն օրենքով, այլ օրենքներով եւ իրավական ակտերով:

    Հոդված 3. Տեղական ինքնակառավարումը

    Տեղական ինքնակառավարումը բնակչության բարեկեցության բարելավման նպատակով սեփական պատասխանատվությամբ եւ օրենքի շրջանակներում ինքնուրույն գործող տեղական ինքնակառավարման մարմինների համայնքային խնդիրները լուծելու եւ համայնքի սեփականությունը տնօրինելու՝ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ եւ սույն օրենքով երաշխավորված իրավունքն ու համայնքի կարողությունն է:

    Տեղական ինքնակառավարումն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքում: Սեւանա լճի կարգավիճակը սահմանվում է օրենքով:

    Հոդված 4. Համայնքը

    Համայնքը պետական համակարգի ժողովրդավարական հիմքն է: Համայնքը բնակիչների հանրություն եւ վարչատարածքային միավոր է, որի սահմաններում համայնքի բնակիչներն ուղղակիորեն կամ օրենքով սահմանված ընտրովի մարմինների միջոցով իրականացնում են տեղական ինքնակառավարում: Համայնքն իրավաբանական անձ է, որի առանձնահատկությունները սահմանվում են սույն օրենքով: Համայնքն ինքնուրույն տնօրինում է իր սեփականությունը, ունի բյուջե, ինչպես նաեւ Հայաստանի Հանրապետության կամ համայնքի զինանշանի պատկերով եւ իր անվանմամբ կնիք:

    Հոդված 5. Համայնքի բնակիչները

    Համայնքի բնակիչ է այն անձը, որը հաշվառված է տվյալ համայնքում:

    Համայնքի բնակիչների մասնակցությունը տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգրքով:

    Հոդված 6. Համայնքի վարչական տարածքը

    Համայնքը կազմված է մեկ կամ ընդհանուր տարածքով միավորված մի քանի բնակավայրից:

    Համայնքի վարչական տարածքն ընդգրկում է հողեր եւ ջրային տարածքներ, որոնց սեփականատեր կարող են լինել ֆիզիկական եւ իրավաբանական անձինք, համայնքը, ինչպես նաեւ պետությունը: Համայնքի վարչական սահմանների նկարագրությունը սահմանվում է օրենքով:

    Հոդված 7. Տեղական ինքնակառավարման մարմինները

    Ժողովրդի իշխանություն իրականացնելու եւ համայնքային խնդիրները լուծելու նպատակով համայնքներում օրենքով սահմանված կարգով ընտրվում են տեղական ինքնակառավարման մարմիններ` համայնքի ավագանի եւ համայնքի ղեկավար: Համայնքի ղեկավար եւ ավագանու անդամներ կարող են ընտրվել առնվազն մեկ տարի տվյալ համայնքի բնակիչ համարվող քաղաքացիները:

    Համայնքի ավագանին ներկայացուցչական մարմին է եւ իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ եւ սույն օրենքով նախատեսված լիազորություններ:

    Համայնքի ավագանին իր լիազորություններն ստանձնում է ոչ շուտ, քան նախորդ ավագանու լիազորությունների ժամկետի ավարտման հաջորդ օրը:

    Համայնքի ղեկավարը (քաղաքային համայնքում` քաղաքապետը, Երեւանի թաղային համայնքում` թաղապետը, գյուղական համայնքում` գյուղապետը) պաշտոնապես ներկայացնում է համայնքը, համայնքի գործադիր մարմինն է եւ իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ ու սույն օրենքով նախատեսված լիազորությունները:

    Համայնքի ղեկավարն իր պաշտոնն ստանձնում է ոչ շուտ, քան համայնքի նախորդ ղեկավարի լիազորությունների ավարտման հաջորդ օրը:

    Արտահերթ ընտրությունների միջոցով ընտրված համայնքի ղեկավարն իր պաշտոնն ստանձնում է ընտրությունների արդյունքների պաշտոնական հրապարակման հաջորդ օրը:

    Հոդված 8. Տեղական ինքնակառավարման մարմինների նստավայրը

    Տեղական ինքնակառավարման մարմինները՝ համայնքի ավագանին եւ համայնքի ղեկավարը, գործում են իրենց որոշած նստավայրում:

    Համայնքի նստավայրի շենքի վրա տեղադրվում է Հայաստանի Հանրապետության դրոշը, իսկ համայնքի ղեկավարի աշխատասենյակում՝ նաեւ Հայաստանի Հանրապետության զինանշանը:

    Հոդված 9. Տեղական ինքնակառավարման սկզբունքները

    Տեղական ինքնակառավարման սկզբունքներն են`

    1) ընդհանուր իրավասությունը` համայնքային շահերին վերաբերող, ցանկացած գործունեության իրականացման իրավունքը, եթե օրենքով այլ բան նախատեսված չէ.

    2) ինքնուրույնությունը եւ սեփական պատասխանատվությունը տեղական ինքնակառավարումն իրականացնելիս.

    3) համայնքներին օրենքով վերապահված լիազորությունների եւ դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների համապատասխանությունը.

    4) պետական մարմինների լիազորությունների փոխանցումը համայնքներին, եթե այդ լիազորություններն առավել արդյունավետ կարող են իրականացվել համայնքներում՝ օրենքով դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների պարտադիր ապահովմամբ.

    5) համայնքի իրավունքների, օրինական շահերի եւ սեփականության՝ օրենքով սահմանված կարգով պաշտպանությունը.

    6) ֆինանսապես թույլ համայնքներին ֆինանսական համահարթեցման միջոցով աջակցությունը.

    7) առանձին խնդիրներ համատեղ լուծելու նպատակով, օրենքով սահմանված կարգով, այլ համայնքների հետ միջհամայնքային միավորումներ ձեւավորելը.

    8) համայնքի անդամների առջեւ հաշվետու լինելը.

    9) տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության հրապարակայնությունը եւ թափանցիկությունը:

    Հոդված 10. Տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների ընդհանուր բնութագիրը

    Տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունները լինում են սեփական եւ պետության կողմից պատվիրակված:

    Սեփական լիազորությունները բաժանվում են պարտադիր եւ կամավոր լիազորությունների:

    Տեղական ինքնակառավարման մարմինների պարտադիր լիազորությունները եւ դրանց իրականացման կարգը սահմանվում են օրենքով:

    Պետական մարմիններին վերապահված լիազորությունների իրականացումը կարող է սույն օրենքով փոխանցվել համայնքներին՝ որպես պետության պատվիրակած լիազորություններ:

    Պետության պատվիրակած լիազորություններն իրականացվում են օրենքով կամ կառավարության սահմանած կարգով: Պետության պատվիրակած լիազորություններն ամբողջովին եւ պարտադիր ֆինանսավորվում են պետական բյուջեից՝ պետության պատվիրակած լիազորությունների ֆինանսավորման նպատակով նախատեսված հատկացումների հաշվին:

    Պարտադիր եւ պետության պատվիրակած լիազորությունները ենթակա են համայնքի կողմից առաջնահերթությամբ եւ օրենքով սահմանված կարգով կատարման:

    Կամավոր լիազորություններն իրականացվում են համայնքի բյուջեով նախատեսված հատկացումներին համապատասխան եւ ավագանու սահմանած կարգով:

    Սույն օրենքում թվարկված կամավոր լիազորություններն սպառիչ չեն: Այլ օրենքներով տեղական ինքնակառավարման մարմիններին վերապահված լիազորությունները համայնքները կարող են իրականացնել միայն որպես կամավոր լիազորություններ: Տեղական ինքնակառավարման մարմինները կարող են իրականացնել համայնքային շահերին վերաբերող, օրենքին չհակասող ցանկացած գործունեություն:
     


    ԳԼՈՒԽ II

    ՀԱՄԱՅՆՔԻ ԱՎԱԳԱՆԻՆ

    Հոդված 11. Համայնքի ավագանու գործունեության կազմակերպումը

    Համայնքի ավագանին կազմավորված է համարվում, եթե ընտրվել են ավագանու անդամների՝ օրենքով սահմանված թվի կեսից ավելին:

    Համայնքի ավագանին ընդունում է կանոնակարգ, որը կարգավորում է ավագանու գործունեությունը, նիստերի նախապատրաստումը եւ անցկացումը: Ավագանու նիստերն անցկացվում են ոչ պակաս, քան երկու ամիսը մեկ անգամ: Ավագանին կարող է անցկացնել արտահերթ նիստեր:

    Համայնքի ավագանին, իրեն վերապահված լիազորությունների իրականացման համար, իր որոշմամբ կարող է ստեղծել մշտական գործող կամ ժամանակավոր հանձնաժողովներ:

    Համայնքի ղեկավարը համայնքի նստավայրում անհրաժեշտ պայմաններ է ստեղծում համայնքի ավագանու՝ սույն օրենքով, ինչպես նաեւ ավագանու կանոնակարգով նախատեսված կարգով գործունեության իրականացման համար:

    Ավագանու նիստում կարող է քննարկվել համայնքի շահերին վերաբերող ցանկացած հարց: Քննարկվող հարցերի վերաբերյալ ավագանին ընդունում է որոշումներ եւ ուղերձներ: Սույն օրենքով սահմանված դեպքերում ավագանին կազմում է արձանագրություններ:

    Համայնքի շահերին վերաբերող, բայց իր իրավասությունից դուրս գտնվող հարցերի առնչությամբ ավագանին կարող է ընդունել ուղերձներ` ուղղված համայնքի բնակչությանը, համայնքի ղեկավարին, մարզպետին կամ պետական այլ մարմիններին:

    Պետական մարմինները կամ համայնքի ղեկավարն ավագանու ընդունած ուղերձն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում պարտավոր են քննության առնել եւ արդյունքների մասին պաշտոնապես տեղեկացնել ավագանուն:

    Հոդված 12. Համայնքի ավագանու նիստի օրակարգը եւ որոշման նախագծերի նախապատրաստումը

    Համայնքի ավագանու նիստերի օրակարգի նախագիծը ձեւավորում են համայնքի ղեկավարը եւ ավագանու անդամները՝ համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի քարտուղարին նիստից առնվազն հինգ օր առաջ ներկայացրած գրավոր հարցերից:

    Հարցերի հեղինակները պետք է ներկայացնեն որոշման նախագծեր: Յուրաքանչյուր նախագծին կցվում են դրա ընդունման անհրաժեշտության հիմնավորումները եւ յուրաքանչյուր որոշման նախագծի իրականացման ֆինանսական ծախսերի նախահաշիվները:

    Նիստի օրակարգի նախագիծը, դրանում ընդգրկված հարցերի որոշման նախագծերը եւ համապատասխան փաստաթղթերը նիստն սկսվելուց առնվազն երեք օր առաջ տրամադրվում են ավագանու անդամներին:

    Նիստի օրակարգը հաստատվում է համայնքի ավագանու որոշմամբ:

    Հոդված 13. Նորընտիր ավագանու առաջին նիստը

    Նորընտիր ավագանու առաջին նիստը գումարվում է ոչ ուշ, քան ավագանու լիազորություններն ստանձնելու պահից քսան օրվա ընթացքում:

    Հոդված 14. Համայնքի ավագանու նիստը

    Համայնքի ավագանու նիստը հրավիրում եւ վարում է համայնքի ղեկավարը կամ պաշտոնակատարը. նրանք ունեն խորհրդակցական ձայնի իրավունք:

    Համայնքի ավագանու նիստն իրավազոր է, եթե նիստին ներկա են ավագանու անդամների կեսից ավելին: Եթե կես ժամվա ընթացքում չի ապահովվում նիստի իրավազորությունը, կամ նիստին չի ներկայանում համայնքի ղեկավարը, եւ նիստը չի սկսվում, ապա նիստի չկայացման մասին կազմվում է արձանագրություն, որն ստորագրում են ավագանու՝ նիստին ներկայացած անդամները:

    Համայնքի ավագանու որոշումները եւ ուղերձներն ընդունվում են ավագանու՝ նիստին ներկա անդամների ձայների մեծամասնությամբ:

    Համայնքի ավագանու որոշման մեջ նշվում են որոշման նախագծին կողմ, դեմ եւ ձեռնպահ քվեարկած ավագանու անդամների ազգանունները, որոնց դիմաց նրանք ստորագրում են: Համայնքի ավագանու որոշումը կնքում է համայնքի ղեկավարը:

    Համայնքի ավագանու նիստը շարունակվում է մինչեւ օրակարգի սպառումը: Նիստը կարող է ընդհատվել ավագանու որոշմամբ կամ սույն օրենքով նախատեսված դեպքերում:

    Համայնքի ավագանու նիստը դռնբաց է: Առանձին դեպքերում ավագանու նիստին ներկա անդամների ձայների երկու երրորդի որոշմամբ կարող է անցկացվել դռնփակ նիստ:

    Համայնքի ավագանին նիստին կարող է հրավիրել եւ լսել ցանկացած անձի: Համայնքի ղեկավարի հրավերով ավագանու նիստին մասնակցում են համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի աշխատակիցները:

    Համայնքի ավագանու որոշումների վերաբերյալ համայնքի ղեկավարը եռօրյա ժամկետում ավագանուն կարող է ներկայացնել գրավոր առարկություններ եւ առաջարկություններ՝ համապատասխան հիմնավորումներով, եթե ավագանու որոշումը, իր կարծիքով, հակասում է օրենքին կամ ավագանու նախկին որոշումներին:

    Եթե համայնքի ղեկավարն ավագանու որոշման դեմ առարկում է, ապա եռօրյա ժամկետում հրավիրում է ավագանու արտահերթ նիստ, իսկ որոշման կատարումը հետաձգվում է՝ մինչեւ այդ նիստում ավագանու կողմից դրա քննարկումը: Ավագանին քննարկում է նշված առարկությունները եւ որոշում է ընդունում նիստին ներկա ավագանու անդամների ձայների մեծամասնությամբ: Նշված նիստում եւ նախատեսված ժամկետներում որոշումը չվերանայելու կամ ավագանու նիստը չկայանալու դեպքում որոշումն ուժի մեջ է մտնում եւ ենթակա է պարտադիր կատարման:

    Համայնքի ավագանու որոշումները համայնքի ղեկավարը կարող է բողոքարկել դատական կարգով:

    Հոդված 15. Համայնքի ավագանու արտահերթ նիստը

    Համայնքի ավագանու արտահերթ նիստ գումարում է համայնքի ղեկավարը կամ նրա պաշտոնակատարը` իր կամ ավագանու անդամների՝ օրենքով սահմանված թվի առնվազն մեկ երրորդի նախաձեռնությամբ:

    Ավագանու արտահերթ նիստն անցկացվում է նախաձեռնողի սահմանած օրակարգով եւ ժամկետում:

    Արտահերթ նիստի օրակարգը, դրանում ընդգրկված հարցերի որոշման նախագծերը եւ համապատասխան փաստաթղթերն ավագանու անդամներին տրամադրվում են նիստից մեկ օր առաջ:

    Արտահերթ եւ հերթական նիստերում քննարկվող հարցերի որոշման նախագծերի ընդունման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերին ներկայացվում են համանման պահանջներ:

    Հոդված 16. Համայնքի ավագանու իրավասությունը

    Համայնքի ավագանին սույն օրենքով սահմանված կարգով`

    1) ընդունում է իր կանոնակարգը սույն օրենքի պահանջներին համապատասխան.

    2) հաստատում է համայնքի զարգացման ծրագիրը.

    3) հաստատում է համայնքի բյուջեն, բյուջեի՝ համայնքի ղեկավարի առաջարկած փոփոխությունները եւ բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը.

    4) վերահսկում է համայնքի բյուջեի կատարումը եւ համայնքի ստացած վարկերի ու այլ ներգրավված ֆինանսական միջոցների օգտագործումը.

    5) որոշում է կամավոր լիազորությունների իրականացման կարգը եւ անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցները` համայնքի ղեկավարի ներկայացմամբ.

    6) նախաձեռնում եւ օրենքով սահմանված կարգով նշանակում է տեղական հանրաքվե.

    7) վերահսկողություն է իրականացնում համայնքի ղեկավարի ընդունած որոշումների նկատմամբ՝ օրենքներին եւ ավագանու որոշումներին դրանց համապատասխանության վերաբերյալ.

    8) որոշում է համայնքի ղեկավարի վարձատրության չափը.

    9) որոշում է կայացնում առաջարկություն ներկայացնել մարզպետին, իսկ Երեւանում՝ Երեւանի քաղաքապետին, համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու վերաբերյալ.

    10) որոշում է կայացնում միջհամայնքային միավորումներ ձեւավորելու մասին, ինչպես նաեւ առաջարկություն է ներկայացնում պետական լիազորված մարմին՝ այլ համայնքների հետ միավորվելով նոր համայնք ստեղծելու վերաբերյալ.

    11) որոշում է կայացնում միջհամայնքային միավորումում իր ներկայացուցիչը նշանակելու վերաբերյալ.

    12) որոշում է կայացնում պետական մարմիններից եւ պաշտոնատար անձանցից համայնքի խնդիրներին վերաբերող եւ օրենքով սահմանված գաղտնի տեղեկություններ չպարունակող փաստաթղթեր ստանալու վերաբերյալ: Այդ պահանջի կատարումը մեկամսյա ժամկետում պարտադիր է պետական մարմինների եւ պաշտոնատար անձանց համար.

    13) որոշում է կայացնում ավագանու անդամի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման վերաբերյալ.

    14) օրենքով սահմանված կարգով որոշում է կայացնում համայնքային բյուջետային հիմնարկների, համայնքի մասնակցությամբ առեւտրային եւ ոչ առեւտրային կազմակերպությունների ստեղծման, վերակազմակերպման կամ լուծարման մասին.

    15) իր որոշմամբ համաձայնություն է տալիս համայնքի ղեկավարի ներկայացրած՝ բյուջետային հիմնարկների եւ ոչ առեւտրային կազմակերպությունների ղեկավարների թեկնածուներին.

    16) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հաստատում է համայնքի մասնակցությամբ առեւտրային կազմակերպությունների խորհուրդների եւ վերստուգիչ մարմինների կազմերը: Այդ մարմիններում ավագանու առաջադրած ներկայացուցիչների թիվը կարող է լինել միայն կեսից պակաս.

    17) հաստատում է առեւտրի, հասարակական սննդի եւ սպասարկման ոլորտի գործունեության համայնքային կանոնները՝ օրենքով սահմանված կարգով.

    18) սահմանում է օրենքով սահմանված տեղական տուրքերի եւ վճարների դրույքաչափերը.

    19) սահմանում է համայնքի կողմից մատուցվող ծառայությունների դիմաց գանձվող վճարների դրույքաչափերը.

    20) որոշում է կայացնում համայնքի սեփականություն համարվող գույքը վարձակալության հանձնելու եւ օտարելու մասին, հաստատում է դրանց վարձավճարների, օտարման գների չափերը եւ պայմանները, իսկ աճուրդային եղանակով օտարելու դեպքում՝ գույքի մեկնարկային գինը.

    21) որոշում է կայացնում համայնքային նշանակության փողոցների, պողոտաների, հրապարակների, զբոսայգիների, համայնքային ենթակայության կրթական, մշակութային եւ այլ հիմնարկների ու կազմակերպությունների անվանման եւ վերանվանման վերաբերյալ.

    22) իր որոշմամբ վավերացնում է Հայաստանի Հանրապետության եւ այլ պետությունների համայնքների հետ համագործակցելու մասին պայմանագրերը: Համայնքների գործունեությունը համակարգելու, ինչպես նաեւ ընդհանուր շահերը ներկայացնելու եւ պաշտպանելու նպատակով որոշում է կայացնում համայնքների հիմնադրած միություններին անդամակցելու եւ դրանց անդամության վճարները մուծելու մասին.

    23) որոշում է կայացնում վարկերի եւ օրենքով սահմանված կարգով այլ միջոցների ներգրավման վերաբերյալ.

    24) որոշում է կայացնում գյուղական եւ քաղաքային համայնքների ավագանիների կողմից՝ իրենց կանոնակարգերին համապատասխան Հայաստանի Հանրապետության եւ օտարերկրյա քաղաքացիներին համայնքի պատվավոր քաղաքացու կոչում շնորհելու կամ պատվավոր կոչումից զրկելու վերաբերյալ.

    25) որոշում է կայացնում համայնքի զինանշանի վերաբերյալ.

    26) հաստատում է համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների աշխատակիցների թվաքանակը, հաստիքացուցակը եւ պաշտոնային դրույքաչափերը.

    27) հաստատում է համայնքի քաղաքաշինական գլխավոր հատակագիծը, հողերի գոտիավորման եւ օգտագործման սխեման, ինչպես նաեւ առանձին հատվածների եւ քաղաքաշինական համալիրների գոտիավորման, հողաշինարարական, մանրամասն հատակագծման եւ կառուցապատման նախագծերը, ինչպես նաեւ բնակավայրի պատմամշակութային հիմնավորման եւ պատմության ու մշակութային անշարժ հուշարձանների պահպանական գոտիների նախագծերը.

    28) հաստատում է բնակավայրի քաղաքաշինական կանոնադրությունը.

    29) հաստատում է համայնքի սեփականության ամենամյա գույքագրման փաստաթղթերը.

    30) պետական լիազորված մարմին առաջարկություն է ներկայացնում կամ համաձայնություն է տալիս համայնքի անվանափոխության վերաբերյալ:
    Համայնքի ավագանին իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ եւ օրենքով սահմանված այլ լիազորություններ:

    Հոդված 17. Համայնքի ավագանու առաջարկությունը համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու մասին

    Համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկության վերաբերյալ առաջարկությունը կարող է արվել համայնքի ավագանու անդամների՝ օրենքով սահմանված թվի առնվազն մեկ երրորդի գրավոր նախաձեռնությամբ:

    Այդ առաջարկությունը համայնքի ավագանին կարող է անել, եթե համայնքի ղեկավարը խախտում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, օրենքները եւ ավագանու որոշումները: Այդ նիստին համայնքի ղեկավարի անհարգելի պատճառով չներկայանալու դեպքում համայնքի ավագանին կազմում է արձանագրություն, որը եռօրյա ժամկետում ուղարկվում է մարզպետին: Արձանագրությունը մարզպետի համար հիմք է իր կողմից համայնքի ղեկավարի անվստահության գործընթացը նախաձեռնելու համար:

    Համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու առաջարկությունն ընդունվում է ավագանու անդամների՝ օրենքով սահմանված թվի ձայների կեսից ավելիով: Որոշումը եռօրյա ժամկետում ուղարկվում է մարզպետին, Երեւանում՝ Երեւանի քաղաքապետին՝ դրան կցելով համայնքի ղեկավարի կարծիքը:

    Մարզպետը համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու մասին համայնքից ստացած փաստաթղթերը եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է կառավարություն` կցելով իր կարծիքը:

    Համայնքի ավագանին համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու առաջարկությունը կարող է քննարկել համայնքի ղեկավարի լիազորություններն ստանձնելուց ոչ շուտ, քան մեկ տարի հետո:

    Հոդված 18. Համայնքի ավագանու անդամի այլ պաշտոններ զբաղեցնելու սահմանափակումը

    Համայնքի ավագանու անդամը չի կարող միաժամանակ`

    1) աշխատել նույն համայնքի ղեկավարի աշխատակազմում, համայնքի բյուջետային հիմնարկներում, լինել համայնքային հիմնարկների եւ կազմակերպությունների ղեկավար.

    2) լինել մեկ այլ համայնքի ղեկավար կամ ավագանու անդամ.

    3) աշխատել իրավապահ, պետական անվտանգության եւ դատական մարմիններում:

    Սույն հոդվածով սահմանված, ինչպես նաեւ զինված ուժերում ծառայելու կամ ծառայության անցնելու դեպքերում համայնքի ավագանու անդամը պարտավոր է մինչեւ ավագանու հերթական նիստը գրավոր հրաժարվել ավագանու անդամությունից, հակառակ դեպքում նրա լիազորությունները դադարեցվում են:

    Հոդված 19. Համայնքի ավագանու անդամի իրավունքները

    Համայնքի ավագանու անդամն իրավունք ունի`

    1) առաջարկություններ ներկայացնել ավագանու նիստերի օրակարգի եւ քննարկվող հարցերի վերաբերյալ.

    2) նախապատրաստել եւ ավագանու քննարկմանը ներկայացնել հարցեր, որոշումների եւ ուղերձների նախագծեր.

    3) համայնքի ղեկավարից պահանջել եւ ստանալ նրա գործունեության վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկանքներ.

    4) համայնքի ավագանու եւ համայնքի ղեկավարի որոշումները կամ գործողությունները բողոքարկել դատարան, եթե խախտվել են նրա՝ որպես ավագանու անդամի իրավունքները.

    5) ստանալ դրամական փոխհատուցում՝ սույն օրենքով սահմանված կարգով իր պարտականություններն իրականացնելու հետեւանքով կատարած ծախսերի դիմաց:

    Հոդված 20. Համայնքի ավագանու անդամի պարտականությունները

    Համայնքի ավագանու անդամը պարտավոր է իր գործունեության ընթացքում առաջնորդվել օրենքով եւ համայնքի բարօրությանն ուղղված համոզմունքով:

    Համայնքի ավագանու անդամը պարտավոր է`

    1) մասնակցել ավագանու նիստերին.

    2) պարբերաբար հանդիպել համայնքի բնակչության հետ, համայնքի ընտրողներին տեղեկացնել համայնքի ավագանու աշխատանքների մասին.

    3) մասնակցել ավագանու կողմից անցկացվող քաղաքացիների ընդունելություններին.

    4) չմասնակցել ավագանու այն որոշման քվեարկությանը, որն առնչվում է իր, իր ընտանիքի անդամների եւ մերձավոր բարեկամների (ծնող, քույր, եղբայր, երեխա) շահերին.

    5) անհամատեղելի պաշտոններում ընտրվելու կամ նշանակվելու դեպքում անհապաղ գրավոր տեղյակ պահել ավագանուն կամ համայնքի ղեկավարին:

    Հոդված 21. Համայնքի ավագանու անդամի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցումը

    Համայնքի ավագանու անդամի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցվում են, եթե`

    1) դադարեցվել է նրա` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը.

    2) նա դադարել է համայնքի բնակիչ լինելուց.

    3) դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճռով նա դատապարտվել է ազատազրկման եւ կրում է պատիժը.

    4) նա զորակոչվել կամ ծառայության է անցել զինված ուժերում.

    5) դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած վճռով նա անգործունակ, սահմանափակ գործունակ, անհայտ բացակայող կամ մահացած է ճանաչվել.

    6) նա ավագանու անդամության հետ անհամատեղելի պաշտոն է զբաղեցնում.

    7) նա մեկ տարվա ընթացքում անհարգելի պատճառով բացակայել է ավագանու նիստերի կամ քվեարկությունների ավելի քան կեսից.

    8) նա հրաժարական է տվել.

    9) նա մահացել է:

    Բացառությամբ սույն հոդվածի 9-րդ կետի, սույն հոդվածով նախատեսված դեպքերում ավագանու անդամի լիազորությունները դադարեցվում են համայնքի ավագանու հերթական նիստը սկսվելու պահից: Դրա վերաբերյալ համայնքի ավագանին կազմում է արձանագրություն, որն ստորագրում են ավագանու մյուս անդամները կամ համայնքի ղեկավարը:

    Սույն հոդվածի 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերում ավագանու անդամի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցվում են ավագանու որոշմամբ: Նիստ գումարելու անհնարինության դեպքում ավագանու մյուս անդամները կազմում են ավագանու անդամի լիազորությունների դադարեցման մասին արձանագրություն:

    Հոդված 22. Համայնքի ավագանու լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցումը

    Եթե համայնքի ավագանու անդամի լիազորությունների դադարեցման հետեւանքով անհնարին է դառնում համայնքի ավագանու հետագա նիստերի անցկացումը, ապա ավագանու լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման վերաբերյալ կազմվում է արձանագրություն, որն ստորագրում են ավագանու մնացած անդամները կամ համայնքի ղեկավարը:

    Տվյալ արձանագրությունը համապատասխան մարզպետի միջոցով ներկայացվում է պետական լիազորված մարմին: Կառավարությունը, օրենքով սահմանված կարգով, պետական լիազորված մարմնի ներկայացմամբ, նշանակում է ավագանու արտահերթ ընտրություններ:

    Ավագանու անդամների լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցվում են նաեւ, եթե օրենքով սահմանված կարգով տվյալ համայնքը վերակազմակերպվում է որպես այլ վարչատարածքային միավոր:

    Հոդված 23. Համայնքի ավագանու անդամի ծախսերի հատուցումը

    Համայնքի ավագանու անդամը, իր պարտականությունների կատարման հետեւանքով առաջացած ծախսերի դիմաց, իր ցանկությամբ եւ ավագանու որոշմամբ կարող է ստանալ ամսական դրամական փոխհատուցում՝ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորի ամենամսյա պատգամավորական ծախսերի մինչեւ 30 տոկոսի չափով:
     
     

    ԳԼՈՒԽ III

    ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՂԵԿԱՎԱՐԸ ԵՎ ՆՐԱ ԱՇԽԱՏԱԿԱԶՄԸ

    Հոդված 24. Համայնքի ղեկավարը

    Համայնքի ղեկավար կարող է ընտրվել 25 տարին լրացած, առնվազն մեկ տարի տվյալ համայնքի բնակիչ համարվող Հայաստանի Հանրապետության ընտրական իրավունք
    ունեցող յուրաքանչյուր քաղաքացի:

    Համայնքի ղեկավարը պետք է ունենա միջնակարգ մասնագիտական կամ բարձրագույն կրթություն: Նույն անձը համայնքի ղեկավարի պաշտոնում կարող է ընտրվել ոչ ավելի, քան երկու անգամ անընդմեջ:

    Հոդված 25. Համայնքի ղեկավարի պաշտոնի անհամատեղելիությունը

    Համայնքի ղեկավարը չի կարող զբաղեցնել այլ պաշտոն, կատարել վճարովի այլ աշխատանք, բացի ստեղծագործական, գիտական եւ մանկավարժական աշխատանքից:

    Հոդված 26. Համայնքի ղեկավարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցումը

    Համայնքի ղեկավարի լիազորությունները պետական լիազորված մարմնի ներկայացմամբ վաղաժամկետ դադարեցնում է կառավարությունը, եթե`

    1) նա հրաժարական է տվել.

    2) դադարեցվել է նրա` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը.

    3) նա դադարել է համայնքի բնակիչ լինելուց.

    4) դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած վճռով նա դատապարտվել է ազատազրկման եւ կրում է պատիժը.

    5) դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած վճռով նա ճանաչվել է անգործունակ, սահմանափակ գործունակ, անհայտ բացակայող կամ մահացած.

    6) նա անհամատեղելի պաշտոն է զբաղեցնում.

    7) նա մահացել է:

    Նշված դեպքերում համայնքի ավագանին կազմում է արձանագրություն, որը ներկայացվում է պետական լիազորված մարմին:

    Կառավարությունը համայնքի ղեկավարի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնում է, եթե տվյալ համայնքը, օրենքով սահմանված կարգով, վերակազմակերպվում է որպես այլ վարչատարածքային միավոր:

    Հոդված 27. Համայնքի ղեկավարի վարձատրությունը

    Համայնքի ղեկավարի աշխատավարձը սահմանվում է Ազգային ժողովի պատգամավորի աշխատավարձի նկատմամբ հետեւյալ տոկոսաչափերով`

    1) մինչեւ 1000 բնակիչ ունեցող համայնքի ղեկավարի համար` մինչեւ 50 տոկոսը.

    2) 1001-ից մինչեւ 5000 բնակիչ ունեցող համայնքի ղեկավարի համար` մինչեւ 60 տոկոսը.

    3) 5001-ից մինչեւ 20000 բնակիչ ունեցող համայնքի ղեկավարի համար` մինչեւ 70 տոկոսը.

    4) 20001-ից մինչեւ 75000 բնակիչ ունեցող համայնքի ղեկավարի համար` մինչեւ 80տոկոսը.

    5) 75000-ից ավելի բնակիչ ունեցող համայնքի ղեկավարի համար՝ մինչեւ 90 տոկոսը:

    Հոդված 28. Համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների ձեւավորումը

    Համայնքի ղեկավարն իր լիազորություններն իրականացնում է իր աշխատակազմի, համայնքային բյուջետային հիմնարկների, առեւտրային եւ ոչ առեւտրային կազմակերպությունների միջոցով:

    Համայնքի ղեկավարի աշխատակազմը բաղկացած է համայնքի ղեկավարի տեղակալից, աշխատակազմի քարտուղարից, բաժինների ղեկավարներից, ինչպես նաեւ հաստիքացուցակով նախատեսված այլ աշխատողներից:

    Համայնքի ղեկավարն ինքնուրույն ու սեփական պատասխանատվությամբ է իրականացնում կադրային քաղաքականությունը եւ ձեւավորում համայնքի ղեկավարի աշխատակազմը, ինչպես նաեւ իր ներկայացմամբ եւ ավագանու համաձայնությամբ նշանակում է համայնքային բյուջետային հիմնարկների ղեկավարներին:

    Համայնքի ղեկավարը, իր պաշտոնն ստանձնելու օրվանից ոչ ուշ, քան մեկ ամսվա ընթացքում, մշակում եւ համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում իր աշխատակազմի, ինչպես նաեւ համայնքային բյուջետային հիմնարկների կառուցվածքները, դրանց աշխատակիցների թվաքանակը, հաստիքացուցակը եւ պաշտոնային դրույքաչափերը:

    Համայնքի նոր ղեկավարի ընտրվելուց հետո իրենց լիազորությունները վայր են դնում համայնքի ղեկավարի տեղակալը, համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի քարտուղարը: Համայնքի ղեկավարը, իր աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների աշխատակիցների թվաքանակը, հաստիքացուցակն ու պաշտոնային դրույքաչափերը հաստատվելուց հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, նշանակում է վերը նշված պաշտոնյաներին:

    Համայնքի ղեկավարի տեղակալը, աշխատակազմի քարտուղարը, բաժինների ղեկավարները եւ այլ աշխատողներ իրականացնում են համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի կանոնադրությամբ իրենց վերապահված լիազորությունները:

    Բյուջետային հիմնարկների ղեկավարները համայնքի ղեկավարի հաստատմանն են ներկայացնում տվյալ հիմնարկների կանոնադրությունները:

    Հոդված 29. Համայնքի ղեկավարի տեղակալը

    Համայնքի ղեկավարի տեղակալը, համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի կանոնադրությամբ իրեն վերապահված լիազորություններից բացի, համայնքի ղեկավարի բացակայության ժամանակ համայնքի ղեկավարի հանձնարարությամբ իրականացնում է վերջինիս իրավասությանը վերապահված այլ լիազորություններ:

    Հոդված 30. Համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի քարտուղարը

    Աշխատակազմի քարտուղարն իրականացնում է սույն օրենքով եւ համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի կանոնադրությամբ իրեն վերապահված լիազորությունները, մասնավորապես`

    1) համայնքի ավագանու նիստերի նախապատրաստումը, արձանագրումը եւ նիստին ներկա ավագանու անդամների կողմից արձանագրության վավերացումը.

    2) կազմակերպում եւ ապահովում է համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի աջակցությունն ավագանու անդամների կողմից համայնքի ավագանու որոշման նախագծերի նախապատրաստմանը.

    3) աշխատակազմի գործավարությունը, նամակագրությունը եւ արխիվային գործը.

    4) համայնքի ղեկավարի որոշումների, կարգադրությունների նախագծերի նախապատրաստման կազմակերպումը.

    5) ավագանու եւ համայնքի ղեկավարի որոշումների եւ ուղերձների հրատարակումը.

    6) համայնքի ղեկավարի եւ ավագանու կողմից քաղաքացիների ընդունելության կազմակերպումը, նրանց առաջարկությունների, դիմումների ու բողոքների քննարկման եւ ընթացքի հսկողությունը.

    7) համայնքի ղեկավարի եւ ավագանու որոշումների կատարման, ինչպես նաեւ համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի աշխատանքային կարգապահության պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը.

    8) ավագանու որոշումների առաքումը համապատասխան մարզպետարան՝ յոթնօրյա ժամկետում:

    Հոդված 31. Համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների աշխատողների վարձատրությունը

    Համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների աշխատողների վարձատրությունն օրենքով սահմանված կարգով կատարվում է համայնքի բյուջեի հաշվին: Համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների աշխատողների վարձատրության չափը եւ դրա փոփոխությունները համայնքի ղեկավարի ներկայացմամբ հաստատում է համայնքի ավագանին: Յուրաքանչյուր աշխատողի աշխատավարձը չի կարող գերազանցել տվյալ համայնքի ղեկավարի աշխատավարձի 80 տոկոսը:
     
     

    ԳԼՈՒԽ IV

    ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՂԵԿԱՎԱՐԻ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅՈՒՆԸ

    Հոդված 32. Համայնքի ղեկավարի իրավասությունը

    Համայնքի ղեկավարը սույն օրենքով սահմանված կարգով`

    1) հրավիրում եւ վարում է ավագանու նիստերը՝ սույն օրենքով եւ ավագանու կանոնակարգով սահմանված կարգով.

    2) համայնքի զարգացման եռամյա ծրագիրը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    3) հաստատում է աշխատակազմի, ինչպես նաեւ բյուջետային հիմնարկների եւ ոչ առեւտրային կազմակերպությունների կանոնադրությունները.

    4) աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների կառուցվածքների վերաբերյալ որոշման նախագծերը եւ դրանցում առաջարկվող փոփոխությունները ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    5) աշխատակազմի եւ բյուջետային հիմնարկների աշխատակիցների թվաքանակի, հաստիքացուցակի եւ պաշտոնային դրույքաչափերի վերաբերյալ որոշման նախագծերն ու դրանցում առաջարկվող փոփոխությունները ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    6) համայնքային ենթակայության բյուջետային հիմնարկների եւ ոչ առեւտրային կազմակերպությունների ստեղծման, վերակազմակերպման կամ լուծարման մասին որոշման նախագիծը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    7) համայնքային ենթակայության առեւտրային կազմակերպությունների խորհուրդների եւ վերստուգիչ մարմինների կազմերի վերաբերյալ որոշման նախագծերը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    8) նշանակում եւ ազատում է համայնքի ղեկավարի տեղակալին, աշխատակազմի քարտուղարին, կառուցվածքային ստորաբաժանումների ղեկավարներին.

    9) համայնքի ավագանու որոշմամբ նշանակում եւ ազատում է համայնքի բյուջետային հիմնարկների ղեկավարներին: Ավագանու կողմից երկու անգամ համաձայնություն չտալու դեպքում համայնքի ղեկավարը նշանակում է կատարում առանց համաձայնեցնելու ավագանու հետ.

    10) համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում տեղական հանրաքվե նշանակելու մասին որոշման նախագիծը.

    11) կնքում է Հայաստանի Հանրապետության կամ այլ պետությունների համայնքների հետ համագործակցության մասին պայմանագրերը, դրանք ներկայացնում է համայնքի ավագանու վավերացմանը: Միջհամայնքային միավորում ստեղծելու, ինչպես նաեւ համայնքների հիմնադրած միություններին անդամակցելու եւ դրանց անդամավճարները մուծելու մասին որոշման նախագծերը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    12) համայնքի ավագանու սահմանած կարգով կնքում է համայնքի սեփականությունը վարձակալությամբ հանձնելու պայմանագրերը.

    13) համայնքի սեփականություն համարվող գույքն օտարելու մասին որոշման նախագիծը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    14) համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում առաջարկ՝ Հայաստանի Հանրապետության եւ օտարերկրյա քաղաքացիներին համայնքի պատվավոր քաղաքացու կոչում շնորհելու վերաբերյալ.

    15) համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում համայնքի անվանման եւ վերանվանման ենթակա փողոցները, պողոտաները, հրապարակները, զբոսայգիները, համայնքային ենթակայության կրթական, մշակութային եւ այլ հիմնարկներն ու կազմակերպությունները (բացառությամբ պատմամշակութային ու բնապատմական հուշարձանների).

    16) սահմանում է շենքերի եւ շինությունների համարակալումը.

    17) իր իրավասության շրջանակում ընդունում է որոշումներ, կազմում է արձանագրություններ եւ արձակում կարգադրություններ.

    18) օրենքով կամ կառավարության սահմանած կարգով ինքնուրույն եւ սեփական պատասխանատվությամբ կազմակերպում եւ ղեկավարում է պետության պատվիրակած լիազորությունների իրականացումը.

    19) օրենքով կամ կառավարության սահմանած կարգով վարում է համայնքի քաղաքաշինական, բնապահպանական, գյուղատնտեսական եւ այլ կադաստրներ.

    20) օրենքով կամ կառավարության սահմանած կարգով միջոցներ է ձեռնարկում քաղաքացիական պաշտպանության, հակահամաճարակային եւ կարանտինային միջոցառումների, ինչպես նաեւ տեխնոլոգիական եւ տարերային աղետների վտանգների նվազեցման ու հետեւանքների վերացման հետ կապված աշխատանքների կազմակերպման համար.

    21) իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ եւ սույն օրենքով սահմանված այլ լիազորություններ:

    Սույն հոդվածի 1-16-րդ կետերով նախատեսված լիազորությունները համարվում են համայնքի ղեկավարի պարտադիր լիազորություններ, իսկ 17-19-րդ կետերով նախատեսվածները՝ պետության պատվիրակած լիազորություններ:

    Հոդված 33. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը քաղաքացիների եւ տնտեսավարող սուբյեկտների իրավունքների պաշտպանության բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը քաղաքացիների եւ տնտեսավարող սուբյեկտների իրավունքների պաշտպանության բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունները.

    1) իր իրավասության շրջանակում միջոցներ է ձեռնարկում պաշտպանելու համայնքի բնակիչների ու տնտեսավարող սուբյեկտների իրավունքները եւ օրինական շահերը.

    2) կազմակերպում է համայնքի բնակիչների հաշվառումը.

    3) ներկայացնում է համայնքի շահերն այլ անձանց հետ փոխհարաբերություններում, ինչպես նաեւ դատարանում.

    4) կատարում է քաղաքացիների ընդունելություն, օրենքով սահմանված կարգով քննության է առնում քաղաքացիների առաջարկությունները, դիմումներն ու բողոքները եւ ձեռնարկում է միջոցներ.

    5) իր լիազորությունների շրջանակում կայացրած որոշումներով խթանում է տնտեսական գործունեություն նախաձեռնողների ծրագրերի իրականացմանը եւ նպաստում ու օժանդակում է համայնքում նրանց գործունեության առավել արդյունավետ իրականացմանը.

    6) կանոնակարգում է հանրահավաքների, երթերի, ցույցերի եւ զանգվածային այլ միջոցառումների անցկացումը Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ սահմանված կարգով.

    7) կազմակերպում է փաստաթղթերի պատճենների եւ կրկնօրինակների տրամադրումը համայնքի արխիվից:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունները.

    1) միջոցներ է ձեռնարկում տեխնոլոգիական աղետները կանխելու, տարերային եւ տեխնոլոգիական աղետների հետեւանքները վերացնելու ուղղությամբ.

    2) կազմում է ընտրողների ցուցակները.

    3) կազմակերպում է քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման ծառայության գործունեությունն այն համայնքներում, որտեղ գտնվում են համապատասխան կառույցները.

    4) վավերացնում է համայնքի բնակիչ համարվող անձանց կտակը, եթե այդ համայնքում չկա մշտապես գործող նոտար.

    5) հաստատում է համայնքի բնակիչ համարվող անձանց՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք ստանալու, աշխատավարձ եւ աշխատանքային հարաբերությունների հետ կապված այլ վճարներ ստանալու, նպաստներ եւ կրթաթոշակներ, քաղաքացիների՝ բանկային ավանդներ ու փոստային առաքումներ (այդ թվում՝ դրամական եւ ծանրոցային) ստանալու լիազորագիրը, եթե այդ համայնքում չկա մշտապես գործող նոտար:

    Հոդված 34. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը ֆինանսների բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը ֆինանսների բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունները.

    1) կազմում եւ համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում համայնքի բյուջեի նախագիծը, դրանում առաջարկվող փոփոխություններն ու ապահովում է բյուջեի կատարումը, որի վերաբերյալ եռամսյա հաղորդումներ եւ տարեկան հաշվետվություն է ներկայացնում համայնքի ավագանուն.

    2) տեղական տուրքերի եւ վճարների դրույքաչափերը սահմանելու վերաբերյալ որոշման նախագծերը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    3) համայնքի կողմից իրականացվող ծառայությունների դիմաց կատարվող վճարների դրույքաչափերի վերաբերյալ որոշման նախագիծը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    4) համաձայնեցնելով պետական լիազորված մարմնի հետ՝ համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում վարկային եւ փոխատվությունների ձեւով միջոցների ներգրավման, այդ թվում՝ համայնքային պարտատոմսերի թողարկման փաստաթղթերը.

    5) տնօրինում է համայնքի բյուջեի միջոցները, ապահովում է դրանց նպատակային օգտագործումը.

    6) ստորագրում է ֆինանսական փաստաթղթերը:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում, սույն օրենքով սահմանված դեպքերում եւ կարգով, իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունները.

    1) օրենքով սահմանված կարգով կազմակերպում է գույքահարկի ու հողի հարկի հավաքումը (գանձումը) եւ վերահսկումը, ինչպես նաեւ կազմակերպում է տեղական տուրքերի եւ վճարների, համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող համայնքային եւ պետական սեփականություն համարվող հողերի, համայնքի սեփականություն համարվող գույքի վարձավճարների գանձումն ու վերահսկումը.

    2) հարկերը եւ օրենքով սահմանված վճարումները չվճարող անձանց նկատմամբ, օրենքով սահմանված կարգով, կիրառում է համապատասխան միջոցներ:

    Հոդված 35. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը հասարակական կարգի պահպանության բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը հասարակական կարգի պահպանության բնագավառում իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունները.

    1) սույն օրենքով իրեն վերապահված լիազորությունների իրականացման համար համայնքի տարածքում գործող ոստիկանությունից կարող է պահանջել համապատասխան աջակցություն, որը ենթակա է պարտադիր կատարման: Ոստիկանությունը համայնքում կատարված իրավախախտումների մասին շաբաթը մեկ անգամ տեղեկատվություն է տրամադրում համայնքի ղեկավարին.

    2) անձանց, օրենքով նախատեսված դեպքերում եւ կարգով, ենթարկում է վարչական պատասխանատվության:

    Հոդված 36. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը պաշտպանության բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը պաշտպանության բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունները.

    1) աջակցում է զորակոչին, զորահավաքներին, ուսումնավարժական հավաքներին.

    2) աջակցում է քաղաքացիական պաշտպանության մարմինների գործունեությանը.

    3) միջոցներ է ձեռնարկում զինծառայողների ընտանիքների սոցիալական պաշտպանվածության բարելավման ուղղությամբ, աջակցում է զինծառայությունից արձակվածների, պատերազմի վետերանների սոցիալական խնդիրների լուծմանը.

    4) աջակցում է բնակչության, հատկապես երիտասարդության, ռազմահայրենասիրական դաստիարակությանը:

    Հոդված 37. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը քաղաքաշինության եւ հողօգտագործման բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը քաղաքաշինության եւ հողօգտագործման բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունները.

    1) կազմում է համայնքի բնակավայրի քաղաքաշինական գլխավոր հատակագծի նախագիծը եւ համայնքի հողերի գոտիավորման ու օգտագործման սխեման, որոնք համապատասխան մարզպետի միջոցով, պետական լիազորված մարմնի հետ համաձայնեցնելուց հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, ներկայացնում է համայնքի ավագանու հաստատմանը.

    2) համայնքի քաղաքաշինական գլխավոր հատակագծին եւ հողերի գոտիավորման ու օգտագործման սխեմային համապատասխան կազմում է համայնքի առանձին հատվածների եւ քաղաքաշինական համալիրների գոտիավորման մանրամասն հատակագծման, հողաշինարարական եւ կառուցապատման նախագծերը, դրանք ներկայացնում է համայնքի ավագանու հաստատմանը.

    3) կազմում է համայնքի քաղաքաշինական կանոնադրությունը, դա ներկայացնում է համայնքի ավագանու հաստատմանը.

    4) համայնքի բնակչությանը սահմանված կարգով իրազեկում է միջավայրի ծրագրվող քաղաքաշինական փոփոխությունների մասին, կառուցապատողներին տալիս է ճարտարապետահատակագծային առաջադրանք, համաձայնեցնում է ճարտարապետաշինարարական նախագծերը.

    5) սահմանված կարգով տալիս է շինարարության (քանդման) թույլտվություն, ձեւակերպում է շինարարության ավարտական ակտերը.

    6) համայնքի սեփականություն համարվող գույքը, քաղաքաշինական գլխավոր հատակագծին, հողերի գոտիավորման եւ օգտագործման սխեմային համապատասխան, աճուրդային եղանակով օտարելու եւ օտարվող գույքի մեկնարկային գինը սահմանելու մասին որոշման նախագծերը ներկայացնում է ավագանու հաստատմանը.

    7) համայնքի ավագանու սահմանած կարգով որոշում է կայացնում համայնքի սեփականություն համարվող գույքը, համայնքի քաղաքաշինական գլխավոր հատակագծին, հողերի գոտիավորման եւ օգտագործման սխեմային, ինչպես նաեւ ավագանու սահմանած վարձակալության վճարներին համապատասխան, վարձակալության տրամադրելու եւ հետ վերցնելու մասին.

    8) համայնքի սեփականություն համարվող հողերն անհատույց օգտագործման է տրամադրում պետական եւ համայնքային բյուջետային հիմնարկներին.

    9) սահմանված կարգով անմիջական վերահսկողություն է իրականացնում հողերի, շենքերի եւ շինությունների նպատակային օգտագործման եւ պահպանման, կառուցապատողներին տրված ճարտարապետահատակագծային առաջադրանքների, համայնքի քաղաքաշինական կանոնադրության պահանջների նկատմամբ.

    10) կանխում եւ կասեցնում է ինքնակամ հողազավթումը եւ շինարարությունը, իր որոշմամբ անմիջապես ձեռնարկում է համապատասխան գործողություններ եւ մեկամսյա ժամկետում, օրենքով սահմանված կարգով, ապահովում է դրանց հետեւանքների վերացումը.

    11) իրականացնում է համայնքային սեփականություն համարվող անշարժ գույքի պահպանումը, հաշվառումը, շահագործումը, կազմակերպում է դրանց ընթացիկ վերանորոգումը եւ կազմում է համայնքի սեփականության ամենամյա գույքագրման փաստաթղթերը, դրանք ներկայացնում է համայնքի ավագանու հաստատմանը.

    12) համայնքի քաղաքաշինական կանոնադրությանը համապատասխան տալիս է արտաքին գովազդ տեղադրելու թույլտվություն:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունները.

    1) սահմանված կարգով վարում է համայնքի քաղաքաշինական ու հողային կադաստրները եւ տեղեկություն է տրամադրում անշարժ գույքի կադաստրին, պետական քաղաքաշինական եւ հողային կադաստր վարող մարմիններին.

    2) սահմանված կարգով կազմում է համայնքի հողային հաշվեկշիռը.

    3) քաղաքաշինական գլխավոր հատակագծին եւ հողերի գոտիավորման ու օգտագործման սխեմային համապատասխան միմիայն իր կնքած պայմանագրի համաձայն հատկացնում, հետ է վերցնում, վարձակալության է տրամադրում, իսկ օրենքով սահմանված կարգով եւ դեպքերում օտարում է համայնքի տարածքում գտնվող պետական սեփականություն համարվող հողերը.

    4) սահմանված կարգով ապահովում է համայնքի տարածքում գտնվող գեոդեզիական կետերի եւ համայնքի սահմանանիշների պահպանությունը:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունները.

    1) իրականացնում է բնակարանային եւ սոցիալական նշանակության այլ օբյեկտների շինարարությունը եւ կապիտալ նորոգումը.

    2) իրականացնում է կառուցապատման աշխատանքները:

    Հոդված 38. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը կոմունալ տնտեսության եւ բարեկարգման բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը կոմունալ տնտեսության եւ բարեկարգման բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունները.

    1) կազմակերպում է համայնքի կոմունալ տնտեսության աշխատանքը, ապահովում է համայնքի սեփականություն համարվող բնակելի տների եւ ոչ բնակելի տարածքների, հանրակացարանների, վարչական շենքերի եւ այլ շինությունների շահագործումը, կազմակերպում է դրանց ընթացիկ նորոգումը, հաշվառումը եւ բաշխումը.

    2) կազմակերպում եւ կառավարում է համայնքի սեփականություն համարվող ներհամայնքային հաղորդակցության ուղիների, ջրմուղի, կոյուղու, ոռոգման ու ջեռուցման ցանցերի եւ այլ կառուցվածքների շահագործումը.

    3) կազմակերպում է համայնքի բնակավայրերի բարեկարգումը եւ կանաչապատումը.

    4) կազմակերպում է աղբահանությունը.

    5) կազմակերպում է գերեզմանատների գործունեությունը եւ դրանց պահպանման աշխատանքները.

    6) նախապատրաստում է համատիրության հիմնադիր ժողովները եւ աջակցում է դրանց անցկացմանը, ինչպես նաեւ օրենքով սահմանված բազմաբնակարան շենքերի կառավարման այլ մարմինների ձեւավորմանը: Ապահովում է համայնքի մասնակցությունն այդ շենքերի սպասարկմանը՝ իր սեփականությունը համարվող բնակարանների քանակին համապատասխան.

    7) կազմակերպում է այն շենքերի սպասարկումը, որոնք չեն կառավարվում համատիրությունների կամ օրենքով սահմանված՝ բազմաբնակարան շենքի կառավարման մարմնի կողմից.

    8) շենքերի սպասարկումն իրականացնելու նպատակով օրենքով սահմանված կարգով համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում սպասարկման վճարի չափը:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունները.

    1) կազմակերպում է հանգստի վայրերի խնամքը եւ պահպանությունը.

    2) կազմակերպում է սանիտարական մաքրման կայանքների շինարարությունը եւ շահագործումը:

    Հոդված 39. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը տրանսպորտի բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը տրանսպորտի բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունները.

    1) կազմակերպում է համայնքային ենթակայության ճանապարհների, կամուրջների ու ինժեներական այլ կառույցների պահպանումը եւ շահագործումը.

    2) կազմակերպում եւ կառավարում է համայնքի հասարակական տրանսպորտի աշխատանքն ու համայնքային ենթակայության տրանսպորտային հիմնարկների եւ կազմակերպությունների գործունեությունը.

    3) տալիս է համայնքի տարածքում մարդատար եւ երթուղային տաքսիների ծառայություն իրականացնելու թույլտվություն:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունը.

    - իրավասու մարմինների ներկայացմամբ հաստատում եւ թույլատրում է համայնքի տարածքում ճանապարհային երթեւեկության նշանների տեղակայումն ու հանումը: Երթեւեկության այն նշանները, որոնց տեղադրումը համաձայնեցված չէ համայնքի ղեկավարի հետ, իրավական ուժ չունեն:

    Սույն բնագավառում համայնքի ղեկավարն իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունը.

    - կազմակերպում է համայնքային ենթակայության ճանապարհների, կամուրջների եւ ինժեներական այլ կառույցների շինարարությունը:

    Հոդված 40. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունն առեւտրի եւ սպասարկման բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարն առեւտրի եւ սպասարկման բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունները.

    1) մշակում է առեւտրի, հասարակական սննդի եւ սպասարկման ոլորտի գործունեության համայնքային կանոնները, դրանք ներկայացնում է համայնքի ավագանու հաստատմանը եւ վերահսկում է դրանց կատարումը.

    2) համայնքի տարածքում՝ առեւտրի համայնքային կանոններին, իսկ Երեւանում, համաքաղաքային կանոններին համապատասխան, տալիս է ոգելից խմիչքների եւ (կամ) ծխախոտի արտադրանքի վաճառքի թույլտվություն.

    3) տալիս է համայնքի տարածքում տոնավաճառներ կազմակերպելու, ինչպես նաեւ բացօթյա վաճառք կազմակերպելու թույլտվություն.

    4) համայնքի տարածքում՝ սպասարկման գործունեության համայնքային կանոններին, իսկ Երեւանում, համաքաղաքային կանոններին համապատասխան, խաղատներին, բաղնիքներին, սաունաներին, զվարճանքի, շահումով խաղեր կազմակերպող օբյեկտներին տալիս է ժամը 23.00-ից հետո աշխատելու թույլտվություն.

    5) համայնքի տարածքում՝ հանրային սննդի համայնքային կանոններին, իսկ Երեւանում, համաքաղաքային կանոններին համապատասխան, տալիս է հանրային սննդի կազմակերպման եւ իրացման թույլտվություն.

    6) առաջարկություններ է ներկայացնում Հայաստանի Հանրապետության փոքր եւ միջին ձեռնարկությունների զարգացման տարեկան ծրագրում համայնքի մասնակցության մասին:

    Հոդված 41. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը կրթության, մշակույթի եւ երիտասարդության հետ տարվող աշխատանքների բնագավառում

    Կրթության, մշակույթի եւ երիտասարդության հետ տարվող աշխատանքների բնագավառում համայնքի ղեկավարն իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունը.

    - կազմակերպում եւ կառավարում է համայնքային ենթակայության մասնագիտացված դպրոցների, մանկապարտեզների, ակումբների, մշակույթի տների, գրադարանների, կրթական եւ մշակութային այլ հիմնարկների ու կազմակերպությունների գործունեությունը, դրանց շահագործման եւ նորոգման աշխատանքները:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունը.

    - կազմակերպում է Հայաստանի Հանրապետության տոների եւ հիշատակի օրերի հետ կապված միջոցառումներ:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունները.

    1) աջակցում է արհեստների, ժողովրդական ստեղծագործության եւ գեղարվեստական ինքնագործունեության զարգացմանը.

    2) աջակցում է համայնքի տարածքում գտնվող պատմամշակութային հուշարձանների պահպանությանը.

    3) հաշվառում, դասակարգում եւ տարածում է համայնքի տարածքում գտնվող պատմամշակութային, բնական եւ տուրիստական-ռեկրեացիոն ռեսուրսների մասին տեղեկատվությունը.

    4) աջակցում է երիտասարդության դերի բարձրացմանը.

    5) աջակցում է հանրակրթական դպրոցների գործունեությանը:

    Հոդված 42. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունն առողջապահության, ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի բնագավառում

    Առողջապահության, ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի բնագավառում համայնքի ղեկավարն իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունը.

    - կազմակերպում եւ կառավարում է համայնքային ենթակայության առողջապահական եւ մարզական հիմնարկների ու կազմակերպությունների գործունեությունը:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունները.

    1) աջակցում է սանիտարական վիճակի բարելավմանը.

    2) աջակցում է առողջապահական մարմինների` սանիտարահիգիենիկ, հակահամաճարակային եւ կարանտինային միջոցառումների իրականացմանը.

    3) նպաստում է համայնքում ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի զարգացմանը, իրականացնում է սպորտային հրապարակների եւ մարզական այլ կառույցների շինարարություն, ստեղծում է հանգստի գոտիներ:

    Հոդված 43. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունն աշխատանքի եւ սոցիալական ծառայության բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարն աշխատանքի եւ սոցիալական ծառայության բնագավառում իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունը.

    - համայնքի տարածքում կազմակերպում է սոցիալական օգնության ծառայության գործունեությունը:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունները.

    1) նպաստում է նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը, կազմակերպում է վճարովի հասարակական աշխատանքներ.

    2) միջոցներ է ձեռնարկում հաշմանդամների, կերակրողին կորցրած ընտանիքների, սոցիալապես անապահով այլ խավերի սոցիալական պայմանների բարելավման ուղղությամբ:

    Հոդված 44. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը գյուղատնտեսության բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը գյուղատնտեսության բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունները.

    1) կատարում է համայնքային սեփականություն համարվող ոռոգման ցանցերի շահագործումը, դրանց շինարարությունը եւ վերանորոգումը.

    2) համաքաղաքային կանոններին համապատասխան տալիս է Երեւան քաղաքի եւ քաղաքային համայնքների տարածքում ընտանի կենդանիներ պահելու թույլտվություն եւ կատարում է դրանց ամենամյա հաշվառում:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունները.

    1) կազմակերպում է համայնքի տարածքում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի հիվանդությունների, վնասատուների եւ մոլախոտերի դեմ պայքարի աշխատանքները.

    2) կազմակերպում է համայնքի տարածքում անասնաբուժական ծառայության, հակահամաճարակային միջոցառումները, կենդանիների հիվանդությունների կանխման եւ ագրարային այլ կանոնների պահպանման աշխատանքները:

    Համայնքի ղեկավարը սույն բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ կամավոր լիազորությունները.

    1) աջակցում է գյուղատնտեսական աշխատանքների իրականացմանը.

    2) աջակցում է տոհմային եւ սերմնաբուծական աշխատանքներին:

    Հոդված 45. Համայնքի ղեկավարի գործունեությունը բնության եւ շրջակա բնական միջավայրի պահպանության բնագավառում

    Համայնքի ղեկավարը բնության եւ շրջակա միջավայրի պահպանության բնագավառում իրականացնում է հետեւյալ պարտադիր լիազորությունը.

    - կազմակերպում է համայնքի սեփականություն համարվող հողերի, անտառային եւ ջրային տարածքների, ինչպես նաեւ շրջակա միջավայրի պահպանությունը:

    Բնության եւ շրջակա միջավայրի պահպանության բնագավառում համայնքի ղեկավարն իրականացնում է պետության պատվիրակած հետեւյալ լիազորությունները.

    1) վերահսկողություն է իրականացնում բնության պահպանության բնագավառում, կազմակերպում է ընդերքի, անտառային, ջրային եւ օդային տարածքների, ինչպես նաեւ բուսական ու կենդանական աշխարհի օգտագործման եւ պահպանման միջոցառումները.

    2) ապահովում է հողերի պահպանությունը հողատարումից, ողողումներից, ճահճացումից, քիմիական, ռադիոակտիվ նյութերով եւ արտադրական թափոններով աղտոտումից:
     
     

    ԳԼՈՒԽ V

    ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՍԵՓԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԸ

    Հոդված 46. Համայնքի սեփականությունը

    Համայնքն ունի սեփականություն, որի իրավունքը պաշտպանված է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ եւ օրենքով: Համայնքի սեփականություն կարող են լինել անշարժ եւ շարժական գույքը, դրամական միջոցները եւ գույքային այլ իրավունքներ:

    Պետության կարիքների համար համայնքին իր սեփականություն համարվող գույքից զրկելը կարող է կատարվել միայն բացառիկ դեպքերում, օրենքի հիման վրա՝ նախնական համարժեք փոխհատուցմամբ:

    Համայնքի սեփականություն համարվող գույքը համայնքի ղեկավարը ենթարկում է ամենամյա պարտադիր գույքագրման, որը ներկայացվում է ավագանու հաստատմանը: Սեփականության իրավունքով գույք ձեռք բերելուց կամ գույքն օտարելուց հետո՝ մեկշաբաթյա ժամկետում, համայնքի ղեկավարը գույքագրման փաստաթղթերում կատարում է համապատասխան փոփոխություններ, որոնք համայնքի ավագանին հաստատում է առաջիկա նիստում:

    Հոդված 47. Համայնքի հողի սեփականությունը

    Համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական սեփականություն համարվող հողերն օրենքով սահմանված կարգով եւ ժամկետներում սեփականության իրավունքով անհատույց փոխանցվում են համայնքներին:

    Համայնքն իր սեփականություն համարվող հողերը կարող է տնօրինել, տիրապետել եւ օգտագործել օրենքով սահմանված կարգով:

    Համայնքի վարչական սահմաններում գործող բյուջետային հիմնարկներին, իրենց լիազորությունների իրականացման համար, անհրաժեշտ հողերը տեղական ինքնակառավարման մարմինները հատկացնում են անհատույց օգտագործման իրավունքով:

    Հոդված 48. Համայնքի գույքի սեփականությունը

    Համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող գույքը, սույն օրենքին համապատասխան, սեփականության իրավունքով անհատույց փոխանցվում է համայնքներին, բացի ֆիզիկական եւ իրավաբանական անձանց սեփականություն համարվողներից, ինչպես նաեւ պետությանն իր լիազորությունների իրականացման համար անհրաժեշտ գույքից:

    Հոդված 49. Համայնքի պարտադիր լիազորությունների իրականացման համար անհրաժեշտ գույքը

    Սույն օրենքով համայնքներին վերապահված պարտադիր լիազորությունների իրականացման համար անհրաժեշտ գույքը, որը պատկանում է պետությանը, որպես սեփականություն, անհատույց փոխանցվում է համայնքներին:

    Համայնքի պարտադիր լիազորություններն իրականացվում են համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի, բյուջետային հիմնարկների, առեւտրային եւ ոչ առեւտրային կազմակեր-պությունների միջոցով: Համայնքի սեփականություն կարող են դառնալ համայնքի տարածքում գտնվող մանկապարտեզները, կոմունալ տնտեսության եւ այլ հաղորդակցության ուղիները, ջրմուղի, կոյուղու, ոռոգման, ջեռուցման, աղբահանության համակարգերը:

    Համայնքի սեփականություն կարող են դառնալ նաեւ համայնքի տարածքում գտնվող մասնագիտացված դպրոցները, ակումբները, մշակույթի տները, թատրոնները, կինոթատրոնները, թանգարանները, գրադարանները, ցուցահանդեսները, շուկաները, առողջապահական եւ տրանսպորտային կազմակերպությունները, փողոցները, հրապարակները, կամուրջները, հանրային սեփականություն համարվող բնակարանները եւ ոչ բնակելի տարածքները, հանգստի գոտիները, գերեզմանատները, ինչպես նաեւ վարչական շենքերը, կրթական, մշակութային, մարզական եւ այլ օբյեկտներն ու շինությունները, հիմնարկներն ու կազմակերպությունները, տրանսպորտային միջոցները, գազամատակարարման, էլեկտրամատակարարման ներհամայնքային ցանցերը, խմելու եւ ոռոգման ջրատարները, ինչպես նաեւ անշարժ ու շարժական այլ գույք:

    Համայնքներին, որպես սեփականություն փոխանցվող գույքի հետ միասին, սեփականության իրավունքով փոխանցվում է նաեւ գույքին ամրակցված հողը:

    Գույքը համայնքներին սեփականության իրավունքով փոխանցվում է սույն օրենքով սահմանված կարգով՝ կառավարության որոշմամբ:

    Հոդված 50. Համայնքի սեփականության գոյացման աղբյուրները

    Համայնքի սեփականությունը գոյանում է`

    1) պետական սեփականություն համարվող գույքը համայնքի սեփականությանը հանձնելուց.

    2) համայնքային ենթակայության հիմնարկների եւ կազմակերպությունների գործունեությունից.

    3) համայնքի բյուջեի եկամուտներից եւ օրենքով չարգելված այլ ֆինանսական մուտքերից.

    4) համայնքի բյուջեի հաշվին ձեռք բերված գույքից.

    5) բարեգործական հատկացումներից, քաղաքացիների, հիմնարկների եւ կազմակերպությունների նվիրատվություններից.

    6) օրենսդրությամբ չարգելված այլ աղբյուրներից:

    Հոդված 51. Համայնքի սեփականության օտարման սահմանափակումը

    Համայնքի սեփականություն համարվող հողերը կարող են օտարվել համայնքի հողերի գոտիավորման եւ օգտագործման սխեմայով սահմանված նպատակներին համապատասխան եւ համայնքի տարածքում տնտեսական գործունեության խթանման համար:

    Համայնքն իր տարածքում տնտեսական գործունեությունը խթանելու նպատակով իր օտարած հողի նկատմամբ հինգ տարվա ընթացքում ունի առաջնային հետգնման իրավունք:

    Համայնքի հողի օտարման պայմանագրում պետք է ամրագրվեն համայնքի հողի առաջնային հետգնման իրավունքը եւ տնտեսավարող սուբյեկտի կողմից իրականացվող ծրագրի ժամկետները: Պայմանագրի խախտման դեպքում դա կարող է լուծվել դատական կարգով:

    Համայնքի սեփականություն համարվող հողը եւ գույքը, այդ թվում՝ նաեւ հաղորդակցության ուղիները, որոնք անհրաժեշտ են համայնքի պարտադիր կամ պատվիրակած լիազորությունների իրականացման համար, կարող են օտարվել միայն պետական լիազորված մարմնի համաձայնությամբ:

    Գույքի օտարումից ստացվող ֆինանսական միջոցներն օգտագործվում են սույն օրենքով սահմանված կարգով եւ ուղղվում են համայնքային բյուջեի ֆոնդային մաս:

    Հոդված 52. Համայնքի տնտեսական գործունեությունը

    Համայնքը, իր լիազորությունների իրականացման նպատակով, համայնքի ավագանու որոշմամբ կարող է ստեղծել բյուջետային հիմնարկներ, առեւտրային եւ ոչ առեւտրային կազմակերպություններ:

    Համայնքային հիմնարկները եւ կազմակերպությունները կարող են լինել՝

    1) բյուջետային հիմնարկներ.

    2) առեւտրային եւ ոչ առեւտրային կազմակերպություններ, որոնք ամբողջությամբ պատկանում են համայնքին.

    3) առեւտրային կազմակերպություններ, որոնցում համայնքը մասնակի սեփականատեր է:
     

    ԳԼՈՒԽ VI

    ՀԱՄԱՅՆՔԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ԵՎ ԲՅՈՒՋԵՆ

    Հոդված 53. Համայնքի զարգացման ծրագիրը

    Համայնքի ղեկավարը մշակում է համայնքի եռամյա զարգացման ծրագիրը, որը ներկայացնում է նորընտիր ավագանու հաստատմանը՝ վերջինիս լիազորությունների ստանձնման օրվանից եռամսյա ժամկետում: Եթե համայնքի նորընտիր ղեկավարի լիազորություններ ստանձնելու ժամկետը համընկնում է նորընտիր ավագանու լիազորություններն ստանձնելու օրվանից եռամսյա ժամկետին, ապա համայնքի նորընտիր ղեկավարը եռամյա ծրագիրը համայնքի ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում կամ ավագանու լիազորություններն ստանձնելու օրվանից եռամսյա ժամկետում կամ իր լիազորություններն ստանձնելու օրվանից հետո՝ երկամսյա ժամկտում:

    Համայնքի ավագանին քննարկում է ներկայացված ծրագիրը, կատարում է փոփոխություններ եւ իր որոշմամբ ընդունում է:

    Համայնքի ղեկավարը տարեկան բյուջեների նախագծերը մշակելիս հաշվի է առնում համայնքի բնակչության կենսական շահերը, համայնքի եռամյա զարգացման ծրագիրը, ինչպես նաեւ առկա ռեսուրսները:

    Հոդված 54. Համայնքի բյուջեն

    Համայնքի բյուջեն եկամուտների (մուտքերի) ձեւավորման եւ ծախսման մեկ տարվա ֆինանսական ծրագիրն է, որը նպատակաուղղվում է համայնքի եռամյա զարգացման ծրագրի եւ համայնքին՝ օրենքով վերապահված լիազորությունների իրականացմանը:

    Յուրաքանչյուր տարի համայնքի բյուջեն հաստատում է համայնքի ավագանին: Ավագանին համայնքի բյուջեում փոփոխություններ է կատարում համայնքի ղեկավարի նախաձեռնությամբ: Համայնքի բյուջեի կատարման հաշվետվությունը հաստատում է ավագանին:

    Համայնքի բյուջեն բաղկացած է վարչական եւ ֆոնդային մասերից: Համայնքի բյուջեն իրականացվում է օրենքով սահմանված կարգով:

    Հոդված 55. Համայնքի բյուջեի քննարկումը եւ հաստատումը

    Համայնքի ղեկավարը համայնքի բյուջեի նախագիծը համայնքի ավագանու քննարկմանն է ներկայացնում կառավարության կողմից ֆինանսական համահարթեցման սկզբունքով համայնքներին տրամադրվող դոտացիաների նախնական թվերի հրապարակումից հետո՝ երկամսյա ժամկետում: Բյուջեի նախագիծն ավագանու անդամներին է ուղարկվում քննարկումից առնվազն մեկ շաբաթ առաջ: Եթե պետական բյուջեն ընդունելիս ֆինանսական համահարթեցման սկզբունքով համայնքներին տրամադրվող դոտացիաների նախնական թվերը փոփոխվում են, ապա համայնքի ղեկավարը երկշաբաթյա ժամկետում ավագանու հաստատմանն է ներկայացնում բյուջեի համապատասխան փոփոխությունները:

    Համայնքի ղեկավարը համայնքի ավագանուն ներկայացնում է բյուջեի նախագիծը, պատասխանում է ավագանու անդամների հարցերին:

    Համայնքի ավագանու անդամները բյուջեի նախագծի վերաբերյալ կարող են ներկայացնել գրավոր առաջարկություններ, որոնք քննարկվում են ավագանու նիստում: Եթե ավագանու անդամի առաջարկությունը նախատեսում է նոր ծախսեր, ապա նա պարտավոր է նշել համապատասխան ֆինանսական միջոցների աղբյուրները: Համայնքի ղեկավարը քննարկումներից հետո կարող է վերցնել մինչեւ մեկ շաբաթ ժամանակ` ներկայացված նախագծի մեջ համապատասխան փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու համար:

    Նշված ժամկետում համայնքի ղեկավարը հրավիրում է համայնքի ավագանու նիստ եւ ներկայացնում է իր դիրքորոշումը բյուջեի՝ ավագանու առաջարկած փոփոխությունների վերաբերյալ: Բյուջեի նախագիծը համայնքի ղեկավարի ընդունած փոփոխություններով քվեարկության է դրվում ամբողջությամբ: Չընդունվելու դեպքում նոր բյուջեի նախագծի քննարկման ժամկետները կարող է որոշել համայնքի ավագանին՝ համաձայնեցնելով համայնքի ղեկավարի հետ, կամ համայնքի ղեկավարը՝ հրավիրելով արտահերթ նիստ:

    Եթե ավագանին մինչեւ տարվա սկիզբը համայնքի բյուջեն չի ընդունում, ապա ծախսերը կատարվում են նախորդ տարվա բյուջեի համամասնություններով: Այդ դեպքում համայնքի ղեկավարը պարտավոր է կատարել նախկինում կնքած պայմանագրերից բխող պարտավորությունները, չիրականացնել նոր ներդրումներ, իսկ ծախսերը կատարել նախորդ տարվա յուրաքանչյուր ամսում կատարված ծախսերից ոչ ավելի:

    Պետական լիազորված մարմինը եւ մարզպետարանները մեթոդական եւ խորհրդատվական օգնություն են ցույց տալիս համայնքի բյուջեի նախագծի մշակման նախապատրաստման ընթացքում, ինչպես նաեւ օրենքով սահմանված կարգով վերահսկում են բյուջետային գործընթացը:

    Համայնքների բյուջեներ կազմելու եւ ներկայացնելու կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային օրենսդրությամբ:

    Համայնքի բյուջեն չհաստատվելու դեպքում համայնքի ղեկավարը կարող է դնել հրաժարական տալու միջոցով իր լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելու հարցը: Եթե համայնքի ավագանին համայնքի ղեկավարի հրաժարականի վերաբերյալ դիմումն ստանալուց հետո՝ եռօրյա ժամկետում, ավագանու անդամների թվի ձայների կեսից ավելիով նման որոշում չի ընդունում, ապա համայնքի բյուջեն համարվում է հաստատված՝ համայնքի ղեկավարի կատարած ուղղումներով:

    Համայնքի բյուջեի հաստատման առնչությամբ հրաժարական տալու միջոցով համայնքի ղեկավարի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելու վերաբերյալ համայնքի ավագանու որոշում կայացնելու դեպքում համապատասխան մարզպետը հարցը ներկայացնում է կառավարություն՝ օրենքով սահմանված կարգով:

    Եթե դիմումն ստանալուց հետո՝ մեկ ամսվա ընթացքում, կառավարությունը նման որոշում չի կայացնում, ապա համայնքի բյուջեն համարվում է հաստատված՝ համայնքի ղեկավարի կատարած ուղղումներով:

    Համայնքի ղեկավարի՝ կառավարության պահանջով հրաժարական տալու դեպքում, լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելիս համայնքի նոր ղեկավարը համայնքի ավագանուն բյուջեի նախագիծ է ներկայացնում քսան օրվա ընթացքում: Դա քննարկվում եւ հաստատվում է օրենքով նախատեսված կարգով՝ երեսուն օրվա ընթացքում:

    Ավագանիների կողմից համայնքների բյուջեների քննարկման եւ հաստատման հետ կապված՝ սույն օրենքով չկարգավորված հարցերը կանոնակարգվում են Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային օրենսդրությամբ:

    Հոդված 56. Համայնքի բյուջեին ներկայացվող պահանջները

    Բյուջետային տարվա համար համայնքի բյուջեի յուրաքանչյուր (վարչական եւ ֆոնդային) մասում նախատեսված հաշվարկային-դրամարկղային ելքերը չեն կարող գերազանցել տվյալ տարվա բյուջեի համապատասխան մասերում նախատեսված հաշվարկային-դրամարկղային մուտքերը:

    Բյուջեի ծախսերի նկատմամբ եկամուտների գերազանցումը կազմում է բյուջեի հավելուրդը, իսկ բյուջեի եկամուտների նկատմամբ ծախսերի գերազանցումը՝ բյուջեի դեֆիցիտը (այսուհետ՝ պակասուրդ):

    Համայնքի բյուջեի պակասուրդը ֆինանսավորվում է օրենքով սահմանված կարգով ներգրավվող փոխառու, ինչպես նաեւ պետական սեփականություն համարվող անշարժ գույքի օտարումից համայնքային բյուջեներ՝ օրենքով սահմանված չափերով մասհանվող միջոցների հաշվին: Համայնքի բյուջեի պակասուրդի գումարը չպետք է գերազանցի պակասուրդի ֆինանսավորման համար օրենքով սահմանված աղբյուրների ընդհանուր գումարը:

    Համայնքի բյուջեի պակասուրդի կամ հավելուրդի չափը սահմանվում է համայնքի ավագանու՝ տվյալ տարվա համայնքի բյուջեի մասին որոշմամբ:

    Տվյալ բյուջետային տարվա համար սահմանված կարգով հաստատվող համայնքի բյուջեի պակասուրդի գումարը (առանց պետական սեփականություն համարվող անշարժ գույքի օտարումից համայնքային բյուջեներ՝ օրենքով սահմանված չափերով մասհանվող միջոցների հաշվին իրականացվող ծախսերը) չի կարող գերազանցել այդ տարվան նախորդող վերջին երկրորդ եւ երրորդ բյուջետային տարիների համայնքի բյուջեի ֆոնդային մասում փաստացի ստացված եկամուտների (առանց պաշտոնական տրանսֆերտների գումարների եւ վարչական բյուջեով նախատեսված պահուստային ֆոնդից ֆոնդային մաս փոխանցված միջոցների) միջին տարեկանի 30 տոկոսը:

    Եթե համայնքի բյուջեն հաստատվում է առանց պակասուրդի, ապա պետական լիազորված մարմինն այդ համայնքի բյուջետային գործընթացի նկատմամբ իրականացնում է իրավական վերահսկողություն:

    Համայնքի բյուջեի հաշվեկշռված լինելու դեպքում պետական լիազորված մարմինն այդ համայնքի բյուջետային գործընթացի նկատմամբ իրականացնում է իրավական վերահսկողություն:

    Համայնքի բյուջեի պակասուրդային լինելու դեպքում համայնքի ղեկավարը պետական լիազորված մարմնի հետ համատեղ, վերջինիս սահմանած կարգով, մշակում է բյուջեի պակասուրդըծածկող վարկային պարտքերն աստիճանաբար մարելու ծրագիր: Ծրագրի իրականացման ժամանակահատվածում դա համայնքի բյուջեն կազմելու հիմք է: Այդ դեպքում պետական լիազորված մարմինը, բացի իրավական վերահսկողությունից, մշտական վերահսկողություն է իրականացնում ծրագրի կատարման ընթացքի նկատմամբ վարկային պարտքը մարելու ծրագրի իրականացման առնչությամբ:

    Հոդված 57. Համայնքի բյուջեի ձեւավորման աղբյուրները

    Համայնքի բյուջեն ձեւավորվում է համայնքների բյուջեներին՝ օրենքով եւ իրավական այլ ակտերով ամրագրվող եկամուտներից, այդ թվում՝

    1. Հարկային եկամուտներ՝

    ա) հողի հարկ՝ համայնքի վարչական տարածքում գտնվող (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումներով սահմանված կարգով կենտրոնացված կարգով վճարողների) հողի համար.

    բ) գույքահարկ՝ համայնքի վարչական տարածքում գտնվող գույքի համար.

    գ) եկամտահարկից մասհանումներ.

    դ) շահութահարկից մասհանումներ.

    ե) բնապահպանական վճարներից մասհանումներ.

    զ) հողի հարկի եւ գույքահարկի գծով համայնքի բյուջե վճարումների բնագավառում բացահայտված հարկային օրենսդրության խախտումների համար հարկատուներից գանձվող տույժեր եւ տուգանքներ:

    Եկամտահարկի, շահութահարկի եւ բնապահպանական վճարների գումարներից համայնքների բյուջեներ կատարվող մասհանումների տոկոսաչափերը սահմանվում են յուրաքանչյուր տարվա պետական բյուջեի մասին օրենքով:

    2. Տուրքեր՝

    ա) պետական տուրքեր, այդ թվում՝

    - քաղաքացիական կացության ակտեր գրանցելու, դրանց մասին քաղաքացիներին կրկնակի վկայականներ, քաղաքացիական կացության ակտերում կատարված գրառումներում փոփոխություններ, լրացումներ, ուղղումներ կատարելու եւ վերականգնելու կապակցությամբ վկայականներ տալու համար,

    - նոտարական գրասենյակների կողմից նոտարական ծառայություններ կատարելու, նոտարական կարգով վավերացված փաստաթղթերի կրկնօրինակներ տալու, նշված մարմինների կողմից գործարքների նախագծեր եւ դիմումներ կազմելու, փաստաթղթերի պատճեններ հանելու եւ դրանցից քաղվածքներ տալու համար.

    բ) տեղական տուրքեր:

    3. Ոչ հարկային եկամուտներ, այդ թվում՝

    ա) համայնքի սեփականություն համարվող հողերի, ինչպես նաեւ համայնքի վարչական տարածքում գտնվող պետական պահուստի հողերի վարձակալության եւ օգտագործման դիմաց գանձվող վարձավճարներ.

    բ) համայնքի սեփականություն համարվող հիմնարկների հաշվեկշիռներում հաշվառվող գույքի վարձակալությունից առաջացած եկամուտներ.

    գ) վարչական իրավախախտումների համար տեղական ինքնակառավարման մարմինների կիրառած պատժամիջոցներից առաջացած եկամուտներ.

    դ) համայնքի սեփականություն համարվող ընկերությունների տրամադրության տակ մնացած շահույթից համայնքի ավագանու որոշումներով կատարվող մասհանումներ.

    ե) տեղական վճարներ.

    զ) տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից օրենքով գանձվող եւ համայնքների բյուջեների եկամուտներին հաշվանցման ենթակա այլ տեղական վճարներ.

    է) համայնքային սեփականություն համարվող, այդ թվում՝ տիրազուրկ, ժառանգության իրավունքով կամ նվիրատվության ձեւով համայնքի տնօրինմանն անցած գույքի օտարումից առաջացած եկամուտներ.

    ը) պետության կողմից տեղական ինքնակառավարման մարմինների պատվիրակած լիազորությունների իրականացման համար համայնքների բյուջեներից՝ ծախսերի ֆինանսավորման նպատակով պետական բյուջեից տրամադրվող հատկացումներ:

    4. Կապիտալի գործառնություններից եկամուտների՝ համայնքային սեփականության օտարումից ստացվող միջոցներ:

    5. Պաշտոնական տրանսֆերտների ձեւով ստացվող հատկացումներ, այդ թվում՝

    ա) պետական բյուջեից ֆինանսական համահարթեցման սկզբունքով տրամադրվող դոտացիաներ.

    բ) պետական բյուջեից կապիտալ ծախսերի ֆինանսավորման նպատակային հատկացումներ (սուբվենցիաներ).

    գ) այլ աղբյուրներից ստացվող պաշտոնական տրանսֆերտներ:

    6. Համայնքի բյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորման աղբյուրներ, այդ թվում՝

    ա) վարկերի եւ փոխատվությունների ձեւով ներգրավված միջոցներ, այդ թվում՝ տեղական ինքնակառավարման մարմինների թողարկած պարտատոմսերի տեղաբաշխումից ստացված միջոցներ։ Տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից պարտատոմսեր թողարկելու եւ տեղաբաշխելու կարգը սահմանում է կառավարությունը.

    բ) պետական սեփականություն համարվող անշարժ գույք (բացառությամբ հող), այդ թվում՝ անավարտ շինարարության օբյեկտների մասնավորեցումից ստացված միջոցներ, որոնք ուղղվում են՝

    - Երեւան քաղաքի համաքաղաքային կապիտալ բնույթի ծախսերի ֆինանսավորմանը՝ Երեւան քաղաքի վարչական տարածքում տեղաբաշխված գույքի մասնավորեցումից ստացվող մուտքերի 30 տոկոսի չափով,

    - Հայաստանի Հանրապետության մարզերում գտնվող համապատասխան համայնքի ֆոնդային բյուջե՝ տեղական ինքնակառավարման մարմիններին օրենքով վերապահված պարտադիր լիազորությունների ֆինանսավորմանը՝ այդ համայնքի վարչական տարածքում տեղաբաշխված անշարժ գույքի, այդ թվում՝ անավարտ շինարարության օբյեկտների մասնավորեցումից ստացվող մուտքերի 30 տոկոսի չափով:

    Երեւան քաղաքում տեղակայված պետական սեփականություն համարվող անշարժ գույքից, այդ թվում՝ անավարտ շինարարության օբյեկտների մասնավորեցումից ստացված միջոցներն ուղղվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով բացված հատուկ հաշվին:

    Ընդ որում, նշված միջոցները կարող են ուղղվել միմիայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հետ, վերջինիս սահմանած կարգով, համաձայնեցված ծրագրերի ֆինանսավորմանը:

    Հոդված 58. Համայնքների բյուջեներին ֆինանսական համահարթեցման սկզբունքով տրվող դոտացիաները

    Համայնքների ներդաշնակ զարգացումն ապահովելու նպատակով պետական բյուջեից համայնքների բյուջեներին համահարթեցման սկզբունքով հատկացվում են դոտացիաներ: Համայնքներին չեն կարող պարտադրվել ֆինանսական համահարթեցման սկզբունքով հատկացված ֆինանսական միջոցներն օգտագործել որեւէ կոնկրետ ծախս իրականացնելու կամ հաշվանցում կատարելու համար:

    Պետական բյուջեից համայնքներին համահարթեցման սկզբունքով տրամադրվող դոտացիաների ընդհանուր գումարը հաշվարկվում է՝ հիմք ընդունելով նախորդ բյուջետային տարում Հայաստանի Հանրապետության համախմբված բյուջեի փաստացի եկամուտների հանրագումարի ոչ պակաս, քան 4 տոկոսը:

    Հոդված 59. Համայնքային բյուջեների վարկերը եւ փոխատվությունները

    Համայնքի ղեկավարը, ավագանու որոշմամբ, բյուջեի ընթացիկ ծախսերը ժամանակին կատարելու նպատակով պետական լիազորված մարմնի համաձայնությամբ կարող է ստանալ բյուջետային վարկեր եւ փոխատվություններ:

    Համայնքի ղեկավարը, ավագանու որոշմամբ, պետական լիազորված մարմնի համաձայնությամբ համայնքի սոցիալական ենթակառույցները զարգացնելու նպատակով ներդրումներ կատարելու համար կարող է վարկ ստանալու պայմանագիր կնքել կամ թողարկել համայնքային արժեթղթեր՝ օրենքով սահմանված կարգով: Համայնքը պետական լիազորված մարմնի համաձայնությամբ կարող է վարկային պայմանագիր կնքել այն պայմանով, որ յուրաքանչուր բյուջետային տարում վարկի մարման ծրագրով նախատեսված տարեկան գումարը՝ մայր գումարի եւ տոկոսավճարների հանրագումարը, չի գերազանցի համայնքի բյուջեի համապատասխան տարվա ֆոնդային մասի եկամուտների 20 տոկոսը: Համայնքը նոր վարկ կարող է վերցնել նախորդ վարկային պարտքն ամբողջությամբ մարելուց հետո: Տվյալ վարկային միջոցները պարտադիր ուղղվում են համայնքային բյուջեի ֆոնդային մաս:

    Վարկային պայմանագրի գրավ կարող են լինել միայն համայնքի բյուջեի եկամուտները եւ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության երաշխիքները: Համայնքի բյուջեի միջոցների հաշվին վարկեր չեն տրամադրվում, եւ արժեթղթեր չեն գնվում:

    Հոդված 60. Համայնքի մատուցած ծառայությունների դիմաց գանձվող վճարները

    Համայնքի բնակչության կենսաապահովման խնդիրները լուծելու նպատակով մատուցվող ծառայությունների՝ ջրամատակարարման, ջրահեռացման, ոռոգման, ջեռուցման, աղբահանության, բազմաբնակարան շենքերի սպասարկման եւ այլ ծառայությունների իրականացման համար համայնքն օրենքով սահմանված կարգով սահմանում է վճարներ:

    Վճարների չափը համայնքի ղեկավարի ներկայացմամբ հաստատվում է համայնքի ավագանու որոշմամբ։ Եթե այդ ծառայություններն իրականացնում են համայնքի բյուջետային հիմնարկները, ապա գանձված գումարն ուղղվում է համայնքի բյուջե։

    Այդ ծառայությունների մատուցումն առեւտրային կազմակերպություններն իրականացնում են մրցութային կարգով, որին մասնակցում է համայնքային՝ այդ ոլորտում ծառայություն մատուցող առեւտրային կազմակերպությունը: Այդ դեպքում մրցույթի պայմաններից մեկը համայնքի առաջարկած սպասարկման վճարի առավելագույն չափն է:

    Համայնքի սեփականություն համարվողառեւտրային կազմակերպության կողմից մրցույթը շահելու դեպքում ծառայությունների իրականացման համար վճարները գանձում է տվյալ կազմակերպությունը:

    Եթե մրցույթի հաղթող է ճանաչվում համայնքի սեփականություն չհամարվողայլ կազմակերպություն, ապա հաղթող կազմակերպության հետ համայնքը կնքում է պայմանագիր, որում, մրցույթի արդյունքներից ելնելով, ամրագրվում են ծառայության իրականացման պայմանները, դրանց դիմաց գանձվող վճարները, որոնք գանձում է տվյալ կազմակերպությունը:

    Հոդված 61. Համայնքի բյուջեի վարչական եւ ֆոնդային մասերը

    Համայնքի բյուջեի վարչական եւ ֆոնդային մասերին ամրագրվող բյուջետային մուտքերի աղբյուրները, ինչպես նաեւ դրանց հաշվին համայնքի բյուջեի համապատասխան մասերից ելքերի իրականացման ուղղությունները սահմանվում են սույն օրենքով եւ Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային օրենսդրությամբ:

    Բյուջեի վարչական մասը ձեւավորվում է համայնքային բյուջեի եկամտային մասում ամրագրված հողի հարկից, գույքահարկից, եկամտահարկից, շահութահարկից, հարկային օրենսդրությունը խախտելու համար գանձվող համապատասխան տուգանքներից եւ տույժերից, պետական տուրքերից, համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական սեփականություն համարվողանշարժ գույքի, այդ թվում՝ անավարտ շինարարության օբյեկտների մասնավորեցումից ստացվող մուտքերից, համայնքի մասնակցությամբ կազմակերպությունների համապատասխան շահույթից՝ համայնքի ավագանու որոշմամբ կատարվող մասհանումներից, պարտադիր վճարներից, պետության պատվիրակած լիազորությունների իրականացման համար նախատեսված պետական բյուջեի հատկացումներից, «Ֆինանսական համահարթեցման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով նախատեսվող դոտացիաներից, համայնքի բյուջե մուտքագրվող այլ հարկերի մասհանումներից եւ այլ դոտացիաներից:

    Համայնքի բյուջեի ֆոնդային մասը ձեւավորվում է այն աղբյուրներից, որոնք ուղղված չեն բյուջեի վարչական մաս:

    Համայնքի բյուջեի վարչական մասից ֆինանսավորվում են պարտադիր եւ կամավոր լիազորությունների իրականացման հետ կապված ընթացիկ (Հայաստանի Հանրապետությանբյուջետային օրենսդրությամբ սահմանված իմաստով), բյուջետային փոխատվությունների մարման եւ պետության պատվիրակած լիազորությունների կատարման ծախսերը:

    Համայնքի բյուջեի ֆոնդային մասից ֆինանսավորվում են պարտադիր եւ կամավոր լիազորությունների իրականացման հետ կապված կապիտալ (Հայաստանի Հանրապետությանբյուջետային օրենսդրությամբ սահմանված իմաստով) եւ ստացված վարկերի մարման ծախսերը:

    Հոդված 62. Համայնքի բյուջեի պահուստային ֆոնդը

    Համայնքի բյուջեն ունի պահուստային ֆոնդ, որը կարող է օգտագործվել տվյալ տարվա բյուջեով չկանխատեսված ծախսերի կամ նախատեսված ծախսերի լրացուցիչ ֆինանսավորման համար:

    Համայնքի բյուջեի վարչական մասի պահուստային ֆոնդը կարող է նախատեսվել բյուջեի վարչական մասի եկամուտների 5-ից 20 տոկոսի չափով:

    Համայնքի բյուջեի ֆոնդային մասում կարող է ձեւավորվել պահուստային ֆոնդ, որը չի կարող գերազանցել բյուջեի ֆոնդային մասի եկամուտների 30 տոկոսը:

    Վարչական մասի պահուստային ֆոնդից կարող են ֆինանսական միջոցներ ուղղվել ֆոնդային մաս: Ֆոնդային մասի ֆինանսական միջոցները չեն կարող փոխանցվել բյուջեի վարչական մաս։

    Պահուստային ֆոնդերը կարող են օգտագործվել միայն համայնքի ավագանու որոշմամբ:

    Հոդված 63. Համայնքի բյուջեի միջոցների տարեսկզբի ազատ մնացորդը

    Համայնքի տվյալ տարվա բյուջեի միջոցների տարեսկզբի ազատ մնացորդը նախորդ տարվա բյուջեի կատարման ընթացքում իրականացված ծախսերի նկատմամբ մուտքերի գերազանցումն է, որը համայնքի ավագանու որոշումներով կարող է օգտագործվել տվյալ տարվա բյուջեով նախատեսված ծախսերի լրացուցիչ ֆինանսավորման կամ չկանխատեսված ծախսերի ֆինանսավորման նպատակով:

    Համայնքի բյուջեի վարչական մասի տարեսկզբի ազատ մնացորդի գումարն ուղղվում է՝

    ա) նախորդ (եզրափակված) բյուջետային տարում բյուջեի վարչական մասից ֆինանսավորման ենթակա, սակայն չֆինանսավորված՝ առկա պարտավորությունների կատարմանը.

    բ) վերը նշված պարտավորությունները կատարելուց հետո առաջացած միջոցների մնացորդն ուղղվում է համայնքի բյուջեի ֆոնդային մաս եւ համայնքի ավագանու որոշմամբ սահմանված ծախսերի ֆինանսավորմանը:

    Հոդված 64. Համայնքի զարգացման ծրագրի եւ տարեկան բյուջեի հրապարակումը

    Համայնքի զարգացման եռամյա ռազմավարական ծրագիրը եւ տարեկան բյուջեն հրատարակվում են:

    Ռազմավարական ծրագիրը եւ բյուջեն համայնքի բնակչության համար առավել մատչելի դարձնելու համար պատրաստվում եւ հրատարակվում են հիմնական ցուցանիշներ, վիճակագրական եւ գրաֆիկական տվյալներ պարունակող տեղեկատուներ ու գրքույկներ:

    Հոդված 65. Համայնքի բյուջեի կատարումը

    Համայնքի ղեկավարը բյուջեի հիման վրա ճշտում է իր աշխատակազմի, դրա կառուցվածքային ստորաբաժանումների եւ բյուջետային հիմնարկների խնդիրները, հաստատում է դրանց դրամարկղային գործառնությունների եռամսյակային կամ ամսական պլանները:

    Համայնքի ղեկավարը, օրենքով սահմանված կարգով, ապահովում է բյուջեի կատարումը, պարտադիր կարգով ստորագրում է բոլոր ֆինանսական փաստաթղթերը եւ անձնական պատասխանատվություն է կրում ֆինանսական գործառնությունները ճշգրիտ ու օրենքին համապատասխան կատարելու համար:

    Հոդված 66. Համայնքի բյուջեի կատարման սպասարկումը

    Համայնքի բյուջեի կատարման սպասարկումն օրենքով եւ այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով իրականացվում է գանձապետարանի տեղական գանձապետական բաժանմունքների միջոցով, որտեղ ամեն համայնք ունի իր առանձին բյուջետային հաշվի համարը:

    Համայնքի հաստատված բյուջեն, ինչպես նաեւ բյուջեում կատարված փոփոխությունները մեկշաբաթյա ժամկետում ներկայացվում է համայնքի բյուջեն սպասարկող տեղական գանձապետական բաժանմունք, որը պարտավոր է համայնքի պահանջով անհապաղ կատարել համապատասխան ֆինանսական միջոցների հատկացումը, եթե դրանք առկա են համայնքի բյուջեի հաշվում եւ նախատեսված են համայնքի բյուջեով:

    Համայնքին՝ հատուկ ծրագրերի իրականացման նպատակով մասնավոր անձանց կողմից նվիրատվության կարգով տրամադրված ֆինանսական միջոցներն այդ անձանց պահանջով պետական լիազորված մարմնի համաձայնությամբ եւ համայնքի ավագանու որոշմամբ կարող են տեղադրվել որեւէ բանկում:

    Գանձապետական բաժանմունքները համայնքի բյուջեի եկամուտների եւ ծախսերի մասին համայնքի ղեկավարին ներկայացնում են ամենօրյա տեղեկություններ:

    Հոդված 67. Համայնքի բյուջեի մուտքերի ապահովումը

    Հողի հարկի, գույքահարկի, տեղական տուրքերի եւ վճարների, պետական սեփականություն համարվող հողերի վարձավճարների, համայնքի սեփականություն համարվող գույքի վարձավճարների, համայնքի մասնակցությամբ կազմակերպությունների՝ իրեն հասանելիք շահույթի մասնաբաժնի, համայնքի սեփականության օտարումից ստացվող գումարների եւ պարտադիր այլ վճարների մուտքագրումը համայնքի բյուջե ինքնուրույն ապահովում են համայնքների համապատասխան ստորաբաժանումները: Եկամտահարկի, շահութահարկի մասհանումների մուտքը համայնքի բյուջե ապահովում է պետական հարկային մարմինը:

    Ազգային ժողովի ընդունած օրենքներով՝ համայնքների եկամուտների նվազեցումը եւ ծախսերի ավելացումը պետք է փոխհատուցի պետությունը:

    Հոդված 68. Համայնքի բյուջեի կատարման վերահսկողությունը

    Համայնքի բյուջեի կատարման վերահսկողությունն իրականացնում է համայնքի ավագանին, որն իրավազոր է ստուգել ցանկացած բյուջետային գործողություն, աշխատանքների կատարման արդյունավետությունը եւ որակը, պահանջել հաշվետվություններ՝ կատարված ծախսերի վերաբերյալ:

    Բյուջեի կատարման վերահսկողությունը մշտապես եւ արդյունավետ իրականացնելու նպատակով համայնքների ավագանիները կարող են սահմանված կարգով ներգրավել աուդիտորական ծառայություններ, որոնց դիմաց վճարումը կատարվում է համայնքային բյուջեից:

    Հոդված 69. Համայնքի բյուջեի կատարման հաշվետվության հաստատումը

    Համայնքի ղեկավարը եռամսյակը մեկ անգամ Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային օրենսդրությամբ սահմանված ժամկետում բյուջեի ընթացքի մասին հաղորդումներ է ներկայացնում համայնքի ավագանուն:

    Բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը համայնքի ավագանուն ներկայացվում է բյուջետային տարին ավարտվելուց հետո՝ հաջորդ տարվա համայնքային բյուջեի եռամսյակային կատարման տարեկան հաշվետվության վերաբերյալ հաղորդման հետ միասին:

    Համայնքի ղեկավարի ներկայացրած բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվության վերաբերյալ աուդիտորական վերստուգիչ մարմինը համայնքի ավագանուն ներկայացնում է իր ուսումնասիրությունների արդյունքները եւ եզրակացությունները:

    Համայնքի ավագանու նիստում համայնքի ղեկավարը պատասխանում է ավագանու անդամների հարցերին եւ տալիս է անհրաժեշտ բացատրություններ:

    Համայնքի ավագանին բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվության վերաբերյալ կարող է անցկացնել նաեւ անկախ աուդիտ, իսկ իրավախախտումներ հայտնաբերելու դեպքում՝ դիմել համապատասխան իրավասու մարմիններ:

    Համայնքի ավագանին քննարկումն ավարտելուց հետո որոշում է կայացնում բյուջեի կատարման հաշվետվությունը հաստատելու մասին:

    Համայնքի ավագանու նիստում համայնքի բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվության քննարկման կարգը սահմանվում է համայնքի ավագանու կանոնակարգով:

    Համայնքի բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը, ինչպես նաեւ համայնքի ավագանու կողմից այդ հաշվետվության քննարկման եւ հաստատման ժամկետը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային օրենսդրությամբ:

    Համայնքի բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը չհաստատվելու դեպքում համայնքի ավագանին, օրենքով սահմանված կարգով, կարող է համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու մասին առաջարկություն ներկայացնել: Եթե համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու մասին առաջարկություն չի ներկայացվում, կամ կառավարությունը ղեկավարին պաշտոնանկ անելու մասին առաջարկությունն օրենքով սահմանված կարգով ստանալուց հետո՝ մեկ ամսվա ընթացքում, նման որոշում չի ընդունում, ապա համայնքի բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը համարվում է հաստատված:

    Համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու մասին որոշում ընդունվելու դեպքում համայնքի ղեկավարը, օրենքով սահմանված կարգով, վայր է դնում իր լիազորությունները, իսկ համայնքի բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը համարվում է հաստատված:

    Համայնքների բյուջեների կատարման տարեկան հաշվետվությունների քննարկման եւ հաստատման հետ կապված՝ սույն օրենքով չկարգավորված հարցերը կանոնակարգվում են Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային օրենսդրությամբ:
     


    ԳԼՈՒԽ VII

    ՊԵՏԱԿԱՆ ԵՎ ՏԵՂԱԿԱՆ ԻՆՔՆԱԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ ՓՈԽՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

    Հոդված 70. Տեղական ինքնակառավարումը եւ պետական կառավարումը

    Հայաստանի Հանրապետությունում ժողովուրդն իր իշխանությունն իրականացնում է անմիջականորեն, ինչպես նաեւ պետական կառավարման եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջոցով:

    Տեղական ինքնակառավարման մարմինները պետական կառավարման մարմինների մասը չեն: Տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների իրականացումը պետական մարմինների եւ պաշտոնատար անձանց կողմից արգելվում է, եթե այլ բան նախատեսված չէ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ եւ սույն օրենքով:

    Հոդված 71. Պետական կառավարմանեւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները

    Պետական կառավարման եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ եւ օրենքով:

    Պետությունն իր ընդունած օրենքներով չի կարող ավելացնել համայնքի լիազորությունները կամ նվազեցնել եկամուտները՝ առանց համապատասխան ֆինանսական փոխհատուցման:

    Տեղական ինքնակառավարման մարմինները կարող են դատարանում բողոքարկել համայնքի իրավունքները խախտող պետական մարմինների ու պաշտոնատար անձանց որոշումները եւ գործողությունները:

    Պետական լիազորված մարմինը, ինչպես նաեւ համապատասխան մարզպետը, իսկ Երեւանում` Երեւանի քաղաքապետը, կարող են տեղական ինքնակառավարման մարմինների որոշումները, գործողությունները եւ անգործությունը բողոքարկել դատարան:

    Հոդված 72. Համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկությունը մարզպետի, իսկ Երեւանում Երեւանի քաղաքապետի ներկայացմամբ

    Մարզպետի, իսկ Երեւանում Երեւանի քաղաքապետի ներկայացմամբ համայնքի ղեկավարը կարող է պաշտոնանկ արվել կառավարության որոշմամբ:

    Մարզպետը, իսկ Երեւանում Երեւանի քաղաքապետը կարող է համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկ անելու առաջարկություն ներկայացնել կառավարություն միայն այն դեպքում, եթե նա խախտել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, օրենքները եւ համայնքի ավագանու որոշումները: Պաշտոնանկության հարց կարող է բարձրացվել համայնքի ղեկավարի լիազորություններն ստանձնելուց ոչ շուտ, քան մեկ տարի հետո:

    Մարզպետը, իսկ Երեւանում Երեւանի քաղաքապետը համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու որոշման նախագիծն իր հիմնավորումներով կառավարություն ներկայացնելուց առաջ ուղարկում է համայնքի ղեկավարին: Համայնքի ղեկավարը, ստանալով որոշման նախագիծը, երկշաբաթյա ժամկետում գումարում է համայնքի ավագանու արտահերթ նիստ: Համայնքի ավագանին իր նիստում քննարկում է համայնքի ղեկավարին պաշտոնանկ անելու մասին մարզպետի հիմնավորումները եւ, լսելով համայնքի ղեկավարին, ընդունում է համապատասխան հիմնավորումներով որոշում: Համայնքի ավագանու որոշումը, որին կցվում է համայնքի ղեկավարի կարծիքը, եռօրյա ժամկետում ուղարկվում է պետական լիազորված մարմին եւ մարզպետին: Մարզպետը, պետական լիազորված մարմնի միջոցով, կառավարություն է ներկայացնում իր հիմնավորումներով որոշման նախագիծը՝ կցելով համայնքի ղեկավարի կարծիքը եւ համայնքի ավագանու որոշումը:

    Հոդված 73. Համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկությունը կառավարության կողմից

    Համայնքի ավագանու կամ համապատասխան մարզպետի, Երեւանում՝ Երեւանի քաղաքապետի՝ օրենքով սահմանված կարգով համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկության նախաձեռնությունը կառավարությունը քննարկում եւ որոշում է ընդունում մեկամսյա ժամկետում: Այդ հարցը կառավարության քննարկմանն է ներկայացնում պետական լիազորված մարմինը:

    Կառավարությունը համայնքի ղեկավարին կարող է պաշտոնանկ անել միայն սույն օրենքով սահմանված դեպքերում:

    Կառավարության՝ համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկության վերաբերյալ որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկվում է համայնքի ղեկավարին եւ ավագանուն:

    Պաշտոնանկ անելու՝ կառավարության որոշումը համայնքի ղեկավարը կամ ավագանին կարող են բողոքարկել դատարան՝ կառավարության որոշումն ստանալուց հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:

    Մինչեւ դատարանի որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը համայնքի ղեկավարի արտահերթ ընտրություններ չեն կարող նշանակվել, իսկ համայնքի ղեկավարը շարունակում է պաշտոնավարել:

    Կառավարությունը, համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկության վերաբերյալ որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նշանակում է արտահերթ ընտրություններ, իսկ եռօրյա ժամկետում՝ նաեւ համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար:

    Հոդված 74. Համայնքի ղեկավարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցումը կառավարության կողմից

    Սույն օրենքով սահմանված կարգով համայնքի ղեկավարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման դեպքում կառավարությունը, օրենքով սահմանված կարգով, նշանակում է արտահերթ ընտրություններ, իսկ եռօրյա ժամկետում՝ նաեւ համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար:

    Հոդված 75. Համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատարը

    Մինչեւ համայնքի նորընտիր ղեկավարի՝ իր պարտականությունների ստանձնումը, վարչապետը նշանակում է քաղաքային, Երեւանում` թաղային, իսկ մարզպետը` գյուղական համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար:

    Համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատարը չի կարող որպես թեկնածու առաջադրվել համայնքի ղեկավարի նոր ընտրություններում:

    Համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատարը չի կարող կատարել համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի փոփոխություններ:

    Հոդված 76. Դատական վեճերի ծախսերը

    Համայնքի ավագանու եւ համայնքի ղեկավարի, ավագանու անդամի եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջեւ ծագած դատական վեճերի ծախսերն իրականացվում են համայնքի բյուջեից:

    Հոդված 77. Համայնքների, միջհամայնքային միավորումների եւ Երեւանի թաղային համայնքների միավորման նկատմամբ իրականացվող պետական վերահսկողությունը

    Պետությունը համայնքների, միջհամայնքային միավորումների եւ Երեւանի թաղային համայնքների միավորման նկատմամբ վերահսկողություն է իրականացնում Ազգային ժողովի եւ կառավարության միջոցով:

    Ազգային ժողովը, ի դեմս Ազգային ժողովի վերահսկիչ պալատի, ոչ ավելի, քան տարին մեկ անգամ ստուգում է պետական բյուջեից համայնքներին, միջհամայնքային միավորումներին եւ Երեւանի թաղային համայնքների միավորմանը տրամադրված ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործումը:

    Կառավարությունը, ի դեմս պետական լիազորված մարմնի կամ մարզպետարանի, ոչ ավելի, քան տարին մեկ անգամ, համայնքներում եւ միջհամայնքային միավորումներում իրականացնում է ֆինանսատնտեսական ստուգում: Մարզպետարանն իրավական վերահսկողություն է իրականացնում համայնքի ավագանու եւ միջհամայնքային միավորման խորհրդի որոշումների նկատմամբ: Համայնքի ավագանու կամ միջհամայնքային միավորման խորհրդի՝ օրենքներին հակասող որոշումները մարզպետը կարող է բողոքարկել դատարան:

    Կառավարությունը, ի դեմս պետական լիազորված մարմնի, ոչ ավելի, քան տարին մեկ անգամ, թաղային համայնքներում իրականացնում է ֆինանսատնտեսական ստուգում:

    Երեւանի թաղային համայնքների ավագանիների որոշումների նկատմամբ իրավական վերահսկողությունն իրականացնում է Երեւանի քաղաքապետը: Երեւանի թաղային համայնքների միավորման խորհրդի որոշումները յոթնօրյա ժամկետում ուղարկվում են պետական լիազորված մարմին, որը դրանց նկատմամբ իրականացնում է իրավական վերահսկողություն:

    Ստուգումների հետեւանքով վերոհիշյալ մարմինների հայտնաբերած՝ քրեական պատասխանատվություն առաջացնող խախտումների վերաբերյալ նյութերը պետք է փոխանցվեն դատարան կամ դատախազություն, եւ միայն այդ մարմինների հաղորդման հիման վրա դատախազությունը կարող է քրեական հետապնդում հարուցել եւ համայնքում, օրենքով սահմանված կարգով, իրականացնել ստուգում:

    Ստուգումների անցկացումը համայնքներում արգելվում է ընտրություններից մեկ ամիս առաջ եւ մինչեւ դրանց պաշտոնական ավարտը:
     


    ԳԼՈՒԽ VIII

    ՄԻՋՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ՄԻԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ

    Հոդված 78. Միջհամայնքային միավորումներ կազմելու իրավունքը

    Համայնքների որոշակի խնդիրներ համատեղ լուծելու եւ ծախսերը նվազեցնելու նպատակով տեղական ինքնակառավարման մարմինները կարող են ստեղծել միջհամայնքային միավորումներ:

    Միջհամայնքային միավորումներն ունեն իրավաբանական անձի կարգավիճակ:

    Հոդված 79. Միջհամայնքային միավորումներ կազմելու կարգը

    Միջհամայնքային միավորումներն ստեղծում են համայնքների ղեկավարները՝ պայմանագրեր կնքելու միջոցով, դրանք հաստատում են համայնքների ավագանիները:

    Հոդված 80. Միջհամայնքային միավորման մարմինները

    Միջհամայնքային միավորման կառավարման համար ստեղծվում է միավորման խորհուրդ` կազմված համայնքների ղեկավարներից: Միջհամայնքային միավորումն իր կազմից ընտրում է խորհրդի նախագահ:

    Միջհամայնքային միավորման խորհրդի նիստն իրավազոր է, եթե նիստին ներկա է խորհրդի անդամների կեսից ավելին: Որոշումներն ընդունվում են նիստին ներկա անդամների ձայների մեծամասնությամբ:
     
     

    ԳԼՈՒԽ IX

    ՄԱՐԶԻ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ, ԵՐԵՎԱՆԻ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ

    Հոդված 81. Մարզի խորհուրդը

    Մարզպետին կից ստեղծվում է խորհրդակցական մարմին` մարզի խորհուրդ, որի կազմում ընդգրկվում են համայնքի ղեկավարները եւ մարզպետը:

    Մարզպետը հրավիրում եւ վարում է մարզի խորհրդի նիստերը` իր սահմանած օրակարգով:

    Մարզի խորհրդի գործունեությունը կարգավորվում է սույն օրենքով եւ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով:

    Հոդված 82. Երեւանի խորհուրդը

    Երեւանում ստեղծվում է Երեւանի խորհուրդ, որի կազմում ընդգրկվում են Երեւանի քաղաքապետը եւ թաղային համայնքների ղեկավարները: Երեւանի քաղաքապետը խորհրդի ղեկավարն է:

    Երեւանի խորհուրդը, Երեւանի քաղաքապետի ներկայացմամբ, հաստատում է Երեւան քաղաքի համար օրենքով սահմանված աղբյուրներից ձեւավորվող եկամուտների սահմաններում ծախսերի նախահաշիվը` բյուջեն, ինչպես նաեւ այն թույլտվությունների կարգը, որոնց համար օրենքով նախատեսված է տեղական տուրքի գանձում:

    Երեւանի քաղաքապետը, Երեւանի խորհրդի մեծամասնությամբ`

    1) անվանում եւ վերանվանում է Երեւանի փողոցները, պողոտաները, հրապարակները, զբոսայգիները, քաղաքային ենթակայության կրթական, մշակութային եւ այլ ձեռնարկություններն ու կազմակերպությունները.

    2) օրենսդրությանը համապատասխան կանոնակարգում է առեւտրի ու սպասարկման ոլորտի ձեռնարկությունների եւ կազմակերպությունների գործունեությունը.

    3) հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության եւ օտարերկրյա քաղաքացիներին Երեւանի պատվավոր քաղաքացու կոչում շնորհելու կարգը:

    Երեւանի խորհրդի աշխատակարգը հաստատում է Երեւանի քաղաքապետը:

    Երեւանի խորհրդի որոշումներն ընդունվում են խորհրդի նիստին ներկա անդամների ձայների մեծամասնությամբ, եթե քվեարկությանը մասնակցել է խորհրդի անդամների կեսից ավելին:

    Երեւանի խորհրդի գործունեությունը կարգավորվում է սույն օրենքով եւ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով:
     

    ԳԼՈՒԽ X

    ԱՆՑՈՒՄԱՅԻՆ ԵՎ ԵԶՐԱՓԱԿԻՉ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

    Հոդված 83. Օրենքի ուժի մեջ մտնելը

    Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից։

    Սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած համարել 1996 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված «Տեղական ինքնակառավարման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը:

    Հոդված 84. Անցումային դրույթներ

    1. Մինչեւ պարտադիր լիազորությունների իրականացման կարգն օրենքով սահմանվելը, դա կարող է սահմանել համայնքի ավագանին:

    2. Կառավարությունը, պետական լիազորված մարմնի ներկայացմամբ, մինչեւ 2002 թվականի դեկտեմբերի 1-ը սահմանում է պետության պատվիրակած լիազորությունների իրականացման կարգը եւ համապատասխան ֆինանսական միջոցները:

    3. Պետության կողմից սույն օրենքով համայնքներին որպես սեփականություն փոխանցված հողերի իրացումից առաջացած ֆինանսական միջոցներն առաջնահերթության կարգով ուղղվում են համայնքների առաջին քաղաքաշինական գլխավոր հատակագծերի նախագծերի ու հողերի գոտիավորման եւ օգտագործման գծակարգերի մշակմանը:

    4. Համայնքներին սույն օրենքով վերապահված քաղաքաշինական եւ հողային կադաստրի ընթացիկ հաշվառումն իրականացնելու համար պետական անշարժ գույքի միասնական կադաստր վարող մարմինը պարտավոր է ավարտել սկզբնական հաշվառումը քաղաքներում (բացառությամբ Գյումրի եւ Վանաձոր քաղաքների) մինչեւ 2002 թվականի սեպտեմբերի 1-ը, Գյումրի եւ Վանաձոր քաղաքներում՝ մինչեւ 2002 թվականի նոյեմբերի 1-ը, Երեւանի թաղային համայնքներում՝ մինչեւ 2002 թվականի դեկտեմբերի 1-ը: Պետական միասնական կադաստր վարող մարմինը սկզբնական հաշվառումն ավարտելուն զուգահեռ, քաղաքներին, Երեւանի թաղային համայնքներին է փոխանցում համապատասխան ծառայություններն իրենց փաստաթղթերով եւ համապատասխան նյութական ու տեխնիկական միջոցներով:

    5. Սույն օրենքի 34-րդ հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված լիազորությունը՝ իրավաբանական անձանց մասով, համայնքներին է փոխանցվում 2003 թվականի հունվարի 1-ից:

    6. Սույն օրենքի 33-րդ հոդվածի երկրորդ մասի 4-րդ կետի լիազորությունն այդ համայնքներին է փոխանցվում 2003 թվականի հունվարի 1-ից:

    7. Կառավարությունը սույն օրենքի ուժով պետական սեփականություն համարվող հողերը որպես սեփականություն փոխանցում է՝

    ա) Երեւանի թաղային համայնքներին՝ մինչեւ 2003 թվականի հունիսի 31-ը.

    բ) Գյումրի եւ Վանաձոր քաղաքներին՝ մինչեւ 2002 թվականի օգոստոսի 31-ը.

    գ) մնացած համայնքներին՝ մինչեւ 2002 թվականի հունիսի 31-ը:

    8. Պետական սեփականություն համարվող հողերը համայնքներին որպես սեփականություն փոխանցելուց հետո ֆիզիկական եւ իրավաբանական անձանց հետ կնքված վարձակալության (օգտագործման եւ տիրապետման) պայմանագրերը պահպանում են իրենց իրավական ուժը։ Համայնքներն այդ պայմանագրերի մասով դառնում են պետության իրավահաջորդը։

    9. Սույն օրենքով սահմանված պետական լիազորված մարմինը տարածքային կառավարման բնագավառի համապատասխան նախարարությունն է:

    10. Սույն օրենքի 9-րդ գլխի դրույթները գործում են մինչեւ Երեւանի մասին օրենքի ընդունումը:

    11. Սույն օրենքի 3-րդ հոդվածի երկրորդ մասի առաջին նախադասության դրույթի իրականացումն ապահովվում է «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով:
     
     

    ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
    ՆԱԽԱԳԱՀ` Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ

    5 հունիսի 2002թ.
    ՀՕ-337


    26.12.2002 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    11.04.2003 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    06.12.2004 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    13.12.2004 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    14.12.2004 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն եւ լրացումներ կատարելու մասին
    14.12.2004 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    20.05.2005 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    20.05.2005 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    08.07.2005 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    08.07.2005 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացում կատարելու մասին
    11.11.2005 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    23.05.2006 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    13.06.2006 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    26.09.2006 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում եւ փոփոխություն կատարելու մասին
    28.11.2006 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    22.12.2006 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    22.12.2006 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին
    25.12.2006 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն եւ լրացում կատարելու մասին
    22.02.2007 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարելու մասին
    27.02.2007 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացում կատարելու մասին
    24.10.2007 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    04.12.2007 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին
    30.09.2008 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին
    30.09.2008 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    26.12.2008 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին
    18.11.2009 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    27.04.2010 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին
    16.09.2010 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    21.12.2010 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    22.12.2010 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին
    14.04.2011 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացում կատարելու մասին
    26.05.2011 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություններ կատարելու մասին
    22.06.2011 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    23.06.2011 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    23.06.2011 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին
    24.10.2011 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին
    08.12.2011 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    08.02.2012 «Տեղական ինքնակառավարման մաuին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    20.03.2012 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    11.09.2012 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն եւ լրացումներ կատարելու մասին
    06.12.2012 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին
    05.02.2013 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացում կատարելու մասին
    02.05.2013 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    19.06.2013 Տեղական ինքնակառավարման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացումներ կատարելու մասին
    23.12.2013 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին
    21.06.2014 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն եւ լրացում կատարելու մասին
    17.12.2014 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    26.02.2015 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին
    29.04.2015 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    19.06.2015 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն եւ լրացում կատարելու մասին
    24.11.2015 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին
    07.12.2015 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին
    21.12.2015 Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    25.05.2016 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ եւ փոփոխություններ կատարելու մասին
    17.06.2016 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    16.12.2016 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
    01.03.2017 «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին