Armenian   Russian    

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՕՐԵՆՔԸ

ՊԵՏԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ՄԱՍԻՆ

Ընդունվել է 20.11.2001

Գլուխ I      Ընդհանուր դրույթներ
Գլուխ II    Պետական սահմանի տեղորոշումը, փոփոխությունը եւ գծանշումը
Գլուխ III   Պետական սահմանի ռեժիմը
Գլուխ IV   Սահմանային ռեժիմ
Գլուխ V    Պետական սահմանի անցման կետերի ռեժիմը
Գլուխ VI   ՀՀ պետական կառավարման մարմինների լիազորությունները պետական սահմանի պահպանության ոլորտում
Գլուխ VII  Հակաօդային պաշտպանությանզորքերի լիազորությունները պետական սահմանի պահպանության ոլորտում
Գլուխ VIII  Պետական մարմինների, պաշտոնատար անձանց, քաղացիների եւ կազմակերպությունների մասնակցությունը պետական սահմանի պահպանությանը
Գլուխ IX   Եզրափակիչ դրույթներ

ԳԼՈՒԽ I
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

Հոդված 1. Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը

Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը (այսուհետ՝ պետական սահման) այն գիծն է եւ այդ գծով անցնող այն ուղղահայաց մակերեւույթը, որոնք որոշում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքի՝ ցամաքի, ջրերի, ընդերքի, օդային տարածության շրջանակները:

Պետական սահմանը որոշվում է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով եւ Հայաստանի Հանրապետության օրենքով:

Հոդված 2. Պետական սահմանում իրավահարաբերությունների կարգավորման սկզբունքները

Պետական սահմանը տեղորոշելիս եւ փոփոխելիս, սահմանակից պետությունների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաեւ սահմանամերձ շրջաններում եւ միջազգային հաղորդակցության ուղիներում իրավահարաբերությունները կարգավորելիս Հայաստանի Հանրապետությունն առաջնորդվում է հետեւյալ սկզբունքներով.

ա) Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականության պաշտպանության.

բ) Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների կատարման ապահովման.

գ) օտարերկրյա պետությունների հետ բազմակողմանի փոխշահավետ համագործակցության.

դ) սահմանային հարցերի խաղաղ լուծման:

Հոդված 3. Պետական սահմանի պահպանությունը

Պետական սահմանի պահպանությունը Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ապահովման համակարգի անբաժանելի մասն է եւ ընդգրկում է քաղաքական, իրավական, տնտեսական, ռազմական, օպերատիվ, կազմակերպչական, տեխնիկական, ռեժիմային, բնապահպանական, մշակութային եւ այլ միջոցառումներ, որոնք երաշխավորում են՝

ա) պետական սահմանի անձեռնմխելիությունը.

բ) իրավաբանական եւ ֆիզիկական անձանց կողմից պետական սահմանի ռեժիմի, սահմանային ռեժիմի եւ պետական սահմանի անցման կետերի ռեժիմի պահպանման ապահովումը.

գ) պետական սահմանում անձի, հասարակության եւ պետության համար կենսական շահերի պաշտպանությունն արտաքին եւ ներքին սպառնալիքներից:

Ցամաքում, սահմանային ջրերում պետական սահմանի պահպանությունն իրականացնում են սահմանապահ, իսկ օդային տարածքում՝ հակաօդային պաշտպանության զորքերը: Հակաօդային պաշտպանության զորքերը պետական սահմանի պահպանությունն իրականացնելիս ղեկավարվում են սույն օրենքով, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով եւ իրավական այլ ակտերով:

Պետական սահմանի պահպանության ոլորտում Հայաստանի Հանրապետությունը համագործակցում է օտարերկրյա պետությունների հետ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան:

Պետական կառավարման մարմինների լիազորությունները պետական սահմանի պահպանության ոլորտում սահմանվում են սույն օրենքով եւ Հայաստանի Հանրապետության իրավական այլ ակտերով:

Հոդված 4. Պետական սահմանի մասին օրենսդրությունը

Պետական սահմանի մասին օրենսդրությունը բաղկացած է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունից, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերից, սույն օրենքից, այլ օրենքներից ու իրավական ակտերից:


ԳԼՈՒԽ II

ՊԵՏԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ՏԵՂՈՐՈՇՈՒՄԸ, ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԳԾԱՆՇՈՒՄԸ

Հոդված 5. Պետական սահմանի տեղորոշումն ու փոփոխումը

Պետական սահմանի տեղորոշումն ու փոփոխումը կատարվում է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով եւ Հայաստանի Հանրապետության օրենքով:

Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերի հիման վրա, պետական սահմանի ստուգման արդյունքում, պետական սահմանի փոփոխում պարունակող, պետական սահմանը տեղորոշող փաստաթղթերը գործողության մեջ են դրվում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը համապատասխան:

Պետական սահմանը, եթե Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով այլ բան նախատեսված չէ, տեղորոշվում է՝

ա) ցամաքում՝ ըստ ռելիեֆի բնորոշ կետերի ու գծերի կամ պարզ տեսանելի կողմնորոշիչների.

բ) գետերում (վտակներում)՝ դրանց կենտրոնով կամ գետի գլխավոր գետաբազկի կենտրոնով.

գ) ջրավազաններում՝ այն ուղիղ գծով, որը պետական սահմանի ելքերը միացնում է ջրավազանի ափերին.

դ) հիդրոհանգույցների ջրավազաններում՝ պետական սահմանի այն գծին համապատասխան, որն անցնում էր այդ տեղանքով մինչեւ դրանք լցնելը.

ե) երկաթուղային եւ ավտոճանապարհային կամուրջների, ամբարտակների վրա ու այլ կառույցներում՝ այդ կառույցների կենտրոնով կամ դրանց տեխնոլոգիական առանցքով՝ անկախ պետական սահմանի անցումից:

Գետով (վտակով), ջրավազանով անցնող պետական սահմանը չի տեղաշարժվում ինչպես դրանց ափերի գծագրության կամ ջրի մակարդակի փոփոխման, այնպես էլ գետի (վտակի) հունն այս կամ այն կողմ խոտորվելու դեպքում:

Հոդված 6. Պետական սահմանի գծանշումը

Պետական սահմանը տեղանքում գծանշվում է պարզ տեսանելի սահմանանշաններով, որոնց ձեւերը, տեղադրման կարգն ու նկարագիրը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան:

Հոդված 7. Հայաստանի Հանրապետության սահմանային ջրերը

Հայաստանի Հանրապետության սահմանային ջրերն են մինչեւ պետական սահմանագիծն ընկած այն գետերի (վտակների) եւ ջրավազանների ջրերը, որոնց ափերը պատկանում են Հայաստանի Հանրապետությանը:
 


ԳԼՈՒԽ III

ՊԵՏԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ՌԵԺԻՄԸ

Հոդված 8. Պետական սահմանի ռեժիմը

Պետական սահմանի ռեժիմը որոշվում է սույն օրենքով, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, ինչպես նաեւ Հայաստանի Հանրապետության իրավական այլ ակտերով:

Պետական սահմանի ռեժիմն ընդգրկում է՝

ա) պետական սահմանի խնամքի կանոնները.

բ) պետական սահմանի հատման կանոնները.

գ) անձանց, տրանսպորտային միջոցների, կենդանիների, բեռների եւ այլ գույքի՝ պետական սահմանով բացթողնման կանոնները.

դ) պետական սահմանում տնտեսական գործունեություն ծավալելու կանոնները.

ե) սահմանակից պետությունների հետ սահմանային միջադեպերի լուծման կարգը:

Հոդված 9. Պետական սահմանի խնամքը

Պետական սահմանի խնամքի կանոններով կարգավորվում են սահմանանշանների տեղադրումն ու պահպանումը, դրանց վերահսկողական զննումները, սահմանի երկայնքով թափանցիկ, սանիտարական շերտի ստեղծումն ու դրա խնամքը, սահմանակից պետության հետ պետական սահմանի համատեղ ստուգումները: Պետական սահմանի խնամքի կանոնները Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության բնագավառի պետական լիազորված մարմնի ներկայացմամբ հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:

Սահմանակից պետության հետ սահմանի փոփոխություններ չպարունակող համատեղ ստուգումների արձանագրությունները Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության բնագավառի պետական լիազորված մարմինը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն:

Պետական սահմանին անմիջապես հարող հողային շերտը (սահմանային շերտ), օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, պետական սահմանի խնամքն ու պահպանությունն ապահովելու նպատակով, տրամադրվում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանապահ զորքերին (այսուհետ՝ սահմանապահ զորքեր)՝ անհատույց օգտագործման իրավունքով:

Հոդված 10. Պետական սահմանի հատման կանոնները

Երկաթուղային, ավտոմոբիլային, օդային եւ այլ հաղորդակցությունը պետական սահմանով իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած անցման կետերում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան:

Պետական սահմանի անցման կետերում ստեղծվում են սահմանապահ զորքերի հսկիչ-անցագրային կետեր:

Պետական սահմանի անցման կետերում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը սահմանում է մաքսային հսկողության գոտի, որտեղ հսկողություն են իրականացնում բացառապես մաքսային մարմինները:

Սահմանապահ զորքերի զինծառայողներին եւ պետական սահմանի պահպանության պարտականություններ կատարող անձանց, Հայաստանի Հանրապետության սահմանակից պետությունների համաձայնությամբ, իրավունք է տրվում օգտվելու պետական սահմանը հատելու այլ կարգից:

Օդանավերը կամ թռչող այլ սարքերը պետական սահմանը հատում են եւ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում թռիչք են կատարում թռիչքների համար հատկացված օդային միջանցքներով՝ սույն օրենքին, այլ օրենքներին, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին եւ իրավական այլ ակտերին համապատասխան: Պետական սահմանի հատումը եւ Հայաստանի Հանրապետության օդային միջանցքներից դուրս թռիչքը թույլատրում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:

Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնող օդանավերի կամ թռչող այլ սարքերի թռիչքը, ինչպես նաեւ Հայաստանի Հանրապետության օդային տարածք մտնելուց հետո դրանց վայրէջքն իրականացվում են միջազգային թռիչքների համար բաց օդանավակայաններում: Թռիչքի եւ վայրէջքի այլ կարգ սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:

Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնող կամ Հայաստանի Հանրապետություն մուտք գործող օդանավերի կամ թռչող այլ սարքերի համար բաց օդանավակայանների ցանկը, դրանցում գտնվելու, թռիչքի եւ վայրէջքի կանոնները սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան: Հայաստանի Հանրապետության օդային տարածքով տարանցիկ թռիչքի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով:

Հայաստանի Հանրապետության օդային տարածք ու օդանավակայաններ մուտք գործող կամ այնտեղ գտնվող, Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս մեկնող օդանավերը եւ թռչող այլ սարքերը պարտավոր են պահպանել թռիչքի, մաքսային, սանիտարական եւ այլ կանոնները:

Օտարերկրյա պետությունների օդանավերը եւ թռչող այլ սարքերը Հայաստանի Հանրապետության օդային տարածք հարկադրաբար մուտք գործելու կամ այդ տարածքում թռիչքային, ինչպես նաեւ օդանավակայաններում գտնվելու կանոնները հարկադրաբար չպահպանելու դեպքում պարտավոր են այդ մասին անհապաղ հայտնել Հայաստանի Հանրապետության մոտակա օդանավակայանի ղեկավարությանը եւ հետագայում թռիչքը շարունակել վերջինիս կամ այն օդանավի հրամանատարի կարգադրությունների համաձայն, որը ժամանել է օգնության կամ իրավիճակի պարզաբանման համար:

Հոդված 11. Անձանց, տրանսպորտային միջոցների, կենդանիների, բեռների եւ այլ գույքի բացթողնումը պետական սահմանով

Պետական սահմանով՝ անձանց, տրանսպորտային միջոցների, կենդանիների, բեռների եւ այլ գույքի բացթողնումը Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած անցման կետերով իրականացնում են սահմանապահ զորքերի զինծառայողները՝ անձանց Հայաստանի Հանրապետություն մուտք գործելու կամ Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնելու՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված համապատասխան փաստաթղթերի առկայության դեպքում:

Անձանց, տրանսպորտային միջոցների, կենդանիների, բեռների եւ այլ գույքի բացթողնումը պետական սահմանով իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին եւ իրավական ակտերին համապատասխան:

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը կարող է սահմանել անձանց եւ տրանսպորտային միջոցների՝ պետական սահմանով բացթողնման պարզեցված կարգ:

Հոդված 12. Զանգվածային ոչնչացման զենքի, երկակի օգտագործման նյութերի եւ տեխնոլոգիաների, ռազմական բեռների տեղափոխման ու զորքերի տարանցման կարգը պետական սահմանով

Զանգվածային ոչնչացման զենքի, երկակի օգտագործման նյութերի եւ տեխնոլոգիաների տեղափոխումը պետական սահմանով թույլատրում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:

Օտարերկրյա պետության զորքերի եւ ռազմական բեռների տարանցումը պետական սահմանով թույլատրում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան:

Զանգվածային ոչնչացման զենքի, օտարերկրյա պետության զորքերի եւ ռազմական բեռների՝ պետական սահմանով տարանցումը թույլատրելու դեպքում թույլատրելու մասին որոշումն ընդունելուց հետո՝ հնգօրյա ժամկետում, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն այդ մասին պաշտոնապես տեղեկացնում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահին եւ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով:

Հոդված 13. Սահմանային վերահսկողությունը

Սահմանային վերահսկողությունը միջոցառումների համակարգ է, որն ապահովում է պետական սահմանի հատման օրինականությունը:

Սահմանային վերահսկողությունը միջազգային հաղորդակցության ուղիներում իրականացվում է՝

ա) դիտարկման օպտիկական սարքերի ու հատուկ տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ անցման կետերում վերահսկողություն սահմանելու եւ ապահովելու նպատակով.

բ) փաստաթղթերի ստուգման միջոցով անձի ինքնությունը եւ պետական սահմանը հատելու իրավունքը հաստատելու նպատակով.

գ) պետական սահմանը հատող օդանավերի, թռչող այլ սարքերի ու տրանսպորտային միջոցների զննության նպատակով.

դ) պետական սահմանով տեղափոխվող կենդանիների, բեռների եւ այլ գույքի զննություն կատարելու, պետական սահմանն ապօրինի հատման փորձ կատարող անձանց հայտնաբերելու նպատակով:

Միջազգային հաղորդակցության ուղիներից դուրս սահմանային վերահսկողությունն իրականացվում է ակնադիտական եւ տեխնիկական դիտարկման, անձը հաստատող փաստաթղթերի ստուգման, սահմանային գոտում տրանսպորտային միջոցների զննության ճանապարհով:

Հոդված 14. Վերահսկողությունը պետական սահմանը հատելիս

Պետական սահմանը հատող անձինք, տրանսպորտային միջոցները, կենդանիները, բեռները եւ այլ գույքը ենթակա են սահմանային, սանիտարական-կարանտինային, անասնաբուժական, ֆիտոսանիտարական վերահսկողության եւ մաքսային հսկողության:

Վերահսկողության կազմակերպման ու իրականացման կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենքներով եւ այլ իրավական ակտերով:

Հոդված 15. Տնտեսական եւ այլ գործունեությունը պետական սահմանում

Հայաստանի Հանրապետության եւ օտարերկրյա պետությունների ֆիզիկական եւ իրավաբանական անձանց կողմից իրականացվող տնտեսական եւ այլ գործունեությունը, որը կատարվում է պետական սահմանի հատմամբ կամ անմիջապես պետական սահմանում, չպետք է վնաս պատճառի կամ խոչընդոտի պետական սահմանի պահպանությանը կամ պահպանմանն ուղղված մյուս գործողություններին:

Հոդված 16. Վարակիչ հիվանդությունների տարածման սպառնալիքի դեպքում պետական սահմանով հաղորդակցության ժամանակավոր դադարեցումը

Հայաստանի Հանրապետության կամ օտարերկրյա պետության տարածքում վարակիչ հիվանդությունների առաջացման, տարածման սպառնալիքի դեպքում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը կարող է ժամանակավորապես սահմանափակել կամ դադարեցնել հաղորդակցությունը, պետական սահմանը հատող անձանց, կենդանիների, բեռների, սերմնանյութերի, տնկանյութերի, բուսական եւ կենդանական ծագում ունեցող մթերքների բացթողնման վրա սահմանել կարանտին:

Հոդված 17. Պետական սահմանը խախտողները

Պետական սահմանը խախտողներ են՝

ա) անձինք, ովքեր պետական սահմանը ցանկացած եղանակով հատել են կամ փորձում են հատել անցման կետերից դուրս կամ անցման կետերում՝ խախտելով նրա հատման սահմանված կանոնները.

բ) տրանսպորտային, տեխնիկական կամ մյուս միջոցները, որոնք հատել են պետական սահմանն առանց համապատասխան թույլտվության կամ սահմանված կարգի խախտմամբ.

գ) օդանավերը կամ թռչող այլ սարքերը, որոնք հատել են պետական սահմանն առանց համապատասխան թույլտվության կամ կատարել են պետական սահմանի հատման թռիչքային կանոնների խախտումներ:

Հոդված 18. Սահմանակից պետությունների հետ փոխհարաբերությունները սահմանային հարցերում

Սահմանակից պետությունների հետ սահմանային հարցերը Հայաստանի Հանրապետությունը լուծում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին, սույն օրենքին եւ Հայաստանի Հանրապետության իրավական այլ ակտերին համապատասխան:

Հոդված 19. Հայաստանի Հանրապետության սահմանային ներկայացուցիչները

Պետական սահմանի ռեժիմի պահպանման հետ կապված հարցերի լուծման, ինչպես նաեւ սահմանային միջադեպերի կարգավորման համար Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը նշանակում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանային ներկայացուցիչներ:

Սահմանային ներկայացուցիչներն իրենց գործունեության ընթացքում ղեկավարվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ, ինչպես նաեւ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով:


ԳԼՈՒԽ IV

ՍԱՀՄԱՆԱՅԻՆ ՌԵԺԻՄ

Հոդված 20. Սահմանային ռեժիմը

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը, պետական սահմանում պատշաճ կարգ ապահովելու նպատակով, սահմանված կարգով, սույն օրենքին եւ Հայաստանի Հանրապետության իրավական այլ ակտերին համապատասխան, սահմանում է սահմանային ռեժիմ, որը կարգավորում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների եւ այլ անձանց՝ սահմանային գոտի մուտքի, այնտեղ ժամանակավորապես գտնվելու, բնակվելու, տեղափոխվելու, տնտեսական եւ այլ գործունեություն իրականացնելու հետ կապված հարաբերությունները:

Հոդված 21. Սահմանային գոտին եւ սահմանային շերտը

Սահմանային գոտին այն տարածքն է, որը Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանագծից ծավալվում է դեպի Հայաստանի Հանրապետության տարածքի խորքը՝ մինչեւ հինգ կիլոմետր լայնությամբ:

Սահմանային շերտը սահմանային գոտու մի մասն է, որը հարում է պետական սահմանին կամ պետական սահմանը ջրային տարածքով անցնելիս սահմանային ջրերի ափերին՝ մինչեւ մեկ կիլոմետր լայնությամբ:

Սույն հոդվածին համապատասխան, սահմանային գոտու եւ սահմանային շերտի սահմաններն ըստ տեղանքի որոշում եւ փոփոխում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:

Հոդված 22. Սահմանային գոտի եւ սահմանային շերտ մուտք գործելը

Սահմանային գոտում մշտապես չբնակվող անձը սահմանային գոտում երեք օրից ավելի կարող է գտնվել միայն Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի մարմինների թույլտվությամբ, եթե Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն այլ կարգ չի սահմանում:

Սահմանային շերտ մուտքի, այնտեղ ժամանակավորապես գտնվելու թույլտվությունը Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի եւ Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության հանրապետական գործադիր մարմինների համաձայնությամբ տալիս են սահմանապահ զորքերը: Անհրաժեշտության դեպքում սահմանապահ զորքերի հրամանատարությունը կարող է լրացուցիչ ժամանակավոր ռեժիմային սահմանափակումներ մտցնել սահմանային շերտ մուտքի եւ այնտեղ ժամանակավորապես գտնվելու համար:

Հոդված 23. Սահմանային գոտում (շերտում) տնտեսական գործունեություն իրականացնելու կարգը

Սահմանային գոտում հողերի, անտառների, ընդերքի, բուսական, կենդանական աշխարհի օգտագործումը, երկրաբանական հետազոտությունները, լեռնային գործը, հիդրոկառույցների ստեղծումն իրականացվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած կարգով՝ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան:

Սահմանային գոտում ցանկացած տնտեսական գործունեություն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած կարգով:

ԳԼՈՒԽ V

ՊԵՏԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ԱՆՑՄԱՆ ԿԵՏԵՐԻ ՌԵԺԻՄԸ

Հոդված 24. Պետական սահմանի անցման կետերի ռեժիմի սահմանումը եւ պահպանումը

Պետական սահմանի անցման կետերի ռեժիմը ներառում է՝

ա) պետական սահմանի անցման կետերով՝ անձանց, տրանսպորտային միջոցների մուտքի (ելքի), բեռների, այլ գույքի, կենդանիների տեղափոխման կարգը.

բ) պետական սահմանի անցման կետերում անձանց ու տրանսպորտային միջոցների գտնվելու եւ տեղաշարժվելու կարգը:

Պետական սահմանի անցման կետերի ռեժիմը՝ միջազգային հաղորդակցության համար բաց սահմանային երկաթուղային կայարանների եւ ավտոմոբիլային կայանների, օդանավակայանների տարածքների շրջանակներում անձանց եւ տրանսպորտային միջոցների գտնվելու եւ տեղաշարժվելու, ինչպես նաեւ անձանց, կենդանիների, տրանսպորտային միջոցների, բեռների եւ այլ գույքի պետական սահմանով բացթողնման հետ կապված այլ գործողությունների կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենքներով եւ իրավական այլ ակտերով:

Սահմանային վերահսկողություն եւ մաքսային հսկողություն իրականացնելու համար անհրաժեշտ շենքերն ընտրվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած կարգով:

Հոդված 25. Պետական սահմանի անցման կետերում անձանց, տրանսպորտային միջոցների մուտքի (ելքի), բեռների, կենդանիների եւ այլ գույքի տեղափոխման կարգը

Պետական սահմանի անցման կետերում անձանց, տրանսպորտային միջոցների մուտքը (ելքը), բեռների, կենդանիների եւ այլ գույքի տեղափոխումն իրականացվում է սահմանապահ զորքերի թույլտվությամբ՝ համապատասխան փաստաթղթերի առկայության դեպքում:

Հոդված 26. Պետական սահմանի անցման կետերում անձանց ու տրանսպորտային միջոցների գտնվելու եւ տեղաշարժվելու կարգը

Պետական սահմանի անցման կետերում ուղեւորների եւ բեռների միջազգային փոխադրումներ իրականացնող տրանսպորտային միջոցների կայանման տեղն ու տեւողությունը որոշում են օդանավակայանի, երկաթուղային կայարանի, ավտոմոբիլային կայանի եւ տրանսպորտային կազմակերպությունների ղեկավարները՝ համաձայնեցնելով սահմանապահ զորքերի եւ մաքսային մարմինների հետ:

Մաքսային հսկողություն, սահմանային եւ այլ տեսակի վերահսկողություն իրականացնելու ժամանակամիջոցում անձանց մուտքն ուղեւորների եւ բեռների միջազգային փոխադրումներ իրականացնող տրանսպորտային միջոցներ սահմանափակվում է, իսկ անհրաժեշտության դեպքում կարող է նաեւ արգելվել:

Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնող եւ Հայաստանի Հանրապետություն ժամանող տրանսպորտային միջոցներ ուղեւորների նստելն ու դրանցից իջեցնելը, ինչպես նաեւ բեռնումն ու բեռնաթափումն իրականացվում են սահմանապահ զորքերի եւ մաքսային մարմինների թույլտվությամբ:

Տրանսպորտային կազմակերպությունների պաշտոնատար անձինք, տրանսպորտային միջոցների սեփականատերերը կամ նրանց լիազորած անձինք սահմանապահ զորքերի ներկայացուցչի պահանջով, մաքսային մարմինների համապատասխան ներկայացուցիչների ներկայությամբ պարտավոր են զննման նպատակով բացել կնքված վագոնները, ավտոմեքենաները, տրանսպորտային միջոցները եւ դրանցով տեղափոխվող բեռները:

Ուղեւորների եւ բեռների միջազգային փոխադրումներ իրականացնող տրանսպորտային միջոցները կարող են Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնել եւ Հայաստանի Հանրապետության տարածք մուտք գործել, ինչպես նաեւ փոխել կայանման տեղը միայն սահմանապահ զորքերի եւ մաքսային մարմինների թույլտվությամբ:

Հոդված 27. Պետական սահմանի անցման կետերում լրացուցիչ ռեժիմային կանոնները

Պետական սահմանի անցման կետերում առանձնացվում է տարածք, շինություն, որտեղ ուղղակիորեն իրականացվում են սահմանային, սանիտարական-կարանտինային, անասնաբուժական, ֆիտոսանիտարական վերահսկողություն եւ մաքսային հսկողություն: Այդ տեղերում մտցվում են լրացուցիչ ռեժիմային սահմանափակումներ՝ սույն օրենքի 24-26-րդ հոդվածներով նախատեսված կարգի ու կանոնների սահմաններում:

Պետական սահմանում Հայաստանի Հանրապետության շահերին սպառնալիք ծագելու դեպքում սահմանապահ զորքերի հրամանատարը կարող է ժամանակավորապես դադարեցնել հաղորդակցությունը պետական սահմանի անցման կետերում:

ԳԼՈՒԽ VI

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ ԼԻԱԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՊԵՏԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏՈՒՄ

Հոդված 28. Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման մարմինների լիազորությունները պետական սահմանի պահպանության ոլորտում

Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի բնագավառի պետականլիազորվածմարմինը՝

ա) իր իրավասության սահմաններում բանակցում է պետական սահմանի ռեժիմի պահպանման հարցերով, պատրաստում է անհրաժեշտ փաստաթղթեր եւ նյութեր.

բ) իր իրավասության սահմաններում իրականացնում է պետական սահմանի պահպանության արտաքին քաղաքական, միջազգային-իրավական ապահովումը.

գ) իր իրավասության սահմաններում ձեւակերպում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների, օտարերկրյա պետությունների քաղաքացիների եւ քաղաքացիություն չունեցող անձանց՝ Հայաստանի Հանրապետություն մուտքի ու Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնելու փաստաթղթերը.

դ) լուծում է պետական սահմանի ռեժիմի պահպանման հարցերով պետական սահմանում Հայաստանի Հանրապետության սահմանային ներկայացուցիչների կողմից չկարգավորված հարցերն ու միջադեպերը:

Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության բնագավառի պետական լիազորված մարմինը՝

ա) պետական սահմանում Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության ապահովման ընդհանուր համակարգում ապահովում է անձի, հասարակության եւ
պետության կենսական շահերի պաշտպանությունը.

բ) սահմանային շերտում եւ միջազգային հաղորդակցության ուղիներում իրականացնում է քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական ու քրեածին իրադրության վերլուծություն եւ կանխատեսում.

գ) ազգային անվտանգության մարմինների օպերատիվ - հետախուզական աշխատանքն ուղղում է պետական սահմանով օտարերկրյա պետությունների հատուկ ծառայությունների, հանցավոր խմբերի եւ առանձին անձանց ապօրինի գործունեությունը բացահայտելուն, կանխելուն ու խափանելուն:

Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության բնագավառի պետական լիազորված մարմինը՝

ա) ապահովում է պետական սահմանի օդային տարածքի պաշտպանությունը.

բ) ապահովում է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի մասնակցությունը պետական սահմանի պահպանությանը՝ սույն օրենքով եւ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով.

գ) իր իրավասության սահմաններում աջակցում է սահմանապահ զորքերին ռեսուրսային (պաշարային), հետախուզական ու պետական սահմանի պահպանության եւ այլ հարցերում:

4. Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի բնագավառի պետական լիազորված մարմինը՝

ա) իր իրավասության սահմաններում աջակցում է սահմանապահ զորքերին պետական սահմանի պահպանության ոլորտում ռեժիմային միջոցառումներ իրականացնելիս, պետական սահմանում հակաիրավական գործունեության դեմ պայքարելիս, պետական սահմանի ռեժիմը խախտողներին որոնելիս, վարչական ձերբակալման ենթարկված անձանց կատարած իրավախախտումները քննելիս.

բ) սահմանապահ զորքերի ներկայացմամբ պետական սահմանը խախտողներին որոնելիս, զինված ներխուժումը կամ սահմանակից պետության քաղաքացիների՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածք զանգվածային ներխուժումը հետ մղելիս, ապահովում է տեղանքի առանձին տեղամասեր անձանց մուտքի ժամանակավորապես սահմանափակումը կամ արգելումը, արտակարգ իրավիճակների ժամանակ սահմանային գոտում (օդանավակայաններում, երկաթուղային, ավտոմոբիլային կայաններում եւ այլ օբյեկտներում) ապահովում է հասարակական կարգը.

գ) սահմանային գոտում սահմանապահ զորքերի հետ համատեղ մասնակցում է բնակչության իրավական դաստիարակությանը, պետական սահմանում եւ պետական սահմանի անցման կետերում իրավախախտումների կանխման ուղղությամբ նախապատրաստական աշխատանքներին:

ԳԼՈՒԽ VII

ՀԱԿԱՕԴԱՅԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԶՈՐՔԵՐԻ ԼԻԱԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՊԵՏԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏՈՒՄ

Հոդված 29. Հակաօդային պաշտպանության զորքերի լիազորությունները պետական սահմանի պահպանության ոլորտում

Հակաօդային պաշտպանության զորքերը պետական սահմանը պահպանում են օդային տարածություններում:

Հակաօդային պաշտպանության զորքերն իրավասու են՝

ա) օդանավին կամ թռչող այլ սարքին առաջարկել պատասխանելու հարցման ազդանշաններին, հարցում կատարել Հայաստանի Հանրապետության օդային տարածք մտնելու նպատակների մասին.

բ) օդանավին կամ թռչող այլ սարքին առաջարկել փոխելու թռիչքի ուղղությունը դեպի թռիչքների համար առանձնացված օդային միջանցքներ, առաջարկել վայրէջք կատարելու միջազգային օդանավակայաններում, իսկ դրա անհնարինության դեպքում՝ մոտակա օդանավակայանում կամ համապատասխան այլ տարածքում.

գ) Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությանն սպառնալու դեպքում կամ Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ թշնամական որեւէ գործողություն կատարելիս ուղեկցել եւ ստիպել օդանավին կամ թռչող այլ սարքին վայրէջք կատարել օդանավակայաններում կամ համապատասխան այլ տարածքում: Եթե օդանավը կամ թռչող այլ սարքը շարունակում է նշված գործողությունները, հակաօդային պաշտպանության զորքերի ստորաբաժանումները ոչնչացնում են նշված օդանավը կամ թռչող այլ սարքը:

Հոդված 30. Սահմանապահ զորքերի կողմից օդանավի կամ թռչող այլ սարքի կալանման հիմքերը

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող օդանավը կամ թռչող այլ սարքը սահմանապահ զորքերը կալանում են, եթե օդանավը կամ թռչող այլ սարքը՝

ա) ի վնաս Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության, զբաղվում է տեղեկատվություն հավաքելով կամ կատարում է Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ թշնամական որեւէ այլ գործողություն.

բ) գտնվել է թռիչքների համար առանձնացված օդային միջանցքներից դուրս.

գ) մարդկանց իջեցնում կամ նստեցնում է, բեռները բեռնում կամ բեռնաթափում է միջազգային օդանավակայաններում՝ առանց համապատասխան թույլտվության, ինչպես նաեւ հրամանատարի կողմից անհրաժեշտ փաստաթղթեր չներկայացնելու դեպքում:

Հոդված 31. Օդանավի կամ թռչող այլ սարքի զննման կամ կալանման արձանագրությունը

Օդանավի կամ թռչող այլ սարքի զննման կամ կալանման մասին կազմվում է արձանագրություն, որն ստորագրում են սահմանապահ զորքերի ներկայացուցիչը եւ զննված կամ կալանված օդանավի կամ թռչող այլ սարքի հրամանատարը: Արձանագրությունը կազմվում է հայերեն, անհրաժեշտության դեպքում ապահովվում է արձանագրության տեքստի թարգմանությունը:

Օդանավի կամ թռչող այլ սարքի կալանման դեպքում հրամանատարից առգրավվում են օդանավի կամ թռչող այլ սարքի եւ բեռի փաստաթղթերը, որոնք կցվում են արձանագրությանը: Եթե զննված կամ կալանված օդանավի կամ թռչող այլ սարքի հրամանատարը սահմանապահ զորքերի զինծառայողների գործողությունները համարում է ապօրինի կամ համաձայն չէ արձանագրության բովանդակությանը, կարող է այդ մասին նշել արձանագրության մեջ կամ առանձին՝ արձանագրությանը կցվող փաստաթղթերում:

Եթե հրամանատարը հրաժարվում է ստորագրել արձանագրությունը, ապա այդ մասին կատարում է համապատասխան գրառում:

Հոդված 32. Օտարերկրյա պետության օդանավի կամ թռչող այլ սարքի կալանման հետեւանքները

Օտարերկրյա պետության կալանված օդանավը կամ թռչող այլ սարքը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով կամ հանձնվում է համապատասխան օտարերկրյա պետությունների լիազոր ներկայացուցիչներին, կամ արտաքսվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից, կամ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված դեպքերում բռնագրավվում է դատարանի որոշմամբ:

Հոդված 33. Համագործակցությունը պետական սահմանը պահպանելիս

Սահմանապահ զորքերը եւ հակաօդային պաշտպանության զորքերը միմյանց օժանդակում են պետական սահմանի պահպանությունն իրականացնելիս, իրենց իրավասությունների սահմաններում համաձայնեցնում են պետական սահմանի ռեժիմի տարբեր տեսակի վերահսկողություն իրականացնող այլ պետական մարմինների գործողությունները՝ չմիջամտելով այդ գործողություններին:

Սահմանապահ զորքերը, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համաձայն, համագործակցում են սահմանակից պետությունների համապատասխան մարմինների հետ:

ԳԼՈՒԽ VIII

ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ, ՊԱՇՏՈՆԱՏԱՐ ԱՆՁԱՆՑ, ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ ԵՎ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՊԵՏԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆԸ

Հոդված 34. Պետական մարմինների, պաշտոնատար անձանց, քաղաքացիների եւ կազմակերպությունների մասնակցությունը պետական սահմանի պահպանությանն ու նրանց պարտականությունները

Պետական մարմինները, պաշտոնատար անձինք, քաղաքացիները եւ կազմակերպությունները պարտավոր են իրենց իրավասության շրջանակներում աջակցել սահմանապահ զորքերին պետական սահմանի պահպանության գործում, իսկ պետական սահմանին սպառնացող վտանգի մասին տեղեկություններն անհապաղ հայտնել սահմանապահ զորքերին:

Պետական մարմինները, պաշտոնատար անձինք, քաղաքացիները եւ կազմակերպությունները պարտավոր են կատարել պետական սահմանի ռեժիմի, սահմանային ռեժիմի պահանջները:

Քաղաքացիները պետական սահմանի պահպանությանը մասնակցում են կամավոր հիմունքներով:


ԳԼՈՒԽ IX

ԵԶՐԱՓԱԿԻՉ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

Հոդված 35. Օրենքի ուժի մեջ մտնելը

1. Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման պահից:

2. Սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել 1994 թվականի հուլիսի 17-ի «Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը եւ 1994 թվականի ապրիլի 26-ի «Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը կիրարկելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի որոշումը:
 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀ` Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ

17 դեկտեմբերի 2001թ.
ՀՕ-265


24.09.2003 «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին
20.03.2007 «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ եւ լրացում կատարելու մասին
10.06.2009 «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին
16.12.2016 «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին