National Assembly of the Republic of Armenia | Official Web Page | www.parliament.amNational Assembly of the Republic of Armenia | Official Web Page | www.parliament.am
HOME | MAIL | SITEMAP
ArmenianRussianEnglishFrench
Արխիվ
14.01.2019

Երկ Երք Չրք Հնգ Ուր Շբթ Կիր
01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
 
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎ
ՅՈԹԵՐՈՐԴ ԳՈՒՄԱՐՄԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ՆՍՏԱՇՐՋԱՆ

ՍՂԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ N 1

14 հունվարի 2019

Ժամը 10:00

  ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ Է ՀՀ ԱԺ ՏԱՐԻՔՈՎ ԱՎԱԳ ՊԱՏԳԱՄԱՎՈՐ ԿՆՅԱԶ ՀԱՍԱՆՈՎԸ
 

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Բարեւ ձեզ, հարգելի գործընկերներ: Հայաստանի Հանրապետության մեծարգո պրն նախագահ, Վեհափառ Տեր, հարգելի պատգամավորներ եւ կառավարության անդամներ, տիկնայք եւ պարոնայք,

Հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արտահերթ ընտրությունների արդյունքներն ամփոփելու մասին» Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի թիվ 176-Ա որոշումը` Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հունվարի 4-ի նիստում ներկայացրել է Ազգային ժողովի 132 պատգամավոր գրանցելու եւ մանդատներ տրամադրելու մասին թիվ 1 արձանագրությունը:

 Հարգելի պատգամավորներ, այսօր ինձ համար շատ ուրախ, պատվաբեր, միաժամանակ պարտավորեցնող պահ է: Ես Հայաստանում բնակվող ազգային բոլոր փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների անունից խորապես շնորհակալություն եմ հայտնում իմ հայ ժողովրդին, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը՝ ի դեմս նրա առաջնորդ, հարգարժան պրն Նիկոլ Փաշինյանին` ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչները ԱԺ-ում ներկայացված լինելու համար:

  Թույլ տվեք Հայաստանի Հանրապետության «Ազգային Ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի համաձայն, որպես տարիքով ավագ պատգամավոր, Ազգային ժողովի յոթերորդ գումարման առաջին նստաշրջանը հայտարարել բացված:

ՀՆՉՈՒՄ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՕՐՀՆԵՐԳԸ

Ազգային ժողովի յոթերորդ գումարման առաջին նստաշրջանի բացման առթիվ օրհնանքի խոսք ունի ասելու Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Նորին Սուրբ Օծություն Տեր Տեր Գարեգին Երկրորդը:

Խնդրեմ, Վեհափառ Տեր:

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ.ԳԱՐԵԳԻՆ ԵՐԿՐՈՐԴ

-Մեծարգո Նախագահ Հայաստանի Հանրապետության,

?արգելի նախագահող,

?ատվարժան պատգամավորներ եւ սիրելի ներկաներ.

Ողջունում եւ հայրապետական մեր օրհնությունն ենք բերում ձեզ Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման անդրանիկ նիստի առիթով: Արգասաբեր գործունեության մաղթանքով շնորհավորում ենք Ազգային ժողովի նորընտիր պատգամավորներիդ:

Այսօր դուք` իբրեւ վստահյալ ներկայացուցիչները ժողովրդի, ստանձնում եք ձեր պարտականությունները: Հայաստանի նոր կյանքը կերտելու պատասխանատվությունը նաեւ ձեր ուսերին է, քանզի մեր երկրի առաջընթացն ու զարգացումը մեծապես պայմանավորված է օրենսդիր մարմնի գործունեությամբ:

Մեր ժողովուրդը մեծ սպասումներ ու ակնկալություններ ունի բարեփոխումների: Բարօրության ու կարիքների հոգածության հրամայականը չէ միայն, որ հուզում է մեր ժողովրդին: Մեր երկրի առջեւ ծառացած են արտաքին հանգամանքներով պայմանավորված լրջագույն մարտահրավերներ, որոնց դիմակայելու եւ շահեկան կերպով լուծումների առաջնորդելու համար ներքին կյանքում պիտի ունենանք հնարավորինս քիչ խնդիրներ: Պետական, քաղաքական գործիչների եւ ողջ հասարակության ընդհանուր բարեխղճությունը եւ քաղաքացիական պատասխանատվությունը գլխավոր պայմանն են մեր ժողովրդի ներուժի համախմբման, մեր պետականության ամրապնդման եւ մեր շեն, հուսալի ապագայի կերտման:

Հարգարժան պատգամավորներ, ձեր օրենսդրական ջանքերով պիտի ձեւավորվեն անհրաժեշտ միջավայր ու հնարավորություններ` մեր երկրի տնտեսության շարունակական զարգացման, գիտության, կրթության, մշակույթի առաջընթացի համար, մեր ժողովրդի անվտանգության եւ խաղաղության ապահովման համար, մեր ժողովրդի անվտանգության եւ խաղաղության ապահովման համար: Ձեր հաստատած օրենքները պիտի ծառայեն հասարակական մեր կյանքում ամրապնդելու օրինականությունը, արդարությունն ու իրավունքը, որոնք կզորացնեն մեր ընթացքը` ապրելու եւ գործելու փոխադարձ հարգանքի, սիրո եւ համերաշխության մեջ: Սիրո եւ համերաշխության ոգով, հավատում ենք, պիտի արդյունավորվեն նաեւ այս դահլիճում ընթացող քննարկումները եւ կայացվող որոշումները: Քաղաքական հայացքների եւ տեսակետների բազմակարծությամբ հանդերձ` մեր հայրենիքի եւ ժողովրդի լուսավոր ապագայի նույն տեսլականն է միավորում ձեզ` համախումբ ջանքերով ներդրում բերելու ազգային մեր իղձերի իրագործման նվիրական առաքելությանը: Պատվերն ունենք առաքյալի` ճշմարտությամբ, արդարությամբ, սրբությամբ, առաքինությամբ ու սիրով խորհելու, միաշունչ եւ միախորհուրդ լինելու եւ հակառակության ոգով չգործելու: Ճշմարիտ է ասված` միաբանությամբ փոքրերը մեծանում են, եւ անմիաբանությամբ մեծերը` փոքրանում: Արդ, ամուր պահենք Հայաստան, Արցախ, Սփյուռք միասնականությունը, հավատարմությունը մեր հոգեւոր եւ ազգային արժեքներին, մեր հայրերի նվիրական պատգամներին, որպեսզի ունենանք շնորհն ու զորությունը կերտելու մեր հայրենիքի եւ ազգային կյանքի զարթոնքը:

Սուրբ Ծննդյան հոգենորոգ այս օրերին, արդարեւ, զորանում են հավատն ու վստահությունը, որ քրիստոնեական իր արժեհամակարգով մեր ժողովուրդը պիտի շարունակի լինել արարող ու զարգացող ազգ, հոգով ու մտքով լուսավորված ազգ` կարող բարեփոխելու իր կյանքը: Մեր Եկեղեցին, ինչպես բազմադարյա մեր պատմության ընթացքին, այսօր եւս շարունակելու է իր զորակցությունը բերել հայրենի իշխանությունների ազգաշեն նախաձեռնություններին:

Մեծարգո պատգամավորներ, Աստծո օրհնությունն ու շնորհներն ենք հայցում ձեզ եւ ձեր գործունեությանը: Հայրենիքի հանդեպ ձեր սերը թող ուղղորդի եւ ուժ ու կորով պարգեւի ձեզ: Թող Տերն Իր Սուրբ Աջի եւ խնամքի ներքո պահպանի ու օրհնի մեր ժողովրդին եւ սրբազան մեր երկիրը` խաղաղության մեջ եւ բարգավաճման ճանապարհին այսօր եւ միշտ. ամէն:

Այժմ հրավիրում ենք միասնական աղոթքի.

Օրհնեալ Տէր Մեր Յիսուս Քրիստոս. ամէն.

Հայր մեր, որ յերկ?նս ես,

սուրբ եղիցի անուն Քո:

Եկեսցէ արքայութիւն Քո:

Եղիցին կամք Քո

որպէս յերկինս եւ յերկրի:

Զհաց մեր հանապազորդ

տուր մեզ այսօր:

Եւ թող մեզ զպարտիս մեր,

որպէս եւ մեք թողումք

մերոց պարտապանաց:

Եւ մի տանիր զմեզ ի փորձութիւն:

Այլ փրկեա զմեզ ի չարէն:

Զի քո է արքայութիւն եւ զօրութիւն եւ փառք յաւիտեանս.

Ամէն:

Պահպանիչ եւ յոյս հաւատացելոց Քրիստոս Աստուած մեր, պահեա, պահպանեա եւ օրհնյա զհանրապետութիւն Հայաստանն, հաւատարիմ եւ նուիրեալ պաշտոնեաս սորա, զնախագահն, զպաշտոնակատարս վարչապետի եւ նախարարս, զխորհրդարանն, զպատգամաւորս, զամենայն իշխանաւորս հայրենի երկրի եւ շնորհեա սոցա կատարեալ իմաստնութիւն, վասն առաջնորդելոյ ժողովրդեան հայոց ի բարիս եւ ի խաղաղութիւն: Այլեւ օրհնեա եւ զօրացո, Տէր, զազգս հայոց, գնալ ի ճանապարհն սիրոյ եւ միաբանութեան, արդարութեան եւ աստուածպաշտութեան ընդ հովանեաւ սուրբ եւ պատուական խաչիւդ Քո: Փրկեա, ազատեա յերեւելի եւ անյերեւոյթ թշնամեաց, արժանաւորեա գոհութեամբ փառաւորել զՔեզ ընդ Հօր եւ ընդ Արբոյ Հոգւոյդ այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս յաւիտենից. Ամէն:

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Հարգելի պատգամավորներ, ԱԺ յոթերորդ գումարման առաջին նստաշրջանի բացման առթիվ ողջույնի ելույթով հանդես գալու համար ձայնը տրվում է ՀՀ նախագահ պրն Արմեն Սարգսյանին:

Խնդրեմ, մեծարգո նախագահ:

Ա.ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Վեհափառ Տեր,

Հարգելի նախագահող,

Հարգելի պատգամավորներ,

Շնորհավորում եմ յոթերորդ գումարման Ազգային ժողովի առաջին նիստի առիթով: Շնորհավորում եմ խորհրդարան անցած քաղաքական ուժերին եւ բոլոր պատգամավորներին, մաղթում հաջողություն եւ արդյունավետ աշխատանք:

Շնորհակալություն եմ հայտնում Ազգային ժողովին, նախորդ գումարումների խորհրդարանների պատգամավորներին` Անկախությունից ի վեր օրենսդիր աշխատանքի համար:

Պատմություն դարձած 2018 թվականը մեծ փոփոխությունների, փորձությունների, սպասումների եւ հույսերի տարի էր, մեր ժողովրդի լավագույն հատկանիշների` միասնականության, համախմբվածության, բարձր բարոյական եւ քաղաքացիական ոգու բազմաթիվ դրսեւորումների տարի:

Դեկտեմբերի 9-ի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները, որոնք ճանաչվել են դրանց մասնակցած բոլոր քաղաքական ուժերի եւ միջազգային դիտորդների կողմից, բարձր լեգիտիմությամբ են օժտել ներկա Ազգային ժողովին:

Նոր Ազգային ժողովի եւ նոր կառավարության ձեւավորմամբ ավարտվում է քաղաքական փոփոխությունների առաջին փուլը: Սկսում է հաջորդ` հույսերի եւ խոստումների իրականացման, հետեւողական, համառ եւ ամենօրյա աշխատանքի փուլը:

Հարգելի պատգամավորներ,

Դուք ստացել եք լայն հնարավորություններ` կյանքի կոչելու «թավշյա հեղափոխության» գաղափարները եւ արդարացնելու հասարակության սպասելիքները, կերտելու նոր Հայաստան:

Եվ իհարկե, ձեր գործունեության հաջողությունը մեծապես պայմանավորված է լինելու Հայաստանի քաղաքացու աջակցությունից եւ նրա մասնակցությունից հասարակական, քաղաքական, տնտեսական, մշակութային եւ կրթական կյանքին:

Հարգելի պատգամավորներ,

Սահմանադրության 1-ին հոդվածը հռչակում է Հայաստանի Հանրապետությունը «ինքնիշխան, ժողովրդավարական, սոցիալական եւ իրավական պետություն»: Այդ դրույթը ոչ թե փաստի արձանագրում է, այլ պետության համար կարեւորագույն սկզբունք-նպատակ. նպատակ, որը երբեք չի կարելի համարել լիարժեք իրականացված, նպատակ, որին պետք է ձգտել մշտապես կատարելագործելով եւ անցնելով երկար ճանապարհով:

Այսպիսով, նոր Հայաստանը կառուցելու համար դեռ բազում եւ լուրջ բարեփոխումներ պետք է իրականացվեն բոլոր բնագավառներում եւ տարբեր մակարդակներով:

Առաջնային հարց է մնում Հայաստանում բնակվող յուրաքանչյուր անձի բարեկեցիկ եւ արժանավայել կյանքի երաշխավորումը:

Ներկայումս թե՛ իրավական հարթության վրա, թե՛ գործնականում այդ իրավունքներին բավարար կարեւորություն տրված չէ: Նոր Հայաստանում մարդու տնտեսական, սոցիալական, մշակութային, կրթական իրավունքները եւ ազատությունները պետք է հանդիսանան մարդու արժանապատվության կարեւորագույն բաղկացուցիչ մասը: Եվ հենց այդ ընկալումը պետք է ընկած լինի իրավական ակտերի եւ պետական մարմինների գործողությունների հիմքում:

Հարգելի պատգամավորներ,

Աշխարհը դառնում է ավելի անկայուն եւ անկանխատեսելի` լի մարտահրավերներով:

Միջազգային հարաբերությունների մեջ ավանդական մոտեցումները եւ մեթոդները, ինստիտուտները, կառույցները հաճախ կորցնում են իրենց արդյունավետությունը:

Սա ստեղծում է մեծ ռիսկեր, միաժամանակ, իհարկե, ստեղծում է նաեւ նոր հնարավորություններ:

21-րդ դարը սրընթաց փոփոխությունների, արագ գնահատականների եւ որոշումների, խորը փոխկապակցվածության դար է լինելու:

Մենք նոր աշխարհի դարպասների մոտ ենք եւ պետք է վերափոխենք մեր մտածելակերպը եւ մեր մոտեցումները:

Գիտակցելով մեր իրական եւ թվացյալ առավելություններն ու թերությունները, ունենալով հստակ տեսլական եւ ծրագիր՝ պետք է օգտագործենք աշխատող, ստեղծող, մտածող ազգի մեր կարողությունները 21-րդ դարում:

Այո, փոխվում են ժամանակները, սակայն անփոփոխ են մեր նպատակները` նպաստել հզոր ու զարգացած Հայաստանի կերտմանը, նպաստել 21-րդ դարի մարտահրավերներին պատրաստ արժանապատիվ քաղաքացու ձեւավորմանը:

Սրանք են մեր նպատակները:

Նոր Ազգային ժողովին բավականին ծավալուն աշխատանք է սպասվում խորհրդարանական դիվանագիտության արդյունավետության բարձրացման ուղղությամբ` հաշվի առնելով արտաքին ոլորտում Հայաստանի առջեւ ծառացած խնդիրները եւ մարտահրավերները:

Այդ մարտահրավերների շարքը երկար է. Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ եւ արդար կարգավորում, Հայաստանի ու Արցախի անվտանգության բարձրացում, բանակի արդիականացում, եվրասիական եւ եվրոպական ուղղություններով համագործակցության խորացում, համագործակցության զարգացում հարեւանների, համաշխարհային բոլոր դերակատարների, բոլոր գործընկերների եւ, իհարկե, բարեկամների հետ, Հայաստանի տեղի ամրապնդում աշխարհում` որպես միջազգային հուսալի եւ կայուն գործընկեր:

Այս ամենի համար անհրաժեշտ են պրոֆեսիոնալ մոտեցումներ եւ հմտություններ: Մաղթում եմ ձեզ հաջողություն:

Նոր Հայաստանը պետք է հանդես գա որպես գիտության, մշակույթի, կրթության եւ նոր տեխնոլոգիաների աշխարհի կարեւորագույն կենտրոններից մեկը, խթանի նորարարությունը, ստեղծարար միտքը:

Պետք է ձգտել աշխարհին պարգեւել Նոբելյան մրցանակակիրներ, նոր Թումանյաններ եւ Կոմիտասներ, նոր Արշիլ Գորկիներ, Համբարձումյաններ, Խաչատրյաններ, նոր Գյուլբենկյաններ եւ Քրքորյաններ:

Եվ իհարկե, բացի իրավական, ինստիտուցիոնալ եւ կառուցվածքային բարեփոխումներից, նոր Հայաստանում մեզանից յուրաքանչյուրը նույնպես պետք է ստանձնի «բարեփոխվելու»` անձնապես բարեփոխվելու պարտավորություն, պետք է կատարելագործի իր արժեհամակարգը, հասկանա իր ազգային եւ անհատական ինքնությունը եւ դրանից բխող բոլոր պատասխանատվությունները:

Հարգելի պատգամավորներ,

Այն հասարակությունը, որ մենք պետք է զարգացնենք այսօր, կառուցվելու է մեր վարքի, հանդուրժողականության, բազմակարծության հանդեպ հարգանքի եւ վստահության վրա, կառուցվելու է մեր աշխատելու ունակությամբ, ստեղծելու եւ ստեղծագործելու կարողությամբ, կառուցվելու է այս պատերի ներքո կայացվելիք ողջամիտ որոշումներով:

Որոշումներ, որոնք կոչված են բարելավելու մեր կյանքը ոչ միայն այսօր, այլեւ վաղը` ապագա սերունդների համար:

Խորհրդարանն այն տեղն է, որտեղ պետք է բախվեն գաղափարները եւ տեսակետները: Բազմակարծությունը, խոսքի ազատությունը, հանդուրժողականությունը եւ հարգանքը փոքրամասնությունների հանդեպ արժեքներ են, նաեւ` առաջընթացի շարժիչ ուժեր:

Եղե՛ք ընդդիմախոսներ, բայց երբեք` հակառակորդներ:

Թիրախավորե՛ք խնդիրները, այլ ոչ` անձերին:

Դուք իշխանություն եք` օրենսդիր իշխանություն: Բայց ձեր գործն այլեւս միայն օրենք ստեղծելը չէ, այլ նաեւ դրանց կենսագործման վերահսկողությունը, ինչպես նաեւ իշխանության ճյուղերի միջեւ տարանջատման, զսպման եւ հակակշռման մեխանիզմների ստեղծումը եւ կիրառումը, որը կնպաստի մեր երկրի առաջընթացին:

Իմ խորհուրդն է նաեւ` այսօր հաջողության հասնելու համար սեւեռենք մեր ուշադրությունն ու գործունեությունն ապագայի վրա: Աշխատենք բոլորս միասին եւ բոլորս բոլորի համար սկզբունքով:

Եվ ինքներս մեզ միշտ հարցնենք` ի՞նչ պայմաններում են ապրելու եւ ի՞նչ հնարավորություններ են ունենալու մեր երեխաները սրանից 10, 20 եւ ինչո՞ւ չէ` 100 տարի հետո:

Աշխատենք կառուցել մի հասարակություն, որի հիմքում ընկած են կայուն, հարատեւ զարգացման հիմունքները: Կայուն, հարատեւ զարգացումը հնչեղ կարգախոս չէ միայն, այն կենսական խնդիր է, որին պետք է պատշաճ ուշադրություն դարձնել:

Կայուն, հարատեւ զարգացման մասին արժե լրջորեն խորհել նախքան որոշումներ կայացնելը մեր հողի, ջրի, բնական պաշարների, ազգային ժառանգության եւ արժեքների վերաբերյալ:

Նոր Հայաստանում, երիտասարդ Հայաստանում պետք է խթանել սերունդների, ինչպես նաեւ աշխարհով մեկ սփռված մեր հայրենակիցների միջեւ փոխադարձ վստահությունն ու հարգանքը, արդյունավետ համագործակցությունը:

Երբ ասում եմ երիտասարդ, ես նկատի ունեմ ոչ միայն տարիքը, այլ նախ եւ առաջ մտքի եւ հոգու կայտառությունը, փնտրելու եւ գտնելու, սովորելու եւ ստեղծագործելու ունակությունը:

Ինձ համար Հայաստանը 21-րդ դարում ապրող եւ հաղթելու հնարավորություն ունեցող երկրի օրինակ է, քանի որ մենք արտացոլում ենք աշխարհում առկա այսօրվա բոլոր միտումները: Այսինքն, մենք փոքր երկիր ենք, բայց համաշխարհային համակապակցված ազգ:

Եվ իհարկե, մենք ապրում ենք այն խորին գիտակցումով, որ անկախ մեր ծննդյան վայրից, ունենք մեկ Հայրենիք: Այդ Հայրենիքը մենք պետք է ծաղկեցնենք համատեղ ուժերով` Հայաստանի, Արցախի ու Սփյուռքի միասնական ջանքերով:

Հայաստանն իրոք, կարող է դառնալ երկրագնդի ամենապայծառ կետերից մեկը նորարարական գաղափարների կիրառման, մշակույթի, գիտության, տնտեսության եւ այլ ոլորտներում:

Այդ ուղին հեշտ չի լինելու:

Բայց ես հավատում եմ մեր ժողովրդի անսպառ տաղանդին եւ անկոտրում ոգուն: Վստահ եմ, որ մենք կհաղթահարենք այդ ճանապարին ընկած բոլոր դժվարությունները:

Հարգելի պատգամավորներ,

Մեզ բոլորիս մաղթում եմ կազմակերպվածություն, առողջ դատողություն, աշխատասիրություն, հետեւողականություն եւ պատասխանատվություն: Խորհրդարանին մաղթում եմ արդյունավետ եւ բեղմնավոր աշխատանք:

Որպես Հանրապետության նախագահ, իմ լիազորությունների սահմաններում, պատրաստ եմ համագործակցության եւ աջակցության, համատեղ բեղմնավոր աշխատանքի` ի շահ մեր Հայրենիքի եւ Ժողովրդի:

Աստված մեզ պահապան:

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Հարգելի գործընկերներ, «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 33-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` ողջույնի ելույթներից հետո պատգամավորները երդվում են: Երդման տեքստը ձեզ բաժանված է: Այժմ ես կընթերցեմ տեքստը, որից հետո բոլորս միասին կերդվենք.

«Հանուն համազգային նպատակների իրականացման եւ հայրենիքի հզորացման ու բարգավաճման` երդվում եմ բարեխղճորեն կատարել ժողովրդի առջեւ ունեցած պարտավորություններս, պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը եւ օրենքները, նպաստել Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության եւ շահերի պահպանմանը, անել ամեն ինչ քաղաքացիական համերաշխության, ազգային ու համամարդկային արժեքների պահպանման համար»: Երդվում եմ:

Պատգամավորներ. «Երդվում եմ»

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Շնորհակալություն: Հարգելի գործընկերներ, թույլ տվեք շնորհակալություն հայտնել Հայաստանի Հանրապետության նախագահին, Ամենայն հայոց կաթողիկոսին, կառավարության անդամներին՜ Ազգային ժողովի յոթերորդ գումարման առաջին նստաշրջանին եւ պատգամավորների երդման արարողությանը ներկա գտնվելու համար: Շնորհակալություն, մեծարգո պրն նախագահ, շնորհակալություն, Վեհափառ Տեր, շնորհակալություն կառավարության հարգելի անդամներ:

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Ազգային ժողովի կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքի 33-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն` հիմք ընդունելով Ազգային ժողով ընտրվելու մասին Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի արձանագրությունը` հայտարարում եմ.

Ազգային ժողովի պատգամավորների ընդհանուր թիվը 132-ն է:

Ընտրությունների արդյունքում խորհրդարան են անցել 3 քաղաքական ուժեր.

1. «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքը:

2. «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը:

3. «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը:

Հարգելի պատգամավորներ, Կանոնակարգի 7-րդ հոդվածի համաձայն` խմբակցությունները ստեղծվում են նորընտիր Ազգային ժողովի առաջին նստաշրջանի բացման օրը` Ազգային ժողովի մանդատների բաշխմանը մասնակցած կուսակցությունների (կուսակցությունների դաշինքների) թվին եւ անվանումներին համապատասխան: Այսպիսով` 7-րդ գումարման Ազգային ժողովում գործելու է 3 խմբակցություն:

«Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 7-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` Ազգային ժողովի ընտրության արդյունքով մանդատների ընդհանուր թվի ոչ պակաս, քան 54 տոկոսը ստացած կուսակցության կամ կուսակցությունների դաշինքի ստեղծած խմբակցությունը համարվում է կառավարող, իսկ մյուս խմբակցությունները` ընդդիմադիր:

Այժմ ներկայացնում եմ պատգամավորներին` կարդալով կուսակցության կամ կուսակցությունների դաշինքի անվանումը եւ յուրաքանչյուր պատգամավորի անուն-ազգանունը: Խնդրում եմ անունը կարդալուց հետո  պատգամավորը կանգնի եւ ներկայանա Ազգային ժողովին:

«Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ցուցակի առաջին մասից (պատգամավորների անունները կարդալուց հետո` ծափահարություններ).

1.  Ռուբինյան Ռուբեն Կարապետի

2.  Կարապետյան Մարիա Էդվարդի

3.  Խաչատուրյան Նարինե Լեւոնի

4.  Աբրահամյան Գայանե Ասքանազի

5.  Բադալյան Լուսինե Խաչիկի

6.  Բեղլոյան Անուշ Էդվարդի

7.  Տիգրանյան Հերիքնազ Սարգսի

8.  Սողոմոնյան Եղիշե Հենրիկի

9.  Փամբուխչյան Արմեն Սոկրատի

10. Թորոսյան Շիրակ Արտեմի

11. Կարապետյան Աննա Սամվելի

12. Գեւորգյան Հայկ Հերբերտի

13. Քոչարյան Անդրանիկ Գրիգորի

14. Իգիթյան Հովհաննես Հենզիկի

15. Բոշյան Արման Արամի

16. Եղոյան Արման Աշոտի

17. Ավետիսյան Ալեքսանդր Մելսիկի

18. Պողոսյան Քրիստինե Ատոմի

19. Վարդանյան Վլադիմիր Դավիթի

20. Ուլիխանյան Տիգրան Արմենի

21. Ղազարյան Թագուհի Արարատի

22. Ջուլֆալակյան Արսեն Լեւոնի

23. Հովհաննիսյան Հովհաննես Վահագնի

24. Ղազարյան Սոնա Արայի

25. Մկրտչյան Կորյուն Լեւոնի

26. Մանուկյան Արտակ Չուբարի

27. Գրիգորյան Սուրեն Սամվելի

28. Գալստյան Մերի Արսենի

29. Զեյնալյան Նարեկ Արտավազդի

30. Դանիելյան Համազասպ Գրիգորի

31. Գաբրիելյան Սիսակ Արմենի

32. Առաքելյան Էդգար Արմենի

33. Գեւորգյան Գոռ Գեւորգի

34. Թունյան Բաբկեն Էդիկի

35. Հայրապետյան Տաթեւիկ Արմենի

36. Ավետիսյան Սոս Վահեի

37. Թեւոսյան Վահագն Գոռի

38. Վարդանյան Ծովինար Գեւորգի

39. Դավթյան Արթուր Ռազմիկի

40. Զոլյան Միքայել Սուրենի

41. Ջուլհակյան Արուսյակ Թովմասի

42. Խանդանյան Սարգիս Հայկի

Համապետական ցուցակի երկրորդ մասից`

43. Բաքոյան Ռուստամ Զուրբայի

44. Սանդիկով Ալեքսեյ Իվանի

45. Միխայլով Արսեն Պետրովիչի

46. Հասանով Կնյազ Համիդի

«Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի ընտրատարածքների ընտրական ցուցակներից.

47. Կոնջորյան Հայկ Արսենի

48. Հակոբյան Երջանիկ Մանվելի

49. Հայրապետյան Մխիթար Իոսիֆի

50. Նազարյան Լենա Ռաֆայելի

51. Բաղդասարյան Նիկոլայ Յուրիի

52. Մակունց Լիլիթ Կամոյի

53. Հովակիմյան Վահագն Միսակի

54. Միրզոյան Արարատ Սամվելի

55. Հակոբյան Հրաչյա Վաչիկի

56. Գրիգորյան Հռիփսիմե Աշոտի

57. Պապոյան Գեւորգ Հարությունի

58. Սիմոնյան Ալեն Ռոբերտի

59. Գրիգորյան Վահագն Ռոբերտի

60. Սիմիդյան Հակոբ Կարապետի

61. Թեւոնյան Սեդրակ Ռազմիկի

62 Գասպարյան Տաթեւիկ Մաթեւոսի

63. Ատոմյան Սերգեյ Սամվելի

64. Աղազարյան Հովիկ Հովսեփի

65. Մեխակյան Արգիշտի Մեխակի

66. Ենգիբարյան Վիկտոր Լեւոնի

67. Մկրտչյան Նարեկ Արշակի

68. Ասատրյան Մաթեւոս Գոռի

69. Մովսիսյան Սերգեյ Լեւիկի

70. Կարապետյան Վարազդատ Ազատի

71. Սարգսյան Հայկ Զարեհի

72. Թովմասյան Թագուհի Մանվելի

73. Խաչատրյան Արամ Մայիսի

74. Մկրտչյան Արեն Միքայելի

75. Դավոյան Արփինե Հրահատի

76. Պետրոսյան Արտաշես Պետրոսի

77. Միքայելյան Սասուն Մեխակի

78. Հովհաննիսյան Վահե Սահակի

79. Հակոբյան Վաղարշակ Սոսի

80. Ստեփանյան Լիլիթ Սասունի

81. Սարուխանյան Կարեն Հակոբի

82. Հովսեփյան Սոֆիա Ազատի

83. Բաղդասարյան Նազելի Հրաչի

84. Կարապետյան Տիգրան Գոռի

85. Համբարձումյան Կարեն Հովհաննեսի

86. Խաչատրյան Արմեն Էդմոնդի

87. Փաշինյան Սիփան Արտակի

88. Ղալումյան Վահե Վոլոդյայի

«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համապետական ցուցակի առաջին մասից.

1. Ծառուկյան Գագիկ Կոլյայի

2. Մելքումյան Միքայել Սերգեյի

3. Գրիգորյան Արթուր Գրիշայի

4.  Ուրիխանյան Տիգրան Խաչատուրի

5.  Աբովյան Արման Վլադիմիրի

6.  Էնֆիաջյան Վահե Սարգսի

7.  Տոնոյան Իվետա Սասունի

8.  Պետրոսյան Գեւորգ Վոլոդյայի

9.  Բագրատյան Սերգեյ Պապաշի

10. Իսայան Շաքե Ռոբերտի

11. Ծառուկյան Արտյոմ Ռաֆայելի

12. Պողոսյան Կարինե Համլետի

13. Սողոմոնյան Սողոմոն Սերյոժայի

«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ընտրատարածքների ընտրական ցուցակներից.

14. Վարդանյան Վարդան Նահապետի

15. Ստեփանյան Տիգրան Վաչիկի

16. Գեւորգյան Քաջիկ Նահապետի

17. Աղաբաբյան Արայիկ Ռազմիկի

18. Առուստամյան Նորա Սեդրակի

19. Մադաթյան Հրանտ Ռոբերտի

20. Դալլաքյան Արթուր Ալբերտի

21. Բաբայան Էդուարդ Վլադիմիրի

22. Մանուկյան Դավիթ Անդրանիկի

23. Հայրապետյան Ջանիբեկ Սերոբի

24. Ղուկասյան Վարդան Կոլյայի

25. Գրիգորյան Վարդեւան Ֆաբրիցուսկի

26. Զոհրաբյան Նաիրա Վահանի

«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության համապետական ցուցակի առաջին մասից.

1.  Բաբաջանյան Արման Շամիրի

2.  Խաչատրյան Արկադի Սանասարի

3.  Սամսոնյան Անի Տաճատի

4.  Բաբայան Հարություն Վիլիկի

5.  Եղիազարյան Արմեն Էդիկի

6.  Կոստանյան Աննա Մայիսի

7. Սիմոնյան Կարեն Մանվելի

8.  Գրիգորյան Սրբուհի Էդիկի

9.  Ալեքսանյան Սարգիս Ռոբերտի

«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության ընտրատարածքների ընտրական ցուցակներից.

10. Բաղդասարյան Գուրգեն Նիկոլի

11. Գորգիսյան Գեւորգ Սամվելի

12. Մարուքյան Էդմոն Հրաչիկի

13. Թանդիլյան Մանե Վանյայի

14. Անդրեասյան Էդվարդ Հրաչի

15. Ստեփանյան Ռուբիկ Շահումի

16. Սիմոնյան Տարոն Վարդանի

17. Այվազյան Հրանտ Գնունու

18. Մինասյան Սարիկ Սամվելի

Հարգելի պատգամավորներ, խնդրում եմ տեղադրել քարտերը եւ նախապատրաստվել գրանցման: Գրանցում: Գրանցվել է 100 պատգամավոր: Չի գրանցվել 32-ը: Միգուցե կոճակները ճիշտ չե՞ն սեղմել: Նորի՞ց: Նախապատրաստվեք նորից գրանցման: Գրանցում: Գրանցվել է 120 պատգամավոր: Ում մոտ չի գրանցվել, քարտուղարությունը այդ հարցերը կլուծի:

Հարգելի պատգամավորներ, «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 33-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ներկայացնում եմ առաջին նստաշրջանի օրակարգը, որը ձեզ բաժանված է.

1. Հաշվիչ հանձնախմբի ստեղծում:

2. Ազգային ժողովի նախագահի ընտրություն:

3. Ազգային ժողովի նախագահի երեք տեղակալների ընտրություններ:

4. Մշտական հանձնաժողովների ստեղծում:

5. Մշտական հանձնաժողովների նախագահների ընտրություններ:

6. Կառավարության առաջարկությամբ` Կառավարության կառուցվածքի փոփոխության վերաբերյալ օրենքի նախագծի քննարկում:

 7. Կառավարության ծրագրին հավանություն տալու հարց:

Հարգելի գործընկերներ, տեղեկացնեմ, որ «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 33-րդ հոդվածի 7-րդ կետի համաձայն` մինչեւ մշտական հանձնաժողովների նախագահների ընտրությունների հարցի քննարկումն ավարտվելը տեղի են ունենում ամենօրյա մեկուկես ժամ տեւողությամբ չորս  նիստեր, որոնք անցկացվում են ժամը 10.00-ից մինչեւ 18.00: Յուրաքանչյուր օրվա երկրորդ նիստից հետո հայտարարվում է մեկ ժամ, իսկ մյուս նիստերից հետո` 30 րոպե ընդմիջում:

Հարգելի պատգամավորներ, այժմ քննարկում ենք հաշվիչ հանձնախմբի ստեղծման հարցը:

    Կանոնակարգի 11-րդ հոդվածի 2-6-րդ մասերով սահմանված սկզբունքներին համապատասխան` առաջարկում եմ հաշվիչ հանձնախմբի ստեղծման կարգի վերաբերյալ Ազգային ժողովի որոշման նախագիծ, ըստ որի` հանձնախումբը կազմված կլինի 7 անդամից: «Իմ քայլը» խմբակցությունը հանձնախմբում կունենա 5 անդամ, «Բարգավաճ Հայաստան» եւ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունները` 1-ական անդամներ:

Վարման կարգով ձայնը տրվում է տիկին Մակունցին:

Լ.ՄԱԿՈՒՆՑ

-Շնորհակալություն: Պրն նախագահող, հարգելի գործընկերներ, առաջարկում եմ հաշվիչ հանձնախմբի ձեւավորումից առաջ 20 րոպե ընդմիջում հայտարարել, որպեսզի խմբակցությունները կարողանան նիստ գումարել եւ ներկայացնել թեկնածուներին: Շնորհակալություն:

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն: Պրն Էդմոն Մարուքյան:

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ: Կարծում եմ` մինչեւ նիստ գումարելը կարիք կլինի նաեւ քննարկել այս կառուցվածքը, որովհետեւ երեկ` ուշ երեկոյան մենք խոսել ենք, եւ եղել է հետեւյալ տարբերակը` 2-2, այսինքն` երկուական ներկայացուցիչներ՝ «Լուսավոր Հայաստան» եւ «Բարգավաճ Հայաստան» եւ 3 ներկայացուցիչ՝ «Իմ քայլը» դաշինք: Եթե մենք մեկական ներկայացուցիչ ենք տալիս, հետեւաբար, ապագայում, եթե մի մարդ բացակայի, օրինակ` մեր խմբակցությունից, մենք այդ քվեարկությունների արդյունքներին չենք կարող միանշանակ վերաբերվել, այսինքն` մենք ներկայացուցիչ չենք ունենա տվյալ հանձնաժողովում: Հետեւաբար, երկուական ներկայացուցիչների պարագան կարեւոր էր: Եթե 3-ի խնդիրն է, ես առաջարկում եմ՝ լինի 2-ական՝ ԲՀԿ եւ ԼՀԿ-ից եւ 5 ներկայացուցիչ՝ «ԻՄ քայլը» դաշինքից, հետեւաբար` դուք կունենաք մեծամասնություն, բայց մենք կունենանք մեկական ավել ներկայացուցիչ:

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Ձայնը տրվում է պրն Արարատ Միրզոյանին:

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Իսկապես, եղել են այդպիսի քաղաքական կոնսուլտացիաներ, եւ «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքը, ինչպես նախապես խոսել էինք մեր գործընկերների հետ, իսկապես, պատրաստ է գնալ այդպիսի հանգուցալուծման եւ ձեւավորել հաշվիչ հանձնախումբը ոչ թե համամասնությամբ` մանդատների համաձայն, այլ՝ ընդդիմությանը մեկական տեղ զիջելով իրեն հասանելիք տեղերից: Մենք այստեղ որեւէ քաղաքական խնդիր չենք տեսնում, եւ հակառակը, կարծում ենք` սա հավաստումն է մեր մտադրությունների, եւ քվեարկությունները հաշվելիս եւ ընթացքը վերահսկելիս պատրաստ ենք լրջագույն տեղ հատկացնել ընդդիմության մեր գործընկերներին:

Այստեղ խնդիրն ուրիշ է: Կարծում եմ` իրավական խնդիր ունենք այդպես անելու, որովհետեւ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքն ասում է, հղում է անում մյուս դրույթին, որ հաշվիչ հանձնաժողովը ձեւավորվում է համամասնորեն մյուս հանձնաժողովների պես, իսկ այնտեղ հստակ համամասնություն է ֆիքսված: Եթե իրավաբանները եւ աշխատակազմը վստահեցնում են, որ մենք իրավունքի ուժով մեր տեղերը կարող ենք զիջել, ապա քաղաքական առումով մենք խնդիր չենք տեսնում: Այդ 20 րոպե նշված ընդմիջումը նաեւ դրա համար կարող ենք օգտագործել: Շնորհակալ եմ:

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Ինձ թվում է` այս առաջարկը եղել է սկզբունքներին համապատասխան, եւ պրն Միրզոյանի ելույթից հետո դնենք քվեարկության: Համաձա՞յն եք:

Հարգելի պատգամավորներ, կներեք, 20 րոպե ընդմիջում: Հայտարարում եմ 20 րոպե ընդմիջում:

ԸՆԴՄԻՋՈՒՄ 20 ՐՈՊԵ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Հարգելի պատգամավորներ, խնդրում եմ դահլիճ մտնել:

Հարգելի պատգամավորներ, քվեարկության է դրվում հաշվիչ հանձնախմբի ստեղծման կարգի վերաբերյալ ԱԺ որոշման նախագիծը, ըստ որի, հանձնախումբը կազմված կլինի 7 անդամից. «Իմ քայլը» դաշինքը հանձնախմբում կունենա 5 անդամ, ԲՀԿ-ն եւ ԼՀԿ-ն` մեկական անդամներ: Խնդրում եմ պատրաստվել քվեարկության: Ո՞վ է վարման կարգով ուզում: Չկա՞:

ԲՀԿ պատգամավորներին խնդրում եմ դահլիճ գալ: Խնդրում եմ արագացրեք:

Հարգելի պատգամավորներ, պատրաստվեք քվեարկության: Նախագիծը դրվում է քվեարկության: Քվեարկություն:

Կողմ` 72
Դեմ` 1
Ձեռնպահ` չկա:

Որոշումն ընդունվել է:

Հարգելի պատգամավորներ, խմբակցությունները ներկայացրել են իրենց հանձնախմբի անդամներին: «Իմ քայլը» դաշինքից՝ Վահագն Հովակիմյան, Արփինե Դավոյան, Սիսակ Գաբրիելյան, Քրիստինե Պողոսյան, Մարիա Կարապետյան: «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունից առաջադրվել է Աննա Կոստանյանը, իսկ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից Շաքե Իսայանի թեկնածությունն է առաջադրվել:

Այժմ, ըստ հաշվիչ հանձնախմբի ստեղծման ընդունված կարգի, առաջարկում եմ հաշվիչ հանձնախմբի անդամներին նիստ գումարել եւ իրենց կազմից ընտրել հանձնախմբի նախագահ եւ քարտուղար:

Հարգելի գործընկերներ, այժմ քննարկում ենք Ազգային ժողովի նախագահի ընտրության հարցը:

«Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 136-րդ հոդվածի համաձայն` Ազգային ժողովի կազմից Ազգային ժողովի նախագահի մեկական թեկնածու առաջադրելու իրավունք ունեն խմբակցությունները: Ազգային ժողովի նախագահն ընտրվում է գաղտնի քվեարկությամբ` պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ: 136-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն` հարցը քննարկվում է Կանոնակարգի 135-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` հետեւյալ տարբերությամբ.

1. Թեկնածուին ներկայացնելու համար հատկացվում է մինչեւ 10 րոպե:

2. Թեկնածուի ելույթի համար հատկացվում է մինչեւ 30 րոպե:

3. Թեկնածուի եզրափակիչ ելույթի համար հատկացվում է մինչեւ 15 րոպե:

4. Հարցերի համար` մինչեւ 2-ական րոպե:

5. Մտքերի փոխանակության համար` մինչեւ 10-ական րոպե:

Ազգային ժողովի նախագահի թեկնածու առաջադրելու համար ձայնը տրվում է «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար, տիկին Լիլիթ Մակունցին:

Լ.ՄԱԿՈՒՆՑ

-Շնորհակալություն: Հարգելի պրն նախագահող, հարգելի գործընկերներ, «Իմ քայլը» խմբակցության անունից պատիվ ունեմ ներկայացնել ԱԺ նախագահի պաշտոնում առաջադրել Արարատ Սամվելի Միրզոյանի թեկնածությունը: Մինչ նրա կենսագրականը ներկայացնելը պետք է նշեմ, ընդգծեմ, որ պրն Միրզոյանին ճանաչում եմ դեռեւս «Հանուն գիտության զարգացման» շարժումից, որտեղ նշմարվել է նրա քաղաքացիական ակտիվությունը, նաեւ` քաղաքական ակտիվությունը: Հետագայում քաղաքացիական ոլորտից տեղափոխվել է պրոֆեսիոնալ քաղաքական դաշտ, բայց մինչ այդ մանրամասն դրվագներ ներկայացնեմ նրա կենսագրականից:

Արարատ Միրզոյանն ակտիվորեն ներգրավված է եղել Հայաստանյան հասարակական-քաղաքական կյանքում ավելի քան 15 տարի` մշտապես հանդես գալով որպես Հայաստանի ինքնիշխան եւ ժողովրդավարական զարգացման նվիրյալ: ՔՊ կուսակցության հիմնադիր անդամ է: 2017 թվականի հոկտեմբերից` ՔՊ կուսակցության վարչության անդամ:

2017 թվականի ապրիլին ընտրվել է ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր, եղել է «Ելք» խմբակցության անդամ: 2018 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին Հայաստանում տեղի ունեցած ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխության հաղթանակից հետո շարունակել է իր ծառայությունը մեր երկրին եւ ժողովրդին` ՀՀ առաջին փոխվարչապետի պաշտոնում:

Համառոտ ներկայացնեմ նրա կենսագրական տվյալները եւս:

Արարատ Միրզոյանը ծնվել է 1979 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Երեւանում, ավարտել է «Քվանտ» վարժարանը:

2000 թվականին ավարտել է Երեւանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի բակալավրիատը` հայ արվեստի պատմության ամբիոնում:

2002 թվականին` նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրան` հայոց պատմության ամբիոնում:

2004 թվականին ավարտել է ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիան, պաշտպանել է «Պետական ծառայության համակարգը Հայաստանի Հանրապետությունում» թեմայով ավարտական աշխատանք:

2005 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան` ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հայոց ցեղասպանության թանգարան ինստիտուտում:

Պաշտպանել է «Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական ճանաչման գործընթացն ԱՄՆ-ում 1919-2003 թվականներին» թեմայով ատենախոսություն եւ ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի աստիճան:

Արարատ Միրզոյանը աշխատել է որպես հետազոտական խմբի ղեկավար «Ավրորա մրցանակ եւ 100 կյանք» նախաձեռնությունում` «Հայաստանի զարգացման նախաձեռնություններ» հիմնադրամում:  Քաղաքական կուսակցությունների եւ ռազմավարական պլանավորման փորձագետ` բազմակուսակցական ժողովրդավարության Նիդեռլանդական հիմնադրամում:

Ընտրողների իրազեկման ծրագրի համակարգող` ընտրական համակարգերի միջազգային հաստատությունում:

Հասարակական, քաղաքական փաստաթղթերի բաժնի գլխավոր արխիվագետ` Հայաստանի ազգային արխիվում:

Կրտսեր գիտաշխատող` ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում:

Թղթակցել է մի շարք պարբերականների:

Հայաստանի եւ Մերձավոր Արեւելքի քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ Արարատ Միրզոյանի վերլուծական հոդվածները հրապարակվել են հայաստանյան, նաեւ` արտասահմանյան մամուլում:

Ամուսնացած է: Ունի 2 երեխա:

Հարգելի գործընկերներ, կարծում եմ, որ ԱԺ նախագահի պաշտոնում Արարատ Միրզոյանի թեկնածությունը հավասարապես ընդունելի է թե՛ իշխող մեծամասնության, թե՛ ընդդիմադիր խմբակցությունների համար: Իր դավանած արժեքներով եւ անձնային հատկանիշներով նա, անկասկած, ջանք չի խնայի իշխանություն-ընդդիմություն երկխոսության, տարատեսակ քաղաքական հակասությունների հարթման եւ փոխզիջումների փնտրտուքի համար: Կլինի մի կողմից հավասարապես բոլոր պատգամավորների, մյուս կողմից` ԱԺ-ի՝ որպես կարեւորագույն ինստիտուտի նախագահը` ստանձնելով ՀՀ-ում պառլամենտարիզմի կայացմանը նպաստելու, հեղափոխության հռչակած սկզբունքները պաշտպանելու եւ միջազգային հարթակներում մեր խորհրդարանը ներկայացնելու բարդ եւ պատասխանատու հանձնառությանը: Կոչ եմ անում բոլորին կողմ քվեարկել Արարատ Միրզոյանի թեկնածությանը: Շնորհակալ եմ:

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, տիկին Մակունց: Դուք կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Հա, եթե ժամանակ կա` տիկին Մակունցին հարցեր տալու համար խնդրում եմ հերթագրվել: Հերթագրում: Հերթագրվել է մեկ պատգամավոր: Ձայնը տրվում է Լուսինե Բադալյանին: Չկա՞: Այդ դեպքում, դուք կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը, տիկին Մակունց: Հայտարարում եմ ընդմիջում 30 րոպե:


Ժամը 12:00

   ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ Է ՀՀ ԱԺ ՏԱՐԻՔՈՎ ԱՎԱԳ ՊԱՏԳԱՄԱՎՈՐ ԿՆՅԱԶ ՀԱՍԱՆՈՎԸ
 
 

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Հարգելի պատգամավորներ, այժմ ելույթի համար ձայնը տրվում է «Իմ քայլը» խմբակցության կողմից ԱԺ նախագահի պաշտոնում առաջադրված թեկնածու պրն Արարատ Միրզոյանին։ Խնդրեմ, պրն Միրզոյան։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի նախագահող, ԱԺ հարգելի պատգամավորներ, շնորհակալ եմ «Իմ քայլը» դաշինքի գործընկերներին՝ բարձր վստահության եւ ԱԺ նախագահի պատասխանատու պաշտոնում թեկնածությանս առաջադրման համար:

Հանուն մեր երկրի հզորության եւ ի սարսափ թշնամաց: Սրանից 2800 տարի առաջ մոտավորապես այս խոսքերն է դրոշմել սեպագիր արձանագրության մեջ Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պետություններից մեկի գահակալն Էրեբունի ամրոցի հիմնադրման ժամանակ:

Վստահ եմ՝ այս խոսքերի տակ ընկած լայն բովանդակությունն ու իմաստն են առաջնորդել մեր պետականության բոլոր պահապաններին եւ ջահակիրներին՝ հնագույն ժամանակներից մինչեւ Երրորդ հանրապետություն, մինչեւ մեր օրեր: Եվ ես կարեւոր եմ համարում իմ ելույթի սկզբում երախտիք հայտնել բոլոր անհատներին, ովքեր հենց այսպիսի գիտակցում եւ դերակատարում են ունեցել մեր պատասխանատվության այս շրջանին նախորդած պատմական բոլոր փուլերում:

Գուցե չափազանց զգայական ու ծիսական հնչի, բայց այս առիթով պատեհ եմ համարում եւ խորհրդանշական եմ համարում մեջ բերել մեր ազգային էպոսում վաղուց ի վեր գրվածը.

Դառնամ զօղորմին տամ Սանասարին, Բաղդասարին,

Դառնամ զօղորմին տամ Ջոջ Մհերին,

Դառնամ զօղորմին տամ թառլան Դավիթին,

Դառնամ զօղորմին տամ Փոքր Մհերին,

Դառնամ զօղորմին տամ Սասնա տան մեծին ու պստիկին:

Այո՛, հանուն մեր պետականության, Հայաստանի ու Արցախի հանրապետությունների հզորության, մեր ժողովրդի բարօրության, քաղաքացիների արժանապատվության, ազատության եւ իրավունքների: Հենց այս գաղափարներն ու արժեքներն էին ընկած նաեւ մի քանի ամիս առաջ տեղի ունեցած ժողովրդական հեղափոխության եւ հարյուր հազարավոր քաղաքացիների նվիրումի ու պայքարի հիմքում: Ի թիվս այդ հարյուր հազարավորների՝ իմ համեստ ջանքերն էլ բխում էին հենց այս հավատամքից քաղաքացիական եւ քաղաքական պայքարի մի քանի տարիների ընթացքում եւ ապա ԱԺ ընդդիմադիր պատգամավոր եղած մեկ տարվա ընթացքում։

Նույնն էր եւ հեղափոխությունից հետո՝ ՀՀ առաջին փոխվարչապետի պաշտոնում աշխատելիս, որտեղ իմ առաջնային առաքելությունը, միով բանիվ, համարում էի հնարավորն ու անհնարինն անելը, որ պետական կառավարման համակարգը, պետական մեքենան սահուն անցում ապրի եւ ավելի արդյունավետ շարունակի իր աշխատանքն արդեն հեղափոխության եւ նոր Հայաստանի հռչակած կանոններով:

Այժմ գործադիր իշխանությունում իմ պարեկն ավարտված է, եւ ձեր համաձայնության դեպքում ես պատրաստ եմ լծվել նոր մարտահրավերի հաղթահարմանը՝ խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող պետությանը հարիր խորհրդարանի կայացմանը եւ Սահմանադրությամբ սահմանված լիազորությունների շրջանակներում նոր խորհրդարանական ավանդույթների եւ նոր մշակույթի ձեւավորմանը նպաստս բերելուն: Սա հատկապես պատասխանատու եւ պարտավորեցնող է դառնում այն գիտակցումով, որ մենք խոսում ենք իրապես ազատ, արդար, թափանցիկ եւ ժողովրդավարական, միջազգային ամենաբարձր ստանդարտներին համապատասխան ընտրությունների արդյունքում ձեւավորված խորհրդարանի մասին:

ՀՀ Սահմանադրության համաձայն՝ Ազգային ժողովը ժողովրդի ներկայացուցչական մարմինն է, իրականացնում է օրենսդիր իշխանությունը, վերահսկողություն է իրականացնում գործադիր իշխանության նկատմամբ, ընդունում է պետական բյուջեն եւ իրականացնում է Սահմանադրությամբ սահմանված այլ գործառույթներ:

Համառոտ անդրադառնամ Ազգային ժողովի գործունեության մի քանի ուղղությունների վերաբերյալ իմ պատկերացումներին:

Օրենսդրական օրակարգի մասին։ Իր կազմում ունենալով ընտրողների ավելի քան 70%-ից ավելի վստահության քվեն, տրամաբանական է, որ յոթերորդ գումարման Ազգային ժողովի օրենսդրական օրակարգում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնելու նոր ձեւավորվելիք կառավարության ծրագիրն եւ դրա իրականացման ուղղությամբ մշակվելիք օրենսդրական փաթեթները: Եվ ես անելու եմ ուժերիս ներածը Կառավարության ծրագրի եւ դրա իրագործման շուրջ խորհրդարանական առավելագույն եւ ամենալայն հնարավոր կոնսոլիդացիան ձեւավորելու համար, քանի որ հավատում եմ, որ մեր ժողովրդի յուրաքանչյուր պատվիրակ ձգտելու է իր ջանքն ու աշխատանքը բերել մեր երազանքների Հայաստանի կերտմանը:

Ապա, կարծում եմ՝ Կառավարության ծրագրի իրագործումը պետք է զուգորդենք եւ լավագույնս համադրենք հանրային պահանջարկ հանդիսացող բազմաբնույթ եւ բազմաթիվ հարցերի լուծմանը միտված նախագծերով:

Խորհրդարանը, կարծում եմ, պետք է դառնա նաեւ ավելի նախաձեռնող՝ հրաժարվելով արձագանքողի՝ տարիներ ի վեր ունեցած իր դերից: Այո՛, ողջ աշխարհում օրենսդրական նախաձեռնությունների գերակշիռ մասի հեղինակը կառավարություններն են, բայց մեր պարագայում այս համամասնությունը չափազանց անհավասար է, եւ սա շտկելու ուղղությամբ պետք է լրջորեն աշխատել:

Նույն նպատակով կարեւոր եմ համարում նաեւ Կառավարության եւ խորհրդարանի օրակարգերի որոշակի համադրումը՝ ապահովելով օրենսդրական նախագծերի հիմքում ընկած գաղափարների ընդհանուր քննարկումը եւ համատեղ մշակված միասնական արդյունքի ձեւավորումը, որի պարագայում խորհրդարանը ստիպված չի լինի մնալ նույն՝ պատրաստի արդյունքին արդեն նշածս արձագանքողի դերում:

Իմ եռանդը ներդնելու եմ նաեւ խորհրդարանական միասնական օրակարգ ձեւավորելու համար: Ես հավատում եմ, որ քննարկումներն ու փոխզիջումների կամքը կարող են հնարավորություն տալ այս Ազգային ժողովին ձեւավորել որոշակի համատեղ, միասնական համաձայնեցված օրենսդրական օրակարգ, որը տրամաբանորեն կհանգեցնի մեր կողմից ընդունվելիք որոշումների ամենալայն լեգիտիմությանը:

Խորհրդարանական վերահսկողության մասին։ Խորհրդարանական վերահսկողությունը մեր ընտրողների առջեւ Կառավարությանը հաշվետու պահելու մեր առաքելությունն է: Եվ, որպես խորհրդարանական պետություն, կարծում եմ՝ մենք մեր առջեւ պետք է կարեւոր խնդիր դնենք արդյունավետ, տեղեկացված եւ ծրագրային վերահսկողություն իրականացնելու համար՝ հավուր պատշաճի եւ ամբողջ ծավալով կիրառելով եղած գործիքակազմը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ նաեւ ընդլայնելով իրավական շրջանակը:

Այնուամենայնիվ, կարծում եմ, որ մենք հիմա արդեն իսկ ունենք որոշակի գործիքներ վերահսկողության համար:

Պետական բյուջեի նկատմամբ վերահսկողությունը։ Հավանաբար, կհամաձայնեք, որ թվերն ինքնին խոսուն չեն լինում, եթե դրանք հիմնավորված վերլուծության եւ ծրագրային չափորոշիչների անաչառ գնահատմամբ չեն զուգորդվում: Եվ այդ վերլուծության ու գնահատման համար մենք պետք է լրջորեն զարգացնենք ծրագրային բյուջետավորման գործընթացի վերաբերյալ մեր՝ պատգամավորներիս եւ աշխատակազմի ինստիտուցիոնալ կարողությունները:

Քննիչ հանձնաժողովները։ Սահմանադրությունը ստեղծել է նվազագույն հիմք քննիչ հանձնաժողովների մասով, սակայն կարծում եմ, որ որեւէ բան մեզ չպետք է խանգարի հասարակությանը, ընտրողներին հուզող խնդիրների լուծման ճանապարհին գործածել այս վերահսկողական գործիքը՝ սկսած հանձնաժողովի առջեւ դրված խնդրի հստակությունից, աշխատանքներին ու քննարկումներին տրված իրական բովանդակությունից մինչեւ եզրահանգումներ եւ որ ամենակարեւորն է՝ ձեռնարկվող միջոցներ:

Խորհրդարանական լսումներ։ Կարծում եմ՝ մենք պետք է նոր բովանդակություն հաղորդենք այս ինստիտուտին: Լսումները չպետք է սկսվեն եւ ավարտվեն լսումների օրը: Լավ պատրաստված, տեղեկացված, հաջորդող գործողությունների հստակ ծրագրով, եզրակացություններով եւ առաջարկություններով ամրապնդված ռազմավարական դեր ունեցող լսումները, կարծում եմ՝ խորհրդարանական վերահսկողության լավագույն գործիքը կարող են դառնալ՝ խորհրդարանական հարթակը ծառայեցնելով ընտրողների ձայնը Կառավարությանը հասցնելու եւ խնդիրները հասցեագրելու համար:

Ժամանակս թերեւս չբավականացնի մանրամասն անդրադառնալու վերահսկողության մյուս գործիքներին, ինչպիսիք են Կառավարության հարց ու պատասխանը, հարցապնդումները, պաշտոններում նշանակումները, հաշվետվությունների եւ զեկույցների հաստատումները եւ այլն:

Սակայն մի բան ուզում եմ հստակ արձանագրենք. խորհրդարանական վերահսկողությունը բացի իրավական կարգավորումներից կարիք ունի երկու այլ գործոնի առկայության՝ քաղաքական կամք եւ ինստիտուցիոնալ կարողություններ, եւ երկուսի ձեւավորման ու զարգացման համար էլ ես ներդնելու եմ բոլոր ջանքերս:

Խորհրդարանական դիվանագիտության մասին։ Խորհրդարանական դիվանագիտությունը խորհրդարանական գործունեության կարեւորագույն ուղղություններից է: Իմ պատկերացումները խորհրդարանական դիվանագիտության մասին շատ հստակ են: Հենց սկզբից ասեմ, որ դրանք զուրկ են այս գործառույթը գերբարդ ներկայացնելու գայթակղությունից, սակայն նաեւ խարսխված են այդ առաքելության կարեւորության հստակ ու անխախտ գիտակցման վրա:

Ակնհայտորեն խորհրդարանական դիվանագիտությունը պետք է լավագույնս ծառայի միջազգային հարթակներում, վերպետական շփումներում, երկկողմ եւ բազմակողմ հարաբերություններում պետական դիվանագիտության եւ Հայաստանի Հանրապետության պետական շահի լավագույնս սպասարկմանը: Ուստի, այս առումով հույժ կարեւոր եմ համարում եւ ամեն կերպ աջակցելու եմ Կառավարության հետ համակարգված, ներդաշնակեցված եւ տեղեկացված աշխատանքի իրականացման գործընթացին: Այս դահլիճում, վստահ եմ, բոլորը կիսում են այն համոզմունքը, որ խորհրդարանական դիվանագիտության մեջ մենք պետք է լինենք ոչ միայն միասնական եւ միանպատակ, այլեւ նույնիսկ մեր քաղաքական տարակարծությունները պետք է ծառայեցնենք հնարավոր լավագույն արդյունքներին հասնելու համար: Դա մեզանից պահանջելու է կամք, աշխատանք, ակտիվություն, ինչո՞ւ ոչ՝ նորարարություն, ճկունություն:

Ավելորդ չեմ համարում նշել, որ, իմ համոզմամբ, 7-րդ գումարման Ազգային ժողովը պիտի բազմապատկի այս ուղղությամբ իր ջանքերը՝ դրա համար ներդնելով նաեւ անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցները:

ԱԺ խմբակցությունների, ֆրակցիաների հետ հարաբերությունների մասին։

Ես մեծ պատիվ եմ համարում լինել հենց «Իմ քայլը» դաշինքի եւ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ներկայացուցիչը եւ մշտապես լինելու եմ այն գաղափարների դրոշակակիրը, որոնք ընկած են այս քաղաքական ուժի ծագման հիմքում եւ արտացոլված են նրա հետագծում եւ ծրագրային փաստաթղթերում: Բայց նաեւ ակնհայտորեն հասկանում ենք բոլորս, որ որեւէ քաղաքական ուժ չպիտի եւ չի էլ կարող միայն իրենով լցնել քաղաքական դաշտը, միայնակ ձեւավորել քաղաքական օրակարգը, ապահովել քաղաքական մտքի գեներացիան, շահագրգիռ քննարկումները, քննադատությունը եւ վերջնական արդյունքը՝ թեզը, հակաթեզը եւ սինթեզը, եթե գիտական տերմինաբանությունն այստեղ կիրառելի է: Առավել եւս այդպիսի վարքագիծ եւ անգամ տրամադրվածություն չի կարող ունենալ Ազգային ժողովի նախագահն՝ ի պաշտոնե:

Վերջին ամիսներին ես մշտապես ձգտել եմ բանակցային եւ գործընկերային լինել քաղաքական դաշտի ամենատարբեր ուժերի հետ: Հուսամ՝ ճիշտ այդպիսին են ընկալվել նաեւ ԱԺ 7-րդ գումարման խորհրդարանական ուժերի կողմից իմ վերջին օրերի փորձերը՝ բանակցելու, խորհրդակցելու, վերաբանակցելու եւ բոլորի համար առավել ընդունելի լուծումներ գտնելու ուղղությամբ:

Ճիշտ այդպիսին են լինելու նաեւ իմ հետագա ջանքերը: Խորին հարգանքով եւ բարձր գնահատանքով վերաբերելով ընդդիմության դերին՝ ինքս որպես իշխող մեծամասնության ներկայացուցիչ, ով ոչ հեռու անցյալում ընդդիմադիր պատգամավոր էր, ամեն ինչ անելու եմ՝ բոլոր խմբակցությունների հետ կառուցողական, արդյունավետ երկխոսության եւ փոխվստահության մթնոլորտի ձեւավորման համար: ԱԺ նախագահ ընտրվելու դեպքում՝ ի պաշտոնե, չընտրվելու դեպքում՝ կամավորությամբ, պայմանավորված շահագրգիռ քննարկումների, կառուցողական բանավեճի եւ հնարավորինս համագործակցային ճանապարհով մեր պետության ու հասարակության նոր քաղաքական օրակարգի,  նոր քաղաքական հարաբերությունների եւ մշակույթի ձեւավորման անհրաժեշտության խոր գիտակցմամբ: Ընդ որում՝ ոչ միայն խորհրդարանական, այլեւ արտախորհրդարանական ուժերի եւ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ հարաբերություններում:

Ես հիմա չեմ անդրադառնա Ազգային ժողովի գործունեությանն առնչվող բազմաթիվ այլ, առավելապես տեխնիկական հարցերի: Մեկ-երկու բառ թերեւս: Ես նկատի ունեմ Փորձագիտական կենտրոնի ստեղծման գաղափարը, որը կուժեղացնի խորհրդարանի փորձագիտական կարողությունները եւ պատգամավորներին իրենց գաղափարները կյանքի կոչելու ավելի մեծ հնարավորություններ կընձեռի: Ես նկատի ունեմ նաեւ բոլոր պատգամավորների հավասարության սկզբունքի պահպանումը եւ բազմաթիվ այլ հարցեր:

Ելույթս ուզում եմ ավարտել այնպես, ինչպես սկսել եմ՝ կեցցե մեր երազանքների Հայաստանը, որը մենք կերտելու ենք, անպայման կերտելու ենք՝ հանուն մեր երկրի հզորության եւ ի սարսափ թշնամաց: Շնորհակալություն։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, պրն Միրզոյան։ Այժմ ԱԺ նախագահի թեկնածու պրն Արարատ Միրզոյանին հարցեր տալու համար խնդրում եմ հերթագրվել։ Հերթագրում։

Հերթագրվել են չորս պատգամավորներ։ Ձայնը տրվում է Նազելի Բաղդասարյանին։

Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն նախագահող։ Պրն Միրզոյան, դուք ձեր խոսքում նշեցիք ԱԺ վերահսկողական գործառույթներն ավելի ուժեղացնելու եւ հաշվետվողականության դերը բարձրացնելու մասին եւ, մասնավորապես, խոսեցիք խորհրդարանական լսումների մասին։

Ինչպես գիտենք, «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքով լսումներ հրավիրում են խմբակցությունները, մշտական հանձնաժողովները, նաեւ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 5-րդ հոդվածի 17-րդ կետով՝ ԱԺ նախագահը, որը նաեւ սահմանում է ընթացակարգը։

Ցավոք սրտի, հայաստանյան իրականության մեջ խորհրդարանական կառավարման համակարգում լսումների դերակատարությունը բավարար չի եղել, ինչը զգալիորեն առաջացրել է հանրության դժգոհությունները։ Շատ հաճախ քաղհասարակությունը դիտարկել է, որ օրենքները, որոնք ընդունվում են, չեն բխել հասարակության շահերից։ Կուզենայի ավելի հանգամանալից ներկայացնեք ձեր մոտեցումները եւ ի՞նչ դեր ու նշանակություն եք տալիս խորհրդարանական լսումներին։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ հարցի համար։ Հանգամանորեն ավելի չեմ ներկայացնի, որովհետեւ արդեն իսկ ելույթումս նշեցի իմ մոտեցումները, բայց պիտի անպայմանորեն համաձայնվեմ ձեր հնչեցրած գնահատականների հետ մինչ այս պահը տեղի ունեցած լսումների գոնե թե հիմնական մասի վերաբերյալ եւ կիսում եմ ձեր կողմից լսումներին տրվող կարեւորությունը։ Վստահեցնում եմ, որ մենք բոլորս եւ ես՝ ընտրվելու դեպքում որպես ԱԺ նախագահ, բոլոր ֆրակցիաների, բոլոր պատգամավորների հետ պիտի անենք, բոլոր հնարավոր ջանքերը գործադրենք, որ հենց խորհրդարանը եւ հենց լսումների միջոցով խորհրդարանը դառնա հանրային քննարկումների այն հարթակը, որտեղ պիտի հնարավոր լինի ձեռք բերել լայն,  հնարավորինս լայն հասարակական հավանություն օրենսդրական նախաձեռնությունների վերաբերյալ։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Տիկին Բաղդասարյան, դուք արձագանքելու կարիք ունե՞ք։

Ձայնը տրվում է պատգամավոր պրն Գեւորգ Գորգիսյանին։ Խնդրեմ։

Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Միրզոյան, ինչպես գիտեք, տարիներ շարունակ ԱԺ-ն ունեցել է մի խնդիր, դա ԱԺ դերի ցածր լինելն է, եւ ժամանակի ընթացքում մենք համատեղ նաեւ պայքարել ենք ԱԺ դերը բարձրացնելու համար, որպեսզի ԱԺ-ն չլինի ուղղակի Կառավարության կցորդ, չլինի գործիք Կառավարության ձեռքում, այլ լինի գործոն։

Հարցս այսպես ձեւակերպեմ. առաջիկայում, եթե լինի դեպք, դուք պատրաստ լինելո՞ւ եք հակադրվել կառավարությանը՝ բարձրացնելու ԱԺ դերը եւ ԱԺ-ն սարքելու իրապես թիվ մեկ քաղաքական ամբիոնը եւ թիվ մեկ քաղաքական հարթակն ու գործոնը։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ կարեւոր հարցի համար։ Իսկապես, ցավոք, ավանդաբար ԱԺ դերն այնքան մեծ չի եղել մեր պետական ինստիտուտների ողջ համակարգում եւ կառավարման համակարգում, բայց եւ՛ Սահմանադրությունը, եւ՛ նաեւ, եթե անձնավորենք, 7-րդ գումարման ԱԺ կազմ ընտրված պատգամավորներն անհատապես արդեն խոսում են այն մասին, որ խորհրդարանի դերը միայն ու միայն հետայսու բարձրանա եւ մենք բոլորս մեր ջանքերը միասին, անկախ ընդդիմություն կամ իշխանություն ներկայացնելու հանգամանքից, պիտի այդ ջանքերը գործադրենք այդ ուղղությամբ։ Անշուշտ, ասացի, որ տրամաբանական է, որ ԱԺ-ում եղած մեծամասնությունը Կառավարության հենարանն է, քաղաքական հենարանն է խորհրդարանում, եւ բնական կլինի, որ գերակշիռ մասն իսկապես պիտի աջակցություն ստանա Կառավարության նախաձեռնությունների այս մարմնում։ Բայց նաեւ նշեցի արդեն, հարգելի պրն Գորգիսյան, որ պիտի խորհրդարանն ինքը հանդես գա օրենսդրական նախաձեռնություններով, փոխի համամասնությունը, աշխատի Կառավարության հետ ոչ թե ինքնանպատակ կերպով հակադրվելով Կառավարությանը, այլ համատեղ աշխատելով մեր հասարակության եւ մեր երկրի համար առավել լավ իրավական դաշտ ունենալու ուղղությամբ։ Մի տեղ Կառավարությունը կարող է սխալված լինել, ինչ-որ նրբերանգ բաց թողած լինել, մեկ այլ տեղ, հաճախ տեսել ենք, պատգամավորները, որոնք լավագույն մղումներն են ունենում, բայց գաղափարները թղթին հանձնելիս պարզվում է, որ պետական համակարգում ինչ-որ տեղ ինչ-որ բան այնպիսի դասավորություն ունի, որ այդ գաղափարը, օրինակ, կյանքի կոչվել չի կարող։ Այսինքն՝ ձեր ասածի ճանապարհը ես տեսնում եմ համագործակցության, խորհրդակցությունների, բանակցությունների միջոցով։ Շնորհակալ եմ։ Հուսամ՝ ստացաք պատասխանը։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Դուք արձագանքելու ցանկություն ունե՞ք, պրն Գորգիսյան։ Խնդրեմ։

Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ։ Իհարկե, օրենսդրական նախաձեռնություններով կփորձենք հակակշռել Կառավարությանը, բայց խոսքը նաեւ վերաբերում է հենց քաղաքական դիրքորոշումներին, նաեւ որոշ դեպքերում մենք ականատես էինք լինում, երբ Կառավարությունը ոչ պատշաճ վերաբերմունք է ցուցաբերում ԱԺ նկատմամբ. նման դեպքերի մասին եմ խոսում։

Եվ նաեւ Կառավարության նկատմամբ, գործադիրի նկատմամբ վերահսկողության տեսանկյունից ինչպե՞ս եք վերաբերում հետօրենսդրական վերահսկողությանը, որեւէ ուսումնասիրություն այդ ուղղությամբ ունե՞ք եւ ի՞նչ քայլեր եք պատրաստվում ձեռնարկել, որպեսզի ԱԺ-ն իր ամբողջ ծավալով կարողանա իրականացնել հետօրենսդրական վերահսկողությունները: Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Եթե դուք նկատի ունեք Կառավարության կողմից ԱԺ նկատմամբ անհրաժեշտ հարգանքի դրսեւորման տակ, օրինակ, Կառավարության անդամների ներկայությունը հարց ու պատասխանի, հանձնաժողովում քննարկումների, լսումների ժամանակ, իհարկե՛, պիտի անենք ամեն ինչ, որ Կառավարությունը հավուր պատշաճի ներկայանա խորհրդարանում եւ ներկայացված լինի բոլոր այդ հարթակներում՝ առանձին քննարկումների ժամանակ։

Հետօրենսդրական վերահսկողության մասով առանձին ուսումնասիրություն այս պահին օբյեկտիվորեն, իհարկե՛, չեմ հասցրել անել, բայց բաց ենք բոլոր առաջարկների համար։

Ես ասացի, որ վերահսկողության համար մենք ունենք իրավական անհրաժեշտ գործիքակազմ, նվազագույն, եթե հիշում եք, հենց այդ բառը կիրառեցի, նաեւ ասացի, որ անհրաժեշտության դեպքում այդ իրավական շրջանակը կարող ենք ընդլայնել։ Այնպես որ, խորհրդարանն, անշուշտ, չպիտի թղթի վրա գրված թողնի վերահսկողության մասին իր գործառույթները։ Շնորհակալ եմ։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն։ Այժմ հարցեր տալու համար ձայնը տրվում է պրն Վաղարշակ Հակոբյանին։ Խնդրեմ։

Վ.ՀԱԿՈԲՅԱՆ

-Հարգելի պրն Միրզոյան, հարցս վերաբերում է ԱԺ նախագահի պաշտոնում հավասարությունը եւ խմբակցությունների միջեւ բալանսը պահպանելուն, որովհետեւ եղել է պրակտիկա, երբ ԱԺ նախագահը, ով եղել է իշխող ուժի ներկայացուցիչ, հանրության կողմից ընկալվել է որպես տվյալ ուժի նախագահ: Այսինքն՝ դուք ինչպե՞ս եք ապահովելու բալանսը, հավասարությունն ընդդիմադիր խմբակցությունների եւ իշխող խմբակցության միջեւ։ Ինձ համար, որպես իշխող խմբակցության պատգամավոր, սա շատ կարեւոր հարց է։ Շնորհակալություն։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ։ Կրկին պիտի հղում անեմ իմ ելույթին եւ, թերեւս, գիտե՞ք, պատասխանեմ մեկ նախադասությամբ. ընտրվելու դեպքում ես լինելու եմ ԱԺ բոլոր պատգամավորների նախագահը եւ լինելու եմ այս ինստիտուտի նախագահը, պետական մարմնի, եւ այդտեղ քաղաքական թիմի, որեւէ կոնկրետ թիմի պատկանելությունն այս կոնտեքստում փոքր-ինչ երկրորդ պլան է մղվում։ Ես սա հստակ գիտակցում եմ։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Պրն Հակոբյան, դուք ցանկանո՞ւմ եք արձագանքել։ Շնորհակալություն։

Այժմ ձայնը տրվում է պատգամավոր պրն Էդմոն Մարուքյանին։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Շնորհակալություն, հարգելի նախագահող։

Պրն Միրզոյան, ես մի քանի հարց ունեմ։ Առաջինը վերաբերում է խմբակցությունների իրավունքներին։ Ուրեմն, նախորդ գումարման խորհրդարանում մենք բազմիցս բախվել ենք իրավիճակների, որ խմբակցությունը, լինելով, ըստ էության, սահմանադրական մարմին, հնարավորություն չի ունեցել տարբեր նախաձեռնություններով հանդես գալ,  եւ այնպիսի Սահմանադրություն եւ այնպիսի «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենք է գրված, որ անընդհատ կախվածության մեջ լինենք տարատեսակ ընդդիմադիր նախաձեռնությունների համար ստորագրություններ հավաքելու այլ խմբակցություններից, եւ սահմանադրական փոփոխությունների փաթեթ կար, մենք ունեինք, որն այդպես էլ կյանքի չկոչեցինք, չնախաձեռնեցինք՝ խորհրդարանի մակարդակում ֆրակցիաների լիազորությունների բարձրացման հետ կապված։ Ինչպե՞ս եք վերաբերում այդ հարցին։ Սա՝ առաջին հարցս։

Երկրորդը. ավտորիտարիզմի հենքը հանդիսացող սուպերվարչապետության համակարգին է միտված իմ հարցը. արդյո՞ք դուք ԱԺ ապագա նախագահ ընտրվելու դեպքում պատրաստ եք այդ համակարգը փոխելուն միտված քայլեր անելու, մեր քայլերին աջակցելու եւ, ըստ էության, երկիրը լիարժեք իրական խորհրդարանական կառավարման հունի մեջ գցելու առումով։ Ավելի մանրամասն, կարծում եմ՝ այս օրերին կունենանք դրա մասին դեբատներ։

Եվ մյուս հարցը. ուրեմն, 6-րդ գումարման ԱԺ-ում վերջերս ստեղծվեցին երկու քննիչ հանձնաժողովներ։ Մեկը՝ արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու, արդարադատաքննության իրավունքի եւ հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնիությունը խախտելու փաստերի առնչությամբ երկրում մարդու իրավունքների պաշտպանության մակարդակը քննության առարկա դարձնելու նպատակով քննիչ հանձնաժողովն է, մյուսը՝ ՀՀ գազի եւ էլեկտրաէներգիայի մատակարման եւ բաշխման համակարգի գործունեությունը՝ գազի եւ էլեկտրաէներգիայի սակագների հետ կապված՝ ուսումնասիրող քննիչ հանձնաժողովը, որոնց աշխատանքները, ըստ էության, դադարել են եւ կիսատ են մնացել կամ չեն մեկնարկել անգամ գործել։ Ինչպե՞ս եք վերաբերում այդ հանձնաժողովները կրկին վերստեղծելու եւ այդ ուղղություններով աշխատելու հարցին։

Ես ռեպլիկի ժամանակ նորից կանդրադառնամ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Մարուքյան։

Խմբակցությունների իրավունքների մասին։ Ես կարծում եմ, որ ընդհանրական պատասխան հնչեցնելու փոխարեն, այսինքն՝ ընդհանրական պատասխանս իհարկե՛ կլիներ՝ այո, բաց ենք քննարկումների համար եւ պիտի գնանք այդ ճանապարհով, բայց կարծում եմ, որ էս էն հարցն է, որի դեպքում պետք է քննարկենք դեպքերն առանձին-առանձին։ Այսինքն՝ երբ խոսում ենք խմբակցությունների դերի ընդլայնման մասին, մենք չենք կարող անսահման, չէ՞, այսինքն՝ ցանկացած բան կարող ենք դրա տակ հասկանալ, այ, երբ կլինի կոնկրետ առաջարկ, կոնկրետ օրինակ՝ ՍԴ դիմելու եւ այլն, հա՞, կոնկրետ դեպքերը կքննարկենք առանձին-առանձին։ Ես կիսում եմ ձեր մոտեցումը, մենք՝  եւ՛ ես, եւ՛ դուք, եւ՛ մյուս մեր գործընկերները, «Ելք» խմբակցության անդամ էինք, խոսել  ենք այս մասին բազմիցս։ Այնպես որ, պիտի քննարկենք,  մենք իսկապես բաց ենք քննարկման համար։

Երկրորդը՝ սուպերվարչապետություն։ Կրկին ու կրկին մենք բազմիցս առիթ ենք ունեցել, նաեւ անձամբ, նաեւ տարբեր ֆորմատներով քննարկել այս հարցը եւ մեր դժգոհությունը հայտնել որոշ կարգավորումների վերաբերյալ։ Մենք, նորի՛ց պիտի ասեմ, բաց ենք քննարկումների համար։ Անշուշտ, մենք ելնում ենք նաեւ այն հանգամանքից, որ որոշակի բան անձերով է նաեւ պայմանավորված, եւ այն անձերը, ովքեր ի չարս կարող էին օգտագործել նախկինում, այժմ՝ ի բարօրություն մեր ժողովրդի, բայց նաեւ իհարկե՛ չպիտի սահմանափակվենք եւ բավարարվենք անձերի առկայությամբ, համապատասխան, եւ պիտի ստեղծենք անհրաժեշտ իրավական մեխանիզմները։ Այնպես որ, այստեղ էլ բաց ենք քննարկումների համար։

Մենք նաեւ մանրամասնել ենք, օրինակ, խոսել ենք ոստիկանության, չէ՞, ՊԵԿ-ի, նաեւ ԱԺ գալու, հաշվետու լինելու եւ այլն, եւ այլն, Կառավարությանն առընթեր լինելու մասին։ Իսկապես առաջիկա օրերին կխոսենք այս մասին, կարծում եմ՝ առիթ կլինի։

Քննիչ հանձնաժողովների մասով։ Գաղտնալսման դեպքի հետ կապված՝ որոշ այդ դեպքով ստեղծված, երկար անվանումը չասեմ, հանձնաժողովի մասով, այնուամենայնիվ, տարբեր վերապահումներ եւ դիտարկումներ կան, պիտի նորից ծանրութեթեւ անենք, գուցե նաեւ արժե վեճ ստեղծել։

Գազի մասով։ Համաձայն եմ, կարելի է։ Եվ նաեւ ուզում եմ առաջ անցնելով՝ ասել, որ կարծում եմ, որ առաջիկայում կլինեն առիթներ՝ նոր քննիչ հանձնաժողովներ ստեղծելու։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն։ Դուք ցանկանո՞ւմ եք արձագանքել, պրն Մարուքյան։ Խնդրեմ։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Պրն Միրզոյան, շնորհակալ եմ, չնայած ընդհանրական էր պատասխանը շատ։ Ամեն դեպքում կոնկրետ մենք կնախաձեռնենք այդ ուղղություններով եւ այդ հարցերը քննարկման առարկա կդարձնենք։

Սուպերվարչապետական համակարգի հետ կապված պետք է ասեմ, որ մենք միշտ ձգտել ենք ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների, որտեղ անձերը, անձերից կախվածությունը եւ անձերի դերն այնքան չպիտի լինի, որ մենք սպասենք բարի թագավոր ունենալուն կամ չար թագավորից պրծնելուն։ Այսինքն՝ մենք պետք է գնանք, հիմա քայլ անենք, գնանք դեպի ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների ճանապարհով։

Եվ մի հարց էլ ունեմ, որը կապված է, ըստ էության, պատգամավորների՝ խորհրդարանի նիստերից, հանձնաժողովների նիստերից անհարգելի բացակայությունների հարցերի հետ։

Դուք պատրա՞ստ եք, որպես ապագա ԱԺ նախագահ, հետեւել անհարգելի բացակայություններին, որ պատգամավորը պարտաճանաչ մասնակցի հանձնաժողովների նիստերին, խորհրդարանի նիստերին, եւ հարգելի չճանաչեք այնպիսի իրավիճակներ, որոնք հարգելի չեն։ Հարգելի են միայն ԱԺ-ի կողմից գործուղում ուղարկելու դեպքերը, ըստ էության, եւ ըստ էության, նման բացակայությունները կարող են հանգեցնել մանդատի զրկմանը: Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Վերջից սկսեմ, պրն Մարուքյան։ Ես համոզված եմ, որ ո՛չ միջազգային հարթակներում, ո՛չ մեր պետության կառավարման համակարգի ներսում տարբեր օղակների կողմից ԱԺ-ի նկատմամբ լիարժեք եւ պատշաճ հարգանք չի կարող լինել, եթե ԱԺ-ի նկատմամբ չլինի պատշաճ հարգանք ԱԺ-ի ներսից։ Եվ ես այս առումով չափազանց կարեւորում եմ բոլոր պատգամավորների վերաբերմունքը: Իսկապես, անհարգելի բացակայությունները խնդիր էին, որոնց խորհրդարանը նախկինում  բազմիցս է բախվել։ Այստեղ ես փոխզիջում իսկապես չեմ տեսնում: Մենք պետք է հետեւենք, որ պատգամավորները հարգանքով վերաբերեն իրենց աշխատանքին: Անհարգելի բացակայություն ունեցող պատգամավորների համար սահմանվում է ընթացակարգ, հարգելի բացակայությունների դեպքում պետք է տեսնել մեկնաբանության հարցը, ինչպես  դուք նշեցիք, շատ բան կարող է մեկնաբանվել որպես հարգելի, նունը կարող է մեկնաբանվել որպես անհարգելի, պիտի հստակ սահմանենք մեզ համար։

Կոնկրետ դեպքեր, ասացիք, կառաջարկեք մնացած մասով։ Իսկապես, կլինեն կոնկրետ առաջարկները՝ կլինեն կոնկրետ քննարկումներ։

Ես ձեր ռեպլիկից որեւէ բան բաց թողեցի՞, պրն Մարուքյան։ Թերեւս, այսքանն այս պահին, շնորհակալ եմ։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն։ Հարցերը վերջացան, պրն Միրզոյան, խնդրում եմ զբաղեցնել ձեր տեղը։

Այժմ՝ ելույթների համար խնդրում եմ հերթագրվել։ Հերթագրում։

Ելույթի համար հերթագրվել են վեց պատգամավորների։

Այժմ ձայնը տրվում է տիկին Լենա Նազարյանին։ Խնդրեմ։

Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Սիրելի հայրենակիցներ, հարգելի գործընկերներ, միշտ դժվար է ներկայացնել բարձրաստիճան պաշտոնին հավակնող անձի արժանիքներն այնպես, որ դա անհարմար չլինի այդ անձի համար, հատկապես, եթե անձն ինքնաքննադատության եւ մշտական կատարելագործման կողմնակիցներից է, բայց, այնուամենայնիվ, կարեւոր է, որ ներկայացվեն այն կարեւորագույն անձնային որակներն ու քաղաքական սկզբունքները եւ արժեքները, որոնք չափազանց կարեւոր են նման բարձր պաշտոնի համար։ Ես քաղաքական որոշումների կայացման մեր բոլոր հարթակներում պաշտպանել եմ Արարատ Միրզոյանի թեկնածությունը, որովհետեւ կարծում եմ, որ ԱԺ պաշտոնը պետք է ստանձնի քաղաքական շատ հստակ արժեքներ ոչ միայն ունեցող, այլ նաեւ դրանց մասին մինչեւ այս օրն արտահայտած անձ։ Ինչո՞ւ եմ ասում մինչեւ այս օրը. որպեսզի նախ հանրությունը կարողանա հետեւել խոսքից գործի անցմանը, ինչի համար արդեն իսկ տրված կլինեն շատ հստակ լիազորություններ եւ նաեւ, որպեսզի չլինի հետքայլ, բարձրաձայնված արժեքներից եւ սկզբունքներից նահանջ։ Այս իմաստով Արարատ Միրզոյանի քաղաքական արժեքներն ու սկզբունքներն իրավահավասարության, արդարության, ժողովրդավարության վերաբերյալ միանշանակ են եւ հանրահայտ, իսկ անձնային որակները՝ վճռականությունը եւ հետեւողականությունը, համարձակությունը,  միայն երաշխավորելու են վերը նշված արժեքների գործադրումներն ԱԺ-ում։

ԱԺ նախագահը՝ որպես պետական ինստիտուտի առաջին դեմք, պետք է լինի այս կարեւորագույն կառույցի անկախության եւ ինքնավարության պաշտպանը։

ԱԺ նախագահը պետք է լինի, ինչպես արդեն նշվեց, բոլորի նախագահը եւ ներառականության ջատագովը, պետք է պետության կառուցման ընդհանուր նպատակի համար գործող մյուս, նույնիսկ իր կուսակցությանը մրցակից ուժերի համար հասանելի դարձնի այս պետական կառույցի ռեսուրսները եւ հնարավորությունները։

ԱԺ նախագահը պետք է հոգ տանի, որ խորհրդարանը դառնա հանրային խնդիրների քննարկման իրական հարթակ։

Եվ վերջապես, ԱԺ նախագահը պետք է արժանապատվորեն ներկայացնի ժողովրդին եւ Հայաստանը միջազգային հարթակներում։

Ես վստահ եմ, որ պրն Միրզոյանը՝ ունենալով քաղաքացիական, քաղաքական գործունեության եւ 6-րդ գումարման ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավորի փորձ, հրաշալի գիտակցում է այս ամենի կարեւորությունը եւ ի զորու է այն իրականացնել։

Հարգելի գործընկերներ, կոչ եմ անում ձեր ձայնը տալ Արարատ Միրզոյանին, նաեւ հետագայում օգնել նրան, որպեսզի մենք հաստատենք խորհրդարանական լավագույն ավանդույթները Հայաստանում։ Շնորհակալություն։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, տիկին Նազարյան։

Այժմ ձայնը տրվում է պատգամավոր Եղիշե Սողոմոնյանին։

Չկա՞։

Հաջորդը: Ձայնը տրվում է պատգամավոր Շիրակ Թորոսյանին։

Շ.ԹՈՐՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Հարգարժան նախագահող, հարգարժան գործընկերներ, նախ՝ օգտվելով առիթից, ուզում եմ ՀՀ թիվ մեկ քաղաքական ամբիոնից շնորհավորել բոլորիս պատասխանատու պատգամավորի կարգավիճակի համար եւ բոլորիս ցանկանալ արդյունավետ ու բեղմնավոր աշխատանք՝ հանուն մեր պետության եւ պետականության հզորացման։

Սիրելի բարեկամներ, կարեւորագույն հարց ենք քննարկում։ Խոսքը վերաբերում է խորհրդարանական կառավարման համակարգով երկրի խորհրդարանի ղեկավար կազմի ընտրության մասին, եւ անհնար է գերագնահատել խորհրդարանական կառավարման համակարգի, երկրում խորհրդարանի դերակատարությունը, առավել եւս նաեւ ղեկավար կազմի եւ ԱԺ նախագահի դերակատարությունը։

Արարատ Միրզոյանին ճանաչում եմ բավականին երկար, գտնում եմ, որ «Իմ քայլը» խմբակցությունը եւ «ՔՊ» կուսակցությունը ճիշտ ընտրություն են կատարել, եւ այդ ճիշտ ընտրությունը պայմանավորված է Արարատ Միրզոյանի նախ անհատական հատկանիշներով։ Դա պատասխանատվությունն է, սկզբունքայնությունն է եւ նպատակասլացությունը, նաեւ՝ խոհեմությունը եւ աշխատանքի նկատմամբ նրա պատասխանատու դիրքորոշումն ու վերաբերմունքը։ Այս տեսանկյունից ընտրությունը ճիշտ է, եւ կարծում եմ, որ խորհրդարանը ձայների գերակշռի մեծամասնությամբ ցանկալի է, որ 100% թվերով իր քվեն տա Արարատ Միրզոյանի թեկնածությանը։ Բոլոր խմբակցությունները, երեւի թե ճիշտ կլինի, որ այդ դիրքորոշմամբ մոտենան այս հարցին։

Քանի որ ԱԺ նախագահի թեկնածու ունենք եւ նախագահ ենք ընտրում, ես ուզում եմ մի քանի հարցերի շուրջ խոսել եւ հրավիրել ինչպես թեկնածուի, այնպես եւ մեր ողջ խորհրդարանի ուշադրությունն այդ խնդիրներին։

Սիրելի բարեկամներ, հավանաբար շատերդ գիտեք, որ ես իմ քաղաքական գործունեության եւ աշխատանքի զգալի մասը նվիրաբերել եմ հայ-վրացական հարաբերություններին, վրացահայության եւ, մասնավորապես, ջավախահայության հիմնախնդիրներին։

Պետք է նշեմ, որ այդ հիմնախնդիրները կան, առկա են, եւ այդ հիմնախնդիրները ծագում են ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Վրաստանի վարվող քաղաքականության արդյունքում։ Այդ հիմնախնդիրներն անընդհատ լուծման կարոտ են։ Ես ուզում եմ, որ մեր նորընտիր յոթերորդ գումարման խորհրդարանը եւ խորհրդարանի ղեկավարությունը, մասնավորապես խորհրդարանի ընտրվող նախագահն իրենց ուշադրության կենտրոնում պահեն այդ հիմնախնդիրները։

Նախկինում միշտ տարածված է եղել մի շատ հիվանդոտ տեսակետ, թե հայ-վրացական հարաբերություններում չկան խնդիրներ, որոնք լուծելի չլինեն: Այո, ես էլ եմ համաձայն, որ չկան խնդիրներ, որոնք լուծելի չլինեն։ Բայց որպեսզի այդ խնդիրները լուծվեն, անհրաժեշտ է նախ անվանել այդ խնդիրները, մտցնել երկկողմ հարաբերությունների օրակարգ, քննարկել, երկկողմ համաձայնությամբ տալ լուծումներ, ոչ թե հայտարարել, որ անլուծելի խնդիրներ չկան, անտեսել դրանք եւ ապա թողնել, որ դրանք անընդհատ խորանան, որ երկկողմ խնդիրներ չկան, անտեսել դրանք եւ թողնել, որ դրանք անընդհատ խորանան ու խորանան։

Սիրելի բարեկամներ, ես ինչո՞ւ եմ անպայման ուզում բոլորիս ուշադրությունը սեւեռել հայ-վրացական հարաբերություններին: Որովհետեւ բոլորս շատ լավ, քաջ գիտակցում ենք Վրաստանի դերը Հայաստանի համար՝ արտաքին աշխարհի գրեթե միակ կապող օղակը, եւ նաեւ մեզ համար շատ վտանգավոր մարտահրավեր այն տեսանկյունից, որ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը, ի դժբախտություն Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի, Վրաստանում վերջին տարիներին ձեռք բերելով լուրջ տնտեսական հնարավորություններ եւ ազդեցություն, այդ ամենը կապիտալիզացնելով եւ քաղաքական գործոն սարքերով, բնականաբար կցանկանան օգտագործել մեր դեմ եւ այն օգտագործում են նաեւ մեր դեմ։

Այստեղից բխում են, նաեւ ածանցվում են վրացահայության եւ ջավախահայության հիմնախնդիրները, որոնք հատկապես վերջին տարիներին սրվեցին՝ զուգահեռ թուրք-ադրբեջանական տանդեմի՝ Վրաստանում ձեռք բերած աստիճանական ազդեցության։ Մենք պետք է շատ նուրբ, շատ ճիշտ, շատ բովանդակային ու նպատակային աշխատենք Վրաստանի հետ, որպեսզի կարողանանք թուրք-ադրբեջանական տանդեմի ձեռք բերած հսկայական ազդեցությունը քիչ թե շատ չեզոքացնել, չեզոքացնելով հանդերձ՝ սկսել աշխատել նաեւ վրացահայության եւ ջավախահայության հիմնախնդիրների լուծման գործում եւ ոչ թե խորացնել դրանք, սիրելի բարեկամներ։

Ես բազմիցս բարձրաձայնել եւ անվանել եմ այդ խնդիրները եւ վստահ չեմ, թե որեւէ անգամ կոնկրետ ինչ-որ անվանված եւ բարձրաձայնված հարցեր քննարկվե՞լ են երկկողմ հարաբերություններ միջխորհրդարանական, թե միջկառավարական ձեւաչափով, թե՞ ոչ։ Օրինակ,  ասում ենք տարիներ շարունակ, որ դեպի Ջավախք անհնար է հայատառ գիրք, գրականություն, թերթ, անգամ բուկլետ անցկացնել։ Սա նորմա՞լ է: Իհարկե, ո՛չ։ Քննարկվե՞լ է կոնկրետ այս հարցը, փորձե՞լ են լուծումներ տալ, ես չգիտեմ՝ անկեղծ ասած։ Կուզենայի, որ նոր խորհրդարանը եւ խորհրդարանի ղեկավարությունը խորհրդարանական դիվանագիտության շրջանակներում նմանատիպ հարցերի անդրադառնար, կամ ասենք՝ ՀՀ-ն է որոշումներ կայացնում եւ օրենքներ ընդունում։ Առաջին հայացքից թվում է, թե սա կենցաղային հարց է։ Օրինակ, որոշել ենք, որ 2019թ. հունվարի 1-ից սահմանային անցման բեռի չափը չի կարող գերազանցել 25 կգ-ն՝ նախկին 50-ի փոխարեն: Եթե սա ԵԱՏՄ-ի կանոնակարգերի շրջանակներում է մտնում, մեզ համար լրիվ հասկանալի է։ Բայց ես ուզում եմ՝ մեր խնդրին նայենք մեկ այլ տեսանկյունից։

Օրինակ, ջավախեցի ուսանողը գալիս է մայր հայրենիք՝ ուսանելու, եւ բնականաբար իր հետ բերում է մեկ պարկ կարտոֆիլ, օրինակ, որը 50 կգ է: Ի՞նչ անենք։ Նա ամեն օր այդ կարտոֆիլը քիչ-քիչ չափաբաժնո՞վ տանի, թե՞ մաքսազերծի իր հանապազօրյա անհրաժեշտությունը։

Եթե կա պրոբլեմ, ուրեմն՝ պետք է այդ պրոբլեմին տալ քաղաքական լուծում, սիրելի բարեկամներ, որովհետեւ քաղաքականությունը շատ ավելի բարձր է կանգնած, իմ կարծիքով, քան որեւէ օրենք կամ կանոնակարգ։

Ես ընդամենը մեկ-երկու օրինակներ բերեցի՝ ցույց տալու համար, որ եւ՛ Վրաստանում, եւ՛ Հայաստանում կարող են որոշումներ ընդունվել, որոնք ուղղակիորեն հարված են վրացահայության եւ, մասնավորապես, ջավախահայությանը։ Եվ այդ խնդիրները պետք է լուծվեն, պետք է անվանվեն, պետք է դրվեն օրակարգ եւ պետք է լուծում տրվի, որովհետեւ Հայաստանի եւ Վրաստանի հարաբերությունները պարտավորված են լինել լավագույնը։ Այս երկու երկրները տարածաշրջանում ունեն ընդհանրական, ընդհանուր մարտահրավերներ եւ պետք է աշխատեն համատեղ, մեջք մեջքի տված եւ թեւ ու թիկունք միմյանց համար պետք է լինեն։

Այսպիսի պայմաններում, ինչպիսին գտնվում են տարածաշրջանում Հայաստանը եւ Վրաստանը, ուրիշ տարբերակ չի կարող լինել, բայց այդ հարաբերությունները ստվերող հանգամանքները եւս պետք է վերացվեն։ Եթե կան ստվերող հանգամանքներ, դրանք բացառապես վնասելու են այդ հարաբերություններին։

Ես ողջունում եմ վարչապետ Փաշինյանի այն գաղափարները, որ առաջ քաշեց հայ-վրացական հարաբերությունների համար, որ պետք է դրանք լինեն փոխադարձ ինքնության կատարյալ հարգանքի պայմաններում, միմյանց նկատմամբ վստահության պայմաններում, եւ չպետք է մեկը մյուսի գործողություններում դավադրություն փնտրի։

Այո՛, այսպիսի կարեւորագույն գաղափարների արդյունքում պետք է կառուցվեն լավագույն հարաբերությունները՝ մերժելով եւ բացառելով այն հանգամանքները, որոնք կարող են ստվեր նետել այդ հարաբերությունների վրա։

Սա իմ մտահոգությունն է, վստահ եմ, որ նոր՝ յոթերորդ գումարման ԱԺ-ն եւ ԱԺ ղեկավարությունը՝ ի դեմս պրն Արարատ Միրզոյանի, այս խնդիրները կպահեն իրենց ուշադրության կենտրոնում։ Շնորհակալություն։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, պրն Թորոսյան։

Այժմ՝ ելույթի համար ձայնը տրվում է պատգամավոր պրն Վլադիմիր Վարդանյանին։

Վ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

-Բարեւ ձեզ։ Հարգարժան նախագահող, հարգելի գործընկերներ, նախ թույլ տվեք եւս շնորհակալություն հայտնել բոլորիս եւ շնորհավորել ԱԺ յոթերորդ գումարման առաջին նստաշրջանի կայացման կապակցությամբ, բոլորիս մաղթել բեղմնավոր աշխատանք, տոկունություն, համբերություն եւ ամենայն բարիք՝ ի բարօրություն Հայաստանի Հանրապետության մեր ջանքերը ներդնելու ուղղությամբ։

Ես եւս ուզում եմ անդրադառնալ պրն Միրզոյանին, որին ճանաչում եմ առավել, քան 15 տարի, անդրադառնալ որոշակի ասպեկտներով, որոնք գուցեեւ հայտնի չեն մեր գործընկերներին։

Պրն Միրզոյանի հետ ծանոթացել եմ դեռեւս ԵՊՀ-ում ուսումնառության տարիներին, այնուհետեւ ավելի մտերմացել ենք, որովհետեւ երկար տարիներ ենք անցկացրել ?? ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում, հանրային ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Այնտեղ ենք, ըստ էության, ձեւավորվել որպես հետազոտողներ։ Դա այն կարեւոր տարիներն էին, երբ մենք, ըստ էության, վերածվեցինք ՀՀ լիիրավ քաղաքացիների, ձեւավորվեցինք որպես քաղաքացիական եւ քաղաքական գործիչներ։

Իհարկե, դա պայքարի տարի էր, դրանք տարիներ էին մասնագիտական եւ քաղաքացիական պայքարի։ Մասնագիտական պայքարի, որովհետեւ մեզանից ոչ մեկը, նախեւառաջ պրն Միրզոյանը պարզապես չէր հավակնում ունենալ թեկնածուական ատենախոսություն, այլ պայքարում էր, որպեսզի հնարավորություն ունենար գտնել այն հարցադրումների պատասխանը, որոնք հուզում էին հայությանը, որոնք անհրաժեշտ էին Հայոց ցեղասպանության եղելությունը հասկանալու եւ գիտակցելու համար։

Քաղաքացիական պայքարի տարիներ էին, այո՛, որովհետեւ հենց նույն տարիներին պրն Միրզոյանի ղեկավարությամբ, պրն Միրզոյանի գլխավորությամբ ձեւավորվեց «Հանուն գիտության զարգացման» նախաձեռնող խումբը, որը ՀՀ-ում առաջին փորձերից մեկն էր՝ համախմբել քաղաքացիական հասարակությունը եւ ցույց տալ, որ ՀՀ ժողովուրդն, այդուհանդերձ, ասելիք ունի, եւ այդ ձայնը պետք է լսելի լինի։

Պրն Միրզոյանը երբեք չէր վախենում լինել առաջամարտիկ ցանկացած պայքարի, չէր վախենում դառնալ թիրախ, չէր վախենում քննադատությունից եւ իր քաղաքական հայացքները միշտ կառուցում էր՝ ելնելով նրանից, թե ի՞նչ, ե՞րբ եւ ինչպե՞ս կարող էր օգտակար լինել ՀՀ զարգացմանը։ Նա իր ամբողջ գործունեությունը, ըստ էության, կառուցում էր՝ ելնելով մի կարեւոր գաղափարից, որ նա ուզում է տեսնել ՀՀ-ն որպես այն պետությունը, որի մասին խոսվում է ՀՀ Սահմանադրության մեջ. որպես ինքնիշխան, որպես ժողովրդավարական, որպես սոցիալական եւ իրավական պետություն։

Պրն Միրզոյանի մասին շատ է կարելի խոսել, բայց ես ուզում եմ ձեր ուշադրությունը հրավիրել երկու կարեւոր հանգամանքի վրա, երկու կարեւոր հատկանիշների վրա, որով օժտված է պրն Միրզոյանը։

Առաջինը. չգիտեմ գիտե՞ք սրա մասին, թե՞ ոչ, բայց միշտ պրն Միրզոյանն առանձնացել է գրքի նկատմամբ հարգանքով։ Գիրքը միշտ կարեւոր նշանակություն է ունեցել պրն Միրզոյանի կենցաղում, պրն Միրզոյանի տանը եւ պրն Միրզոյանի աշխատասենյակում։ Հարգանքը գրքի նկատմամբ, իրոք, բարձրացված է եղել, համոզված եմ, որ այսօր էլ այդպես է, իրոք, բարձր մակարդակի։

Ընդ որում, եթե ուսումնասիրեիք պրն Միրզոյանի գրադարանը, դա ոչ թե հասարակ, սոսկ, պատահական գրքերի հավաքածու էր, ո՛չ, գրքերն իրենցից ներկայացնում էին, ո՛չ ավելի, ո՛չ պակաս, քան ազատության փիլիսոփայության գրադարան։

Ընդ որում, ուզում եմ իմ գործընկերների ուշադրությունը հրավիրել այն կարեւոր հանգամանքի վրա, որ այդ գրադարանում կողք-կողքի էին ոչ միայն այն հետազոտողների, այն հեղինակների գրքերը, ստեղծագործությունները, որոնց կարծիքը կիսում էր պրն Միրզոյանը, այլ նաեւ կողք-կողքի էին այնպիսիները, որոնց հեղինակների կարծիքը չէր կիսում, միշտ քննադատում էր պրն Միրզոյանը։ Եվ երբ հարցնում էինք՝ Արարատ, ախր դու չես կիսում այս մարդկանց հայացքները, նա պատասխանում էր՝ հա, բայց, իրոք, լավն է, իրոք. արժանի է, իրոք. արժեր ընթերցել։ Եվ երեւի թե մի փոքր վերափոխելով գրադարանի անվանումը, ես ձեր թույլտվությամբ կանվանեմ այն ոչ թե ազատության փիլիսոփայության գրադարան, այլ ազատության եւ հարգանքի փիլիսոփայության գրադարան, որովհետեւ հարգանքն այն անձանց նկատմամբ, ում կարծիքը չես կիսում, չափազանց կարեւոր է ԱԺ նախագահի պաշտոնում ընտրվելու եւ գործունեություն իրականացնելու ընթացքում։ Ազատություն եւ հարգանք, սրանք այն գրավականներն են, որոնք բնորոշում են Արարատ Միրզոյանին՝ որպես հետազոտողի։

Գիտեմ, որ չպետք է այս մասին խոսեմ, բայց պետք է ասեմ։ Ինչ-որ առումով ցավում եմ նաեւ, որ պրն Միրզոյանը պետական պաշտոն զբաղեցնելու ժամանակահատվածում հնարավորություն չի ունենալու այն նույն հետազոտական եռանդով զբաղվել Հայոց ցեղասպանության հիմնահարցերի ուսումնասիրությամբ, բայց, այդուհանդերձ, երեւի թե բոլորս սպասում ենք, որպեսզի այս հարցի վերաբերյալ պետության վերաբերմունքն իրոք բարձրացված լինի ամենաբարձր մակարդակի եւ ԱԺ-ն իրոք փորձ կատարի սատար կանգնել այն սահմանադրական նպատակներին, այն հռչակագրային նպատակներին, որոնք արտացոլված են ՀՀ Սահմանադրության եւ անկախության հռչակագրի մեջ։

Երկրորդ հատկանիշը, որին ես կցանկանայի ձեր ուշադրությունը գրավել, դա հարգանքը եւ հավատամքն է ժողովրդավարական արժեքներին, որը միշտ առանձնացրել է պրն Միրզոյանին։

Պրն Միրզոյանը երբեք չի առաջնորդվել սեփական ես-ով, սեփական եսասիրական նկրտումներով, նպատակահարմարությամբ, հարմարությամբ։ Նա միշտ փորձել է ի բարօրություն Հայաստանի Հանրապետության, նա միշտ փորձել է առաջնային դիտարկել ժողովրդավարական արժեքները։ Նա չի վախեցել կորցնել ընկերներ՝ պաշտպանելով այն ժողովրդավարական արժեքները, որոնք միշտ դավանել է։ Միաժամանակ պետք է ընդգծեմ, որ ցանկացած պարագայում պրն Միրզոյանը միշտ ունեցել է իր սեփական եսը, ունեցել է իր սեփական կարծիքը՝ որպես հայ, որպես ՀՀ քաղաքացի, որպես քաղաքական գործիչ եւ որպես պետական պաշտոնյա։

Անկախ քվեարկության արդյունքներից, ես գիտեմ, որ այս օրը չափազանց կարեւոր նշանակություն ունի Արարատ Միրզոյանի համար, որովհետեւ այս Հայաստանին, այս խորհրդարանին, այս ընտրություններին մենք եւ, հատկապես՝ նա, շատ երկար ենք սպասել։

Ես կոչ եմ անում մեր բոլոր գործընկերներին՝ քվեարկել պրն Արարատ Միրզոյանի օգտին։ Շնորհակալություն։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, պրն Վարդանյան։

Այժմ՝ ելույթի համար ձայնը տրվում է պատգամավոր պրն Մխիթար Հայրապետյանին։

Մ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ

-Մեծարգո նախագահող, ԱԺ հարգելի պատգամավորներ, ՀՀ սիրելի քաղաքացիներ, իմ ելույթը եւս նվիրված է լինելու Արարատ Միրզոյանին, բայց երկրորդ հատվածում, իսկ սկզբում կցանկանայի մի քանի քաղաքական շեշտադրումներ անել՝ օգտագործելով հանրապետության թիվ 1 քաղաքական այս հարթակը։

Նախ ուզում եմ շնորհավորել «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության իմ գործընկերներին՝ հանրության կողմից վստահության լուրջ քվե ստանալու եւ, ըստ այդմ, օրենսդիր մարմնում ՀՀ քաղաքացու շահը, իրավունքը ներկայացնելու բարձր պատասխանատվություն ստանձնելու կապակցությամբ։

Այս կապակցությամբ եւս ուզում եմ շնորհավորել «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության իմ գործընկերներին եւ «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի գործընկերներիս։ Բացի այդ, ի հեճուկս քաղաքական բազում տարաձայնությունների, չեմ վարանի ասել՝ նաեւ խնդիրների, ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել ԱԺ վեցերորդ գումարման պատգամավորներին՝ քաղաքական խոհեմություն եւ հեռատեսություն դրսեւորելու, քաղաքական արկածախնդրությունների չգնալու համար։ Եվ վերջապես, շնորհակալություն եմ հայտնում ՀՀ քաղաքացուն՝ մեզ այստեղ պատվիրակելու, իրեն այստեղ ներկայացնելու համար։

Իրականում պրն Գորգիսյանն իր հարցում՝ ուղղված պրն Միրզոյանին, հարցադրման մեջ նշում էր կամ, եթե չեմ սխալվում, պրն Մարուքյանը, նշում էր, թե ինչպիսի մեխանիզմներ պիտի ներդրվեն՝ վերահսկելու գործադիրի գործունեությունը, կամ արդյո՞ք մենք պատրաստվում ենք իրականացնել օրենքով մեզ սահմանված այդ լիազորությունները. ուզում եմ ասել՝ այո՛։ Եթե մենք իսկապես, իրապես ցանկանում ենք, որ ՀՀ կառավարությունը հաջողի, իսկ ես անձնապես չեմ ճանաչում մի հայ մարդու, ով ցանկանում է, որ Կառավարությունը չհաջողի, հետեւաբար, անկախ քաղաքական տարակարծություններից ու տարաձայնությունների, մեր գլխավոր նպատակն է լավագույնս իրացնել օրենսդիր մարմնին տրված ողջ լիազորությունները՝ որպես փոխզսպող, որպես վերահսկող, եթե կուզեք մի քիչ ավելի կոպիտ՝ երբեմն էլ սթափեցնող գործառույթները։

Ես ուզում եմ ասել, որ սրա համար, սակայն, Հանրապետության նախագահն իր ելույթում շատ կարեւոր, այսպես, ընդգծում իրականացրեց, ասելով՝ այո՛, եղեք ընդդիմախոսներ, բայց մի եղեք հակառակորդներ։ Եվ ես իսկապես հույս եմ հայտնում, որ մենք կգիտակցենք այն պատասխանատվությունը, որ մեր առջեւ դրել է ՀՀ քաղաքացին, այն է՝ լինել քննադատական մտածողությամբ, բայց նաեւ աշխատել կառուցողական մթնոլորտում՝ անկախ քաղաքական տարաձայնություններից, անկախ բազմակարծությունից՝ այս շենքում։ Ես ուզում եմ ասել, որ մեզ ընձեռվել է պատմական հնարավորություն՝ վերջապես կերտել մեր երազանքների Հայաստանը։ Եվ դրա համար ես չափազանց կարեւորում եմ աշխատել կառուցողական, ռացիոնալ, գործնական մթնոլորտում՝ անկախ քաղաքական տարաձայնություններից։

Եվ վերջապես՝ գալով ԱԺ նախագահի մեր թեկնածու Արարատ Միրզոյանին։

Ըստ էության, հիմնականում զեկուցողներն այն մարդիկ էին, ովքեր անձնապես մի քանի տարի շարունակ կամ տարիներ շարունակ ճանաչում են պրն Միրզոյանին, այդ թվում՝ եւ ես։ Առաջին անգամ հանդիպել եմ պրն Միրզոյանին 2014-ի վերջին Սայաթ-Նովա 6 հասցեում, երբ «ՔՊ»-ն դեռեւս հանրային քաղաքական միավորում էր։

Մի քիչ պատկերավոր խոսելով պրն Միրզոյանի գործունեության մասին, ես երեւի թե կառանձնացնեմ երեք շրջան՝ հասարակական-քաղաքացիական, հեղափոխական եւ պետական կամ մեծ քաղաքականության։

Այստեղ, բոլոր երեք շրջաններում էլ, որքանով ես ճանաչել եմ պրն Միրզոյանին, կարող եմ ասել, որ վերջինս մշտապես աչքի է ընկել սկզբունքայնությամբ, աշխատանքին բարձր նվիրվածությամբ, եւ ուզում եմ ասել, որ առավել քան վստահ եմ, որ այս առաջադրումը, նաեւ ինքս կրում եմ այդ պատասխանատվությունը, եւ մեծ հպարտությամբ նաեւ իմ քաղաքական թիմի անունից ուզում եմ ասել, որ նաեւ ինձ մոտ կա որոշակի զգացողություն այսպես լուռ կոնսենսուսի՝ պրն Միրզոյանի ընտրվելու կապակցությամբ, եւ ուզում եմ ասել «Իմ քայլը» դաշինքի համար իսկապես մեծագույն պատիվ է ունենալ նախագահի այսպիսի թեկնածու։ Ի գործ, պրն Միրզոյան։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, պրն Հայրապետյան։

Այժմ՝ ելույթի համար ձայնը տրվում է պրն Էդմոն Մարուքյանին։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Հարգելի նախագահող, հարգելի գործընկերներ, ՀՀ քաղաքացիներ՝ մեզ հետեւող այս պահին Հայաստանում, Սփյուռքում, նախ շնորհավորում եմ ԱԺ բոլոր պատգամավորներին ընտրվելու առիթով, նաեւ օգտվելով այս առիթից, քիչ առաջ Հանրապետության նախագահը հրամանագիր ստորագրեց՝ Հանրապետության վարչապետի պաշտոնում նշանակեց Նիկոլ Փաշինյանին, որի համար շնորհավորում եմ պրն Փաշինյանին եւ նաեւ մեր գործընկերներին։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Հարգելի խորհրդարան, շատ կարեւոր օր է այսօր բոլորիս համար, եւ ես պետք է պատմեմ, թե ինչ քննարկումներ ենք ունեցել մեր խմբակցությունում։ Մենք քննարկում էինք, թե արդյո՞ք պետք է առաջադրենք ԱԺ պաշտոնում մեր թեկնածուին, թե՞ ոչ։ Եվ հայաստանյան ընդդիմության պատմությունը ցույց է տալիս, որ ընդդիմությունը միշտ ընտրել է այն ճանապարհը, որ առաջադրել է թեկնածու։ Դրանով ընդդիմությունը երկու հարց է լուծել:

Հարց առաջին. ամեն ինչ արել է, որ ձայնը չտա իշխանության ԱԺ նախագահի թեկնածուին։ Այսինքն՝ ընտրել է իր թեկնածուին եւ դրանով հարցը լուծել։

Եվ երկրորդ. դեբատ է ձեւավորել այդ առաջադրման արդյունքում, որտեղ գաղափարներ են բախվել, կարծիքներ են բախվել, թե ինչպիսի՞ն պետք է լինի ԱԺ ապագա նախագահը: Եվ ես մտովի հիշում եմ, որ «Ելք» դաշինքն ինձ առաջադրել էր որպես ԱԺ նախագահի թեկնածու, եւ ԱԺ նախագահ էր առաջադրված այն ժամանակ պրն Բաբլոյանը։ Ես նաեւ այստեղ ցանկանում եմ շարունակել նախորդ բանախոսի միտքը, ես նույնպես միանում եմ այդ շնորհակալական խոսքերին՝ 6-րդ գումարման ԱԺ պատգամավորներին ուղղված, նաեւ նախագահությանը՝ պրն Բաբլոյանին, փոխխոսնակներին, նրանց կատարած աշխատանքի եւ կրկին այն քաղաքական խոհեմության համար, այն իմաստնության համար, որ ճգնաժամային այն ծանր օրերում այս շենքում այդ խոհեմությունը ես տեսել եմ, դա կար։ Ես շնորհակալ եմ նաեւ դրա համար։ Եվ մենք այդ քննարկումներով որոշեցինք, որ թեկնածու չենք առաջադրելու, որովհետեւ խնդիր չունենք անպայման մեր ձայնը չտալ քաղաքական մեծամասնության ղեկավարին՝ մեկ, եւ երկրորդ՝ նաեւ դեբատի իմաստով, կարող ենք նաեւ դեբատը մեր ելույթներով, մեր հարցերով նույն ձեւով պրովոկացնել եւ ունենալ այդ դեբատը։ Եվ դրա փորձը, ըստ էության, արեցինք ավելի խաղաղ, ավելի հանդարտ, ավելի, ձեր նշած, կառուցողական մթնոլորտում։

Ես պետք է ասեմ հետեւյալը։ ՀՀ-ում Ազգային ժողովի դերը պատմականորեն ցածր է եղել, գոնե վերջին երեք գումարումներում, եթե հետ գնանք, եւ միշտ խոսվել է ԱԺ դերի բարձրացման մասին։ Բայց որքան  խոսվել է դերի բարձրացման մասին, այնքան ԱԺ դերը նվազեցվել է, որքան խոսվել է, որ ԱԺ դերն ավելի պետք է լոկոմոտիվը լինի Հայաստանի քաղաքական կյանքի, այնքան թե՛ լեգատիվ ձեւակերպումներն ու ձեւավորումները՝ խորհրդարանին միտված, առանձին պատգամավորներին միտված, եւ դա տարածելով բոլոր պատգամավորների վրա, խորհրդարանը, ըստ էության, չի եղել այն մարմինը, որը, գոնե ես կերազեի, որ լիներ։ Եվ դրանից հետո մենք  ունեցանք խորհրդարանական կառավարման այս նոր համակարգը, որտեղ խորհրդարանի դերն ավելի բարձր պետք է լինի, բայց էլի դա տեղի չունեցավ։ Տեղի չունեցավ ոչ թե ինչ-որ օբյեկտիվ պատճառներով, այլ սուբյեկտիվ պատճառներով։ Հենց ամեն ինչ արվեց, որ դա տեղի չունենա։ Եվ այսօր Հայաստանը կանգնած է բաց մի հնարավորության առջեւ, որ, այո՛, այդ հնարավորությունը մենք  կարող ենք օգտագործել եւ մեր պետականաշինությունը մի նոր ուղու վրա, մի նոր ռելսերի վրա դնել եւ շարժել առաջ, կամ կարող ենք հին ձեւակերպումներով ու հին կարած կոստյումները հագնել, տեղավորվել դրա մեջ մի ձեւով եւ այդ կոստյումով շարունակել ապրել: Դա մենք ենք որոշում՝ այստեղ նստած բոլորս։ Եվ ըստ էության, մենք գտնում ենք, որ ԱԺ-ն պետք է, այո՛, լինի լոկոմոտիվը, եւ խորհրդարանական կառավարման երկրում ԱԺ դերը շատ մեծ է։

Ես էլի կարող եմ ասել, որ խորհրդարանը եղել է ամենաթերֆինանսավորված, ամենավատ գույք ունեցող, չգիտեմ, ամենատեխնիկական բաներից սկսած։ Կառավարությունից ցանկացած մարդու բերեք խորհրդարան, ասենք, որ նախարար է աշխատել, թող գա նայի, տեսնի այստեղի պայմանները, եւ այնտեղ, որտեղ ինքն աշխատել է, իր պայմանները։

Մասնավոր սեկտորից եկած մարդիկ, ես վստահ եմ, որ հիմա մշակութային շոկի են ենթարկվել մեր նոր այստեղ եկած խորհրդարանական գործընկերները, ովքեր առաջին անգամ են հայտնաբերել, թե ի՞նչ պայմաններում են աշխատում պատգամավորները։ Սակայն մեր մասին, հարգելի գործընկերներ, միշտ եղել են միֆեր, որ պատգամավորն այստեղ չգիտեմ ինչ բաների մեջ է։ Ո՛չ, այն է, ինչ կա, այն է, ինչ տեսնում եք, ո՛չ ավելի, ո՛չ էլ դրանից պակաս։

ԱԺ նախագահի դերը, ըստ էության, ես շատ եմ կարեւորում։ Սրա մասին հարց ու պատասխանով արդեն խոսվեց այն առումով, որ ԱԺ նախագահը նախ պետք է վեր կանգնի իր քաղաքական մեծամասնությունից եւ, այո՛, լինի բոլորի նախագահը, այո՛, կարողանա՝ իր անաչառ արբիտրի դերակատարումն իրականացնելով, նաեւ խորհրդարանի, որպես ինստիտուտի, դերը բարձրացնել։ Ես տեսնում եմ, որ հռետորաբանության մեջ նաեւ մտածողության այստեղ խնդիր կա, որ խորհրդարանական ղեկավարությունը, խորհրդարանական առաջնորդությունը նույնականացվում է քաղաքական մեծամասնության հետ։ Ես պետք է ասեմ, որ այդպես չի, չշփոթեք, խորհրդարանական ղեկավարությունը դա այս ինստիտուտի, օրենսդիր իշխանության, որը տարանջատված է գործադիր եւ դատական իշխանություններից, այդ ինստիտուտի առաջնորդությունն է՝ իր խորհուրդով եւ իր մնացած ինստիտուտներով ու մարմիններով։ Եվ իր առաքելությունն իրականացնելիս պետք է այնպես իրականացնի, որ այդ նույն գործադիր իշխանությունը, ըստ էության, երկարակեցություն ունենա, որովհետեւ հակակշիռների եւ փոխզսպումների արդյունքում է, որ պետական համակարգը կարող է առողջ աշխատել՝ մեկը մյուսին փոխզսպելով եւ հակակշռելով, որի արդյունքում է, որ հեղափոխությունները, տարատեսակ ցնցումները, քաղաքական համակարգի հիվանդությունները չեն գա եւ մարտահրավեր չեն նետի մեզ բոլորիս։ Այն, ինչ մենք տեսել ենք, ես հույս ունեմ, որ այլեւս այստեղ չենք տեսնելու։ Մենք եկել ենք տրամադրված, որ չտեսնենք։

Այո՛, մենք այստեղ ներկայացնում ենք ընդդիմադիր բեւեռ, եւ ընդդիմադիր բեւեռի մասին էլ խոսակցություն գնաց թե՛ Հանրապետության նախագահի խոսքում, թե՛ նաեւ մեր գործընկերների, առ այն, որ պիտի լիներ կառուցողական։

Ժողովուրդ ջան, հեղափոխությունից հետո ընդդիմություն լինելը սարսափելի դժվար գործ է, որովհետեւ նաեւ մենք այստեղ մարդկանց քաղաքական գիտելիքների բարձրացման խնդիր ունենք՝ բացատրելու, պարզաբանելու, լուսաբանելու, որ յուրաքանչյուրս մեր առաքելությունն ունենք։ Մենք չենք կարող դառնալ բոլորս մեկ, եւ դրա արդյունքում կկորցնենք ամեն ինչ։ Մենք մեր առաքելությունը իրականացնելիս լինելու ենք կառուցողական բոլոր այն տեղերում, որտեղ կա, բնականաբար, կառուցողական լինելու տեղ, եւ չենք լինի կառուցողական, կհակադրվենք բոլոր այն տեղերում, որտեղ մեր ձայնը տեղ չի հասնում, որտեղ մենք զգում ենք, որ ըստ էության մեր հնարավորությունները եւ մեր ընտրողների հնարավորությունները, մեր սկզբունքները սահմանափակվում են։ Մենք տրամադրված ենք այդպիսի աշխատանքի։

ԱԺ նախագահից ես ակնկալում եմ հենց առաջինը՝ այդ աշխատանքի անաչառ արբիտրի դերակատարումը, նաեւ շենքի ներսից սկսած՝ արդարության պահպանումը, որովհետեւ այս շենքում բազմաթիվ անարդարություններ են եղել։ Շենք՝ նկատի ունեմ ամբողջ այս տարածքը։ Մենք ունեցել ենք արտոնյալ պատգամավորներ, ովքեր եկել են, մեքենաներով ներս մտել, ունեցել ենք չարտոնյալ պատգամավորներ, ունեցել ենք այլ դասավորություններ այս շենքում։ Մենք այսօր ունենք այդ բոլոր տեսակի անարդարությունները մերժելու բացառիկ հնարավորություն, մերժելու եւ մենք մեզ համար նոր համակարգ կարելու, նոր համակարգ գծելու, որի մասին բոլորս խոսել ենք թե՛ որպես ընդդիմություն, թե՛ որպես քաղաքացիական ակտիվիստ, թե՛ որպես ակադեմիական բնագավառի դասախոս, գիտնական։ Տարբեր բնագավառներից այստեղ մարդիկ են եկել, օրենսդիր իշխանության մասը դարձել։

Ես կարծում եմ, որ մեզ համար սկզբունքային մի շարք հարցեր կան, որոնք այս առաջիկա օրերում, ըստ էության, այստեղ քննարկվելու են, որի մասին ես արդեն հարց եմ տվել։ Դա կապված է սուպերվարչապետական համակարգի եւ այդ համակարգի վերափոխման, կազմաքանդման, ինչպես կուզեք՝ ձեւակերպեք, այդ համակարգի փոփոխության հետ։

Ես գտնում եմ, որ ոչ թե մենք պետք է գանք քաղաքական համաձայնության, որ տարբեր ուժային կամ, չգիտեմ, գերատեսչությունների մարմինների ներկայացուցիչներ, ուղղակի քաղաքական համաձայնության արդյունքում գան խորհրդարան եւ պատգամավորների հետ զրուցեն։

Ինստիտուցիոնալ մակարդակում Կառավարության կառուցվածքում մենք կունենանք այդ մարմինները, որ խորհրդարանական վերահսկողության բոլոր մեխանիզմներն անշեղորեն շատ ճիշտ կարողանան աշխատել։

Խմբակցությունների մասին։ Քանի որ ես խմբակցության անունից հայտ եմ ներկայացրել, ես կշարունակեմ իմ ելույթը, որովհետեւ հիմա ավարտվել է։

Ուրեմն, խմբակցությունների մասին։ Տեսեք? ինչ խնդիրներ ենք մենք ունեցել։ Մենք միշտ կանգնել ենք մի պրոբլեմի առաջ, որ եթե մենք ցանկանում ենք դիմել Սահմանադրական դատարան, մենք պետք է գանք, օրինակ, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության մեր գործընկերներին խնդրենք, որ միանան մեր դիմումին, կամ եթե մենք ցանկանում ենք ստեղծել, օրինակ, քննիչ հանձնաժողով, մենք պետք է գանք, էլի ստորագրահավաք անենք մեր գործընկերներից կամ իշխանության ներկայացուցիչներին խնդրենք, որը միշտ բացառվում է, որ միանան, կարող է՝ ձեր պարագայում միանաք, բայց նմանատիպ մարտահրավերներ ենք կունեցել։

Կոնկրետ էլի մի շարք դեպքեր կան, որ մեր «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքը եւ Սահմանադրությունն ունեն շատ աբսուրդներ, որոնք պետք է միանշանակորեն վերանայվեն։

Օրինակ, տեսե՛ք, մենք Հանրապետության նախագահի թեկնածու առաջադրելու իրավունք ունենք որպես խմբակցություն, բայց որպես խմբակցություն Սահմանադրական դատարան դիմելու իրավունք չունենք, երբ մենք, ըստ էության, սահմանադրական մարմին ենք ներկայացնում եւ պետք է նաեւ հսկենք մեր ընդունած օրենքների կիրառելիությունը։

Մյուսը՝ ընդդիմության մասով։ Այստեղ շատ մեծ խնդիր է առաջացրել, որը նաեւ քվեարկության արդյունք է, բայց մենք հաշվի ենք նստում այս արդյունքի հետ, բայց դրա համար նաեւ մենք լուծումներ ենք առաջարկում։

Հիմա մենք ունենք շատ մեծ իշխանական խմբակցություն, եւ շատ մեծ իշխանական խմբակցությանը հակակշռելու համար մեզ այն նախկին մեխանիզմները, որ ունեցել ենք դեռեւս սրանից փոքր իշխանական խմբակցությանը վերահսկելու համար, ոչ թե բավարար չեն, այլեւ ընդհանրապես բավարար չեն։ Եթե այն ժամանակ, մենք որպես «Ելք» դաշինք պնդում էինք, որ պետք է վերանայվեն մեր լիազորությունները, որ մենք կարողանանք հակակշիռների մեխանիզմները գործի դնել, կյանքի կոչել, որ քաղաքական համակարգն առողջանա, հիմա սրանք օրհասական են, հարգելի գործընկերներ, եւ այդ քննարկումները մենք պետք է շատ շուտ սկսենք։ Այդ նախագծերը պատրաստ են, դրանք կան, դրանք «Ելք» դաշինքի օրոք են պատրաստվել, «Ելք»-ի խմբում են տեղադրված, եւ այնպիսի բաներ են, որոնք տրամաբանության մեջ են՝ թե՛ քաղաքական, թե՛ արդարության, թե՛ ընդհանրապես մեր առաքելությունը պատշաճ իրականացնելու իմաստով։ Այսինքն՝ ես մտահոգություն չունեմ, որ դուք ձեր առաքելությունը, որպես քաղաքական մեծամասնություն, կկարողանաք իրականացնել, բայց ես մտահոգություն ունեմ, որ ընդդիմադիր խմբակցություններն իրենց առաքելություններն իրականացնելիս բազմաթիվ խնդիրներ են ունենալու արդեն իսկ ձեւավորված այս իրավիճակում, ինչպես այսօր, օրինակ, քննիչ հանձնաժողովների տեղերն էինք բաշխում։

Իրողություն է, այո՛, իրողություն է, հիմա Դոնթի բանաձեւ կա, համամասնությունն այդքան է, եթե զիջենք, փոխենք, խնդիր կառաջանա։ Օրենքը՝ օրենք, բայց եկեք նայենք նաեւ, որ մենք այստեղ եկել ենք, որ արդար, կայուն, երկարատեւ գործող համակարգ ստեղծենք, ոչ թե ինչ-որ մարդկանց հայտարարություններին տրվելով՝ ասենք, թե մի երկու տարով է այս խորհրդարանը ձեւավորվել, մի հատ տեսնենք՝ էս ի՞նչ է լինում, հետո էլ կտեսնենք՝ ինչ է լինում։ Մեր երկիրն այլեւս ցնցումների, արտահերթ ընտրությունների ժամանակ չունի։ Մենք պետք է բոլորս լծվենք պետական շինարարության գործին, եւ որտեղ համաձայն ենք՝ միասին գործենք, պետությունը տանենք առաջ, որտեղ համաձայն չենք՝ հակադրվենք իրար, դրա արդյունքում էլի պետությունը միանշանակ կգնա առաջ։

Այս հարցերը մեզ համար, ինչպես ես արդեն նշեցի, որպես առանցքային հարցեր, այս եկող օրերի ընթացքում սրանց մասին մենք խոսելու ենք եւ ելույթներ ենք ունենալու։

Արարատ Միրզոյանի անձին կարող եմ անդրադառնալ։ Բնականաբար, այստեղ գործընկերներ կան, ովքեր իրենց ելույթներում նշեցին, ներկայացրեցին պրն Միրզոյանի թե՛ կենսագրությունը, թե՛ անցած ճանապարհը։ Մենք եւս ըստ էության շատ լավ ենք ճանաչում, միգուցե ավելի լավ ենք ճանաչում, քան ձեր շարքերում նստած շատ շատերը, որովհետեւ միասին աշխատել ենք, միասին ճանապարհ ենք անցել, գիտենք իրար։ Եվ ես հույս ունեմ, որ մեր այդ ընդհանուր, նաեւ որոշ սկզբունքների վերաբերյալ ընդհանուր հասկացվածությունը կհեշտացնի մեր ապագա աշխատանքը, որովհետեւ ես չեմ կարծում, թե մարդիկ պետք է փոխվեն տարբեր պաշտոններ ստանձնելիս, այսինքն՝ եթե որպես ընդդիմություն մի բան ես ասում, հետո որպես իշխանություն մի այլ բան ես ասում։

Ես հույս ունեմ, որ մենք չենք բախվելու նման իրողությունների, եւ նաեւ այս նկատառումներով, նաեւ այն նկատառումով, որ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունն այսօր այս խորհրդարանում այն հայտն է ներկայացրել, որը ռեալ է, եւ չի ներկայացրել այն հայտը, որը ռեալ չէ, որը, ըստ էության, ես կրկնում եմ, ձայն չտալու կամ դեբատ պրովոկ անելու համար էր։ Հետեւաբար, մենք չենք առաջադրել ԱԺ նախագահի թեկնածու, բայց մենք կառաջադրենք ԱԺ ընդդիմադիր նախագահի տեղակալի թեկնածու։ Եվ նաեւ այս նկատառումները հաշվի առնելով՝ մենք կարծում ենք, որ շատ նորմալ եւ բնական է, որ չկա ըստ էության ԱԺ նախագահի թեկնածուի համար այս մասով, չակերտավոր, մրցակցություն, եւ խմբակցությունը միաձայն որոշում է ընդունել, որ ԱԺ նախագահի ընտրությանը կմասնակցի եւ կողմ կքվեարկի՝ ձայն տալով պրն Միրզոյանին։ Եվ նաեւ, պրն Միրզոյան, ուզում եմ ասել, որ սա նաեւ, ըստ էության, կրեդիտ է, որը դեռեւս պետք է, որպես ԱԺ նախագահ, վաստակել։ Այսինքն՝ այն, ինչ մենք ունենք, դա մենք գիտենք, բայց մենք ընտրում ենք ձեզ ԱԺ նախագահ, մենք չգիտենք՝ դուք ինչպիսի ԱԺ նախագահ եք լինելու։ Այսինքն՝ մենք սա կրեդիտ ենք տալիս, որ դուք ժամանակի ընթացքում այն, ինչի մասին մենք խոսեցինք այստեղ,  քայլ առ քայլ ցույց տաք, որ դուք բոլորի ԱԺ նախագահն եք։ Դուք շենքում եք արդարություն ապահովում, դուք դրսում եք ԱԺ դերը բարձր պահում եւ, ըստ էության, ամեն ինչ անում եք, նաեւ մեր աջակցությամբ, որ խորհրդարանը դուրս գա գործադիր իշխանության կցորդը լինելու այն կոմպլեքսներից եւ այն ավանդույթներից, որոնք արատավոր են, որոնք ձեւավորվել են հիվանդ քաղաքական համակարգ ունենալու արդյունքում։ Շնորհակալ եմ, հարգելի գործընկերներ։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, պրն Մարուքյան։

Հարգելի պատգամավորներ, ելույթներն ավարտվեցին։ Այժմ եզրափակիչ ելույթի համար ձայնը տրվում է ԱԺ նախագահի թեկնածու պրն Արարատ Միրզոյանին։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Հարգելի գործընկերներ, բնականաբար, չեմ չարաշահի ձեր համբերությունը եւ ժամանակը, երկու բառով անդրադառնամ հնչած ելույթներին։

Նախ շնորհակալ եմ մեր խմբակցության իմ գործընկերներին՝ ջերմ խոսքերի համար, սրտանց շնորհակալ եմ, եւ երկրորդ՝ բարձր եմ գնահատում ընդդիմադիր ֆրակցիաների՝ ԱԺ նախագահի այլընտրանքային թեկնածուների չառաջադրումը։ Խնդրում եմ սա չընկալել իբր մրցակցությունից խուսափել կամ դեբատներից, բանավեճերից խուսափելու դրսեւորում, այլ իսկապես գնահատում եմ ժեստը, եւ, եթե թույլ տրվի, ընկալում եմ իբրեւ մի դեպքում՝ լռելյայն, մյուս դեպքում՝ բարձրաձայնված համաձայնություն, նախնական համաձայնություն՝ իմ թեկնածության շուրջ ձեր նշած ապագային միտված լավատեսական կանխատեսմամբ եւ կրեդիտով։ Շնորհակալ եմ։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, պրն Միրզոյան։

Հարգելի պատգամավորներ, տեղեկացնեմ, որ ԱԺ 7-րդ գումարման առաջին նստաշրջանի ժամանակավոր հաշվիչ հանձնախմբի առաջին նիստի արդյունքում հանձնախմբի նախագահ է ընտրվել պրն Վահագն Հովակիմյանը, քարտուղար՝ Արփինե Դավոյանը։

ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Այժմ ձայնը տրվում է հաշվիչ հանձնախմբի նախագահին՝ ԱԺ նախագահի ընտրության տեղը, ժամը եւ քվեարկության կարգը ներկայացնելու համար։ Խնդրեմ, պրն Հովակիմյան։

Վ.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

-Նախ, քանի որ առաջին անգամ եմ այս ամբիոնից ելույթ ունենում, ուզում եմ ողջունել բոլոր գործընկերներին եւ բոլորիս մաղթել բեղմնավոր աշխատանք՝ ի փառս Հայաստանի Հանրապետության։

Ես կներկայացնեմ հաշվիչ հանձնախմբի թիվ 2 արձանագրությունը ԱԺ նախագահի ընտրությունների քվեարկությունն անցկացնելու տեղի եւ ժամի վերաբերյալ։

ԱԺ նախագահի ընտրության քվեարկությունն անցկացվելու է ԱԺ նիստերի դահլիճի հարեւանությամբ գտնվող նախասրահում, բոլորդ տեղը գիտեք, ժամը 13։30-ից 14։30։

Պիտի ներկայացնեմ քվեաթերթիկը։ Քվեաթերթիկն ունենալու է այսպիսի տեսք։ Կողմ քվեարկել ցանկացողները նշում են կատարում «կողմ» գրությամբ ներքեւի վանդակում՝ «պտիչկայի» տեսքով, իսկ դեմ քվեարկել ցանկացողները՝ «դեմ» վանդակում։ Այսքանը։

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Շնորհակալություն, պրն Հովակիմյան։

Այժմ նիստի աշխատանքն ընդհատում ենք եւ գնում ենք ԱԺ նախագահ ընտրելու։ Շնորհակալություն։


Ժամը 14:50

  ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ Են ՀՀ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՏԱՐԻՔՈՎ ԱՎԱԳ ՊԱՏԳԱՄԱՎՈՐ ԿՆՅԱԶ ՀԱՍԱՆՈՎԸ ԵՎ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐԱՐԱՏ ՄԻՐԶՈՅԱՆԸ
 
 

Հ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Հարգելի գործընկերներ, քվեարկության արդյունքները ներկայացնելու համար ձայնը տրվում է հաշվիչ հանձնախմբի նախագահ պրն Վահագն Հովակիմյանին։

Վ.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, ես ներկայացնում եմ հաշվիչ հանձնախմբի 3-րդ արձանագրությունն ԱԺ նախագահի ընտրության, քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ։

ԱԺ հաշվիչ հանձնախումբը, նախագահությամբ՝ Վահագն Հովակիմյանի, քարտուղարությամբ՝ Արփինե Դավոյանի, անդամներ՝ Գաբրիելյանի, Պողոսյանի, Կարապետյանի, Իսայանի եւ Կոստանյանի, արձանագրում  է. ԱԺ նախագահի պաշտոնում ընտրվելու համար առաջադրվել է Արարատ Միրզոյանի թեկնածությունը։ Նրա ազգանունն ընդգրկվել է գաղտնի քվեարկության քվեաթերթիկում։ ԱԺ-ի 132 պատգամավորներից քվեարկությանը մասնակցել են 132-ը։

Բացելով գաղտնի քվեարկության քվեատուփը՝ ժամանակավոր հաշվիչ հանձնախումբը պարզեց, որ քվեատուփում առկա էր 132 քվեաթերթիկ, որոնցից անվավեր է ճանաչվել մեկը։ Ձայները բաշխվել են հետեւյալ կերպ. Արարատ Միրզոյան, կողմ՝ 131, դեմ՝ զրո։

Ծ Ա Փ Ա Հ Ա Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Ն Ե Ր

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-Հարգելի գործընկերներ, այսպիսով, ԱԺ նախագահ է ընտրվել պրն Արարատ Միրզոյանը։

Ծ Ա Փ Ա Հ Ա Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Ն Ե Ր

Թույլ տվեք բոլորիդ անունից շնորհավորել պրն Արարատ Միրզոյանին ԱԺ նախագահ ընտրվելու կապակցությամբ։

Ձայնը տրվում է ԱԺ նախագահ պրն Արարատ Միրզոյանին։ Խնդրեմ։

Ծ Ա Փ Ա Հ Ա Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Ն Ե Ր

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, շնորհակալ եմ վստահության այսպիսի բարձր քվեի համար։ Այսպիսի քվեն, իսկապես, անկեղծորեն, չափազանց պարտավորեցնող է։ Պաշտոնավարմանս ընթացքում յուրաքանչյուր րոպե աշխատելու եմ հիշել այս պարտավորությունը։ Ինչպիսին եմ լինելու ԱԺ նախագահի պաշտոնում՝ քիչ առաջ հնարավորություն ունեցա ասել նախընտրական ելույթիս ընթացքում։ Այժմ մոտենալու եմ խմբակցությունների ղեկավարներին՝ շնորհակալություն հայտնելու։

Ծ Ա Փ Ա Հ Ա Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Ն Ե Ր

Կ.ՀԱՍԱՆՈՎ

-ԱԺ հարգարժան նախագահ, խնդրում եմ զբաղեցնեք ձեր տեղը։

Ծ Ա Փ Ա Հ Ա Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Ն Ե Ր

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի պատգամավորներ, այժմ քննարկում ենք ԱԺ նախագահի երեք տեղակալների ընտրության հարցը։ «ԱԺ կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքի 137-րդ հոդվածի համաձայն՝ ԱԺ նախագահի տեղակալների պաշտոններում պատգամավորների կազմից թեկնածուների առաջադրման իրավունքը պատկանում է խմբակցություններին։

ԱԺ նախագահի երեք տեղակալներից մեկի թեկնածուն կարող է  առաջադրվել միայն ընդդիմադիր խմբակցության կազմում ընդգրկված պատգամավորների թվից։ ԱԺ նախագահի տեղակալներն ընտրվում են գաղտնի քվեարկությամբ, պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ։

ԱԺ նախագահի տեղակալների պաշտոնում առաջադրված թեկնածուների ընտրության հարցը քննարկվում է կանոնակարգի 135-րդ հոդվածով սահմանված կարգով։ Առաջադրման համար հատկացվում է մինչեւ 10 րոպե։

ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու առաջադրելու համար ձայնը տրվում է «Իմ քայլը» խմբակցության նախագահ տիկին Լիլիթ Մակունցին։ Համեցեք, տիկին Մակունց։

Լ.ՄԱԿՈՒՆՑ

-Պրն ԱԺ նախագահ, հարգելի գործընկերներ, «Իմ քայլը» խմբակցության անունից թույլ տվեք ներկայացնել ԱԺ նախագահի տեղակալի պաշտոնում Ալեն Ռոբերտի Սիմոնյանի թեկնածությունը։ Մինչ նրա կենսագրական տվյալները ներկայացնելը նշեմ, որ պրն Սիմոնյանը բավականին լայն հասարակական, քաղաքացիական, նաեւ քաղաքական գործունեություն է ծավալել, երբեք կաշկանդված չի եղել իր դիրքորոշումը հայտնել հրապարակային կերպով, միշտ ներկայացել է սկզբունքային դիրքերից ու պայքարել է հանուն արդարության։

Այժմ՝ մանրամասներ կենսագրականից։

Ծնվել է 1980 թվականի հունվարի 5-ին, Երեւանում։ 2000-2002 թ.թ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։

2000 թվականին ավարտել է Երեւանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, իսկ 2015 թվականին ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոնի քաղաքագիտության ֆակուլտետի մագիստրատուրան՝ ստանալով քաղաքագետի կոչում։

2002-2003 թվականներին աշխատել է Աջափնյակ-Դավթաշեն համայնքների 1-ին ատյանի դատարանի նախագահի օգնական, գրասենյակի քարտուղար։

2003-2004 թվականներին՝ «Կոնվերս» բանկի մարդկային ռեսուրսների կառավարիչ։

2006-2007 թվականներին՝ «Սիթի-Էֆ-Էմ» ռադիոկայանի «Ֆելիչիտա» եւ «Չի կարող պատահել» ռադիոնախագծերի հեղինակ եւ վարող։

2008 թվականին մասնակցել է եվրոպական կրթական եւ հետազոտական կենտրոնի կազմակերպած «PR եւ քաղաքական տեխնոլոգիաներ» դասընթացներին։

2007-2012 թվականներին եղել է երաժշտական պրոդյուսեր, TV-5 հեռուստաընկերությունում աշխատել է պրոդյուսեր-հաղորդավար, «Երկիր Մեդիա»  հեռուստաընկերությունում հաղորդավար, «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում՝ նաեւ դերասան։ Եղել է մի շարք երաժշտական, քաղաքական, նախընտրական տեսահոլովակների պրոդյուսեր։

2011 թվականին՝ «Նո Քոմենթ» ներկայացման տնօրեն։

2012-2018 թվականներին՝ «Արարատ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

2013-2018 թվականներին՝ իր հիմնադրած «Արարատ մեդիա գրուպ» ՍՊԸ-ում՝ գլխավոր խմբագիր, որը ներառում է araratnews.am կայքը եւ «Արարատ» ամսագիրը։

2011 թվականին «Բարեւ Երեւան» դաշինքի ցուցակով մասնակցել է Երեւանի ավագանու ընտրություններին։

2013-2015 թվականներին եղել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» հանրային քաղաքական միավորման կառավարման խորհրդի հիմնադիր անդամ։

2015 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է  «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության հիմնադիր անդամ։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 30-ին վերընտրվել է։

2015-2016 թվականներին «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության խոսնակն է եղել։

2017-2018 թվականներին եղել է Երեւանի ավագանու անդամ «Ելք» դաշինքի կազմում։

2018 թվականի մայիսի 16-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Ելք» կուսակցությունների դաշինքի թիվ 4 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։

2018 թվականի սեպտեմբերին ընտրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գործկոմի անդամ, հրապարակախոսական մի շարք հոդվածների հեղինակ է։

Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Մեզ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքը թույլ տալի՞ս է միաժամանակ 2 թեկնածություններ հաջորդել։ Շատ լավ։ Այդ դեպքում հարցեր տիկին Մակունցին։ Խնդրում եմ հարցերի համար հերթագրվել։ Հարցեր չկան։

ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու Ալեն Սիմոնյանին ելույթի համար հրավիրում ենք ամբիոնի մոտ։ Համեցեք, պրն Սիմոնյան։

Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, սիրելի հայրենակիցներ, շնորհակալություն եմ հայտնում այս վստահության համար «Իմ քայլը» դաշինքին: Շնորհակալություն, տիկին Մակունց։

Շնորհավորում եմ բոլորիս յոթերորդ գումարման ԱԺ առաջին նիստի կապակցությամբ, թերեւս, կարող եմ ասել, որ այս ԱԺ-ն շատ առանձնահատկություններ ունի, որոնցից մեկը, որ ուզում եմ շեշտել, դա այն  բարձր վստահությունն է, որը, կարելի է ասել, ՀՀ-ի նորագույն պատմության մեջ եզակի դեպքերից մեկն է։

Առաջին անգամ Աժ շենք մտնելիս մի բան գրավեց իմ ուշադրությունը. դա շենքի բարձր եւ մեծ դռներն էին։ Այս շենքը նախագծվել է Սովետական Միության ժամանակ, եւ ինձ համար առնվազն հասկանալի է այդ դռների իմաստը։ Նման դռներ նախագծվել են մի նպատակով, որպեսզի քաղաքացին, որը կգա իշխանավորի հետ շփման, կանգնի այդ դռների առջեւ եւ իրեն զգա փոքր եւ պատկերացնի, որ այն անձը, որը գտնվում է այդ դռներից այն կողմ, շատ մեծ է, շատ ուժեղ է, եւ համապատասխան վերաբերմունք դրսեւորի ներս մտնելիս, բայց այդ դռներն ունեցել են նաեւ հակառակ ազդեցությունը։ Մարդիկ, որոնք նստած են եղել այդ աշխատասենյակներում, նույնպես մտածել են, կարծել են, որ իրենք այդ դռների պես մեծ են, եւ այդ դռների շողքն իրենց մեծությունն է։

Ես կոչ չեմ անում վերանորոգում սկսել եւ հանել այդ դռները, բնական է, հակառակը՝ իմ կոչը հետեւյալն է. մենք պետք է այդ դռները տեսնելիս  հասկանանք մի բան, որ, տեսեք, մենք բացեցինք ԱԺ-ի պարիսպների դարպասները, բացեցինք Բաղրամյան 26-ի դարպասները, բայց ունենք եւս մեկ առաքելություն. մենք պետք է փոխենք մարդկանց ընկալման մեջ այն փաստը, որն այսօր կա, մենք պետք է նոր ԱԺ-ի դեմք ձեւավորենք եւ հասկանանք, որ մարդկանց հաղորդագրություն ունենք փոխանցելու, որ այսուհետ իշխանությունը եւ այս բարձր  վստահությունը ստացած ԱԺ-ն ներկայացնում է իրենց։

Եվ վերջում, երկար ժամանակ  ձեզնից չխլելով՝ ուզում եմ դիմել ՀՀ քաղաքացիներին, ուզում եմ դիմել այն կոչով, որով ես 12 օր շարունակ բոլոր բակերում, բոլոր շենքերի առջեւ դիմել եմ իրենց եւ խոսել եմ իրենց հետ։

Սիրելի քաղաքացիներ, ՀՀ հպարտ քաղաքացիներ, ես ուզում եմ, որ դուք իմանաք, որ ձեր յուրաքանչյուր ձայնն այսուհետ կարեւոր է, քանզի դուք եք մեր դուխը, դուք եք մեր ուժը, դուք եք մեր մեջքը, ու քանի դեռ դուք մեր մեջքին կանգնած եք, մեզ չի վախեցնում ոչ մի արտաքին թշնամի եւ ներքին խնդիր։ Դուք եք մեր հեղափոխությունը։ Թող Աստված օրհնի Հայաստանի Հանրապետությունը, Արցախի Հանրապետությունը եւ ողջ հայ ժողովրդին։

Ծ Ա Փ Ա Հ Ա Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Ն Ե Ր

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Պրն Սիմոնյանին հարցերով դիմելու համար խնդրում եմ հերթագրվել։ Հարցեր չկան։ Մտքերի փոխանակության համար՝ պրն Սիմոնյանի թեկնածության շուրջ խնդրում եմ հերթագրվել։ Հերթագրվել է 3 պատգամավոր, պրն Հովիկ Աղազարյան, համեցեք։

Հ.ԱՂԱԶԱՐՅԱՆ

-ԱԺ հարգելի նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, ես էլ, ինչպես մեր նախորդ ելույթ ունեցողները, օգտվելով առիթից՝ բոլորիս շնորհավորում եմ ընտրվելու կապակցությամբ եւ այն պատասխանատվության համար, որ մենք բոլորս պետք է մեր վրա վերցնենք՝ մեր նախանշած խնդիրները լուծելու համար։

Ես հիմա՝ կոնկրետ հարցի հետ կապված։ Ալեն Սիմոնյանին գրեթե բոլորը ճանաչում են, ինքը մեր հասարակության մեջ էլ լայն ճանաչում ունի։ Առանձնապես խոսքեր չկան, որպեսզի բնութագրենք  իրեն, որպեսզի արժանանա ձեր վստահությանը, առավել եւս, որ գիտենք, որ մենք համախմբված ենք այդ տեսակետի շուրջ, եւ քվեարկությունը կլինի, կարելի է ասել, կանխատեսելի։

Բոլոր դեպքերում՝ մի քանի շտրիխներ, որովհետեւ ես բավականին երկար ժամանակ դուրս մնալով քաղաքական կյանքից եւ վերադառնալով՝ պատիվ ունեցա շփվել երիտասարդ իմ բարեկամների հետ, այդ թվում նաեւ՝ Ալեն Սիմոնյանի հետ, նաեւ որոշակի տարիքային տարբերություն ունենալով՝ ես անընդհատ սովորում էի իմ երիտասարդ ընկերներից, նաեւ՝ Ալեն Սիմոնյանից։ Մասնավորապես, Ալեն Սիմոնյանը՝ որպես  կայացած անհատ եւ՛ քաղաքականության մեջ, եւ, ընդհանրապես, կյանքում, ունենալով շատ խիստ ընդգծված որակական հատկանիշներ, ինքնուրույնության բարձր աստիճան, ունի նաեւ թիմային հասկացողության ոգի եւ պատրաստ է իր ամբողջ ներուժը, իր ամբողջ գիտելիքները ներդնել այն թիմի հաջողությանը, որին ինքը մաս է կազմում, եւ կոչված է նաեւ իր ապրած կյանքով, իր գործունեությամբ այդպիսին լինել։ Ես անընդհատ ականատես եմ եղել այդ իրավիճակներին։

Ես ուզում եմ ասել, որ ինքը, իսկապես, այդ որակների մարդ է,  եւ մենք բոլորս ընտրելով իրեն որպես ԱԺ նախագահի տեղակալ՝ կհամալրենք մեր ԱԺ ղեկավարությունը մեկ անդամով, ովքեր միասնական ուժերով կկառավարեն մեր օրենսդրական գործունեությունը, եւ մենք կարձանագրենք միայն ու միայն հաջողություններ։ Այսքանը։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Ելույթի համար ամբիոնի մոտ է հրավիրվում պրն Կոնջորյանը, համեցեք։

Հ.ԿՈՆՋՈՐՅԱՆ

-Մեծարգո ԱԺ նախագահ, սիրելի հայրենակիցներ, հարգելի գործընկերներ, մինչեւ պրն Սիմոնյանի մասին խոսելը թույլ տվեք մի քանի բառ այսօրվա խորհրդանշական օրվա  եւ այս շատ կարեւոր, կարելի է ասել՝ ճակատագրական պառլամենտի մասին։ Պատմագիտության մեջ կա այսպիսի մի տեսակետ, որ երբ ֆրանսիացիները նոր ժամանակներից սկսած խնդիրներ էին ունենում, նրանք անմիջապես դուրս էին գալիս փողոց, եւ իրենց խնդիրների լուծման հարթակը գլխավորապես փողոցն էր։ Դրա համար այսօր էլ, երեւի, աշխարհում ամենաշատը փողոցում խնդիրներ բարձրացնող ազգերից մեկը շարունակում են մնալ ֆրանսիացիները։

Երբ գերմանացիներն ունենում էին խնդիրներ եւ ճգնաժամեր, նրանք իրենց խնդիրներն առավելապես բարձրաձայնում էին կրթական համալսարաններում, կրթական կենտրոններում, մշակութային կենտրոններում, գերմանական համալսարաններում։ Դրա համար այսօր դեռեւս Գերմանիան շարունակում է իր մատչելի կրթությունը բոլորի համար, որովհետեւ այնտեղ են լուծվում ազգի կարեւորագույն խնդիրները։

Երբ անգլիացիները խնդիրներ էին ունենում՝ ըստ պատմագետների, հավաքվում էին պառլամենտում եւ տեղափոխում էին ազգի բոլոր հակասությունները պառլամենտ, սկսում էին քննարկել դրանք ամենադաժան բանավեճերի եւ կոմպրոմիսի արդյունքում։ Սակայն մինչեւ անգլիացիների այս կոմպրոմիսը, մինչեւ հարցերը պառլամենտ տեխափոխելը նրանք անցել էին քաղաքացիական պատերազմի, արյունահեղության, թագավորին գլխատելու, բազմաթիվ դաժան փորձություններով, որովհետեւ խախտվել էր ժողովրդի, քաղաքացու եւ իշխանության միջեւ դաշինքը։ Նոր ժամանակներում, երբ եկան նոր սերնդի ներկայացուցիչները, նրանք ասացին, որ հանրային դաշինքը պետք է վերականգնել, եւ իշխանությունը պատվիրակվում է՝ ժողովրդի կողմից իրականացնել ժողովրդի կամքը։

1688 թվականին անգլիացիները կատարեցին եւս մեկ   հեղափոխություն, որը նրանք կոչեցին փառահեղ հեղափոխություն, փառահեղ, որովհետեւ ունենալով անցյալի արյունալի փորձը, այս հեղափոխության ժամանակ ոչ մի կաթիլ արյուն չթափվեց։ Դրանից հետո անգլիական պառլամենտը դարձավ ազգի ամենասուր քննարկումների, բանավեճերի եւ կոմպրոմիս գտնելու հարթակը։

Այսօրվա պառլամենտարիզմի լավագույն ավանդույթները հենց թելադրում են դա, որ մեր բոլոր համապետական խնդիրները մենք պետք է տեղափոխենք այստեղ, մենք պետք է փորձենք հարթել սուր կողմերը, մենք պետք է փորձենք փողոցում հնչող ցանկացած բողոք կարողանալ բերել այստեղ եւ որպես պատգամավորներ՝ այդ քաղաքացիների պատգամը հնչեցնել այստեղ եւ այստեղ գտնել այդ խնդիրների լուծման բանալին։

Նախորդ ելույթ ունեցողները խոսեցին այս պառլամենտի կարեւորության մասին։ Իսկապես, դա չափազանց կարեւոր ու ճակատագրական է։

Ո՞րն էր Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության պատճառը։ Դա համարյա նույնն էր, ինչ որ ժամանակին Անգլիայում, Ֆրանսիայում եւ մյուս եվրոպական երկրներում էր, որովհետեւ խախտվել էր հանրային դաշինքը քաղաքացու եւ իշխանության միջեւ, որովհետեւ, ցավոք սրտի, պառլամենտը ձեւավորվում էր գլխավորապես փոքրաթիվ մարդկանց ստվերային դաշինքի եւ ոչ թե իշխանության եւ ժողովրդի դաշինքի միջեւ։ Այդ հեղափոխության արդյունքում հանրային դաշինքը ձեւավորվել է, եւ այդ հանրային դաշինքի ամենակենտրոնական հարթակը հենց այս խորհրդարանն է։ Հենց այս խորհրդարանն է Հայաստանում վերականգնված հանրային դաշինքի ու ժողովրդավարության գլխավոր երաշխիքը։ Այդ իմաստով մենք բոլորս չափազանց մեծ պարտավորություն եւ պատասխանատվություն ենք կրում մեր առջեւ՝ այս դարակազմիկ իրողության համար։

Պառլամենտը պետք է դառնա մեր բոլոր սուր կողմերի եւ բանավեճերի հարթման դաշտը։ Պառլամենտը պետք է դառնա բանավեճի եւ կոմպրոմիսի հարթակ։ Այդ իմաստով  սահուն կերպով անցում կատարելով պրն Սիմոնյանին՝ ես ուզում եմ պրն Սիմոնյանի մի քանի հատկություն նշել, որոնք կարող են դրական ազդել  Հայաստանում այս պառլամենտի գործունեության համար։ Պատկերավոր ասած՝ պառլամենտն ինչ-որ տեղ նման է մագնիսի, երբեմն տարբեր կողմերն իրար ձգում են, երբեմն կողմերն իրար վանում են, բանավիճում են ամենաթեժ կերպով։

Ես կարծում եմ, որ ԱԺ նախագահի տեղակալի պաշտոնում պրն Սիմոնյանի թեկնածությունը պատեհ է նաեւ այն իմաստով, որ Ալեն Սիմոնյանը նման  է այն մարդկանց, որոնք իրենց բնույթով ինչ-որ տեղ նման են մագնիսի, բայց՝ ձգող, քաշող կողմին։

Պրն Սիմոնյանին ճանաչելով՝ կարող եմ  ասել, որ նա ունի բավական լավ հատկանիշներ՝ սուր կողմերը հարթելու համար, հատկանիշներ՝ մարդկանց միավորելու համար, հատկանիշներ՝ կոմպրոմիսներ գտնելու համար, իսկ դա չափազանց կարեւոր է այս պառլամենտում, որպեսզի մենք կարողանանք խորհրդարանական բոլոր ուժերով բանավիճել, բարձրաձայնել ամենատարբեր խնդիրները, բայց վերջում գալ կոմպրոմիսի։ Այդ իմաստով՝ կարծում եմ, որ պրն Սիմոնյանը կարող է արդյունավետ աշխատել բոլոր խմբակցությունների հետ։

Կարեւոր մյուս հատկանիշը, որը ես նկատել եմ, եւ կարծում եմ, որ դուք էլ նկատել եք Ալեն Սիմոնյանի գործունեության մեջ, այն է, որ նա խնդիրները շատ հաճախ չի խորշում բարձրաձայնել, չի խորշում նույնիսկ երբեմն հայտնվել սպիտակ ագռավի կարգավիճակում, երբեմն քննադատվել, բայց ես կարծում եմ, որ քաղաքական գործիչի համար դա չափազանց կարեւոր հատկանիշ է, եւ Ալեն Սիմոնյանն ունենալով այդ հատկանիշը, եւ նաեւ որպես ԱԺ փոխխոսնակ, կարող է արդյունավետորեն իր գիտելիքները ծառայեցնել։

Եվ 3-րդը, որը եւս շատ աչքի զարնող հատկանիշ է, դա անմիջականությունն է, դա թափանցիկությունն է մարդկանց հետ։ Նրանք, ովքեր ճանաչում են Ալեն Սիմոնյանին, գիտեն, որ դա այն է, ինչպիսին հենց Ալենն է։ Ովքեր չեն ճանաչում, կարծում եմ, որ կճանաչեն եւ կհասկանան, որ այդ ձգող մագնիսական դաշտը, որ պրն Սիմոնյանն ունի, կարծում եմ, որ արդյունավետորեն կծառայի ՀՀ պառլամենտի արդյունավետ աշխատանքին։ Ուստի, ես առաջարկում եմ, կոչ եմ անում իմ գործընկերներին՝ քվեարկել պրն Սիմոնյանի օգտին, եւ միաժամանակ նաեւ պահանջել պրն Սիմոնյանից՝ իր հետագա գործունեության մեջ, որպեսզի նա արդարացնի բոլորիս սպասելիքները, լինի մագնիսի ձգողական կողմը եւ ոչ թե վանող կողմը։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Կոնջորյան։ Ելույթի համար հրավիրում ենք Վիկտոր Ենգիբարյանին, համեցեք։

Վ.ԵՆԳԻԲԱՐՅԱՆ

-Մեծարգո պրն վարչապետ, հարգելի պրն նախագահ, հարգելի գործընկերներ, մենք այսօր առավոտվանից կարող ենք արձանագրել, որ ՀՀ-ում  վերջին շրջանում այն իրավիճակը, որը կարող էր բնորոշվել իբրեւ կառավարչական, որոշակի իմաստով, ճգնաժամ, քանի որ գործադիր իշխանություն-օրենսդիր իշխանություն օրգանական կապը խզվել էր, այդ ճգնաժամն արդեն չկա, մենք մտնում ենք մեր պետության կառավարման բնականոն փուլ, ինչի կապակցությամբ շնորհավորում եմ բոլորիս, բայց մյուս կողմից՝ մեր պետությունում եւ մեր հասարակության մեջ կա նաեւ աննախադեպ  միասնականության մթնոլորտ, ինչը նաեւ այսօր արտացոլված է ԱԺ-ի պատերի ներքո։

Մենք քիչ առաջ ականատես եղանք։ Դեռեւս պետք է ուսումնասիրել, բայց աննախադեպ իրավիճակ է, երբ ԱԺ նախագահը փաստացի ընտրվեց միաձայն։ Սա մեծ ու կարեւոր փուլ է ՀՀ-ում՝ իր զարգացման ճանապարհին, եւ հատկապես հանրության միասնականության ստեղծման ճանապարհին։

Մյուս կողմից՝ այսօր արդեն նշանակվեց հարգելի պրն վարչապետը, մշտական, իր պաշտոնում՝ վարչապետի պաշտոնում, ինչի կապակցությամբ եւս շնորհավորում եմ։ Մենք, այսպիսով, կարող ենք արձանագրել, որ ՀՀ-ի առաջնորդության հիմքերն արդեն դրված են։

Խոսելով պրն Սիմոնյանի թեկնածության մասին՝ իբրեւ ԱԺ փոխնախագահի, ես կարող եմ գալ հետեւյալ բովանդակություններից։ Ինձ համար՝ որպես պատգամավոր, չափազանց կարեւոր է գործունեության երկու ուղղություն։ Ես կարծում եմ, պրն Սիմոնյան, որ դուք մեծ նպաստ եք բերելու այդ 2 ուղղություններին։

1-ինը խորհրդարանական դիվանագիտությունն է, հատկապես՝ բարեկամական խմբերի մասով, քանի որ նախկինում օբյեկտիվ, բայց նաեւ սուբյեկտիվ պատճառներից ելնելով՝ բարեկամական խմբերի մի մասը չի գործել։ Չափազանց կարեւոր են թե՛ երկկողմ, թե՛ բազմակողմ հարթակները։ Ես գիտեմ, որ դուք ակտիվ ներգրավվածություն եք ունենալու այդ ոլորտում։ Սա՝ մի կողմից :

Ինքս իմ փորձառության ընթացքում ականատես եմ եղել դեպքերի, երբ մեկ հեռախոսազանգով, մեկ խոսքով, մեկ հանդիպումով հնարավոր է վճռորոշ դեր խաղալ հետագայում տարբեր հարթակներում որոշումների կամ քվեարկությունների շուրջ։ Եվրոպական խորհրդարանում, օրինակ,  եղել են դեպքեր, որ մի քանի անձի ուղիղ  ներգրավվածությունով հնարավոր է եղել ունենալ պրոհայկական բանաձեւ, կամ հակառակը՝ կանխել մեր հակառակորդներին, մեր երկրին վնասող բանաձեւերը։

Մյուս կողմից՝ ինձ համար չափազանց կարեւոր է, որպեսզի կայանա ԱԺ-ն՝ իբրեւ ներկայացուցչական, ժողովրդավարության մարմին։

Պրն Սիմոնյան, դուք ընտրվել եք ոչ միայն «Իմ քայլը» դաշինքի համամասնական ցուցակի 1-ին  տասնյակից, այլ նաեւ՝ որպես տարածքային թեկնածու։ Սա նշանակում է, այնպես, ինչպես պրն Միրզոյանի պարագայում, ձեզ ընտրել է մեր քաղաքացին՝ նաեւ ուղիղ առումով։ Այդ երկու ճանապարհները՝ մի կողմից՝ կուսակցական ցուցակը, մյուս կողմից՝ որպես տարածքային թեկնածու ընտրվելը նշանակում են, որ դուք ապագայում կարող եք ներկայացուցչական  ժողովրդավարության սկզբունքների կարեւորությունն այս ԱԺ-ում ապահովել։ Ես նաեւ գիտեմ, որ դուք ամենօրյա կապի մեջ եք ձեր ընտրողների հետ, բայց նաեւ՝ ընդհանուր հանրության հետ։

Տիկնայք եւ պարոնայք, ես նույնպես աջակցում եմ պրն Ալեն Սիմոնյանին՝ իբրեւ ԱԺ փոխնախագահ, եւ միանում կոչերին՝ քվեարկել պրն Սիմոնյանի օգտին։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Ենգիբարյան։ Կանոնակարգի համաձայն թեկնածուն ունի եզրափակիչ խոսքի իրավունք։ Պրն Սիմոնյան, չե՞ք ցանկանում օգտվել այդ իրավունքից։ Շատ լավ։

Այժմ ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու առաջադրելու համար ձայնը տրվում է «Իմ քայլը» խմբակցության նախագահ Լիլիթ Մակունցին։ Համեցեք, տիկին Մակունց։

Լ.ՄԱԿՈՒՆՑ

-Մեծարգո պրն վարչապետ, ԱԺ հարգարժան նախագահ, հարգելի գործընկերներ, թույլ տվեք ներկայացնել ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածուի պաշտոնին Լենա Ռաֆայելի Նազարյանին, ով առանձնանում է իր անաչառ, մարդկային հատկություններով, ով շատ մեծ դերակատարում է ունեցել ընտրական գործընթացներն ավելի ժողովրդավարական դարձնելուն։ Իմ դիտարկմամբ կարեւոր դերակատարում է ունեցել վեցերորդ գումարման ԱԺ-ում, եւ ում համար քաղաքացին ու անհատը բարձրագույն արժեքներ են։

Թույլ տվեք ներկայացնել Լենա Նազարյանի կենսագրությունը։

Ծնվել է 1983 թվականի մարտի 9-ին, Երեւանում։

2007 թվականին ավարտել է ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, միաժամանակ՝ ժուռնալիստիկայի հայկական դպրոցի 1-ամյա դասընթացը։

2014 թվականին՝ Ժամանակակից արվեստի ինստիտուտը։ Մասնագիտությամբ լրագրող է։

2005-2009 թվականներին եղել  է «Հետք» շաբաթաթերթի լրագրող։

2008-2009 թվականներին՝ «Ռեգիոն» հետազոտական կենտրոնի լրագրող։

2009-2015 թվականներին՝ «Թրանսփարենսի Ինթերնեյշընըլ հակակոռուպցիոն կենտրոն» ՀԿ ընտրական ծրագրերի համակարգող։

2015-2016 թվականներին՝ Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի «Պատասխանատու հանքարդյունաբերության կենտրոն»-ի շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի ծրագրի համակարգող։

2008-2009 թվականներին «Եվրոպական կամավորական ծառայության» շրջանակում եղել է կամավոր Ռումինիայում։

2013-2015 թվականներին եղել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» հանրային քաղաքական միավորման կառավարման խորհրդի անդամ։

2015 թվականին ընտրվել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության փոխնախագահ։

2016 թվականին՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության անդամ։

2017 թվականի ապրիլի 2-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Ելք» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։ Արժանացել է «Խոսքի ազատություն» մրցանակին (2013թ., «Ասպարեզ» ժուռնալիստների ակումբ)։

Ամուսնացած է։

Ես կոչ եմ անում իմ գործընկերներին, իշխանության եւ ընդդիմադիր պատգամավորներին՝ քվեարկել Լենա Նազարյանի օգտին։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Տիկին Մակունցին հարցերով դիմելու համար խնդրում եմ հերթագրվել։ Հերթագրում։ Հերթագրվածներ չկան։  Շնորհակալություն, տիկին Մակունց։

Անցնում ենք մտքերի փոխանակությանը։ Հերթագրում՝ ելույթների համար։ Ներողություն, ես առաջին իսկ հնարավորության դեպքում խախտեցի կանոնակարգը։

Ելույթի համար ձայնը տալիս ենք թեկնածուին։ Համեցեք, տիկին Նազարյան։

Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Սիրելի հայրենակիցներ, ԱԺ հարգարժան նախագահ, մեծարգո վարչապետ, հարգելի պատգամավորներ, այսօր այս ամբիոնից ես նախ եւ առաջ խոսում եմ իբրեւ գործիչ, որի քաղաքական թիմը ստացել է ընտրողների ձայների  ամենից բարձր կշիռը՝ 70%-ը, ինչը մեր նորանկախ պետության մեջ որեւէ քաղաքական ուժի շնորհված վստահության ռեկորդային  ցուցանիշ է։

Սիրելի քաղաքացիներ, հարգելի գործընկերներ, ձեր բարձր վստահության շնորհիվ ես այսօր խոսում եմ նաեւ որպես ԱԺ փոխնախագահի թեկնածու, ուստի ներկայացնում եմ ոչ միայն իմ անմիջական ընտրողների ձայնը, ոչ միայն «Իմ քայլը» դաշինքը, այլեւ մեր ժողովրդի վստահությունը վայելող ամբողջ ԱԺ-ն։ Այսպիսի ծանրակշիռ վստահությունը նշանակում է մեծ ակնկալիքներ ԱԺ-ից։

Թույլ տվեք ներկայացնել, թե ես ինչպես եմ պատկերացնում ժողովրդի ակնկալիքների իրագործումն ԱԺ-ում։ Պարբերաբար լսում եմ մտահոգություններ, որ հանկարծ չընդհատվի հանրություն եւ ԱԺ-ի կապը։  Սիրելի հայրենակիցներ, դուք, իհարկե, հիշում եք, թե ինչպես հեղափոխության օրերին մենք համերաշխաբար գործեցինք հանուն մեր երկրում անշրջելի բարեփոխումների։ Այժմ էլ, արդեն առավել մեծ լիազորությունների շրջանակներում, գործելու ենք միասնաբար եւ անխափան կապի պայմաններում։ Մենք գործելու ենք մեր ընտրողների, մեզ չընտրած քաղաքացիների եւ Հայաստանի բնակիչների հետ համատեղ՝ աշխատանքի, քննադատությունների ու բանավեճերի միջով ծնված լավագույն լուծումներով։

Մեր մասին հաճախ ասում են, որ մենք փորձ չունենք։ Այո, մինչեւ  հեղափոխությունը ես եւ իմ թիմակիցներից շատերը, լինելով երիտասարդ ընդդիմադիր գործիչներ, հիմնականում զրկված ենք եղել պետական մարմիններում կառավարման փորձ կուտակելու հնարավորությունից, սակայն մենք ունենք մեր անցած ուղիով ձեռք բերած փորձ, անանցանելի թվացող խոչընդոտների հաղթահարման փորձ, սեփական ուժերին ապավինելով եւ փոխօգնությամբ գործելու փորձ, չհանձնվելու փորձ, մեր գաղափարներին եւ օրակարգերին հավատարիմ մնալու փորձ։

Այժմ մեր  անցած այս ճանապարհը հաշվի առնելով՝ մենք պարտավոր ենք պայմաններ ստեղծել քաղաքացիների եւ քաղաքացիական խմբերի համար՝ սեփական խնդիրները լուծելու ելքեր գտնելու համար, իհարկե, ապավինելով պետական հաստատությունների համագործակցությանը, եւ դարձյալ  մտքում պահելով մեր անցած ճանապարհը։ Որոշումների կայացման գործում պետք է լինենք ներառական, առաջնահերթորեն ականջալուր լինենք մեր որոշումների ազդեցություններն իրենց վրա զգացող մարդկանց եւ խմբերին, հաշվի առնենք տարբեր կարծիքները, ոլորտային մասնագետների մոտեցումները եւ տարբեր խմբերի շահերը, սակայն, ի վերջո, որոշումները կայացնենք՝ հավատարիմ հանրային շահին ծառայելու մեր որդեգրած հանձնառությանը։

Մենք ունենք փորձ ու հավատարիմ ենք մնալու մեր փորձին, իհարկե, ոչ մի դեպքում չանտեսելով անդադար ինքնակրթվելու, ճանաչելու եւ պետական գործչի փորձառություն կուտակելու կարեւորությունը։

Սոցիալական ցանցերում հանդիպում են դժգոհություններ խորհրդարանի կազմի մեծաթիվ լինելու վերաբերյալ։ Այս ԱԺ-ը մեզ ժառանգած Ընտրական օրենսգրքի պատճառով նախորդի համեմատ ունի 27-ով ավելի պատգամավոր, ինչը, իհարկե, ինչ-որ չափով ավելացնում է պետական բյուջեի ծանրաբեռնվածությունը, սակայն պատգամավորների թվի ավելացումը գոնե կարող է եւ պետք է ենթադրի պատգամավորների աշխատանքի եւ արդյունքների բազմապատկում։ Մենք պետք է ջանանք մեր աշխատանքի արդյունքներով ԱԺ-ում պատգամավորների թվի աճը վերածել առավելության։ Եթե այսօրվանից յուրաքանչյուր պատգամավոր ԱԺ-ում եւ բոլոր հարթակներում, որտեղ կներկայացնի մեր երկիրը եւ հայ ժողովրդին, զգա իրեն պատվիրակված զորությունը, չընկրկի, չկաշկանդվի, այլ ազատորեն գործի հանուն Հայաստանի եւ հանրային շահի, մենք մեր շատ լինելը կդարձնենք առավելություն։ Այս միտքն անկեղծորեն ինձ ուրախացնում է։

ԱԺ-ի հիմնական գործառույթն օրենսդիր գործունեությունն է։ Այստեղ մեր խնդիրն է, որ բարենպաստ իրավական միջավայր եւ արդար կանոններ հաստատենք բոլորի համար, որպեսզի մարդիկ ազատ, անխոչընդոտ իրավական դաշտում գործունեություն ծավալելու հնարավորություն ունենան։

ԱԺ-ի կարեւորագույն գործառույթներից է նաեւ կառավարության վերահսկողությունը։ Իհարկե, մենք պետք է համագործակցենք կառավարության հետ ներքին եւ արտաքին բարեփոխումների աշխատանքներում, բայց միաժամանակ պետք է վերահսկենք կառավարությանը։ Նոր կառավարությունն էլ, իր հերթին, հավատարիմ մնալով իր թափանցիկության եւ ժողովրդավարության սկզբունքներին՝ համարժեք չի կարող ունենալ ամեն ինչի հետ համաձայնվող խորհրդարանի ակնկալիք։

Խորհրդարանի կարեւորագույն գործառույթներից է այս հարթակում  հանրությանը հուզող հարցերի հնչեցումը։ Ժողովուրդը մեզ պատվիրակել է ԱԺ-ում հնչեցնել իրեն հուզող հարցերը, տեղ հասցնել հանրային պահանջները, որոնք կառավարությունը պետք է փոխակերպի մարդկանց կյանքը բարելավող կոնկրետ գործողությունների։

Պատգամավորներից յուրաքանչյուրը պետք է քաղաքացիների ձայնը ներկայացնելու արտոնությունն ըմբռնի միաժամանակ եւ՛ իբրեւ պատիվ եւ՛ իբրեւ հանրային մեծ պարտավորություն։

Եվ վերջապես ես հիմա խոսում եմ նաեւ որպես Հայաստանի քաղաքացի, իբրեւ բազմաթիվ առօրյա խնդիրների հետ բախվող բնակիչ եւ ընտրող։ Ես, ինձ հարազատ մարդիկ, դուք, ձեր սիրելի մարդիկ, մենք բոլորս ապրում ենք եւ շարունակելու ենք ապրել Հայաստանում։ Մենք ինքներս ենք քաղելու մեր այսօրվա քաղաքական աշխատանքի պտուղները վաղը։ Կունենանք Հայաստանում ժողովրդի ձայնին եւ կարիքներին արձագանքող պետական հաստատություններ, կհաստատվի իրավահավասարություն եւ արդարություն, կբարելավվեն բոլորի պաշտպանվածության եւ բարեկեցության պայմանները՝ մեծապես կախված է մեզանից։

Այս պատմական օրը, իմ սիրելի հայրենակիցներ եւ հարգելի գործընկերներ, ողջունում եմ բոլորիս, հաջողություն մաղթում մեր երկրի բարեկառուցման ընդհանուր գործում։ Շնորհակալ եմ։

Ծ Ա Փ Ա Հ Ա Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Ն Ե Ր

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի պատգամավորներ, տիկին Նազարյանին հարցերով դիմելու համար կարող եք հերթագրվել։ Հերթագրում։ Հերթագրվել է 1 պատգամավոր, պրն Էդգար Առաքելյան, համեցեք։

Է.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

-Տիկին Նազարյան, քանի  որ մենք արդեն մոտենում ենք հեղափոխությունից հետո իշխանության վերջնական ձեւավորմանը, իշխանության մարմինների, եւ կարծես թե, ակնհայտ է դառնում, որ բարձրագույն պետական  պաշտոն զբաղեցնող անձանց մեջ դուք, կարծես թե, այն եզակի կանանցից մեկն եք, եթե ոչ միակը, ամեն դեպքում ավելի ուշ պարզ կդառնա։ Արդյո՞ք գիտակցում եք այս հսկայական պատասխանատվությունը ձեր ուսերին, թեեւ ես ուզում եմ հավաստել մեր գործընկերներին, որ տիկին Նազարյանն առաջադրվել է այս պաշտոնին բացառապես իր անձնական որակների ու հատկանիշների, անցած ուղու շնորհիվ եւ օրգանական կերպով, այլ ոչ թե նրա համար, որ նա կին է։ Սակայն,  այնուամենայնիվ, փաստ է, որ տիկին Նազարյանը նաեւ ներկայացուցիչն է մեր ազգաբնակչության գրեթե կեսը կամ ավելին ներկայացնող կանանց։

Արդյո՞ք գիտակցում եք այս, շատ պատվաբեր մանդատը եւ ի՞նչ գործողություններ եք պատրաստվում իրականացնել՝ կանանց դերը, նշանակությունը, եւ նաեւ թվաքանակը հետագայում մեր քաղաքական համակարգում եւ պետական իշխանության մարմիններում բարձրացնելու ուղղությամբ։

Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ հարցի համար։ Իհարկե, գիտակցում եմ պարտավորությունը եւ պատասխանատվությունը։ Կանանց մասնակցության, հատկապես քաղաքական, տնտեսական, քաղաքացիական, սոցիալական մեծ նախաձեռնություններում եւ ծրագրերում մասնակցությունը, ցավոք, պայմանավորված չէ միայն իրավական խնդիրներով, որովհետեւ իրավահավասարության խնդիր, ես կարծում եմ, որ մենք չունենք։ Մեր բոլոր օրենքներում հավասարությունը պահպանված է, որեւէ խտրական դրույթ չկա կանանց եւ տղամարդկանց միջեւ, բայց կա ռեսուրսների հավասարության խնդիր։

Մենք գիտենք, որ շատ կարեւոր ռեսուրսներ են, մեծ նախագծեր իրականացելու համար,  ժամանակը, էներգիան, ֆինանսական միջոցները եւ հանրային աջակցությունը։ Այդ իմաստով մեր հասարակությունում այդ ռեսուրսներն ավելի շատ տիրապետում են տղամարդիկ, քան կանայք։ Իմ խնդիրն է լինելու հնարավորինս արդար, հավասար բաշխմանը նպաստել եւ՛ ԱԺ-ում, եւ՛ կառավարության հետ աշխատանքների միջոցով, որպեսզի կանայք կարողանան հնարավորինս շատ ունենալ ազատ ժամանակ, հասանելի ֆինանսական միջոցներ եւ էներգիա՝ դնելու քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական ոլորտում։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքու՞մ եք, պրն Առաքելյան։

Շնորհակալություն, տիկին Նազարյան։ Այժմ տիկին Նազարյանի թեկնածության վերաբերյալ մտքերի փոխանակություն։ Խնդրում եմ հերթագրվել՝ ելույթների համար։ Հերթագրվել է 2 պատգամավոր։ Պրն Գոռ Գեւորգյան, համեցեք։

Գ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

-ՀՀ ԱԺ մեծարգո նախագահ, ՀՀ մեծարգո վարչապետ, հարգելի գործընկերներ, նախ ուզում եմ բոլորիս եւս մեկ անգամ շնորհավորել այս պատմական, կարեւոր, անցումային եւ գլոբալ իմաստով՝ նաեւ բեկումնային օրվա կապակցությամբ, բոլորիս մաղթել նորանոր հաջողություններ։

Խոսքս կուզենայի ներկայացնել Պողոս առաքյալի խոսքերով, որոնք հանգում են հետեւյալին. «Եթէ մանանեխի հատիկի չափ հաւատ ունենաք, այս լերանը կասէք? տեղափոխուի?ր այստեղից այնտեղ, եւ կը տեղափոխուի. եւ որեւէ բան ձեզ համար անհնարին չի լինի»։ Իմաստը հետեւյալն է. եթե ունենք հավատք մանանեխի հատիկի չափ, ապա պետք է հրամայենք լեռանը տեղափոխվել մի տեղից մեկ այլ տեղ, եւ նա կտեղափոխվի ու ոչինչ անհնարին մեզ համար այլեւս չի լինի։

Մեզ բոլորիս այստեղ հավաքել է հավատքը, հավատքը դեպի լուսավոր ապագան,  հավատքը դեպի մեր պետության նոր պետականաշինության գործընթացի մեկնարկը։ Մեզնից յուրաքանչյուրը քաջ գիտակցում է իր առաքելությունը թե՛ այս պատերի ներսում, թե՛ որպես ՀՀ պատվավոր քաղաքացի։ Առհասարակ, հիշելով Խորենացու  խոսքերը, ով ասել էր, թե՝ «սահման քաջաց զենք յուրյաց», այս իմաստով տիկին Նազարյանի զենքն իր հմայքն է, իմաստությունը եւ զգացականները՝ բազմապատկած գիտելիքներով։

Պետք է  ասեմ, որ տեւական ժամանակ չէ, որ ճանաչում եմ տիկին Նազարյանին, բայց անձնական շփումների ընթացքում ակնհայտորեն հասկացել եմ, որ իր մեջ զետեղում է քաղաքական կին գործչի համար համապատասխան կառուցողական դիրքորոշում, շատ արագ խնդիրն ընկալելու եւ լուծումներ առաջարկելու հմտություններ, որոնք չափազանց կարեւոր են այս բարձրադիր օրենսդիր հարթակում համակեցության, հասարակության եւ իշխանության միջեւ համապատասխան հենքեր ապահովելու, այն զարգացնելու եւ ամրապնդելու համար։ Այս իմաստով՝  համոզված եմ, որ թեկնածությունը, որն առաջադրվել է ի դեմս տիկին Նազարյանի, միանշանակ կնպաստի ՀՀ-ի  բարեկեցության ապահովմանը, որն այլեւս մեզանում իրականություն է։ Բաստիլն ընկել է, այժմ եկել է  պետականաշինության կառուցման՝ յուրաքանչյուրիս վրա դրված պարտավորությունը եւ առաքելությունը։ Այս իմաստով, տիկին Նազարյան, ինչպես ձեզ, այնպես էլ այստեղ հավաքված բոլորին, այդ թվում նաեւ՝ մեր շարքային քաղաքացիներին՝ մեր սիրելի քաղաքացիներին անշրջելի բախտ է վիճակվել անմիջական մասնակցություն ունենալ այն պետականության կայացման եւ կառուցման գործում, որի մասին մտածել են խրամատում կռվող եւ, ցավոք սրտի, մինչեւ օրս չհասած մեր ազատամարտիկները, մեր պապերը եւ, առհասարակ, հայրենիքի համար իրենց կյանքը զոհաբերած բոլոր գործիչները եւ շարքային քաղաքացի մահկանացուները։ Բոլորիս մաղթում եմ  ողջախոհություն, քաղաքական հասունություն, որը կա, եւ խոհեմություն։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Ելույթի համար ամբիոնի մոտ է հրավիրվում Տաթեւիկ Հայրապետյանը։

Տ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, միանում եմ բոլոր շնորհավորանքներին եւ բարեմաղթանքներին՝ գիտակցելով այն հսկայական պատասխանատվությունը, որ դրված է յոթերորդ գումարման ԱԺ-ի ուսերին, պատգամ տանողներից յուրաքանչյուրիս ուսերին։

Քանի որ խոսքը գնում է, պրն Էդգար Առաքելյանը բարձրացրեց կին քաղաքական գործիչների հետ կապված հարցը, հարկ համարեցի իմ ելույթում նշել, որ անձամբ ես եղել եմ այն մարդկանցից մեկը, որը մոտիվացվել է Լենա Նազարյանի շնորհիվ, որովհետեւ իրականում շատ խնդրահարույց էր, բազմաթիվ հարցեր էր առաջացնում, երբ դու փորձում ես քայլել քաղաքականության ոչ հեշտ ճանապարհով՝ ունենալով բոլոր այն կարծրատիպերը, որոնք տարիներ շարունակ կառուցվել են մեր ուղեղում։

Անկեղծորեն, տիկին Նազարյան, դուք իմ մոտիվացիայի աղբյուրներից մեկն եք եղել։ Ես վստահ եմ, որ առաջիկայում ԱԺ փոխխոսնակի պաշտոնում դուք եւս մեկ անգամ բազմաթիվ այլ առիթների շնորհիվ կկարողանաք մոտիվացնել բազմաթիվ երիտասարդ կանանց, որոնք  մտածում են կամ ունեն պոտենցիալ կամ կփորձեն իրենց ուժերը քաղաքականության ասպարեզում՝ բերելով քաղաքական կին գործչի նոր կերպար։

Ինձ համար հատկապես հատկանշական էր ձեր  հարցազրույցներից մեկում, որ նշեցիք՝ վախերը հաղթահարելու ճանապարհն ինձ համար ամենանախընտրելին է, որովհետեւ ես շատ վախեր ունեմ, ու, որպեսզի ձերբազատվեմ, ես անընդհատ ինձ դնում եմ այնպիսի իրավիճակներում, որոնք ինձ հնարավորություն կտան ազատվել այդ վախերից։

Իրականում դուք մի կողմից՝ թվացյալ, այսպես ասած, դարակներով կին եք, ում մոտ ամեն ինչ շատ ճիշտ է ընթանում, բայց մյուս կողմից՝ դուք բավականին համառ եք ու համարձակ՝ ձեր նախաձեռնություններում։ Դուք չեք վախենում խոչընդոտներից, որոնք կարող են առաջին հայացքից հիասթափեցնել։   Դուք շարունակում եք քայլել այն ուղով, որը ձեզ համար ճշմարիտ է։ Այդ հատկանիշների շնորհիվ, իսկապես, առաջիկայում մի կողմից՝ որպես կայացած եւ ուժեղ գործիչ, մյուս կողմից՝ նաեւ որպես կին, դուք յուրահատուկ ներդրում եք բերելու յոթերորդ գումարման ԱԺ-ի կայացման, այդ թվում նաեւ՝ տարբեր խնդիրներում կոնսենսուսի ձեռքբերման հարցում։

Ես կոչ եմ անում բոլորիս քվեարկել տիկին Նազարյանի օգտին, որովհետեւ ես վստահ եմ, որ իր գործունեությամբ բազմաթիվ նոր մոտիվացված կին գործիչներ են մտնելու քաղաքականություն՝ իրենց խոսքն ասելու նպատակով։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Տիկին Նազարյան, դուք ունեք եզրափակիչ ելույթի իրավունք, որից հրաժարվո՞ւմ եք։ Շատ լավ։

Այժմ խնդրում եմ առաջադրել ԱԺ նախագահի տեղակալի ընդդիմադիր թեկնածու։

Համեցեք, պրն Բագրատյան։

Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունն առաջարկում է Վահե Էնֆիաջյանի թեկնածությունը։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շատ լավ։ Համեցեք, պրն Մարուքյան։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունն առաջարկում է տիկին Մանե Թանդիլյանի թեկնածությունը։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Մարուքյան։ Հարգելի գործընկերներ, եթե ԱԺ նախագահի տեղակալի մեկից ավելի ընդդիմադիր թեկնածու է առաջադրվում, քննարկումը կազմակերպվում է նույն սկզբունքով՝ առանձին-առանձին, ըստ թեկնածուների ազգանվան այբբենական հաջորդականության,  բայց մտքերի փոխանակությունը տեղի է ունենում ընդհանուր։

Ըստ այդմ՝ այժմ պրն Էնֆիաջյանի թեկնածությունը ներկայացնելու համար ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում պրն Սերգեյ Բագրատյանին: Համեցեք։

Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-ԱԺ մեծարգո նախագահ, հարգարժան պատգամավորներ, ըստ ընդունված ընթացակարգի՝ ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածուի վերաբերյալ բնութագրական խոսքը՝ նրա անձնային հատկությունների եւ որակների արժեւորմամբ։

Վահե Էնֆիաջյանի պարագայում նրա անձն արժեւորելու խոսքերն ապրիորի հնչեցվող խոսքեր չեն։ Դրանք համահունչ են իրականությանը։ Ես հաճույքով կբնութագրեմ նրան, նախ եւ առաջ, իբրեւ մարդ, ապա՝ ԱԺ պատգամավոր, քանզի ճանաչում եմ բավականաչափ երկար տարիներ։

Ներքին հպարտությամբ պետք է փաստեմ, որ լինելով բարեկիրթ եւ վեհ անձնավորություն, Վահե Էնֆիաջյանը տիրապետում է էթիկետի բոլոր կանոններին՝ մարդկային հարաբերությունների բոլոր հարթություններում։ Զուսպ, ազնվաբարո, բարեկիրթ ու բարյացակամ հատկություններն ու որակներն ադեկվատ բնութագրականներ են նրա համար։ Նա իր գործին քաջատեղյակ, իր առջեւ ծառացած խոչընդոտների առջեւ չերկմտող, չերերացող տեսակ է։

Վահե Էնֆիաջյանը մարդասեր, օգնելու, աջակից լինելու պատրաստակամությամբ օժտված անձնավորություն է, հատկություն, որը նա կիրառում է ամեն օր՝ իր առօրյա գործունեությունն իրականացնելիս։ Ապրում է յուրաքանչյուրի հոգսով, աջակցում յուրաքանչյուրին, ով ունի դրա կարիքը։

Ծնվել է 1978 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երեւանում։

1996-1998թ.թ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։

2003 թվականին ավարտել է Երեւանի Հայբուսակ համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը, 2005 թվականին՝ նույն համալսարանի մագիստրատուրան՝ գերազանցությամբ։ Նշեմ սա, որովհետեւ պրն Էնֆիաջյանը հետագա տարիներին էլ գերազանցությամբ աշխատել է նաեւ ԱԺ-ում։

2010 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան է ավարտել, տնտեսագետ է, տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ։

2011 թվականին ավարտել է Եվրոպայի խորհրդի հովանու ներքո գործող Քաղաքական դասընթացների երեւանյան դպրոցը։ Մասնակցել է 3 տասնյակ միջազգային եւ համահայկական սեմինարների դասընթացների հավաքների Մոսկվայում, Բրյուսելում, Ստրասբուրգում, Լոնդոնում։

1999 թվականից կրթության միջազգային ակադեմիայի գիտական խորհրդի անդամ է։

2004-2009 թվականներին՝ ԿՄԱ ԵՀՀ պրոռեկտոր։

2007-2009 թվականներին՝ ՀՀ սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարի խորհրդական։

2006 թվականից «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ է, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության երիտասարդների միության նախագահ։

2014 թվականից՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախագահի խորհրդական։

2018 թվականից՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության փոխնախագահ։

2009-2012 թվականներին՝ ԱԺ պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության անդամ, ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, ԱԺ գյուղատնտեսական եւ բնապահպանական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

2012-2017 թվականներին՝ ԱԺ պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության անդամ, ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, ԱԺ եվրոպական ինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, ապա ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։

2012-2015 թվականներին՝ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության անդամ, ապա՝ քարտուղար։

2017 թվականի ապրիլի 2-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Ծառուկյան» դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով, «Ծառուկյան» խմբակցության քարտուղար։ Ընդգրկված է եղել անկախ պետությունների համագործակցության մասնակից պետությունների միջխորհրդարանական վեհաժողովի, հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության խորհրդարանական անվտանգության կազմակերպության վեհաժողովի կազմում, Սեւծովյան տնտեսական համագործակցության խորհրդարանական վեհաժողովի կազմում, որտեղ հանդիսացել է տնտեսական հանձնաժողովի փոխնախագահը։ Պարգեւատրվել է մի  շարք հուշամեդալներով, պատվո մեդալներով, արժանացել է մի շարք պատվոգրերի եւ շնորհակալագրերի։ Երեք տասնյակից ավելի ծրագրերի եւ գիտական հոդվածների հեղինակ է։

Ամուսնացած է, ունի 3 զավակ։

Հարգելի պատգամավորներ, այս կարեւորագույն պաշտոնը, որը նախատեսված է ընդդիմության համար, կարեւոր է այն իմաստով, որ հավասարակշռելու լուրջ հնարավորություն է ստեղծում բացարձակ մեծամասնություն ունեցող իշխանությանը։

Այստեղ լինելով ընդդիմության խոսնակ, ավելի շուտ ժողովրդի խոսնակ, որովհետեւ  այս դեպքում իշխանությանը ժողովուրդն է որպես ընդդիմություն հանդես գալու, պրն Էնֆիաջյանն ի վիճակ է աներեր եւ աներկբա առաջ տանել ընդդիմության խնդիրները։ Պետք է կարեւորեմ ընդդիմության ինստիտուտն այն պարզ պատճառով, որ Մեծ Բրիտանիայի պես երկրում ընդդիմությանը կոչում են նորին գերազանցության ընդդիմություն։ Այդ ինստիտուտը  կայացնելու համար հորդորում եմ, որ քվեարկենք պրն Էնֆիաջյանի օգտին։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, մենք կարող ենք հարցեր ուղղել պրն Բագրատյանին։ Հերթագրում՝ հարցերի համար։ Հերթագրվել է 2 պատգամավոր։   Վիկտոր Ենգիբարյան, համեցեք։

Վ.ԵՆԳԻԲԱՐՅԱՆ

-Պրն Բագրատյան, դուք իրավացիորեն նշեցիք, որ մենք քննարկում ենք ընդդիմադիր փոխխոսնակի հարցը։ Ինձ հետաքրքիր է, եթե ցանկանում եք, մի պատասխանեք իմ հարցին։ Արդյո՞ք ձեր խմբակցությունը փորձել է զրուցել, բանակցել, ինչ-որ ընդհանուր հայտարարի գալ «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության հետ։

Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Կարծում եմ, որ բանակցելու կարիք չի եղել այն պարզ պատճառով, որ ընդունված կարգ է եղել ավելի մեծաթիվ խմբակցություն ունեցող ընդդիմության կազմից ընտրել փոխխոսնակ։ Այս իմաստով բանակցելը չենք համարել նպատակահարմար։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Պրն Գորգիսյան, կարող եք ձեր հարցն ուղղել։

Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Պրն Բագրատյան, ձեր խոսքում նշեցիք, որ ժողովուրդն է լինելու իշխանության ընդդիմությունը։ Սա, արդյո՞ք նշանակում է, որ հավակնելով ունենալ Վահե Էնֆիաջյանին՝ որպես ընդդիմադիր փոխխոսնակ, դուք չեք ցանկանում լինել ընդդիմություն ԱԺ-ում։ Եթե հնչեցնում եք նման ձեւակերպում, որ ժողովուրդն է լինելու իշխանության ընդդիմությունը, արդյո՞ք, դուք լինելու եք ընդդիմություն, եւ նաեւ ընդդիմություն լինելով եք առաջադրում Վահե Էնֆիաջյանին, թե՞ ընդդիմություն լինելը թողնում եք ժողովրդի վրա, բայց ուզում եք ունենալ որպես փոխխոսնակ Վահե Էնֆիաջյանին։

Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Պրն Գորգիսյան, դուք նենգափոխում եք արտահայտությունը։ Ես շատ պարզ արտահայտվեցի՝ ժողովուրդը, տվյալ դեպքում՝ իշխանության ընդդիմությունը, եւ մենք ժողովրդի ձայնն ենք բարձրացնելու՝ ի դեմս ընդդիմության։ Մենք ժողովրդի ձայնը, ժողովրդի խոսնակն ենք ներկայացնելու պրն Էնֆիաջյանի դեմքով։ Հետեւաբար, ձեր տրամաբանությունը չի աշխատում։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պարոն Բագրատյան, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Այժմ՝ նախագահի տեղակալի ընդդիմադիր թեկնածու պրն Վահե Էնֆիաջյանին ելույթի համար հրավիրում եմ կենտրոնական խոսափողի մոտ։

Վ.ԷՆՖԻԱՋՅԱՆ

-Սիրելի հայրենակիցներ, հարգելի գործընկերներ, նախ ուզում եմ շնորհավորել յոթերորդ գումարման ԱԺ բոլոր պատգամավորներին եւ մաղթել արգասաբեր եւ արդյունավետ գործունեություն։

Առաջին հերթին ցանկանում եմ շնորհակալության խոսքս հղել «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական թիմին, քաղաքական թիմի առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանին՝ այս չափազանց պատասխանատու եւ կարեւոր պաշտոնում ինձ առաջադրելու կապակցությամբ։ Դա ինձ համար եւ՛ ոգեւորիչ է, եւ՛ պարտավորեցնող։ Մեծ պատիվ է նոր Հայաստանի, նոր խորհրդարանի նախագահի տեղակալ թեկնածու լինել, իսկ որպես ընդդիմադիր խմբակցության թեկնածու՝ առավել պատասխանատու։ Պատմությունը ցույց է տալիս՝ որտեղ իշխանական ինստիտուտները  տարանջատված են եւ բալանսավորված, այդ երկրներն ավելի արդյունավետ են զարգանում։

Մեր խորհրդարանը պետք է դառնա արդյունավետ երկխոսությունների եւ առողջ բանավեճերի հարթակ, որտեղ բարձրացրած խնդիրների վերջնական հանգուցալուծումը պետք է բխի ժողովրդի եւ պետության շահերից։ Պատգամավորի համար չափազանց կարեւոր է զգալ, շոշափել հասարակության ազդակներն ու տրամադրությունները, որոնք հետագայում պարտավոր է հաղորդել խորհրդարանին։ Ինքս առաջնորդվելու եմ այս սկզբունքներով։

21-րդ դարի նոր մարտահրավերներն առավել քան բարդ են, իսկ խորհրդարանական երկրում ԱԺ-ն առաջինն է հակազդում ցանկացած մարտահրավերի։ Կարեւոր է, որ մեր խորհրդարանում տիրի բնականոն եւ ներդաշնակ աշխատանքային մթնոլորտ, իսկ ԱԺ նախագահությունն իր գործառույթներով դրա հիմնական երաշխավորն է։

Ժողովուրդը խորհրդարանական երկրում ուզում է տեսնել նոր ավանդույթներ, որտեղ խնդիրները կլուծվեն հանդուրժողականության եւ փոխադարձ հարգանքի ներքո։

Մենք մեր համատեղ աշխատանքով պետք է շարունակենք նպաստել ՀՀ միջազգային հեղինակության բարձրացմանը։ Պետք է շարունակենք ամրապնդել Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք կապը։ Հարկավոր է շարունակել մեր աշխատանքները՝ միտված Արցախի Հանրապետության միջազգային խնդրի արդարացի կարգավորմանը։

Սիրելի հայրենակիցներ, հարգելի գործընկերներ, ԱԺ նախագահի տեղակալ ընտրվելու դեպքում գործելու եմ ՀՀ Սահմանադրությամբ եւ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքով սահմանված՝ ինձ վերապահված լիազորությունների շրջանակներում։ Օգտագործելու եմ տարիների իմ փորձն օրենսդիր մարմնում, ձեռք բերված գիտելիքները եւ միջազգային խորհրդարանական կապերը՝ ԱԺ-ը եւ օրենսդրական դաշտն առավել արդյունավետ դարձնելու համար։

Նոր Սահմանադրությամբ, ընդդիմության փոխխոսնակի պաշտոնը տրվում է ընդդիմադիր խմբակցությանը։ Ես՝ որպես ընդդիմությունը ներկայացնող  փոխխոսնակ, ընտրվելու դեպքում լինելու եմ ժողովրդի ձայնը խորհրդարանում։ Ժողովրդի մտահոգությունները, հոգսերն ու առաջարկությունները ես բերելու եմ խորհրդարանի օրակարգ եւ անելու եմ առավելագույնը՝ այդ ձայնը Հայաստանի խորհրդարանում լսելի դարձնելու եւ խնդիրներին լուծումներ տալու համար։ Վստահ եմ, որ միասին ունակ ենք լուծել մեր պետության առջեւ ծառացած ցանկացած մարտահրավեր՝ ի նպաստ ՀՀ-ի, ի բարօրություն հայ ժողովրդի։ Շնորհակալություն ուշադրության համար։ Եթե կլինեն հարցեր, սիրով կպատասխանեմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածուին հարցեր տալու  համար կարող եք հերթագրվել։ Հերթագրում։ Հերթագրվել է 3 պատգամավոր, Թագուհի Ղազարյան, համեցեք։

Թ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

-Ողջույն, հարգելի գործընկերներ։ Պրն Էնֆիաջյան, ես այսպիսի հարց ունեմ։ Ես ուզում եմ ասել, որ սկզբունքորեն չեմ վիճարկում մեծությամբ 2-րդ խմբակցության թեկնածու առաջադրելու իրավունքը, բայց ձեզ հետ կապված մի այսպիսի հարց ունեմ. դուք գիտակցում եք արդյո՞ք,  որ ձեր ցանկացած քայլ, լինելով ներկայացուցչական մարմին, վերագրվելու է ՀՀ-ին, ձեր դերը գիտակցում եք արդյո՞ք։ Ուզում եմ հիշեցնել. ոչ վաղ անցյալում, 2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, երբ «Մեդիա» կենտրոնում մամուլի ասուլիս էր, եւ դուք ձեր մի քանի կողմնակիցների հետ մտաք ներս եւ կոպիտ ձեւով ընդհատեցիք այդ ասուլիսը։ Արդյո՞ք սրանից հետո ոչ այնքան ականջահաճո տեքստեր լսելու դեպքում դուք պատրաստվում  եք նման կոպիտ ձեւով միջամտություն անել, թե՞ ավելի քաղաքակիրթ տարբերակների կդիմեք՝ նկատի ունենալով ձեր դերը եւ այն, որ դուք ՀՀ դեմքն եք ներկայացնելու։

Վ.ԷՆՖԻԱՋՅԱՆ

-Շնորհակալություն, հարցի համար, հարգելի տիկին Ղազարյան, ըստ էության, ընտրվելու դեպքում ես ներկայացնելու եմ ԱԺ-ն՝ բացառապես Սահմանադրությամբ եւ օրենսդրությամբ ինձ վերապահված լիազորությունների շրջանակներում։

Ձեր կողմից հիշատակած՝ սեպտեմբերի 22-ին տեղի ունեցած միջադեպի հետ կապված՝ վստահաբար ձեզ ասում եմ, որ ես եւ իմ  գործընկերները ստիպված ենք եղել միջամտել եւ դիրքորոշում հայտնել, քանի որ գիտեք, որ Երեւան քաղաքում տեղի էր ունենում Երեւան քաղաքի ավագանու, հետագայում նաեւ՝ քաղաքապետի ընտրություն։ Լռության օրը հակաքարոզչություն էր իրականացվում, եւ միտումը եղել է միմիայն մեկը՝ թույլ չտալ, որպեսզի օրենքով սահմանված որեւիցե ընթացակարգ խախտվի։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Տիկին Ղազարյան, համեցեք։

Թ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

-Պրն Էնֆիաջյան, ես կոնկրետ իրավիճակի բացատրության խնդրաիրացում չէր, որ առաջադրել էի այս դեպքում։ Նման դեպքերի համար, երբ կա զրպարտություն, գոյություն ունեն ավելի քաղաքակիրթ ճանապարհներ։ Ես ընդամենը ուզում եմ հետագայի համար ապահով լինել, որ  նման դեպքեր, խոսքի ազատության նման միջամտություններ կամ որեւէ նման բան տեղի չի ունենա, երբ դուք ՀՀ-ն ներկայացնելու լինեք արդեն ավելի բարձր դերում։

Վ.ԷՆՖԻԱՋՅԱՆ

-Ձեզանից էլ եմ շնորհակալ հարցի համար։ Վստահաբար ձեզ ասում եմ. որտեղ օրենքը կխախտվի, կլինի համարժեք մոտեցում, եւ առհասարակ հակված եմ եղել, հակված եմ եւ հետագայում էլ հակված եմ լինելու գործել բացառապես համարժեքության սկզբունքով։  Այդ դրվագն այդ սկզբունքից հեռու չի եղել։ Շնորհակալություն։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Սարգիս Խանդանյան, համեցեք։

Ս.ԽԱՆԴԱՆՅԱՆ

-Պրն Էնֆիաջյան, նախ՝ շնորհավորում եմ ձեզ ԱԺ պատգամավոր վերընտրվելու կապակցությամբ։ Խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններից մի քանի օր անց մամուլում որոշակի փաստերով զուգորդված տեղեկատվություն հրապարակվեց, որ մի խումբ մարդիկ բազմաթիվ սոցիալական ցանցերում բազմաթիվ կեղծ հաշիվների միջոցով փորձել են որոշ ազդեցություն ունենալ հանրային կարծիքի վրա եւ ուղղորդել այն, եւ նշվում է, որ այդ գործընթացը համակարգվել է ձեր եւ ձեր օգնականի կողմից։

Կխնդրեի մեկնաբանել այս տեղեկատվությունը,  ի՞նչ նպատակով է իրականացվել այն։ Առհասարակ ինչպե՞ս եք վերաբերվում նման երեւույթներին։

Վ.ԷՆՖԻԱՋՅԱՆ

-Շնորհակալություն շնորհավորանքի համար, պրն Խանդանյան։ Եթե առաջնորդվենք այն տրամաբանությամբ, որով դուք եք առաջնորդվում, մամուլում պարբերաբար են նման հրապարակումներ տեղի ունենում, որ այս կամ այն քաղաքական ուժի կողմից նման գործընթացներ են կազմակերպվում, այլ թվում նաեւ՝ «Իմ քայլը» դաշինքի հետ կապված՝ նմանատիպ հոդված հրապարակվել է։ Վստահաբար ձեզ ասում եմ, որ իմ կողմից նման գործընթաց կազմակերպել, ուղղորդել չի եղել եւ չկա։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքու՞մ եք, պրն Խանդանյան։

Ս.ԽԱՆԴԱՆՅԱՆ

-Այդ դեպքում, եթե ձեր մասնակցությունը չի եղել այդ գործընթացում, ի՞նչ քայլեր եք նախապատրաստվում անել՝ ձեր բարի համբավը վերականգնելու ուղղությամբ։

Վ.ԷՆՖԻԱՋՅԱՆ

-Ես վստահ եմ, որ իմ բարի համբավի հետ կապված այդ հոդվածը որեւէ աղերս չունի, եւ ստեղծված հնարավորությունից օգտվելով՝ ես արդեն իսկ պարզաբանում մտցրեցի, բայց այդ հոդվածն այնքան անհեթեթ է եղել, ինչին կարիք չեմ էլ համարել նախկինում անդրադառնալ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Պրն Գորգիսյան, համեցեք, ձեր հարցը։

Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Պրն Էնֆիաջյան, քիչ առաջ, երբ ԱԺ նախագահի ընտրությունն էր գնում, բազմիցս խոսվեց, որ ԱԺ նախագահը պետք է չլինի խմբակցության կամ որեւէ խմբի նախագահը, այլ պետք է ողջ ԱԺ-ի եւ ամեն պատգամավորի, ԱԺ-ի նախագահ։ Վստահ եմ,  դուք գիտակցում եք, որ նույնը վերաբերում է նաեւ ամբողջ նախագահությանը, այդ թվում՝ բոլոր փոխնախագահներին։

Դեռ մոտավորապես 1 ամիս առաջ դուք ձեր գործելաոճով ցույց տվեցիք, որ պատրաստ եք եւ կարող եք քաղաքական բանավեճը տեղափոխել միջանձնային վիրավորանքների դաշտ։ Ինչո՞վ մենք համոզված լինենք, կամ քաղաքացիները եւ մեր մյուս գործընկերները, որ առաջիկայում ստանձնելով այդ պաշտոնը՝ դուք ձեր  նոր լծակները, նոր դիրքը չեք օգտագործելու եւ դրսեւորելու եք քաղաքական հասունություն՝ չմտնելու, չտեղափոխելու միջանձնային փոխհարաբերությունների դաշտ քաղաքական բանավեճերը։ Կա՞ որեւէ երաշխիք։

Վ.ԷՆՖԻԱՋՅԱՆ

-Պրն Գորգիսյան, առհասարակ ինքս հակված եմ փոխադարձ հարգանքի մթնոլորտում գործունեություն ծավալել, բայց քիչ առաջ էլ իմ խոսքում տրամաբանությունը հետեւյալն էր. նման հարցերում հակազդել՝ ինչ ձեւաչափով, ինչ սկզբունքով, որ մեր քաղաքական թիմի ներկայացուցչին, անկախ նրանից, թե ինչ պաշտոն է զբաղեցնում, մոտեցում կա, վերաբերմունք կա եւ գնահատական կա, մեր քաղաքական թիմի կողմից լինում է համարժեք։ Եթե կոշտ է լինում, բնականաբար, շատ ավելի կոշտ պատասխան է լինում։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքու՞մ եք, պրն Գորգիսյան։

Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Փաստորեն, դուք պնդում եք, որ պատրաստ եք նույն ոգով շարունակել եւ քաղաքական բանավեճերն ինչ-որ մի փուլում տեղափոխել անձնական դաշտ, եւ ձեր բոլոր լծակներն այսուհետեւ, նաեւ, ինչո՞ւ չէ, դեռեւս ոչ այնքան լիարժեք հերքված ֆեյքերի բանակն օգտագործել զուտ միջանձնային հարաբերություններ պարզելու, վիրավորանքներ տարածելու եւ անհանդուրժողականության ճառեր հղելու մեջ։

Փաստորեն, ձեր խոսքից ես դա հասկացա։ Արդյո՞ք դուք պատրաստվում եք հենց այդպես գործել։

Վ.ԷՆՖԻԱՋՅԱՆ

-Պրն Գորգիսյան, իմ խոսքը դուք  սխալ հասկացաք։ Ես ասում եմ. գործել ենք եւ գործելու ենք բացարձակապես համարժեք։ Անձնական վիրավորանքները մեր աշխատանքային գործելաոճը չէ, բայց եթե լինում է անձնական վիրավորանք կամ վիրավորանքներ, բնականաբար, լինում են նմանատիպ եւ շատ ավելի կոշտ պատասխաններ, իսկ այդ աշխատանքային ոճը եւ սկզբունքն ինձ համար կամ մեր քաղաքական թիմի համար ընդունելի չէ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Էնֆիաջյան, հարցերն ավարտվեցին։ Ես ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում ԱԺ նախագահի տեղակալի ընդդիմադիր թեկնածու տիկին մանե Թանդիլյանին՝ ելույթի համար։ Ինչպե՞ս... Հա, Էդմոն Մարուքյանը դեռ չի ներկայացրել ձեր թեկնածությունը։ Համեցեք, պրն Մարուքյան։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Ընդմիջումից հետո։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շատ լավ, Էդմոն Մարուքյանը ելույթ կունենա ընդմիջումից հետո։ Այժմ՝ ընդմիջում կես ժամ։


Ժամը 16:30

  ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ Է ՀՀ ԱԺ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐԱՐԱՏ ՄԻՐԶՈՅԱՆԸ
 

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Վերսկսենք ընդհատված նիստը, համեցեք, պրն Մարուքյան։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Հարգելի ԱԺ նախագահ, հարգելի գործընկերներ, ես նույնպես, օգտվելով ՀՀ Սահմանադրությամբ եւ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքով, Լուսավոր Հայաստանի խմբակցության անունից ներկայացնում եմ տիկին Մանե Թանդիլյանի թեկնածությունը՝ որպես ԱԺ ընդդիմադիր փոխխոսնակի կամ ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու։

Տիկին Թանդիլյանը ծնվել է 1978 թվականի ապրիլի 3-ին, Ալավերդի քաղաքում։

1999 թվականին ավարտել է Երեւանի պետական մանկավարժական համալսարանի պատմական ֆակուլտետը՝ ստանալով մանկավարժի բակալավրի աստիճան։

2002 թվականին ավարտել է Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանի բիզնեսի կառավարման բաժինը՝ ստանալով բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան։ 2016 թվականից ACCA-ի անդամ է։

Աշխատանքային փորձը. 2003-2004 թվականներին աշխատել է որպես ֆինանսական վերլուծաբան «Գառնի Ինվեսթմենթ ընդ Դիվելոփմենթ» ՓԲԸ-ում։

2004 թվականին աշխատել է որպես հաշվապահ «Արարատ Գոլդ Ռիքավորի Քոմփնի» ՍՊԸ-ում։

2004-2006 թվականներին աշխատել է գլխավոր հաշվապահ «Հովնանյան Ինթերնեյշնլ» ՍՊԸ-ում։

2006-2008 թվականներին աշխատել է գլխավոր հաշվապահ «Մենթոր գրաֆիկ Դիվելոփմենթ Սերվիսիս» ՓԲԸ-ում։

2009-2017 թվականներին աշխատել է «Սինոփսիս Արմենիա» ՓԲԸ-ում որպես ֆինանսական տնօրենի տեղակալ, գլխավոր հաշվապահ։

2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում «Ելք» կուսակցությունների դաշինքի ռեյտինգային ցուցակով ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։ Ընդ որում, այն ժամանակ ռեյտինգային ընտրակարգով ընտրված միակ կին պատգամավորն է։

2017 թվականի մայիսին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի փոխնախագահ։

2018 թվականի հունիսից մինչեւ 2018 թվականի նոյեմբերը զբաղեցրել է ՀՀ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարի պաշտոնը։

2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ՀՀ ԱԺ արտահերթ ընտրություններում «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության ռեյտինգային ընտրական ցուցակով կրկին ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։ «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության փոխնախագահն է, ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։

ՀՀ խորհրդարանի կողմից ներգրավված է եղել «Եվրանեստ» խորհրդարանական պատվիրակության կազմում, նաեւ այլ բարեկամական խմբերում ակտիվ գործունեություն է ծավալել։

Տիկին Թանդիլյանի մասին, կարծում եմ, ավելի շատ կարող եմ ասել, բացի չոր կենսագրական տվյալները, որոնք ես ներկայացրեցի։ Մենք այստեղ խոսում ենք ընդդիմադիր փոխխոսնակի մասին, իսկ տիկին Թանդիլյանը միշտ աչքի է ընկել իր քաղաքացիական ակտիվ դիրքորոշմամբ, իր ընդդիմադիր կեցվածքով, որպես «Դեմ եմ» շարժման մասնակից, անդամ, առաջնորդներից մեկը, հետագայում՝ որպես «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր անդամ, այնուհետեւ՝ կուսակցության քարտուղար, այնուհետեւ՝ կուսակցության փոխնախագահ։ Նա իր ակտիվությամբ աչքի է ընկել նաեւ ԱԺ-ում՝ որպես «Ելք» դաշինքի ընդդիմադիր պատգամավոր, նաեւ իր սկզբունքայնությամբ աչքի է ընկել հեղափոխական անցումային կառավարությունում՝ որպես աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարար։ Այսօր այս խորհրդարանը, ըստ էության, պետք է որոշում կայացնի, թե ԱԺ ընդդիմադիր փոխխոսնակն ով է լինելու եւ այդ կարեւոր առաքելությունն ո՞վ է իրականացնելու։

«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը շատ երկար քննարկումների եւ մտորումների արդյունքում է, որ կայացրել է այս որոշումը՝ կապված տիկին Թանդիլյանի առաջադրման հետ։ Տեսեք, մենք ունեցել ենք երկար տարիների փորձ, հիմա դա կարող ենք մի դեպքում ասել ավանդույթ, մի դեպքում ասել տրամաբանություն, մի դեպքում ասել ձեւավորված նախկին, չգիտեմ, պայմանավորվածություններ, բայց եղել է հետեւյալը, որ միշտ փոխխոսնակն ընտրվել է ԲՀԿ-ից։ Այսինքն՝ էն պահից սկսած, որ նոր Սահմանադրությամբ այս պաշտոնը հանձնվել է ընդդիմությանը: Խոսքը գնում է 2015 թվականին ընդունված նոր Սահմանադրության մասին, որով նախատեսվել է ընդդիմադիր փոխխոսնակի պաշտոնը, այն այդպես է եղել։

Մենք այսօր հնարավորություն ունենք, ըստ էության, այդ ավանդույթը, այդ մոտեցումը փոխելու, եւ տեսեք, Սահմանադրությունը չի ասում, որ ԱԺ նախագահի ընդդիմադիր տեղակալը պետք է լինի ամենամեծ ընդդիմադիր խմբակցության ներկայացուցիչը։ Ասում է՝ ընդդիմադիր խմբակցության ներկայացուցիչներից առաջադրվում եւ ընտրվում է ԱԺ նախագահի տեղակալ։ Սա նշանակում է, որ մենք ունենք ընտրություն, եւ ոչ թե Սահմանադրությունն իմպերատիվ կերպով մեզ ասում է, որ չէ, դուք պարտադիր պետք է ընտրեք կամ որոշեք, որ ընդդիմադիր ամենամեծ խմբակցությունից պետք է լինի փոխնախագահը։

Եվ մյուս հանգամանքը. գիտեք, ես այստեղ նաեւ ոչ միայն  ուզում եմ հարց բարձրացնել ընդդիմադիր գործունեության առումով, այլ նաեւ անձերն են շատ կարեւոր, որովհետեւ վերջին հաշվով, մենք կարող էինք ներկայացնել, օրինակ՝ ասել, որ ընդդիմադիր ֆրակցիան ներկայացնում է ընդդիմադիր փոխխոսնակի թեկնածու մարդու, որն այնքան էլ աչքի չի ընկել իր ընդդիմադիր գործունեությամբ, մարդու, որն այնքան էլ աչքի չի ընկել իր զսպվածությամբ, սկզբունքայնությամբ, բոլորին լսելու ունակությամբ, հավասարակշռված լինելու եւ բոլորի փոխխոսնակը լինելու կարեւոր այդ հմտություններով։ Բայց, ըստ էության, մենք ոչ միայն մեր ֆրակցիայի, ոչ միայն մեր ընդդիմադիր լինելու հարցն ենք առաջ բերում, այլ նաեւ հարց ենք առաջ բերում կոնկրետ անձերի վերաբերյալ։ Վերջին հաշվով, կա էն հայտնի խոսքը, չէ՞, որն ասում է՝ կադրերն են որոշում ամեն ինչ։

Հիմա մենք ընտրելու ենք կոնկրետ մարդկանց, կոնկրետ մարդկանց միջեւ է ընտրությունը եւ մրցակցությունը գնում։ Եվ էս առումով, ես կարծում եմ, տիկին Թանդիլյանի առաջադրումը շատ լեգիտիմ է, շատ հիմնավոր է, եւ էս մասով մենք որեւէ վայրկյան չենք վարանել։ Ավելին, ասեմ նաեւ՝ մենք գտնում ենք, որ այս նոր խորհրդարանում, այս նոր Հայաստանում, այս նոր Հայաստանի նոր խորհրդարանում մենք կարող ենք նաեւ ունենալ այնպիսի քվեարկություններ, որտեղ ուղղակի պատգամավորները որոշեն, թե ով է իրենց համար ավելի ընկալելի որպես ընդդիմադիր փոխխոսնակ։ Վերջին հաշվով, լինելու են սուր բանավեճեր, սուր դեբատներ, եւ եղել է, որ իրավիճակ է եղել, որ մեր խոսքն է սահմանափակվել եւ էստեղ ընդդիմադիր փոխխոսնակի դերը կարեւոր է։

Ավելին ասեմ. ընդդիմադիր փոխխոսնակը նաեւ ԱԺ խորհրդի անդամ է, հետեւաբար՝ ԱԺ առաջնորդության ղեկավար մարմնի անդամ է, եւ այնտեղ էլ շատ կարեւոր դերակատարման հարց կա՝ հավասարակշռելու եւ փոխզսպելու եւ ընդդիմության մոտեցումներն առաջ մղելու առումով։ Եվ նաեւ սա է պատճառը, որ մեզ համար շատ սկզբունքային է եւ նաեւ սա է պատճառը, որ այդ սկզբունքային հարցը մեզ համար ռեալ է։ Մենք արհեստական կերպով չենք առաջադրել տիկին Թանդիլյանի թեկնածությունը, մենք չենք առաջարկել, որպեսզի դեբատ գրգռենք եւ այստեղ դեբատների մեջ մտնենք՝ դրա հետ կապված, մենք առաջադրել ենք, որպեսզի ընտրենք նրան ՀՀ յոթերորդ գումարման խորհրդարանի ԱԺ նախագահի ընդդիմադիր տեղակալ։

Ես կարծում եմ՝ այսքանը՝ տիկին Թանդիլյանի ներկայացման հետ կապված, եւ քանի որ հարց ու պատասխանի հնարավորություն կա, ես նաեւ սիրով կպատասխանեմ ձեր հարցերին։ Եվ վերջում ես խմբակցության անունից նաեւ մեր ընդհանուր քաղաքական դիրքորոշումը կներկայացնեմ փոխխոսնակների ընտրության եւ մասնավորապես՝ տիկին Թանդիլյանի՝ որպես փոխխոսնակ ընտրվելու հարցի վերաբերյալ։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Այն պատգամավորներին, ովքեր հարցեր են ցանկանում ուղղել պրն Մարուքյանին, խնդրում եմ հերթագրվել։ Հերթագրում։

Հերթագրվել է 3 պատգամավոր։ Սոնա Ղազարյան, համեցեք։

Ս.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

-Պրն Մարուքյան, շնորհակալ եմ տիկին Թանդիլյանին ներկայացնելու համար։ Սակայն ես ձեր սկզբունքների մեջ, որոնցով դուք առաջնորդվում եք, մի փոքր հակասություն եմ նկատում։

Մի կողմից դուք ասում եք, որ կարեւոր են կադրերը, մյուս կողմից ասում եք, որ դուք ինստիտուցիոնալիզմի կողմնակից եք, այսինքն՝ չեք փորձում փնտրել, հույսներս չենք դնելու չար-լավ թագավորների վրա, հա՞, երբ որ նշում էիք սուպերվարչապետության մասին։ Այս դեպքում ձեզ համար ի՞նչն է կարեւոր՝ կադրերի ընտրությո՞ւնը, թե՞ ինստիտուցիոնալիզմը։

Եվ երկրորդ նկատառումը. դուք բազմիցս նշել եք, որ այս ընտրությունների ժամանակ քաղաքացին ընտրել է ընդդիմություն, ոչ թե կառավարություն, քանի որ բնական էր, որ թավշյա հեղափոխություն արած թիմը, ուրեմն, ամենաշատ ձայնն է հավաքելու, եւ դե ֆակտո մենք ընտրելու ենք ընդդիմությանը։ Այս դեպքում ստացվում է, որ ԲՀԿ-ն ընտրվել է ժողովրդի կողմից՝ իբրեւ ընդդիմություն։ Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս ձեր երկու դիրքորոշումները։ Շնորհակալ եմ։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ հարցի համար, տիկին Ղազարյան։ Շատ կարեւոր է, որ ես բացեմ այն, ինչ նկատի ունենք։ Երբ խոսքը գնում է սուպերվարչապետական համակարգի մասին, վարչապետը ՀՀ գործադիր իշխանության ղեկավարն է, եւ եթե կա փաստարկ, որ կարող է լինել  բարի վարչապետ եւ ի բարօրություն ժողովրդի օգտագործել սուպերվարչապետական համակարգը, որը մենք մերժում ենք, էստեղ, բնականաբար, ես խոսում եմ ինստիտուտների մասին, որովհետեւ գործադիր իշխանությունը եւ օրենսդիր իշխանությունը ինստիտուտներ են, իշխանություններ են, եւ նրանք տարանջատված են, եւ մեկը մյուսին պետք է հակակշռեն եւ փոխզսպեն։

Երբ ես խոսում եմ ընդդիմության եւ ընդդիմության կողմից ներկայացվող ընդդիմադիր փոխխոսնակի մասին, ապա էստեղ ես նաեւ խոսում եմ մարդու մասին, որը պետք է հետեւի արբիտրի դերակատարին որպես ընդդիմադիր նախագահի տեղակալ։ Եվ դրա համար, եթե մարդն իր անցած ճանապարհով չի ապացուցել, ցույց չի տվել, որ ունի հարգանք մամուլի նկատմամբ, տարատեսակ ժողովրդավարական սկզբունքների նկատմամբ, էստեղ կադրը կարեւոր է։ Այսինքն, մենք էստեղ խոսում ենք կոնկրետ մարդու մասին, ով պետք է լինի ԱԺ նախագահի ընդդիմադիր տեղակալ։ Մենք չենք խոսում ինչ-որ մարմնի ղեկավարի մասին, մենք չենք խոսում մյուս երկու փոխխոսնակների տեղերի մասին, Սահմանադրությունն ասում է՝ ԱԺ նախագահի ընդդիմադիր տեղակալ։ Դրա համար ընդդիմադիր ընդգծված կեցվածքը եւ ընդդիմադիր անցած ճանապարհը եւ ուժի ընդդիմադիր ճանապարհը շատ կարեւոր է։

Ինչ վերաբերում է այն հարցին, որ դուք նշեցիք՝ ընդդիմությունը, որ շատ ձայն է ստացել, շատ կարեւոր հարց է, այո։ Գիտե՞ք, ես օրինակ ձեռնպահ կմնայի բարդել ժողովրդի ուսերին, թե, այ, որ ժողովուրդն էսպես է արել, դրա համար ժողովուրդը որոշել է, որ ընդդիմությունն էս մասն է։ Այո, մենք ասել ենք, որ դեկտեմբերի 9-ի ընտրություններում ՀՀ քաղաքացիները, ըստ էության, որոշելու են, թե ովքեր են մյուսները, ովքեր են ընդդիմադիրները խորհրդարանում, որովհետեւ հեղափոխության ուժով արդեն պարզ էր, թե ովքեր են լինելու մեծամասնությունը եւ քաղաքական ինչպիսի իշխանություն է ձեւավորվելու։

Եվ էս առումով, նաեւ հետ գնալով ձեր փաստարկին, որ ով  շատ ձայն է հավաքել, հետեւաբար՝ նա էլ պետք է լինի փոխխոսնակ, էստեղ մի քիչ խնդիր է առաջացել, եթե տեղյակ չեք, ես ձեզ էդ խնդրի մասին պարզաբանեմ, լուսաբանեմ։ Ուրեմն, տեսեք. տիկին Թանդիլյանը եւ պրն Վահե Էնֆիաջյանն առաջադրված են եղել նույն ընտրատարածքում եւ տիկին Թանդիլյանը ստացել է 3 հազար 636 ձայն, մինչդեռ, ցավոք սրտի, պրն Էնֆիաջյանը ստացել է 1206 ձայն։ Հետեւաբար, ժողովուրդը, ՀՀ քաղաքացիները, ովքեր իշխանության աղբյուրն են հանդիսանում, նրանք որոշել են, թե ով է ավելի շատ ընդդիմադիր։

Եվ էս առումով այն փաստարկը, որ դուք բերում եք, որ ով ընդդիմադիր է, մենք նրան էլ պետք է ընտրենք, ես կարծում եմ, եթե դա լավ փաստարկ է, հետեւաբար դուք պետք է ընտրեք տիկին Մանե Թանդիլյանին։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ԶԱՔԱՐՅԱՆ

-Արձագանքո՞ւմ եք, տիկին Ղազարյան, համեցեք։

Ս.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

-Պրն Մարուքյան, շնորհակալ եմ պատասխանի համար, բայց ես մնում եմ ինստիտուցիոնալի սիրահար եւ այս պարագայում էլ ինձ համար ավելի կարեւոր է քաղաքացու այն ամեն քվեն, որը տրվել է ցանկացած քաղաքական ուժի, եւ ՀՀ-ում որոշողը մեկն է, եւ դա ՀՀ ժողովուրդն է։

Եվ այսպիսով, ամեն քվե կարող է իրավիճակ փոխել, սա խնդրում եմ ընդունել որպես սկզբունք։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ արձագանքի համար, բայց մենք որեւէ մեկս էստեղ հարցում չունենք ժողովրդին, թե նրանք ում են տեսնում որպես ընդդիմության ԱԺ նախագահի տեղակալ։

Այսինքն, ժողովրդին մենք նման հարց չենք ուղղել, կան սոցկայքերում տարատեսակ հարցումներ, որոնք ինձ համար այնքան էլ չեն եղել միշտ արժանահավատ, բայց, եթե դուք ցանկություն ունեք, կարող եք նաեւ նման ձեւով հարցում անել։

Ինստիտուցիոնալի մասին, որ շատ եք նշում. Բարգավաճ Հայաստանից եղել է ԱԺ փոխխոսնակ, գո՞հ ենք եղել այդ ԱԺ նախագահությունից, այսինքն, էդ ինստիտուտը կայացե՞լ է էդ ժամանակահատվածում։ Դե, ուրեմն, եկեք, եթե հիմա նոր Հայաստան է, նոր բաներ ենք անում, շանս ունենք, հնարավորություն ունենք նոր քայլեր անել եւ հետեւաբար, էս առումով մենք հնարավորություն ենք տալու նաեւ այլ ուժի։ Այսինքն, մենք միշտ նույն ուժին նույն հնարավորությունը տալով՝ ի՞նչ ենք ուզում ասել, ընդ որում՝ երբ Սահմանադրությունը մեզ չի պարտադրում, մեզ չի ասում՝ դուք անպայման դա արեք։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Պատգամավոր Սուրեն Գրիգորյան։

Ս.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

-Պրն Մարուքյան, առիթը բաց չթողնելով՝ շնորհավորեմ նաեւ ձեզ կրկին պատգամավորության մանդատը ստանձնելու համար։ Անցնեմ հարցիս. ես մի կարեւոր արձանագրում եմ ուզում էստեղ անել, դուք իրավացի եք, որ թե՛ Սահմանադրությունը, թե՛ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքն իմպերատիվ կարգավորում չունեն այն մասով, թե որ ընդդիմադիր ուժից պետք է ընտրվի փոխնախագահ։ Սակայն դա, կարծում եմ, չեք վիճի, որ չի բացառվում, որ ընտրության սկզբունք պետք է ընտրի քաղաքական ուժը, թե ինչ սկզբունքով է ընտրում, այսինքն, իմպերատիվ կարգավորման բացակայությունը չի բացառում, որ կարող է նման սկզբունք ընտրվել։

Եվ, ի վերջո, եթե դուք ասում եք, որ այդ սկզբունքը սխալ է եւ անհամաձայնություն եք հայտնում այդ սկզբունքի հետ, ես կուզեի լսել, թե ձեր կարծիքով ի՞նչ սկզբունքով մենք պետք է առաջնորդվենք՝ բացի ինչ-որ անձնական սիմպատիայից կամ այլ հանգամանքներից ելնելով։ Դուք, երբ ես հարցից առաջ ձեր ֆեյսբուքյան էջում տարածած հայտարարությունը մեկ անգամ եւս ընթերցեցի, կարծես թե, ասում եք, որ ըստ էության, պետք է ընտրվի այն անձը, ով ավելի լավ ընդդիմադիր կեցվածք ունի, հա՞, էսպես ասած, եւ փոխզսպման իր ֆունկցիան կիրականացնի։ Եթե մենք բաց ենք խոսում, ընդդիմության փոխզսպումը. ո՞ւմ է ինքը փոխզսպում, ինձ թվում է՝ պատասխանն ակնհայտ է՝ իշխանությանը։

Ես ճի՞շտ եմ հասկանում, որ, ի վերջո, ձեր պնդումը հանգում է նրան, որ մենք՝ հենց իշխանությունը պետք է ընտրի այն անձին, ով իրան լավագույնս կփոխզսպի, թե՞ սխալ եմ հասկանում ձեր պնդումը: Խնդրեմ, ուղղեք։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Ես շնորհակալ եմ, պրն Գրիգորյան։ Կարծում եմ, ձեր վերջին ձեւակերպումը մի քիչ կարող է ձեզ համար խնդրահարույց լինել, որովհետեւ ում որ ընտրեք, հետո պետք է դուրս գա, որ դուք ընտրել եք նրան, ով որ ձեզ լավագույնս է փոխզսպելու։

Ինչ վերաբերում է մեր մոտեցմանը, մենք բազմիցս նշել ենք, որ փոխխոսնակը, ըստ էության, Սահմանադրությամբ, սահմանադիրը, որ որոշել է, որ ընդդիմությունից պետք է լինի մեկ փոխխոսնակ, դա հենց էնպես, ուղղակի, ապրիորի ասենք՝ լավություն չի արել ինչ-որ մեկին, եւ մենք էլ էստեղ չենք եկել, որ ինչ-որ մեկը մեզ լավություն անի։ Դա նրա համար է, որ ընդդիմությունն ունենա հավելյալ լծակ, ներկայացվածություն այս բարձր հատվածում, եւ դա մի կողմից, այո, կարող է լինել սիմվոլիկ, բայց մյուս կողմից նաեւ ներկայացվածություն է։ Եվ որքան անձն իր անցած ճանապարհով ցույց է տվել, որ կարող է, ըստ էության, հետեւողական լինել եւ պաշտպանել այն սկզբունքները, որոնց համար մենք բոլորս պայքարել ենք, ուրեմն, էդ մասն էլ էլի, ըստ էության շատ կարեւոր է։

Եվ ձեր հարցի առաջին մասը, կներեք, եթե խնդրեմ, կհնչեցնե՞ք առաջին մասը... Հա, ես ի՞նչ կանեի։ Նայեք, ես մի քանի հարցազրույցով ասել եմ՝ ես ինչ կանեի, ես հասկանում եմ, որ քաղաքական մեծամասնությունը պետք է ինչ-որ մի սկզբունքով իր քվեարկությունն իրականացնի, ես նաեւ պրն Միրզոյանին եմ դրա մասին ասել։

Կանեի հետեւյալը՝ ես կասեի, որ քանի որ դուք երկու ընդդիմադիր խմբակցություններով իրար մեջ չեք որոշել, թե ով է փոխխոսնակը եւ մի մարդ չեք առաջադրել, քաղաքական մեծամասնությունն ազատ է թողնում քվեարկությունն իր պատգամավորների եւ թող ամեն պատգամավոր Սահմանադրությամբ, այն է՝ խղճով եւ սահմանադրությամբ, եւ օրենքներով առաջնորդվելով, քվեարկի եւ ընտրի այն փոխխոսնակին, որ ինքը համարում ա, որ կլինի լավ փոխխոսնակ։ Եվ, ըստ էության, ոչ մենք մեծ հաշվով փաստարկ կունենայինք, որ ինչու էսպես եղավ, ոչ էլ մյուսները, այսինքն, պատգամավորները փակ-գաղտնի քվեարկությամբ կընտրեին, որովհետեւ էստեղ անձնական որեւէ բան չկա։ Խոսքը գնում է Սահմանադրության նորմի քաղաքական բովանդակությունն իրապես ամրագրելու մասին, որովհետեւ էդ նորմը կլինի պատրանքային, եթե մենք դա ուղղակի դարձնենք ձեւական ինչ-որ բան՝ դե, որ էսպես ա, ուրեմն էսպես ա։ Ես էդպես կվարվեի, ես ազատ կթողնեի, որ եթե քաղաքական ուժի ղեկավարը ես լինեի եւ քաղաքական մեծամասնությունը ես ղեկավարեի, ես ազատ կթողնեի պատգամավորներին, որ իրենք որոշեն։

Եվ ձեզ ավելին ասեմ, էստեղ կա տրադիցիա, նոր պատգամավորները թող իմանան՝ ԱԺ կանոնակարգի վերաբերյալ հարցերը, խորհրդարանի ներսի վերաբերյալ հարցերին գործադիր իշխանությունը երբեւէ չպիտի միջամտի քաղաքական իմաստով։ Այսինքն, պարզ ա, որ քաղաքական մեծամասնություն կա, որը ձեւավորել է կառավարություն, որն ունի գործադիր իշխանության ղեկավար, բայց նրանք չպիտի միջամտեն մեր ներքին, մեր պայմանավորվածություններին, մեր ներքին հարաբերություններին, որովհետեւ խորհրդարանի ներքին դաշտը դա մեր կարգավորման առարկան է եւ մենք պիտի որոշենք, թե դա ոնց է լինում։ Պատկերացնո՞ւմ եք, կառավարությունը որոշեր օրինակ՝ որ մեքենաները մտնեն մեր դարպասից ներս, որը չմտնեն կամ մեր աշխատասենյակներն ինչպես մենք բաշխենք, մենք էստեղ պիտի որոշենք։ Հետեւաբար, ես հիշում եմ, ես նոր էի ընտրվել 12 թվականին, «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի վերաբերյալ կառավարությունը ձեռնպահ էր մնում կարծիք հայտնելու, երբ որ Դավիթ Հարությունյանը պետաիրավականի ղեկավարն էր, որովհետեւ դա մեր ներքին գործն էր, մենք էստեղ պիտի որոշեինք՝ կանոնակարգն էսպե՞ս ենք անում, թե՞ էնպես ենք անում։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Պրն Մարուքյան, առաջարկում եմ արձագանքի պրն Գրիգորյանը, որից հետո կշարունակեք։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Ես ավարտեցի։

Ս.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

-Պրն Մարուքյան, դուք շատ ճիշտ նշեցիք գործառույթները եւ այն բովանդակությունը, որը դրվել է փոխնախագահներից մեկն ընդդիմադիր ուժի ներկայացուցիչ լինելուն։ Եվ, ի վերջո, կլինի այն սկզբունքով, որ ժողովուրդն արդեն իսկ որոշել է՝ թե անձնական, տարբեր սիմպատիաների կամ անձնական տպավորության, հա՞, որ դուք ասացիք որպես տարբերակ՝ ազատ։

Ի վերջո, իմ հարցի պատասխանը, եթե «այո»-«ոչ»-ի տարբերակով կարողանաք ձեւակերպել, շնորհակալ կլինեմ։ Այս սկզբունքով կամ այն սկզբունքով գտնում եք, որ այնուամենայնիվ, իշխող խմբակցությունն ընդունված սկզբունքով, թե անձնական, պետք է ընտրի՝ ով է իրեն լավագույնս զսպելու, այո՞։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Այո, բայց հետո դա ձեզ համար խնդիր է առաջացնելու՝ այս իմ «այո»-ն։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Եվ վերջին հարցի համար ձայնը տրվում է Արման Աբովյանին, համեցեք։

Ա.ԱԲՈՎՅԱՆ

-Եվս մեկ անգամ բարեւ ձեզ, շնորհավորում եմ կրկին բոլորին։ Պրն Մարուքյան, էսպես ակնարկի ձեւով դուք թվեր հնչեցրեցիք, բայց այսօր մենք ընտրում ենք ոչ թե տարածքային պատգամավոր, մենք ընտրում ենք փոխխոսնակ, եւ ազնիվ կլիներ՝ ընդհանուր առմամբ թվերը մի հատ հնչեցնեինք, էլի. որ քաղաքական ուժը որքան քվե է ստացել ընտրությունների ժամանակ: Սա՝ ակնարկի ձեւով։

Երկրորդը. դուք ասացիք, որ ավանդույթ է ձեւավորվել։ Հիշեցնեմ, որ ավանդույթը կամայական ձեւով չի ձեւավորվել, այլ ձեւավորվել է ընտրությունների արդյունքում։ Եվ այս ընտրությունների արդյունքում ԲՀԿ-ն ՀՀ երկրորդ, կրկնում եմ՝  մեծությամբ երկրորդ քաղաքական ուժն է։ Գոյություն ունի քաղաքականության մեջ, եւ դուք բազմաթիվ անգամ նշել եք, արդարության սկզբունք, որը հեռու է բոլոր անձնական, կամայական կամ չգիտեմ, բոլոր փաստերից։ Եվ հիմնվելով այդ արդարության սկզբունքին, մենք տեսնում ենք, թե որ քաղաքական ուժը՝ որպես ընդդիմադիր ուժ, ավելի ընդդիմադիր է ընկալվում ՀՀ քաղաքացիների կողմից։ Շնորհակալություն։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Հարցը, կներեք... Հա, ուղղակի ռեպլիկ էր։ Շնորհակալ եմ, պրն Աբովյան, ես պետք է ասեմ հետեւյալը. քանի որ էդ փաստարկն իմ փաստարկը չի, ես չեմ մտել ձայների դաշտ կամ շատ ձայն, ով ստացել է, էդ փաստարկը բերվել է իշխանությունների կողմից, եւ հետեւաբար, էդ փաստարկին ես պատասխանել եմ այն փաստով, որ գոյություն ունի՝ թե ով ինչքան ձայն է հավաքել։ Չգիտեմ՝ բախտի բերմամբ, թե պատահմամբ, այնպես է եղել, որ երկու թեկնածուներն էլ նույն տարածքում են առաջադրվել եւ, ըստ էության, հավակնել են մեր ժողովրդի ընդդիմադիր հատվածի ձայներին։ Թե ով է ավելի  շատ ընդդիմադիր ընկալվել, կամ ում ինչի համար են ընտրել, դա թողնենք ժողովրդին։

Ես մի բան էլ ասեմ, գիտեք, բան չկա՝ արդարության եւ այլնի հետ կապված, յուրաքանչյուր մեկն արդարության իր սեփական չափանիշներն ունի, մենք մեր չափանիշներն ունենք։ Մենք չենք վիճարկում, որ ԲՀԿ-ն երկրորդ քաղաքական ուժն է ՀՀ-ում, դա փաստ է, դա արձանագրված է ԿԸՀ-ում։ Մենք վիճարկում ենք այն հանգամանքը, որ ընդդիմադիր փոխխոսնակը պիտի լինի Բարգավաճ Հայաստանից, թե Լուսավոր Հայաստանից։ Մենք ասում ենք, որ մենք ենք հավակնում այդ տեղին, որովհետեւ մենք գտնում ենք, որ մեր պատկերացրած ընդդիմադիր տեսլականի շրջանակներում մեր փոխխոսնակը կլինի ավելի լավը, քան ասենք՝ ձեր առաջադրած թեկնածուն. սա է։ Այսինքն՝ ինչ-որ անձնական բան, արդարության եւ այլն։

Եվ էս առումով ես մի շատ կարեւոր շեշտադրում էլ անեմ. մենք ձեր հետ կռիվ չունենք, որովհետեւ դուք չեք որոշելու՝ տիկին Թանդիլյանը լինի փոխխոսնակը, թե ոչ, իրենք են որոշելու, հետեւաբար, կռիվը եւ պատասխանատվության բեռն ամբողջությամբ իրենց վրա է։ Մենք ձեզ հետ ոչ մի հարց էս մասով չունենք, ամբողջությամբ էստեղ է, այսինքն, իրենք պետք է պատասխան տան, թե ինչու էսպես կամ ինչու էնպես։

Պրն Միքայելյան, բան ասացի՞ք... Իրենք՝ ո՞վ: Քաղաքական մեծամասնությունը՝ ով... Պրն Միքայելյան, եթե ուզում եք՝ գրանցվեք, ելույթ ունեցեք։ Խնդրում եմ տեղից մյուս անգամ իմ խոսելու ժամանակ չմիջամտել։ Ես պիտի ասեմ, ուրեմն լսեք, ես... Հա, դուք, իրենք, ես շատ հարգալից ձեւով եմ դիմել, էդ ո՞նց է՝ մենակ դուք վիրավորվեցիք...

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի պատգամավորներ, առաջարկում եմ պահել քննարկումների ընթացակարգը։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Դուք հիմա, պրն Միքայելյան, ուրեմն լսեք... Պրն Միքայելյան, դուք բանախոսի հետ բանավեճի մեջ եք մտել եւ հետն էլ բանավեճի մեջ եք մտել ինձ հետ։ Ես ձեզ շատ լավ եմ ճանաչում, դուք էլ՝ ինձ, մյուս անգամ, որ ես խոսում եմ, խնդրում եմ չմիջամտել, եղա՞վ... Հա, այո։

Ես ամենայն հարգանքով եմ արտահայտվել թե՛ քաղաքական մեծամասնության, թե՛ երկրորդ ուժի մասին, եւ եթե դուք վիրավորվել եք, նրանք կամ իրենքից, այսինքն, իրենք, ես կարող եմ ներողություն խնդրել դրա համար, բայց դուրս կգա, որ միայն դուք վիրավորվեցիք դրանից, մյուսները... Ես վիրավորական որեւէ բան չեմ ասել, այսինքն, ինչ-որ մեկն ավելի շատ չի պաշտպանում ինքնասիրությունը, քան մյուսները, պրն Միքայելյան, եւ բոլորն էլ մեր գործընկերներն են, պետք չի էդ դաշտ տանել...

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Պրն Մարուքյան, ժամանակն ավարտվել է, եթե դուք ավարտել եք ձեր մտքերը, ելույթը, շնորհակալություն։

Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Հա, շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարցերն էլ ավարտվել են, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը։ Այժմ ելույթի համար ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում ԱԺ նախագահի տեղակալի ընդդիմադիր թեկնածու տիկին Մանե Թանդիլյանին: Համեցեք։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Հարգելի ԱԺ նորընտիր նախագահ, ԱԺ հարգելի պատգամավորներ, նախ՝ թույլ տվեք բոլորիդ շնորհավորել յոթերորդ գումարման ԱԺ պատգամավոր ընտրվելու կապակցությամբ եւ հույս հայտնել, որ տեղի ունեցած արդար ընտրությունները կդառնան բոլորիս համար պատասխանատվության գլխավոր գործոնը՝ ծառայելու ժողովրդին։

Ես ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությանը՝ Սահմանադրության 104-րդ հոդվածի համաձայն՝ ԱԺ նախագահի ընդդիմադիր տեղակալի պաշտոնում իմ թեկնածությունն առաջադրելու համար, որն ինձ համար մեծագույն պատիվ է, եւ ես ամենայն պատասխանատվությամբ համաձայնել եմ։

Ինչպես ձեզ հայտնի է արդեն իմ կենսագրությունից, իմ քաղաքական ուղին սկսվել է քաղաքացիական նախաձեռնությունից, ասել է թե՝ ընդդիմադիր պայքարով։ Այդ ընթացքում ես հասկացել եմ, որ հետեւանքների դեմ պայքարն անարդյունավետ է, եւ դրա փոխարեն կարելի է ջանքն ու ներուժը ներդնել այդ հետեւանքներն առաջացնող պատճառների դեմ պայքարով, եւ դրա միակ ճանապարհը քաղաքականությունն է, մնացյալը բարի ցանկություն է, եթե դու ինքդ այդ իրականացնողը չես։

Արել եմ առավելագույնը, որպեսզի իմ գործունեության ընդդիմախոսությունը լինի բովանդակային եւ հասցեական, որպեսզի խելացի որեւէ իշխանություն հնարավորություն ունենա շտկել եւ խնդիրներին տալ լուծումներ՝ ի շահ մեր պետության։ Իմ ընդդիմախոսությունը որեւէ պարագայում եւ պատճառով չի ծառայել եւ չի կարող ծառայել որեւէ մեկի նեղ անձնային շահերին, իմ ընդդիմախոսությունը ծառայել է եւ ծառայելու է մեր պետության առաջընթացին եւ զարգացմանը։ Եվ ահա, իմ քաղաքական ընդդիմադիր ճանապարհն ինձ այսօր տվել է հնարավորություն՝ առաջադրվել որպես նախագահի տեղակալի ընդդիմադիր պաշտոնի համար թեկնածու։

Հարգելի գործընկերներ, այսօր մենք ձեզ հետ միասին պետք է ընտրենք խորհրդարանական երկրի խորհրդարանի նախագահի ընդդիմադիր տեղակալ, ով պետք է ունենա կարեւորագույն դերակատարում խորհրդարանական մշակույթ ձեւավորելու աշխատանքում։ Նա պետք է կարողանա զսպումների եւ հակակշիռների համակարգ ներդնել Հայաստանի միակուսակցականացմանն ուրվագծող անցանկալի եւ վտանգավոր գործընթացում, որը ոչ մի լավ տեղ չի տանելու, դրանք գիտական թեզեր չեն, դրանք մեր՝ ձեզ հետ փորձն է։

Իմ պատգամավորական գործունեության մեկ տարվա ընթացքում ես հասկացել եմ, թե ինչ կարեւոր դերակատարում կարող է ունենալ ԱԺ ընդդիմադիր փոխխոսնակը յուրաքանչյուր պատգամավորի ձայնը լսելի դարձնելու գործում, երբ հաճախ լռեցվել են ընդդիմադիր պատգամավորներ, նրանց խոսափողներն անջատվել են՝ անհավասար պայմաններ ստեղծելով պատգամավորների գործունեության համար եւ ձեւավորելով յուրայինների ակումբ սեփական կուսակցությունից։ Անչափ հույս ունենալով, որ այս խորհրդարանում նման արատավոր դրսեւորումներ չեն լինելու, ես պետք է ասեմ, որ իմ ընտրվելու պարագայում դա հաստատ չի լինելու։

Պետք է նշել նաեւ, որ այսօր Հայաստանում մենք ունենք գործադիր իշխանության գերակայություն, եւ ընդդիմադիր նախագահի տեղակալի դերակատարն այս հարցում է՛լ ավելի պարտավորեցնող է՝ հաշվի առնելով նաեւ այն հանգամանքը, որ 2/3-ն իշխանական ուժի ներկայացուցիչ պատգամավորներ են, որն է՛լ ավելի է խորացնում օրենսդիր եւ գործադիր մարմինների ազդեցության դիսբալանսը։ Միեւնույն ժամանակ, ընտրվելու պարագայում, ես խոստանում եմ, որ կլինեմ բոլորի փոխխոսնակը, ով պահպանելու է արդարության սկզբունքները բոլոր պարագաներում, հատկապես իր հայեցողական բոլոր հարցերում՝ որեւէ դեպքում եւ պարագայում չունենալով սիրելի պատգամավորներ, եթե որեւէ բան կարելի է մեկ պատգամավորի, ուրեմն կարելի է բոլորին եւ հակառակը։

Ես պաշտպանելու եմ պատգամավորական էթիկայի կանոնները, մասնավորապես՝ հարգալից վերաբերմունք ցուցաբերել քաղաքական ընդդիմախոսներին, ԱԺ հարցերի քննարկման մասնակիցների, ինչպես նաեւ այն անձանց նկատմամբ, որոնց հետ պատգամավորը շփվում է իր լիազորությունների շրջանակներում, քանզի համարում եմ, որ որեւէ մեկը՝ լինի ընդդիմադիր, թե իշխանական պատգամավոր, չի կարող խախտել պատգամավորական էթիկան, հատկապես այս շենքում եւ մասնավորապես այս դահլիճում։ Այս բարձր մարմնի՝ ԱԺ հեղինակությունը անհրաժեշտ է անհապաղ վերականգնել։

Առաջադրվելով ԱԺ նախագահի տեղակալի պաշտոնում, գիտակցում եմ այն պատասխանատվությունը, որը պետք է կրեմ ընտրվելու պարագայում։ Ընդհանրապես, ինձ համար պաշտոնը եղել է եւ կլինի պատասխանատվություն եւ ոչ թե իրավունք, կամ, առավել եւս՝ արտոնություն։ Ցանկացած պաշտոնում անում եմ առավելագույնը՝ ծառայելու պետությանը եւ ժողովրդին՝ պաշտոնի լիազորությունները համարելով ազդեցություն՝ խնդիրների լուծման համար։

Հարգելի պատգամավորներ, այս ընտրությունը բացառիկ է իր բնույթով, այսօր դուք կատարում եք ձեր առաջին ընտրությունը, գուցեեւ վերջինը՝ ձեր պատգամավորական գործունեության ընթացքում։ Ինչո՞ւ. դուք չեք ընտրում վարչապետ, դուք չեք կատարում ընտրություն, թե ով կլինի ԱԺ նախագահ, ովքեր կլինեն ԱԺ նախագահի իշխանական երկու տեղակալները, շատ պարզ պատճառով, դրանք կամ կուսակցական որոշումներ են. կա մեկ թեկնածու՝ առանց ընտրության հնարավորության։ Դուք չեք ընտրում հանձնաժողովի նախագահներ, նրանք արդեն իսկ որոշված են կուսակցական բարձրագույն մարմիններում։ Ամենայն հավանականությամբ, դուք չեք կատարելու ընտրություն նաեւ հետագայում ԱԺ ընտրությանն առաջադրված պաշտոններում, որովհետեւ բոլոր այս պաշտոններում առաջադրվելու է եւ ամենայն հավանականությամբ, կառաջադրվի մեկական թեկնածու՝ իշխող կուսակցությունից։ Եվ ընդհանրապես մենք հասկանում ենք ձեզ հետ միասին, որ ընտրությունը, այնուամենայնիվ, զարգացման գրավականն է, եւ հենց ընտրության բացակայությունն է առաջացրել այն իրավիճակը, որը հանգեցրել է անակնկալ պայթյունի։ Այո, իշխանական խմբակցությունը բարդ ընտրության առջեւ է կանգնած՝ կայացնելով որոշում, թե ում ընտրել ԱԺ նախագահի տեղակալ ընդդիմադիր խմբակցություններից՝ որոշման համար բերելով հիմնավորում՝ խմբակցությունների պատգամավորների քանակը։ Կարող ենք սա էլ ամրագրել «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքում, որպեսզի նաեւ չունենանք այս ընտրության հնարավորությունը՝ ամենը մեզ սկզբունքով։ Բայց նախքան դա, մի պահ մտորենք, թե արդյոք այն հիմնավորումը, որ այսօր հնչում է դահլիճում, աշխատելո՞ւ էր այն պարագայում, եթե հանկարծ քաղաքական երկրորդ ուժ դառնար Հանրապետական կուսակցությունը։ Առնվազն անկեղծ չեք լինի, եթե ասեք՝ այո, տիկին Ղազարյան։

Իսկ, օրինակ՝ մտքներովդ անցե՞լ է, որ ընդդիմադիր խմբակցություններից ձեր պատկերացումներով հաղթող որոշելու փոխարեն զիջել տեղակալների մեկի հնարավորությունը եւ իշխանական տեղակալի փոխարեն հնարավորություն տալ այս հետաքրքիր, փառահեղ ԱԺ-ում ունենալ տեղակալների ներկայացվածության մակարդակով 3 խմբակցություն. չէ, չի անցել, վստահ եմ։ Բայց փոխարենը 2 նոր մշտական հանձնաժողով ենք ստեղծել, որպեսզի կարողանանք իշխանական պատգամավորներին է՛լ ավելի լայն լիազորություններով օժտել։ Ես ոչինչ չունեմ դրա դեմ, բայց ես ուզում եմ, որ հիշենք, որ ամենը մեզ, սկզբունքը Հայաստանը տարել է կործանման, առնվազն փորձել է։ Եվ այսօր տեղի են ունեցել փոփոխություններ մեր երկրում, որոնք հնարավորություն են տալիս ձեզ հետ միասին ներդնել նոր քաղաքական մշակույթ։

Ես պատրաստ եմ շարունակել ստանձնել իմ բաժին պատասխանատվությունը՝ ժողովրդին ծառայելու եւ երկիրը զարգացնելու ճանապարհին կատարելով իմ առաքելությունը՝ անկախ իմ կարգավիճակից, սակայն այս ընտրությունը ձեզ ընտրության հնարավորություն է տալիս, որն այդպես էլ կարող է՝ չունենաք ամբողջ պատգամավորական գործունեության ընթացքում։ Երբ մայիսին վարչապետի ընտրության ժամանակ իմ ելույթն ավարտում էի, ասում էի հետեւյալը. նոր իշխանությունը կրելու է աննախադեպ պատասխանատվություն՝ իրականություն դարձնելով ժողովրդի ազատության եւ իշխանություն ունենալու իրավունքը։ Այժմ մտնում է այլ փուլ, երբ իր աշխատանքի ամեն օրը պետք է ապագայի սպասումները դարձնի ավելի լավը, ավելի դրական։ ՀՀ քաղաքացին արդեն ազատ է, լավ ապրելու ցանկություն ունի, արդեն վստահ է իր ուժերի նկատմամբ, արդեն գիտի, որ պետք է մոռանա արտագաղթի ճանապարհը, հետ գա իր երկիր՝ ով գնացել է, սպասումով եւ մեծ ակնկալիքով՝ այսօրվա իշխանություններից։ Եվ այդ իշխանությանը ծառայողները կրում են բացառիկ պատասխանատվություն այս ամենի համար, պատասխանատվություն, որը պահանջում է առաքինություն, խելք, նվիրում, ազնվություն, երբեմն նաեւ՝ անձնազոհություն, երբեմն ՝խիզախություն՝ կայացնել որոշումներ սեփական խելքով եւ կրել պատասխանատվություն այդ որոշումների համար՝ հանուն Հայաստանի Հանրապետության եւ հայ ժողովրդի  անվտանգության եւ բարեկեցության։

Գիտակցեք այս պատասխանատվությունը, հարգելի իշխանական պատգամավորներ, հակառակ դեպքում իշխանական այս հեքիաթը կարող է ավարտվել ոսկե անտիլոպի հայտնի մուլտֆիլմի մոտիվներով։

Հարգելի գործընկերներ, ես շատ կուզենամ, որ հետհեղափոխական խորհրդարանի պատգամավորներն այս դժվարին ընտրությունը կատարեն խղճի եւ մտքի կամոք, ինչպես ակնկալում են ձեզանից ձեր ընտրողները։ Չմոռանաք, որ նրանք հենց դրա համար են ձեզ ձայն տվել, դրա համար են ձեզ վստահել եւ ընտրել են հենց ձեզ, որ դուք կատարեք ընտրություն իրենց համար, եւ դուք եք այսօր ընտրելու ընդդիմադիր փոխխոսնակ։ Այլապես դա կկատարեին քաղաքացիները, ինչը որոշ ձեւաչափով արդեն նույնիսկ կատարել են։

Եվ, այնուամենայնիվ, ես, լավատես լինելով հանդերձ, պետք է հայցեմ իմ այն գործընկերների ներողամտությունը, ովքեր այս ընտրությունից հետո կունենան կոգնետիվ դիսոնանս, իսկ այդպիսի պատգամավորներ այս դահլիճում շատ կան։ Ես շնորհակալ եմ ձեզ ուշադրության համար եւ պատրաստ՝ պատասխանել ձեր հարցերին։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ, տիկին Թանդիլյան։ Այժմ կարող ենք հարցեր ուղղել հարգելի տիկին Թանդիլյանին։ Ովքեր հարցեր ունեն՝ խնդրում եմ հերթագրվել։

Հերթագրվել է 7 պատգամավոր։ Միքայել Զոլյան, համեցեք։

Մ.ԶՈԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Նախ՝ ուզում եմ շնորհավորել մեր բոլոր գործընկերներին եւ, տիկին Թանդիլյան, ձեզ շնորհավորել, նաեւ նշել, որ ես ձեր գործունեությանը վաղուց եմ հետեւում եւ, եթե «Լուսավոր Հայաստան»-ը լիներ մեծությամբ երկրորդ խմբակցությունը, ես մեծագույն հաճույքով կքվեարկեի ձեր օգտին, բայց հիմա էնպես է ստացվել, որ երկրորդ խմբակցությունը «Բարգավաճ Հայաստան»-ն է, եւ սրա հետ կապված՝ ինձ մոտ հարց առաջացավ, երբ դուք ասում էիք՝ արդյո՞ք ձեր մտքով անցել է այս, թե այն։

Նախ ասեմ, որ շատ տարբերակներ քննարկվել են, եւ մենք մտածել ենք եւ վերջում հանգել ենք այն սկզբունքին, որ երեւի, պետք է, այնուամենայնիվ, ընտրվի այն ուժի ներկայացուցիչը, որն ավելի ձայն է հավաքել, եթե այդ ձայներից նույնիսկ եթե 1 ձայն ավելի շատ հավաքած լիներ, ես հասկանում եմ, որ դուք էդ սկզբունքը չեք ընդունում, դա ձեր իրավունքն է, բայց ինձ մոտ էլ էսպիսի հարց առաջացավ. արդյո՞ք դուք փորձել եք բանակցել «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության հետ եւ համաձայնության գալ միասնական ընդդիմադիր թեկնածուի շուրջ, որից հետո իշխանությանը պարզապես այլընտրանք չէր մնա, քան ընդունել ընդդիմադիր թեկնածուին։ Չէ՞ որ գուցե իմաստ ունենար հանդես գալ միասնական ընդդիմության դիրքերից եւ ոչ թե ընդդիմադիր փոխնախագահի ընտրության պատասխանատվությունը դնել իշխանության վրա։ Ի՞նչ եք կարծում։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար, պրն Զոլյան։ Ես տեսնում եմ, որ դուք այն պատգամավորներից եք, ովքեր կոգնետիվ դիսոնանս են ունենալու իրենց ընտրությունից հետո, բայց իրականությունը հետեւյալն է. ես երբեք կողմնակից չեմ սահմանափակել որեւէ մեկի ընտրությունը, հատկապես իշխանության, երբ իրենք ունեն լեգիտիմ բոլոր իրավունքները՝ ընտրելու իրենց խղճի եւ մտքի կամոք։

Եվ, հետեւաբար՝ Սահմանադրության հոդվածը, որը հնարավորություն է տալիս ընտրության, ես կարծում եմ, դուք պետք է առնվազն ուրախ լինեք՝ ունենալ այդ ընտրությունը եւ կատարել ընտրություն իմ նշած սկզբունքով։

Ինչ վերաբերում է երկրորդ քաղաքական ուժ լինելու հանգամանքին, իսկ դուք արդյո՞ք մտածել եք, որ հետաքրքրական է՝ երկրորդ քաղաքական ուժն իր մեծությամբ առաջադրել է թեկնածու, ով իր ձայներով զիջում է իմ հավաքած ձայներին։ Եվ արդյո՞ք մտածել եք այդ մասին, որ անգամ այս պարագայում ընտրողներն ընտրել են այլ թեկնածու, քան դուք պատրաստվում եք ընտրել։

Ոչ, մենք համաձայնության չենք եկել ԲՀԿ-ի հետ շատ պարզ պատճառով՝ յուրաքանչյուրս օգտվել ենք մեր Սահմանադրական իրավունքից։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքի համար՝ Միքայել Զոլյան։

Մ.ԶՈԼՅԱՆ

-Հասկացա, որ անգամ փորձ չեք կատարել կոնսենսուսի գալ ԲՀԿ-ի հետ՝ միասնական ընդդիմադիր թեկնածուի շուրջ։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Դուք ճիշտ հասկացաք, պրն Զոլյան, որ մենք ցանկություն ենք ունեցել՝ իշխանությանը տալ ընտրության հնարավորություն։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Սերգեյ Բագրատյան, համեցեք։

Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Տիկին Թանդիլյան, դուք նշեցիք, որ ընտրվելու դեպքում դուք խորհրդարանական մշակույթ կներդնեք եւ նաեւ նշեցիք պատգամավորական էթիկայի վերաբերյալ ձեր մոտեցումը։

Ինձ հետաքրքրում է այն պարզ իրողությունը, երբ կուսակցությունների ղեկավարների հայտնի դեբատից հետո, երբ պրն Մարուքյանը ձեռքսեղմում ունեցավ պրն Ծառուկյանի հետ ամսի 10-ին, այսինքն՝ ընտրության հաջորդ օրը պրն Ծառուկյանը ողջ կուսակցության անունից շնորհավորեց «Լուսավոր Հայաստան»-ի մուտքն ԱԺ։ Ինչպե՞ս կբացատրեք այս խորհրդարանական ձեր ասած մշակույթը եւ էթիկան, որ որեւէ անգամ դուք չփորձեցիք շնորհավորել ԲՀԿ-ի մուտքն ԱԺ։ Շնորհակալություն։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար, պրն Բագրատյան։ Ես ուզում եմ մտաբերել, թե արդյո՞ք շնորհավորել ենք «Իմ քայլը» դաշինքի խմբակցությանը, որ, կարծեք թե, նորից այդ վրիպակը թույլ ենք տվել, բայց հետեւյալն է. իհարկե, շնորհավորում ենք, եւ ես այստեղ հնչեցրեցի նաեւ իմ շնորհավորանքները բոլոր պատգամավորներին։ Եվ ես պետք է ասեմ, որ դա որեւէ կապ չունի իմ նշած հանգամանքների հետ, որովհետեւ պատգամավորական էթիկայի կանոնները մեծամասամբ բաղկացած են 7 կետերից, եւ դրանցից որեւէ մեկը չի արտացոլում շնորհավորանքը խմբակցությունների ընտրվելու կապակցությամբ, եւ այնուամենայնիվ, շնորհավորանքներս։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքի համար՝ Սերգեյ Բագրատյան։

Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Շնորհակալություն շնորհավորանքի համար։ Թիկին Թանդիլյան, պրն Մարուքյանը, հաճախակի եւ դուք, նոր՝ մասնավորապես, շեշտում եք բացասման բացասում օրենքի կարեւորագույն մի դրույթ՝ մոռանալով հակառակը, այսինքն՝ դուք նշում եք, որ եթե «Բարգավաճ Հայաստան»-ը չլիներ, մենք երկրորդ տեղում կլինեինք։

Հիմա դուք նշում եք՝ բա որ երկրորդ տեղում Հանրապետական կուսակցությունը լիներ։ Հիմա ես ձեզ հարց եմ տալիս. բա որ երրորդ տեղում Հանրապետական կուսակցությունը լիներ, եւ դուք չլինեիք պառլամենտում եւ առաջադրվելու հնարավորություն չունենայիք, ի՞նչ կանեիք։ Այսինքն, իմ ասածն այն է, որ մենք ռեալ պոլիտիկով զբաղվենք, ոչ թե Կիկոսի մահով՝ բա որ հանկարծ էս չլիներ, բա որ հանկարծ էն չլիներ։

ես խնդրում եմ՝ պրակտիկապես մենք հերքենք այս՝ «բա որ»-ի մոտեցումները, հարգենք եղած իրողությունը, հարգենք նաեւ միմյանց եւ մենք ոչ թե մեր մրցակցին փորձենք թերագնահատել, այլ նշենք մեր թեկնածուի արժանիքները, սա ավելի կոնստրուկտիվ կլինի։ Շնորհակալություն։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Կարճ կպատասխանեմ ձեր հարցին, պրն Բագրատյան, որ ուղղակի չէինք առաջադրի, բայց քանի որ ընտրվել ենք, ԱԺ խմբակցություն ենք ներկայացնում եւ պետք է ասեմ, որ մրցակցությունը բավական թեժ է, եւ երրորդ ուժ լինելը մեծ պատիվ է։

Եվ, այնուամենայնիվ, պետք է ասեմ, որ այո, մենք ՀՀ մայրաքաղաքում հաղթել ենք Հանրապետական կուսակցությանը եւ երկրորդ տեղն ենք զբաղեցրել այդ հատվածում։ Ուզում եմ ասել, որ իհարկե, կարելի էր տարբեր սցենարներ մշակել, բայց մենք այսօր ունենք իրողություն, եւ իմ գործընկերներն «Իմ քայլը» դաշինքից պետք է այսօր կայացնեն իրենց որոշումն ընդդիմադիր փոխխոսնակի հարցում։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Գեւորգ Պետրոսյան, համեցեք։

Գ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Տիկին Թանդիլյան, ես էլ եմ ձեզ շնորհավորում պատգամավոր ընտրվելու կապակցությամբ։ Հարցս շատ հստակ է, եւ ակնկալում եմ կոնկրետ պատասխան։

Ձեր ամբողջ քաղաքական վերելքը դուք հիմնել եք «Դեմ եմ» շարժման ակունքներից՝ խիստ քննադատության ենթարկելով ՀՀ կենսաթոշակային օրենսդրության բարեփոխման շրջանակներում պարտադիր կուտակային համակարգի ներդրումը։ Անգամ ոչ մի ջանք չեք խնայել սահմանադրական կարգով վիճարկել օրենքի այդ դրույթի սահմանադրականությունը։ Ես էլ էի, անկեղծ ասած, ոգեւորված ձեր այդ սկզբունքայնությամբ, բայց ոգեւորությունս ընդհատվեց ձեր նախարար նշանակվելուց հետո մեկ շաբաթվա ընթացքում, երբ դուք  կտրուկ փոխեցիք ձեր դիրքորոշումը եւ հայտարարեցիք, որ պաշտպանում եք պարտադիր կուտակայինը, քանի որ դա վնասում է, դրա վերացումը վնասում է ՀՀ պետական բյուջեին։

Հարց. մենք կարո՞ղ ենք, մի՞թե չունենք մտավախություն, որ դուք ինչպիսի ջանասիրությամբ հիմա, որ խոսում եք սկզբունքայնության, խորհրդարանական համերաշխ մթնոլորտի, մշակութային նոր արժեքներ խորհրդարանում ներդնելու մասին, կարող է հանկարծ ընտրվելու դեպքում նույնպես շատ կարճ ժամանակ անց վերանայեք ձեր դիրքորոշումները։ Շնորհակալություն։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Ես շատ անչափ շնորհակալ եմ այդ հարցի համար, պրն Պետրոսյան, որովհետեւ ես շատ ուզում եմ այդ կապակցությամբ արտահայտվել։

Դուք որեւէ հարցազրույց չեք տեսնի, որտեղ ես կտրուկ կողմ եմ արտահայտվում կամ կտրուկ դեմ չեմ արտահայտվում պարտադիրին։ Այսինքն, դուք նաեւ ձեր խոսքում նշեցիք, որ ես կտրուկ դեմ եմ արտահայտվել պարտադիրի ներդրմանը, այնինչ 2010 թվականին, երբ որ կուտակայինը ներդրվում էր, նաեւ ԲՀԿ եւ խմբակցության ներկայացվածությունը ԱԺ-ում այն ժամանակ կար կողմ քվեարկության արդյունքում, ապա հետո պրն Էնֆիաջյանի նկարները կտեսնեք «Դեմ եմ» դրոշակով մեր ցույցերին։ Այնինչ, ներդնելը եւ ապա 4 տարի անց այսօր արդեն գործող համակարգը շրջադարձ անելը, ես ասել եմ, որ կարող է վնասել ՀՀ միջազգային հեղինակությանը եւ ներդրումների աուրան խաթարել։

Այս հարցի պատասխանն այսօր դեռեւս չկա, եւ այստեղ նույն «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորները, համոզված եմ, երկու կարծիք ունեն: Պրն Բաբկեն Թունյանը միշտ պաշտպանել է պարտադիրը վերջերս, նախկինում՝ որոշակի վերապահումով։ Այսինքն, մենք ունենք իրավիճակ, երբ նաեւ պատգամավորներ կային այստեղ, ովքեր այդ նույն ժամանակահատվածում պայքարել են կուտակայինի դեմ, բայց այսօր կանգնած ենք այդ հարցին պատասխանելու առջեւ՝ արդյոք ռիսկային է հետ քայլը եւ արդյոք չի վնասի ՀՀ հեղինակությունը։ Նորից եմ ուզում շեշտել, որ իմ հեղինակությունը, թեկուզ քաղաքական, ձեր ընկալումն իմ մասին ավելի ցածր է, քան ՀՀ միջազգային վարկանիշը։ Եվ, հետեւաբար, սա է այն միտքը, որ ինձ առաջնորդում է այս կարծիքն արտահայտել։

Իսկ ինչ վերաբերում է ներդրմանը, այո, պրն Պետրոսյան, ես դեմ եմ եղել պարտադիր կուտակայինի ներդրմանը եւ շարունակում եմ դեմ մնալ դրա ներդրմանը։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքո՞ւմ եք: Գեւորգ Պետրոսյան՝ արձագանքի համար։

Գ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Տիկին Թանդիլյան, դուք ոչ միայն դեմ եք եղել ներդրմանը, այլեւ առիթ եք ունեցել նաեւ վերեւի նստատեղի խոսափողից դեմ արտահայտվել այդ համակարգին. սա՝ մեկ։

Երկրորդ՝ դուք ինձ ստիպեցիք ուրիշ բան ասել հիմա։ Այ, դուք խոսում եք ՀՀ քաղաքացու մասին, ես հիմա նաեւ ամենից առաջ ՀՀ քաղաքացի եմ, եւ դուք հիմա, որ ինձ ասում եք, որ իմ կարծիքը ձեր մասին ավելի ցածր է, քան միջազգային ատյաններինը, կներեք, բայց դուք դավաճանում եք ձեր ամբողջ գաղափարախոսությանը։ Շնորհակալություն։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Դուք նենգափոխում եք իմ միտքը: Ձեր կարծիքն իմ մասին ինձ համար ավելի ստորադաս է, քան ՀՀ վարկանիշը, այո։ Եվ ես դեմ եմ արտահայտվել նաեւ պատգամավոր եղած ժամանակ եւ նախարար եղած ժամանակ պարտադիրին, բայց արդյո՞ք կարող ենք այսօր մենք ձեզ հետ միասին որոշում կայացնել, որ 4 տարի աշխատող համակարգը հետ քայլ անենք եւ դարձնենք կամավոր, այստեղ... Ճիշտ է, դուք պետք է մտածեիք ժամանակին, երբ դուք կողմ էիք քվեարկում պարտադիրի ներդրմանը։ Այնպես որ, այդ հարցին մենք դեռեւս մեր գործընկերների հետ՝ «Իմ քայլը» դաշինքից, պետք է պատասխանենք, թե արդյո՞ք որքանով է այն ռիսկային ՀՀ-ի համար եւ որքանով են այն նույն պատգամավորները՝ «Իմ քայլը» խմբակցության, պաշտպանելու կամավոր կուտակայինը, որի ջատագովն եմ եղել ես եւ իմ շատ գործընկերներ։ Շնորհակալ եմ... (Աղմուկ է դահլիճում)։

Տիկին Զոհրաբյան, դուք կողմ եք քվեարկել կուտակային կենսաթոշակների օրենքին, որտեղ ներդրված է պարտադիր կուտակային բաղադրիչը... (Վիճում են)։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի պատգամավորներ, դուք հնարավորություն կունենաք հերթագրվել մտքերի փոխանակության ժամանակ եւ դիրքորոշումը հայտնել։ Այժմ հարց ուղղելու համար ձայն ենք տալիս Քրիստինե Պողոսյանին։

Ք.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Տիկին Թանդիլյան, փաստացի ստացվեց, որ իմ գործընկեր Միքայել Զոլյանի հետ մեր հարցերը համընկան։ Մեր ԲՀԿ գործընկերները կոչ են անում, որ մենք պետք է ընտրություն կատարենք՝ հիմնվելով այն փաստի վրա, թե ում է ՀՀ քաղաքացին առաջնային դեր տվել որպես ընդդիմություն: Պրն Մարուքյանը եւ «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը պնդում են, որ մենք պետք է ընտրություն կատարենք՝ ելնելով համակրանքից եւ ձեր հանդեպ ունեցած դրական վերաբերմունքից եւ ձեր ավելի ընդդիմադիր կեցվածքից։

Հիմա ինձ, անկեղծ, նույն հարցն է հետաքրքիր, ինչ իմ գործընկեր Միքայել Զոլյանին. գուցե կա՞ երրորդ ճանապարհ, եւ դուք ձեր գործընկերների՝ ընդդիմադիր գործընկերների հետ համատեղ թեկնածուով առաջադրվեիք եւ այս հարցը շատ հեշտ լուծվեր։

Եվ ուզում եմ արձագանքել ձեր ասածին, որն ինձ համար անձամբ այնքան էլ ազնիվ չէ, անձամբ ես ոչ մի տեսակ դիսոնանս չեմ ունենա եւ որեւիցե կերպով իմ գործընկերներից եւ որեւիցե մեկի կողմից կաշկանդված չեմ ընտրություն կատարել։ Շնորհակալություն։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Ես ուրախ եմ, տիկին Պողոսյան, որ չեք ունենա, հետեւաբար, դուք այդ պատգամավորների շարքին չեք պատկանում։ Եվ, այնուամենայնիվ, երբ պրն Մարուքյանը ներկայացնում էր իմ թեկնածությունը. եւ սկզբունքը ոչ թե այն էր, որ մենք վիճարկում ենք երկրորդ քաղաքական ուժի լինելը, այլ՝ մենք առաջադրում ենք ընդդիմադիր թեկնածու։

Եվ այժմ քաղաքացիները, ովքեր ընտրել են իշխանություն եւ, հետեւաբար, տվել են «Իմ քայլը» դաշինքին ձայների մեծամասնությունը, ակնկալում են ձեր կողմից ընտրություն՝ որպես իրենց ներկայացուցիչ։ Սրա մասին է ընդամենը խոսքը, շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքի համար՝ Քրիստինե Պողոսյան։

Ք.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Փաստացի պրն Մարուքյանն ասաց, որ «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունն ավելի ընդդիմադիր է, եւ մենք հենց դրա համար պետք է ընտրենք ձեզ։ Ես էլ ուզում եմ հասկանալ, հարցը դրա համար ձեզ տվեցի, պրն Մարուքյանը նշեց՝ ավելի ընդդիմադիր է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Տիկին Պողոսյան, դուք կարող եք ունենալ ձեր տեսակետը՝ որ խմբակցությունն է ավելի ընդդիմադիր եւ խմբակցության ո՞ր ներկայացուցիչն է իր գործունեությամբ սատարել ընդդիմությանը եւ ընդդիմադիր գործունեություն ծավալել ՀՀ-ում: Որոշոմը ձերն է։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Համազասպ Դանիելյան։

Հ.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Ես շատ մի փոքրիկ հարց եմ ուզում տալ, ձեր խոսքում այլ դրվագներ էլ կային, որ իմ ուշադրությունը գրավեցին, տիկին Թանդիլյան, բայց դուք ասացիք, երբ խոսում էիք՝ հանձնաժողովների թվի հետ կապված, որ ավելացել է հանձնաժողովների թիվը, եւ ես ցիտում եմ՝ իշխանական պատգամավորներին է՛լ ավելի լայն լիազորություններ օժտելու համար։

Խնդրում եմ բացել եւ հիմնավորել այս միտքը։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ հարցի համար, հարգելի գործընկեր։ Իրականությունը հետեւյալն է. եթե մենք գտնում ենք, որ հանձնաժողովը ստեղծելը կարեւորություն է, իսկ դա կարող է՝ նաեւ այդպես է, ինչո՞ւ մենք չենք ակնկալում, որ այդ կարեւոր հանձնաժողովների դերակատարումը կարող է նախագահել նաեւ ընդդիմադիր խմբակցությունից որեւէ մեկը։ Մենք կարող ենք ուղղակի կամովին այդ զիջմանը գնալ այն սկզբունքով, որով ընտրվում են հանձնաժողովների նախագահությունները եւ հանձնաժողովները, պարտադրանք չէ, այլ մոտեցում։ Եվ իշխանությունը կարող է կամավոր զիջել, բայց նման բան տեղի չի ունենում, եւ ես այդ օրինակով էի ուղղակի ուզում ցույց տալ, որ հնարավորություն կա այս ԱԺ-ում ամեն ինչը իշխանությանը չանելու սկզբունք որդեգրել, եւ այստեղ էր, որ այդ նկատառումն այս հանգամանքից է բխում։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքո՞ւմ եք, պրն Դանիելյան: Համեցեք։

Հ.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

-Ցավոք սրտի, ես այդպես էլ չլսեցի, թե ինչպես են ավելանում պատգամավորների լիազորությունները, եւ դուք առաջ եք քաշում մի թեզ, թե իբր երկու հանձնաժողով ավելացնելու պարագայում ընդդիմությունը որեւէ կերպ լիազորություն չի ստանում։

Դա, պարզապես, այդպես չէ, եւ երբ ասում եք՝ իրականությունն այսպիսին է եւ շարունակում որեւէ միտք, դրանից իրականությունն էդպիսին չի դառնում։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Պրն Դանիելյան, ուղղակի ես ուզում եմ ձեզ հիշեցնել, որ հանձնաժողովի նախագահներն ընդգրկված են ԱԺ խորհրդի կազմում եւ ղեկավարության կազմում, եւ հետեւաբար՝ այս հանձնաժողովի նախագահությունն ընդդիմությանը տրամադրելով՝ ընդդիմության ազդեցությունը մեծացվում է։

Եվ այստեղ է, որ ես շեշտում եմ, որ մենք կարող էինք այդ ազդեցությունը: Իսկ մենք ուզում ենք արդյո՞ք առողջ, ուժեղ ընդդիմություն մեր երկրում, եթե այո՝ ուրեմն ազդեցության լծակները հնարավոր է սեփական նախաձեռնությամբ տալ այլ ընդդիմադիր խմբակցությունների, եւ խոսքը հենց դրա մասին էր։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Սարգիս Խանդանյան։

Ս.ԽԱՆԴԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Տիկին Թանդիլյան, Սահմանադրությունը եւ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքը, ինչպես բազմիցս նշվեց, նախատեսում են ԱԺ ընդդիմադիր տեղակալի մեկ պաշտոն։ Ասել է թե՝ Սահմանադրությունն ասում է, որ ԱԺ նախագահությունում այդ մեկ թեկնածուն է ներկայացնելու ողջ ընդդիմությանը։

Ընտրվելու պարագայում դուք պատրա՞ստ եք եւ կարո՞ղ եք ներկայացնել ոչ միայն ձեր խմբակցությանը, այլ նաեւ ընդդիմադիր մյուս խմբակցությանը եւ գործնականում ի՞նչ քայլեր եք ձեռնարկելու՝ այդ ընդդիմության մեջ համերաշխություն ապահովելու համար։ Շնորհակալություն։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Ես շատ շնորհակալ եմ հարցի համար, պրն Խանդանյան։ Իրականությունն այն է, որ ոչ միայն «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության՝ որպես ընդդիմադիր, դերակատարումը եւ առաքելությունը, որ կա ԱԺ-ում, պետք է, այլ նաեւ՝ ԲՀԿ եւ նաեւ այլ արտախորհրդարանական ընդդիմության, որ այսօր ներկայացված չէ ԱԺ-ում։

Այսինքն, ընդդիմադիր փոխխոսնակի զսպող եւ հավասարակշռող այդ գործառույթը ես ամենայն պատասխանատվությամբ եւ գիտակցումով շեշտում եմ, որ պետք է, անհրաժեշտ է, անհրաժեշտ է նաեւ իշխանությունն իրապես իրացնելու նկատառումներից ելնելով, ի շահ ՀՀ-ի, որովհետեւ չկա իշխանություն, չկա լավ իշխանություն, կա զսպված, հավասարակշռված իշխանություն, որը հնարավոր է բացառապես առողջ, աշխատող ընդդիմադիր գործունեության շնորհիվ։ Եվ ես, լինելով ընդդիմադիր կամ ցանկություն ունենալով լինել ընդդիմադիր փոխխոսնակ, նաեւ շեշտեցի, որ ԱԺ-ում աշխատելու եմ որպես բոլորի փոխխոսնակ։ Հետեւաբար, չեն լինելու արտոնյալներ ոչ «Լուսավոր Հայաստան»-ից, ոչ ԲՀԿ-ից, ոչ «Իմ քայլը» դաշինքից, եւ ինչ կարելի է մեկ պատգամավորի, կարելի է բոլորին եւ հակառակը։

Եվ, հետեւաբար, ես շատ լավ գիտակցում եմ, որ ընդդիմադիր փոխխոսնակի վրա է՛լ ավելի ծանր պատասխանատվություն է, եւ, ինչպես իմ գործընկերը նշեց, հեղափոխությունից հետո լինել ընդդիմադիր՝ հավատացնում եմ ձեզ, բավականին ծանր բեռ է։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանքի համար՝ Սարգիս Խանդանյան։

Ս.ԽԱՆԴԱՆՅԱՆ

-Իմ հարցի երկրորդ մասին անդրադառնամ կրկին՝ գործնական քայլերի մասին խորհրդարանի ներսում: Հաշվի առնելով որոշակի լարվածությունը, ի՞նչ գործնական, ինչպե՞ս եք պատկերացնում այդ համերաշխության հաստատումը։

Մ.ԹԱՆԴԻԼՅԱՆ

-Տեսեք, դա բնական է, որ իրավիճակային է, բայց ես նաեւ օրինակ բերեցի, թե ինչպես են ընդդիմադիր պատգամավորները լռեցվել եւ ինչպես են եղել յուրայիններ: Դա բացառվելու է։

Եվ նաեւ ես խոսեցի այն մասին, թե էթիկան ինչպես է ոտնահարվել այս դահլիճում։ Իմ պարագայում դա բացառվելու է, եւ սա նաեւ երբեմն տեղի է ունենում հենց այն պատճառով, որ մենիշխանություն է, եւ իշխանության ամենաթողության եւ գերակշռության պարագայում սա ավելի ցայտուն է դառնում։ Բացի այդ, հայեցողական տարբեր որոշումներ է կայացնում փոխխոսնակը եւ հետեւաբար, հենց այդ գործառույթներում էլ նորից ինձ համար չեն լինելու յուրայիններ եւ այլ ճամբարի պատգամավորներ։ Մենք բոլորս ունենք գործառույթ՝ արդարացնել ՀՀ քաղաքացու տված մեծ պատասխանատվությունը եւ միեւնույն ժամանակ դարձնել Հայաստանն ուժեղ եւ աշխատող, առաջընթաց ապահովող պետություն։ Եվ դա հնարավոր է միայն փոխզսպումների եւ հակակշիռների մեխանիզմի ներդրման միջոցով։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արման Աբովյան։

Ա.ԱԲՈՎՅԱՆ

-Ես հանում եմ իմ հարցը: Հնչեց արդեն, լսեցի։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շատ լավ, տիկին Թանդիլյան, շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը։ Այժմ անցնում ենք մտքերի փոխանակությանը, հիշեցնեմ՝ երկու թեկնածուների համար ընդհանուր ենք անում, ելույթների համար խնդրում եմ հերթագրվել։

Հերթագրվել է 6 պատգամավոր։

Ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում տիկին Նաիրա Զոհրաբյանին: Համեցեք։

Ն.ԶՈՀՐԱԲՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ ԱԺ նորընտիր նախագահ, հարգարժան գործընկերներ, բոլորին շնորհավորում եմ յոթերորդ գումարման ԱԺ պատգամավոր ընտրվելու կապակցությամբ։ Ելույթս կբաժանեմ երկու մասի: Բնականաբար, խոսելու եմ ԲՀԿ-ի կողմից ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու առաջադրված իմ գործընկեր եւ ընկեր Վահե Էնֆիաջյանի մասին։

Սակայն, քանի որ մեր հարգարժան գործընկերները «Լուսավոր Հայաստան»-ից առավոտից փորձեցին դիսկուրսը տեղափոխել «Լուսավոր Հայաստան» եւ «Բարգավաճ Հայաստան» դաշտ, տպավորությունն այնպիսին է, հարգարժան պրն Մարուքյան, որ դուք ընդդիմադիր եք ոչ թե իշխանությանը, ինչպես ի սկզբանե հայտարարել եք, այլ ընդդիմադիր եք «Բարգավաճ Հայաստան»-ին։ Միգուցե նախնական ձեր հայտարարությունն Արարատ Միրզոյանի առաջադրման ժամանակ, որ դուք մեր թիմից եք, դա՞ է կաշկանդում ձեզ՝ լինել ընդդիմություն «Իմ քայլ»-ին, եւ դուք որոշել եք, այդուհանդերձ, ձեր ընդդիմադիր էմոցիան պարպել «Բարգավաճ Հայաստան»-ի վրա: Ինչեւէ, մտածեք այդ ուղղությամբ, ընտրության հարց է։

Հարգարժան տիկին Թանդիլյան, մեր փորձագետները հիմա՝ քիչ անց, ձեզ կփոխանցեն կուտակային կենսաթոշակային նախագծի վերաբերյալ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության քվեարկությունը։ «Բարգավաճ Հայաստան»-ը քվեարկել է կողմ բացառապես եւ միայն կուտակային կենսաթոշակի կամավոր բաղադրիչին։ Մենք չէինք կարող անձանց, ովքեր կամավորության սկզբունքով ցանկացել են ներգրավվել այդ ծրագրի մեջ, չտալ այդ հնարավորությունը։ Այդ նախագծի անցումային դրույթներում, որը ես կփոխանցեմ ձեզ, արձանագրված է, որ կուտակային կենսաթոշակի պարտադիր բաղադրիչը մտնելու է ուժի մեջ որոշակի տարի հետո։ Եվ քաղաքական կոնսենսուս եղավ քաղաքական ուժերի միջեւ այն ժամանակվա խորհրդարանի, որ պարտադիր դրույթի վերաբերյալ այնուհետեւ եւս անցկացնել քննարկում։ Սա է իրողությունը։

Եվ տպավորություն երրորդ. տպավորություն է, որ էստեղ, կներեք, քասթինգ դե ֆիլե է սկսվել՝ «Ո՞վ է առավել ընդդիմադիր» թեմայով։ Եթե դուք պատրաստվում եք այդ քասթինգին մասնակցել, մեզ հանեք այդ քասթինգից։ Մենք նման խնդիր չունենք, մենք նման օրակարգ մեր առջեւ չենք դրել, մենք չենք եկել էստեղ քասթինգի մասնակցելու, մենք եկել ենք էստեղ աշխատելու, որովհետեւ առավել ընդդիմադիրը չի որոշվում նրանով՝ ով ավելի բարձր կգոռա եւ ում թոքերի տարողությունն է ավելի մեծ։ Իհարկե, հարգարժան գործընկերներ, «Լուսավոր Հայաստան»-ի անցած տարիների մեր գործունեությունից, կարծում եմ, չեք կասկածում, որ եթե առավել բարձր ամպլիտուդի ձայնի խնդիր լինի, ապա մենք էդտեղ էլ, կարծում եմ, որեւէ մրցակից չունենք։

Այդուհանդերձ, կոչ եմ անում բոլորիս՝ կրկին վերադառնալ կոնստրուկտիվ դաշտ, մենք պատրաստ ենք աշխատել։ Բայց այդուհանդերձ, էստեղ մեր հարգարժան գործընկերներից մեկը խոսում էր իմ գործընկեր Վահե Էնֆիաջյանի մասին, որ նա մտել է, ասուլիսն ընդհատել է: Հարգելի տիկին Ղազարյան, խոսքի ազատությունը խոսքի ազատություն է բոլորի համար, եւ եթե մեկն ունի խոսքի ազատության իրավունք, ապա բնականաբար, մյուս կողմը եւս պիտի ունենա խոսքի ազատության իրավունք, հատկապես, եթե այդ խոսքի ազատության իրավունքից մեկը որոշել էր օգտվել օրենքով չթույլատրված, այն է՝ լռության օրը: Ինչեւէ։

Հիմա վերադառնամ բուն խնդրին՝ Վահե Էնֆիաջյանին ներկայացնելուն։ Այո, «Բարգավաճ Հայաստան»-ը որոշում է կայացրել ԱԺ նախագահի տեղակալի պաշտոնում ներկայացնել Վահե Էնֆիաջյանի թեկնածությունը։ Ես ուզում եմ՝ արձանագրենք, որ Սահմանադրությամբ շատ նոր ինստիտուտ ներմուծվեց՝ փոխխոսնակներից մեկի պաշտոնը տալ ընդդիմությանը, առաջինը եղավ Միքայել Մելքումյանը։ Ես ուզում եմ իմ շնորհակալությունը հայտնել պրն Մելքումյանին նախորդ՝ վեցերորդ գումարման խորհրդարանում իր կատարած իսկապես արդյունավետ աշխատանքի համար։

Ինչո՞ւ Վահե Էնֆիաջյանը. որովհետեւ, եթե ես փորձեմ երկու բառով բնութագրել Էնֆիաջյան Վահեին, Վահեն կարողանում է իսկապես խնդիրները լուծել կոնսենսուսով, եթե կա խնդիր, որի լուծման  երկու տարբերակ կա՝ լուծել առճակատման ճանապարհով կամ լուծել քննարկումների, կոնսենսուսի ճանապարհով, Վահեն Էնֆիաջյանն այն քաղաքական գործիչն է, որը միշտ գնալու է կոնսոլիդացնելու, միշտ գնալու է խնդիրները համախոհության, այն է՝ կոնսենսուսի ճանապարհով լուծելու տարբերակին։

Ուստի, հորդորում եմ նաեւ «Լուսավոր Հայաստան»-ի իմ գործընկերներին, մենք բոլորս ռեալ պոլիտիկի ներկայացուցիչներ ենք, մենք բոլորս պիտի հաշվի նստենք ժողովրդի կատարած ընտրության հետ, քվեարկել քիչ անց կամ վաղը, առավոտյան, ինչպես կորոշի ԱԺ նախագահությունը եւ քարտուղարությունը, Վահե Էնֆիաջյանի օգտին։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Ամբիոնի մոտ ենք հրավիրում պրն Գեւորգ Պետրոսյանին։

Գ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Հարգելի նախագահ, հարգարժան գործընկերներ, ՀՀ Սահմանադրության 94-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատգամավորն առաջնորդվում է իր խղճով եւ համոզմունքներով։ Եվ ԲՀԿ բոլոր պատգամավորները, եւ վստահ եմ, նաեւ մյուս բոլոր պատգամավորներն էստեղ են եկել՝ իսկապես իրենց խղճով ու համոզմունքներով ղեկավարվելու ի շահ ժողովրդի, ՀՀ արտաքին եւ ներքին բոլոր մարտահրավերները հաղթահարելու ցանկությամբ։

Հիմա, ի՞նչ է նշանակում անընդհատ առավոտից ներքաշել անձնական բնույթի խոսակցությունների մեջ, բերել անձնավորման դաշտ կամ մի նոր մշակույթ ներդնել։ Ես ոչ թե այսինչի, այնինչի, նաեւ ձեր փոխխոսնակն եմ, ձեր խոսնակն եմ։ Հարգելիներս, Սահմանադրության մեջ պատգամավորի խոսնակ կամ փոխխոսնակ ինստիտուտ գոյություն չունի, կա ԱԺ խոսնակ եւ կա ԱԺ փոխխոսնակ, իսկ էստեղ որեւէ մեկս առանձին խոսնակ ու փոխխոսնակ չունի։ Բարի եղեք հասկանալ էն կարգավիճակը, որը պատրաստվում եք ստանձնել, եւ եթե ընտրվեք, ապա հավատարիմ եղեք ձեր կարգավիճակին։

Երկրորդ. իսկապես նկատվում է, որ մեր հարգարժան գործընկերներն ինչ-որ, երեւի, դեռ չեն թոթափվել նախընտրական քարոզարշավի թոհուբոհից ու պատկերացնում են իրենց դեռ նախընտրական քարոզարշավում՝ փորձելով հանրությանը համոզել, որ ամենաառաջին ընդդիմադիրը, ամենաթույն, ամենաերդվյալ, ամենաարմատական ընդդիմությունն իրենք են։ Հարգելիներս, ընդդիմության,  ընդդիմադիր խմբակցության հարցը հստակ որոշված է ՀՀ օրենքով, մասնավորապես՝ «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 7-րդ հոդվածով։ Հիմա, էստեղ ուրիշ նոր հեծանիվ, ինչպես ընդունված է ասել, պետք չի հնարել, եթե կընտրվեք... Լավ եք արել, ձեր սահմանադրական իրավունքն է՝ առաջադրել եք։

Եվ հետո, ես էստեղ չեմ ուզում ստանձնել մեր հարգարժան խմբակցության պաշտպանությունը, որովհետեւ իրոք, կարծում եմ՝ դրա կարիքը չունենք, բայց մի տեսակ չեմ էլ կարող անկեղծանալ եւ չգաղտնազերծել իմ էդ մտորումը, որ մի տեսակ ոնց որ՝ հա, ձեր վրա է մնում, դե կտեսնեք։ Ներկայացրել եք թեկնածու՝ լավ եք արել, օգտվել եք ձեր սահմանադրական իրավունքից, մեր սահմանադրական իրավունքից էլ մենք ենք օգտվել, թողեք՝ ԱԺ-ն որոշի՝ ում է տեսնում այդպիսին։

Հիմա դուք պատկերացնո՞ւմ եք, ժողովուրդը նայում է մեզ եւ ամոթանք է տալիս, ամենայն հավանականությամբ ասում է՝ էլի ընդդիմություն-դիմություն, չպրծա՞նք էս խաղից։ Ավարտվել է ընտրապայքարը, ժողովուրդը կատարել է իր ընտրությունը, եւ հիմա ով հայտնվել է էստեղ, թող հիմա էստեղ ոչ թե փորձի նոր մրցավազք սկսել, թե ով է ամենաթունդ ընդդիմադիրը, այլ փորձի ժողովրդի տված պատգամը կյանքի կոչել այս դահլիճում։

Հաջորդը. դուք նայե՞լ եք նախագահի տեղակալի լիազորություններն «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքով։ Էնտեղ առանձնապես որեւէ ինչ-որ կոնցեպտուալ լիազորություն, գործառույթ չկա, ասում է՝ նախագահում է նիստերը, փոխարինում է հարգարժան նախագահին իր բացակայության օրոք եւ կատարում է նրա հանձնարարությունները, մեկ էլ՝ խորհրդի նիստերն է ղեկավարում։ Որեւէ կոնցեպտուալ բան չկա, որ դուք հանուն դրա ինչ-որ մի լուրջ պատերազմ եք հայտարարել մեզ։

Հաջորդը. հարգարժան պրն Մարուքյանը, որ հիմա հեռախոսով զբաղված է, ասում է՝ ձեզ կթողնեի ձեր ազատ քվեարկությանը՝ որ ձեր փոխարեն ես լինեի։ Սրանով անուղղակիորեն, խնդրում եմ, ես որպես իրավաբան հարգում եմ անմեղության կանխավարկածը, ստացվում է, որ ոնց-որ տպավորություն է, կներեք, ես ասեմ տպավորություն է՝ դատելով Մարուքյանի անուղղակի մեղադրանքից, թե իբր արդեն ցուցում է իջեցված՝ ում ընտրել եւ ինքն էլ հորդորում, ասում է՝ ես ձեր փոխարեն կթողնեի ազատ քվեարկության։

Եվ վերջում. ես, իհարկե, պատգամավորական աշխատանքի շատ մեծ փորձ չունեմ, ընդամենը տարի 8 ամիս, ինչպես եւ էստեղ ոմանք, բայց, ի վերջո, ես՝ որպես քաղաքական գործիչ, ուշադիր եմ եղել ԱԺ նախորդ գումարումների աշխատանքին եւ որեւէ գումարման ԱԺ-ում չեմ տեսել խմբակցությունների միջեւ այդպիսի խտրական վերաբերմունք, որ ինչ-որ հարցի քվեարկության ժամանակ անտեսեն մյուս պատգամավորներին ու հղում անեն, դիմեն միայն իշխող խմբակցությանը։ Դուք գնդակահարում եք ժողովրդավարության սկզբունքը։

Այնուամենայնիվ, մենք չենք դադարում հարգանքով վերաբերվել ձեզ եւ երբեք չենք ուտելու այդ սադրանքը, չենք վերցնելու այդ կեղտոտ ձեռնոցը, շեղվելու մեր սահմանադրական առաքելությունից եւ էստեղ տեղ տալու ինտրիգներին։ Խնդրում եմ բոլորս հիշենք, որ մեր աշխատանքին հետեւում է մեր հարգարժան ազգաբնակչությունը, եւ էստեղ մենք չենք  եկել մեկս մեկից լավ տղա, թունդ ընդդիմադիր, չգիտեմ, երեւալու նպատակով, մենք էստեղ ունենք մի առաքելություն՝ պաշտպանել ՀՀ ժողովրդի շահերը։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հաջորդ ելույթի համար ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում Նազելի Բաղդասարյանին, համեցեք։

Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ

-Աժ հարգելի նախագահ, հարգելի գործընկերներ, մենք այսօր իրապես հնարավորություն ունենք՝ տեսնել, թե ինչպիսի դիրքորոշում կամ կեցվածք ունի ԱԺ-ում ընդդիմադիր դաշտը։ Իսկապես, ունենալով սահմանադրությամբ երաշխավորված 1/3 տեղը ձայների, ունենալով ԱԺ խոսնակներից մեկի տեղը, հարկ եւ կարիք կա, որպեսզի մենք այսօր տեսնենք միասնական ընդդիմություն։

Կարծում եմ՝ բոլորս քաջ գիտակցում ենք, որ սա բխում է, նախ եւ առաջ եւ՛ իշխանության, եւ՛ ժողովրդի շահերից։ Հասկանում ենք, որ եթե այս դեպքում կոնսենսուսի արդյունքում ընդդիմադիր ուժերը ներկայացնեին մեկ թեկնածու, առավել հաստատակամ եւ միակողմանի որոշում կլիներ եւ արտացոլված կլիներ ընդդիմադիրների հստակ դիրքորոշումը։ Հասկանում ենք, որ այս դեպքում ընդդիմությունը հստակ գործելաոճ պետք է ունենա եւ առանցքային դերակատարություն՝ շատ հարցերում, այն վերապահված է եւ Սահմանադրությամբ, եւ ՛ ԱԺ կանոնակարգով։ Շատ օրենքների ընդունման հարցում որակյալ մեծամասնության կերպով 2/3-ի կամ 3/5-ի դեպքում շատ կարեւոր է, որ ընդդիմությունը լիներ միասնական։

Ցավում եմ, որ մենք այսօր այդ ամենի ականատեսը չեղանք։ Ունենք իրողություն՝ քաղաքական ուժերը, խմբակցություններն այս դեպքում օգտվել են Սահմանադրությամբ վերապահված իրավունքներից, բայց այստեղ հարկ կա մեկ-երկու դիտարկում անել, որն, իսկապես, ինձ մտահոգում է։ Տիկին Թանդիլյանը, խոսելով էթիկայից եւ որոշակի նոր մշակույթ բերելու մասին, կոչ է անում իշխող խմբակցությանը, թե արդյո՞ք դուք չեք մտածել խոսնակներից եւս մեկի պաշտոնը զիջել ընդդիմադիր դաշտին։

Տիկին Թանդիլյան, ես վստահ եմ, որ դուք, չլինելով նորընտիր պատգամավոր, հստակ տեղյակ եք, որ Սահմանադրության 104-րդ հոդվածը մայր օրենքի իմպերատիվ կերպով նշում է, որ ընդդիմադիր խմբակցություններից մեկ տեղակալ է ընտրվում։ Մենք չենք մտածել, որովհետեւ դա ամրագրված է օրենքով։

Երկրորդ հանգամանքը. պրն Մարուքյանը նշում է, որ գործադրի միջամտությունն «ԱԺ կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքում եւ տվյալ հարցերում անթույլատրելի է։ Ես հասկանում եմ ձեր ենթատեքստը, պրն Մարուքյան, եւ հասկանում եմ՝ դուք այս կերպ գնդակն ինչ դաշտ եք մղում։ Նաեւ վստահ եմ, որ դուք շատ քաջ գիտակցում եք, որ ԱԺ պատգամավորը կաշկանդված չէ հրամայական մանդատով, գործում է իր խղճի եւ համոզմունքների համաձայն։

Եվ եթե տվյալ դեպքում իշխող խմբակցության պատգամավորները որպես համոզմունք ընդունում են սկզբունք եւ ներկայացնում են ժողովրդի շահերը, ապա դուք՝ որպես պատգամավորներ, պարտավոր եք հարգել այդ ընտրությունը։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հաջորդ ելույթի համար կենտրոնական խոսափողի մոտ եմ հրավիրում Արման Բաբաջանյանին «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունից։

Ա.ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆ

-ԱԺ հարգելի նորընտիր նախագահ, գործընկերներ, ՀՀ քաղաքացիներ, երբեք չէի մտածի, որ Հայաստանի քաղաքական թիվ 1 ամբիոնից իմ առաջին ելույթով ստիպված կլինեմ աջակցել մի մարդու, ում հետ ձեզանից շատերն ավելի երկար ու արժանապատիվ ճանապարհ են անցել, ավելի երկար եք ճանաչում, քան ես։

Ես նույնիսկ վստահ էի, որ այսպիսի ելույթի կարիք չի լինի, որովհետեւ միամտաբար համոզված էի, որ դուք՝ որպես քաղաքական մեծամասնություն, հենց այդ պատճառով, հենց վերը նշված պատճառով մեզ հետ պիտի բանակցեիք, որ հենց Մանե Թանդիլյանին առաջադրենք ԱԺ նախագահի տեղակալի պաշտոնում, որովհետեւ Մանեն իր գիտելիքներով, անցած ճանապարհով ու փորձով կարող է զարդարել ցանկացած երկրի խորհրդարանի նախագահությունը, բայց ինչեւէ։

Դուք որոշել եք գնալ այլ ճանապարհով, որոշել եք հարցը փաթեթավորել ձեր ճաշակով ու պատկերացմամբ։ Սոցիալական մեդիայում, լրատվամիջոցներում վերջին օրերի քննարկումներն այս հարցի շուրջ ձեզ ձեր կայացրած որոշումը վերանայելու առիթ պետք է տային, առիթ պետք է հանդիսանային, բայց ավաղ, դուք դա էլ հակված չեք անել, մի քանի դիտարկում միայն։

Ըստ Սահմանադրության 104-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ «ԱԺ-ն իր կազմից ընտրում է ԱԺ նախագահ եւ նրա 3 տեղակալ, տեղակալներից մեկն ընտրվում է ընդդիմադիր խմբակցությունների կազմում ընդգրկված պատգամավորների թվից»։ Ես նորից ու նորից խնդրում եմ, որ դուք  ուշադրություն դարձնեք «ընդդիմադիր» բառի վրա։ «Բարգավաճ Հայաստան»-ն ընդդիմություն է, իմ խորին համոզմամբ, միայն օրենքի ուժով։ Դժվարանում եմ ասել, թե հարմար պահին, ավանդույթի համաձայն, նրանք ինչ են իրենց կոչելու առաջիկայում՝ այլընտրա՞նք, ոչ իշխանական ո”ւժ, թե՞ ընդդիմություն։

Մանե Թանդիլյան, թե Վահե Էնֆիաջյան, կամ «Լուսավոր Հայաստան», թե «Բարգավաճ Հայաստան» ընտրության կարեւոր շերտը, ըստ իս, ապագայի եւ անցյալի ընտրություն է։ Որպես ապագային միտված հեղափոխական ուժ, որի խնդիրը վաղվա լուսավոր օրվա երաշխավորումն է, հույս ունեմ, որ «Իմ քայլը» դաշինքի գործընկերներս, ի հեճուկս կայացված քաղաքական որոշման, ընտրություն կկատարեն հանուն վաղվա, հանուն ապագայի՝ բացառելով մերժված երեկը, անցյալը, խավարը։

Մինչեւ ելույթս շարունակելը, մի կարեւոր դիտարկում էլ՝ «Բարգավաճ Հայաստան»-ի իմ հարգելի գործընկերներին։ Այս հարցում, ինչպես իմ գործընկերն արդեն նշեց, մենք ձեզ հետ վեճ ու կռիվ չունենք, խորհուրդս ձեզ, մեր հակառակորդներին ու քաղաքական գլադիատորական տեսարանների սիրահարներին. չարժե ուրախացնել «Լուսավոր Հայաստան»-«Բարգավաճ Հայաստան» դիմակայության նոր արյունոտ տեսարաններով։

Խոսքս շարունակեմ «Իմ քայլը» դաշինքի գործընկերներիս. ինձ լավատեսություն ու հույս է ներշնչում փաստը, որ խնդրո առարկան թեժ քննարկումների առիթ է դարձել ձեր խմբակցության ներսում։ Այդ իրողությունն իսկ հուսադրում է, որ ամեն ինչ կորսված չէ, եւ հետադիմական այդ քաղաքական որոշումը կարող եք դուք՝ այդ խմբակցության առաջադիմական անդամներդ, սրբագրել եւ փոխել՝ ի ցույց դնելով ձեր քաղաքական սկզբունքայնությունն ու հասունությունը։ Մանե Թանդիլյանի ընտրությամբ դուք ձեր առաջին քննությունն եք բռնում, հարգելի գործընկերներ։ Առաջին անգամ հենց այս քվեարկությամբ պարզ կդառնա, թե որքանով մենք առանձին-առանձին եւ մեր քաղաքական ուժերն իրար հետ ունեն քաղաքակրթական եւ արժեքային ընդհանրություն եւ ապագայի տեսլական։

Վերջում՝ այս փոքրիկ խնդրի խոշոր ու կարեւոր կողմի մասին. իշխանության առատությունը ձեզ պետք է ավելի մեծահոգի, լայնախոհ, վեհանձն, զիջող դարձնի, անգլերեն մի շատ լավ բառ կա՝ wise: Որպես այդպիսի առատ եւ լեգիտիմ իշխանության կրող՝ դուք պետք է ամեն ինչ անեք, որպեսզի քաղաքական փոքրամասնությունը հնարավորություն ունենա քաղաքական օրակարգը ձեւավորել եւ պահել այս շենքում եւ այս դահլիճում։ Այդպես չվարվեցին նախկինները եւ ստացան հեղափոխություն՝ ի պատիվ ձեր առաջնորդի՝ անցնցում եւ անարյուն։

Ձեր քայլով եւ հետագայում՝ որոշումներով դուք նոր պերմանենտ ցնցումների եւ տարերային զարգացումների համար դուռ ու ճանապարհ եք բացում եւ բաց թողնում այդ դուռը՝ այդպիսի հնարավորությունները թողնելով դրսում։ Ես կասկածում եմ, որ դուք այդպիսի ցանկություն ունեք, բայց եթե դա եք ուզում, շարունակեք հենց այս ոգով, ձեզ այդ գործում հաջողություն եմ մաղթում։ Շնորհակալություն։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, հարգելի պրն Բաբաջանյան։ Այժմ հերթը Գեւորգ Գորգիսյանինն է: Համեցեք, պրն Գորգիսյան։

Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Ողջունում եմ, հարգելի գործընկերներ, նախ եւ առաջ, շնորհավորում եմ բոլորին ԱԺ մուտք գործելու կապակցությամբ եւ բոլորին մաղթում եմ խելամիտ, իմաստուն աշխատանք՝ ի շահ Հայաստանի Հանրապետության։

Տիկին Թանդիլյանին ներկայացնելիս շատ բան չեմ ասի, ուղղակի կան մարդիկ, ովքեր տաղանդավոր են եւ իրենց ստանձնած ցանկացած պատասխանատու պաշտոնում, ցանկացած պատասխանատու գործում կարողանում են ցուցաբերել առավելագույնը, կարողանում են հասնել հաջողության։ Տիկին Թանդիլյանն այդպիսի կին է, այդպիսի մարդ է, եւ նա իր ողջ քաղաքական գործունեության ընթացքում ցույց է տվել իր բոլոր առավելությունները, իր սկզբունքայնությունը, խնդրին պրոֆեսիոնալ մոտենալու իր կարողությունը եւ հաջողության հասնելու իր ունակությունները։

Քիչ առաջ պրն Բագրատյանն էր կոչ անում խոսել թեկնածուների առավելություններից, բայց երբ մենք խոսում ենք թեկնածուներից եւ համեմատում ենք թեկնածուներին, մեզ մեղադրում են, որ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությանը դառնում ենք ընդդիմադիր։ Մյուս կողմից՝ մեր գործընկերները՝ մեծամասնությամբ՝ «Իմ քայլ»-ի, ասում են՝ մեզ հետաքրքիր չի, թե ով է առաջադրված, ասում են՝ ցախավել էլ լինի, լինի ավելի շատ ձայն հավաքած ուժից, մենք նրան ենք ընտրելու, հա՞։ Սա քաղաքական մոտեցում չի, սիրելիներս, ես կարծում եմ՝ սա ամեն դեպքում սխալ մոտեցում է։

Ամենայն հարգանքով պրն Վահե Էնֆիաջյանին, բայց դեռեւս որեւէ խոսք, թե ինչո՞ւ հենց պրն Էնֆիաջյանին են պատրաստվում ընտրել, «Իմ քայլը» խմբակցությունից չեղավ: Այսինքն՝ կարեւոր պաշտոն, որը պատրաստվում եք դուք, սիրելի մեծամասնություն կազմող իմ գործընկեր պատգամավորներ, պատվիրակել անձի՝ կատարել դա, դուք հետաքրքրված չե՞ք նրա մարդկային եւ քաղաքական որակներով, ձեզ միայն հետաքրքրում է, թե որքան ձա՞յն է հավաքել այդ մարդու ներկայացրած քաղաքական ուժը։ Սա, ես կարծում եմ, որ այնքան էլ ճիշտ քաղաքական մոտեցում չէ։

Եվ եկեք չմոռանանք, հա՞, ձեզնից մեծ մասն առաջին անգամ է պատգամավոր եւ առաջին անգամ է այս բարձրագույն դահլիճում, ատյանում, եւ առաջին տպավորությունը թողնում ենք մեկ անգամ, եւ հիմա քաղաքացիների մոտ դուք թողնում եք այդ առաջին տպավորությունը եւ ինչպիսի՞ն է այն լինելու՝ հիմա է որոշվելու: Արդյո՞ք դա լինելու է կառավարության հրահանգով կոճակ սեղմողների մեծամասնություն, թե՞ լինելու է սկզբունքային քաղաքական գործիչների մեծամասնություն, ովքեր չեն վախենում եւ չեն վարանում իրենց սեփական տեսակետն արտահայտել եւ պաշտպանել նաեւ այդ տեսակետը։ Նախկինին նմանվելը երբեք լավ մոտեցում չէ-, որովհետեւ մենք տեսանք նախկին իշխանությունների ողջ թերությունները, եւ ինչի են դրանք հանգեցնում։

Ինչ վերաբերում է երկրորդ ուժն ընտրելու ավանդույթին, հիշենք, հա՞, ինչպես ձեւավորվեց այդ ավանդույթը։ Ի՞նչ եք կարծում, կարո՞ղ է՝ մեզ զիջեին հանկարծ փոխխոսնակ ունենալու առավելություն, կարո՞ղ է՝ մենք պիտի հետագայում կողմ քվեարկեինք, ասենք, ԱԺ նախագահի Հանրապետական թեկնածուին, Սերժ Սարգսյանին՝ որպես վարչապետ թեկնածուին։ Բնականաբար, մենք դա չէինք անելու եւ այստեղից եկավ այդ ավանդույթը՝ զիջել կարեւոր պաշտոնները նրանց, ովքեր հետագայում հնարավոր է՝ գան պայմանավորվածությունների։

Հիմա ձեզ հղում եմ այդ հարցը, մեծամասնություն կազմող իմ սիրելի գործընկերներ. արդյո՞ք ձեզ սա է պետք։ Եվ այո, նախորդ ընտրություններին մենք ասում էինք, որ իշխանության հարցը լուծված է, ընդդիմություն ենք ընտրում, բայց «Լուսավոր Հայաստան»-ն էր, որ քարոզարշավին մասնակցում էր եւ ասում էր, որ գնում է ԱԺ՝ լինելու ընդդիմություն։ Այնինչ, «Բարգավաճ Հայաստան»-ն ասում էր՝ մենք պրն Փաշինյանի հետ ունենք ստորագրած հուշագիր, եւ մինչեւ վերջին օրը, մինչեւ արդեն ԱԺ մանդատները ստանալը գրեթե, նրանք դեռ կողմնորոշված չէին՝ լինելո՞ւ են ընդդիմադիր, թե՞ ոչ։ Նայեք հարցազրույցները, հա՞, ես ուղղակի չեմ ասում, «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության անդամների տված հարցազրույցները։

Այսինքն, այո, դուք պետք է ընտրեք ընդդիմադիր փոխխոսնակ, բայց այստեղ շատ կարեւոր է անձը, որովհետեւ, ի վերջո, այդ անձն է լինելու փոխխոսնակ, տարբեր հարթակներից ներկայացնելու է ՀՀ-ն, իսկ տիկին Թանդիլյանը, այո, ցույց է տվել, որ ՀՀ շահն իր համար վեր է ամեն ինչից։ Երեւի թե այսքանը, չփորձեմ ավելի խորանալ, կարծում եմ՝ առավելությունն ակնհայտ է, սիրելի մեծամասնություն, եւ դուք վաղը պետք է նայեք ձեր ընտրողների աչքերին եւ մեր առաջ չէ, որ դուք պետք է պատասխան տաք, մեր առաջ չէ, որ պետք է արդարանաք, ձեր ընտրողներն են վաղը ձեզանից պահանջելու պատասխան, թե ինչու դուք կատարեցիք ձեր ընտրությունն այսպես եւ ոչ թե այնպես։

Եվ, կարծում եմ՝ ճիշտ կլիներ գոնե ինչ-որ մի կերպ հիմնավորել, բացի նրանից, թե քաղաքական մեծամասնությունը, այլ ինչո՞ւ հենց Վահե Էնֆիաջյանին եք դուք պատրաստ ընտրել, որովհետեւ մենք խոսեցինք տիկին Թանդիլյանի առավելություններից, բայց դուք չխոսեցիք պրն Էնֆիաջյանի որեւէ առավելության մասին, որ հանուն դրա պատրաստ եք ձայն տալ նրան։ Եվ գիտե՞ք, նորից պատվիրակել մեզ ընտրության էս բեռը, թե ինչու դուք համատեղ թեկնածու չեք ներկայացրել... Սիրելիներս, մեծամասնությունն իշխանություն է, իշխանությունն առաջին հերթին պատասխանատվություն է եւ որոշումներ կայացնելու խիզախություն։ Եվ հիմա դուք պիտի կայացնեք այդ որոշումը, մի փորձեք կրկին ամեն ինչ պատվիրակել ուրիշներին։

Լավ կլիներ, իհարկե, որ ձեզ ընտրության հնարավորություն չտրվեր, երեւի թե, եթե մենք գնում ենք տոտալիտար համակարգի, եւ դուք եկել եք այստեղ՝ ընդամենը կոճակ սեղմելու, բայց ես հավատում եմ, որ դա այդպես չէ։ Եվ առաջիկա ձեր գործունեությամբ դուք դա կապացուցեք կամ չեք ապացուցի։ Մաղթում եմ բոլորիս լավ աշխատանք եւ այնպիսի քվեարկություն, որի համար հետո մենք ստիպված չլինենք փոշմանել։ Շնորհակալ եմ։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ պրն Գորգիսյան։ Դուք հանո՞ւմ եք ձեր ելույթը... Մենք դեռ ժամանակ ունենք, եւ բոլոր 3 խմբակցությունները հայտ են ներկայացրել՝ խմբակցության անունից ելույթ ունենալ, եւ ձայնը տրվում է փոքր խմբակցությունից սկսած մինչեւ մեծ խմբակցություն։

Առաջարկում ենք ընդհատել նիստը եւ շարունակել վաղը, առավոտից։ Ընդունելի՞ է այս որոշումը բոլորի համար... Հետեւաբար նիստն ավարտված է, շնորհակալություն։ Վաղը կսկսենք Էդմոն Մարուքյանի ելույթից։




ԱԺ Նախագահ  |  Պատգամավորներ|  ԱԺ խորհուրդ  |  Հանձնաժողովներ  |  Խմբակցություններ  |  Աշխատակազմ
Օրենսդրություն  |   Նախագծեր  |  Նիստեր  |   Լուրեր  |  Արտաքին հարաբերություններ   |  Գրադարան  |  Ընտրողների հետ կապեր  |  Հղումներ  |  RSS