National Assembly of the Republic of Armenia | Official Web Page | www.parliament.amNational Assembly of the Republic of Armenia | Official Web Page | www.parliament.am
HOME | MAIL | SITEMAP
Armenian Russian English French
Արխիվ
24.11.2022

Երկ Երք Չրք Հնգ Ուր Շբթ Կիր
01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
 
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎ
ՈՒԹԵՐՈՐԴ ԳՈՒՄԱՐՈՒՄ
ՉՈՐՐՈՐԴ ՆՍՏԱՇՐՋԱՆ

ԱՐՏԱՀԵՐԹ ՆԻՍՏ
ՍՂԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ N 13

24 նոյեմբերի 2022

Ժամը 11:00

  ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ ԵՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱԼԵՆ ՍԻՄՈՆՅԱՆԸ, ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՏԵՂԱԿԱԼՆԵՐ ՌՈՒԲԵՆ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆԸ ԵՎ ՀԱԿՈԲ ԱՐՇԱԿՅԱՆԸ

 

Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Հարգելի պատգամավորներ, ողջունում եմ ձեզ: Այսօր Կառավարության նախաձեռնությամբ հրավիրվել է Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ: Օրակարգը ձեզ բաժանված է: Խնդրում եմ տեղադրել քարտերը և նախապատրաստվել գրանցման. գրանցում: Գրանցվել է 79 պատգամավոր, քվորում ունենք:

Հարգելի պատգամավորներ, Կառավարությունը ներկայացրել է «Ազգային ժողովի արտահերթ նիստի օրակարգային հարցերի քննարկման հատուկ ընթացակարգի մասին» Ազգային ժողովի որոշման նախագիծ, որով առաջարկվում է օրակարգում ընդգրկված օրենքների նախագծերի երկրորդ ընթերցմամբ քննարկումը կազմակերպել առաջին ընթերցմամբ դրանք ընդունելուց հետո՝ 24 ընթացքում, նախագծերի վերաբերյալ գրավոր առաջարկները և գլխադասային հանձնաժողովների եզրակացությունները ներկայացնելու համար սահմանել առնվազն 3-ական ժամ: Այս որոշման նախագիծը նախ՝ պետք է քննարկենք, այնուհետև՝ քվեարկենք:

Որոշման նախագիծը ներկայացնելու համար ձայնը տրվում է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյանին: Խնդրեմ, պրն Պողոսյան, համեցեք:

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, Կառավարությունը Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովին առաջարկել է նոյեմբերի 24-ին գումարել արտահերթ նիստ, որի օրակարգում ներառված են 5 հարցեր: Համաձայն «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 43-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ ձեզ է ներկայացվում «2022 թվականի նոյեմբերի 24-ին գումարված Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի արտահերթ նիստի օրակարգային հարցերի քննարկման հատուկ ընթացակարգի մասին» Ազգային ժողովի որոշման նախագիծը: Առաջարկվում է արտահերթ նիստի օրակարգային հարցերի երկրորդ ընթերցմամբ քննարկումը կազմակերպել առաջին ընթերցմամբ դրանց ընդունումից հետո 24 ընթացքում: Սահմանադրության 99-րդ և «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 35-րդ հոդվածների համաձայն՝ Ազգային ժողովի հերթական նստաշրջանները գումարվում են տարեկան երկու անգամ՝ հունվարի երրորդ երկուշաբթիից մինչև հունիսի երրորդ հինգշաբթին և սեպտեմբերի երկրորդ երկուշաբթիից մինչև դեկտեմբերի երրորդ հինգշաբթին: Ազգային ժողովի հերթական նստաշրջանը կավարտվի դեկտեմբերի 15-ին, իսկ մինչ նստաշրջանի ավարտը գումարվելու է ընդամենը մեկ հերթական նիստ՝ դեկտեմբերի 6-ից: Հաշվի առնելով նշվածը, Կառավարությունն Ազգային ժողովին առաջարկել է գումարել արտահերթ նիստ հետևյալ օրակարգային հարցերով. առաջին՝ ««Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի և հարակից օրենքի նախագծի քննարկում, որի հրատապությունը պայմանավորված է Ազգային անվտանգության ծառայությունում կադրային քաղաքականության արդյունավետությունը բարձրացնելու, մասնագիտական ու պաշտոնական առաջմղման կանոնակարգերը զարգացնելու անհրաժեշտությամբ:

Օրակարգային երկրորդ հարցով առաջարկվում է հնարավորություն ընձեռել, որպեսզի ակցիզային հարկով հարկման ենթակա ապրանքների ներմուծումը և դրանց հետագա վերաարտահանումը կանոնակարգելու նպատակով ձևավորել նպաստավոր միջավայր և սրա հրատապությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ, ըստ էության, ունենք կարգավորում, որը համահունչ չէ սպառման հարկերի տրամաբանությանը և անհրաժեշտ է օր առաջ վերանայել այս կարգավորումը:

Օրակարգային երրորդ հարցը միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգի վերանայմանն է վերաբերում: Եվ, հաշվի առնելով այն, որ 2023 թվականի հունվարի 1-ից տնտեսավարողները, որոնք հավակնում են շարունակել լինել միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտներ, պետք է հարկման համակարգի ընտրություն կատարեն, շատ կարևոր է, որ նրանց համար մինչև տարեվերջ ունենանք կանխատեսելի հարկային միջավայր: Եվ, ըստ այդմ՝ առաջարկվում է այս հարցը նույնպես զեկուցել արտահերթ նիստի շրջանակներում:

Օրակարգային չորրորդ հարցը «Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ նախատեսող ՀՀ օրենքի նախագծին և հարակից օրենքների նախագծերին է վերաբերում: Դրանցով առաջարկում է գործող ընթացակարգերին զուգահեռ՝ սահմանել ներհամայնքային երթուղիների սպասարկման կազմակերպման նոր ընթացակարգ, որը հնարավորություն կընձեռի ներհամայնքային երթուղիներն սպասարկող կազմակերպություններին՝ ընտրել ոչ միայն մրցույթով, այլ նաև «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված պահանջներին համապատասխան գնման ընթացակարգով: Հրատապությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ համայնքների խոշորացման պայմաններում գործող կարգավորումները խիստ սահմանափակ են ներհամայնքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումների գործընթացը կազմակերպելու համար, քանի որ համայնքների կողմից կազմակերպվող մրցույթները հաճախ չեն կայանում հայտերի բացակայության պատճառով, և արդյունքում համայնքները, փաստացի, մնում են առանց տրանսպորտային սպասարկման:

Եվ օրակարգային վերջին հարցը վերաբերում է «Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացում կատարելուն և հարակից օրենքներով նախատեսվող փոփոխություններին: Նպատակն է ապահովել գործող կանոնակարգումների պահպանումն առ այն, որ 2023 թվականի հունվարի 1-ից հետո ընթացիկ գործունեության ֆինանսավորման նկատմամբ վերահսկողությունն իրականացվի կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի կողմից, իսկ նախընտրական քարոզչության ֆինանսավորման նկատմամբ վերահսկողությունը՝ վերահսկիչ-վերստուգիչ ծառայության կողմից, երկարացնելով գործող կանոնակարգումները մինչև 2024 թ. հունվարի 1-ը:

Առաջարկում եմ հավանություն տալ այս նախագծին, իսկ յուրաքանչյուր օրակարգային հարցի ավելի բովանդակային քննարկմանն անդրադառնալ առանձին հարցերի քննարկման շրջանակներում: Եվ, ինչպես Ազգային ժողովի նախագահը նշեց, առաջարկվում է, որ նախագծերի վերաբերյալ գրավոր առաջարկները և գլխադասային հանձնաժողովների եզրակացությունները ներկայացնելու համար սահմանենք 3-ական ժամ ժամանակահատված: Շնորհակալ եմ:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Հարցերի համար, հարգելի գործընկերներ, հերթագրում: Արթուր Հովհաննիսյան. հանո՞ւմ եք: Հասմիկ Հակոբյան. դո՞ւք էլ եք հանում: Արթուր Խաչատրյան:

 Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

-Պրն Պողոսյան, ես ուզում եմ հասկանալ, թե էս հարցերի՝ էս ռեժիմով քննարկելու տրամաբանությունը ո՞րն է: Եթե դրանք կարևոր հարցեր էին, պետք է երկար ժամանակ տրամադրենք քննարկման համար: Եթե հրատապ հարցեր էին, Կառավարությունը պետք է շուտ ներկայացներ: Արխիվում էդ ի՞նչ թուղթ կա, որը պետք է հենց հիմա որոշվի, սենց էքստեռն ռեժիմով որոշվի, որ պետք է վերացվի:

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար, պրն Խաչատրյան: Ինձ թվաց, որ ես բավարար չափով ներկայացրի առանձին նախագծերի հրատապությունը, բայց սիրով կրկին կանդրադառնամ: Օրինակ՝ միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգի վերանայման հետ կապված՝ կարևորվեց կանխատեսելի հարկային միջավայրի ձևավորումը: Այո, ճիշտ եք, երկար քննարկումները նաև ենթադրում են արտահերթ ռեժիմով հարցերի ընդունում: Այս հարցը, օրինակ՝ քննարկվել է ամիսներ շարունակ՝ վստահ լինելու համար, որ նախ՝ լուծումները հիմնավորված են, փաստարկված, այնուհետ, որ բոլոր կողմերը լսված լինեն: Եվ հիմա այս հանգրվանում ենք և առաջարկում ենք նորից բավարար դետալացված քննարկման տրամաբանությամբ ընդունել այս օրենքը: Կամ, օրինակ՝ ներքաղաքային տրանսպորտի հետ կապված. համայնքների խոշորացումից հետո անցած ժամանակահատվածում իրավակիրառ պրակտիկան ցույց է տվել, որ գործող կանոնակարգումները բավարար չեն՝ օպերատորների ընտրությունը կազմակերպելու համար, և ահա, առաջարկվում է «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքի տրամաբանությամբ տալ լրացուցիչ միջավայր այս աշխատանքը կազմակերպելու համար:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Արձագանք:

 Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

-Պրն Պողոսյան, ես չվիճարկեցի հարցի ո՛չ հրատապությունը, ո՛չ կարևորությունը: Ես պարզ տրամաբանության վրա եմ հղում կատարում: Եթե հարցը հրատապ է, ուրեմն, պետք է շուտ ներկայացվեր և ոչ թե սպասեիք այ սենց վերջին օրվան: Եթե հարցը կարևոր է, իրեն պետք է բավականաչափ ժամանակ տրամադրել: Ես չեմ ասել՝ դա հրատապ հարց չէ կամ կարևոր հարց չէ: Ասում եմ՝ եթե դա կարևոր հարց է, ինչո՞ւ եք քիչ ժամանակ տալիս, որովհետև կարևորությունը ենթադրում է խորը և համապարփակ քննարկում: Հրատապություն՝ նշանակում է, որ շուտ պետք է ներկայացվեր, այլ ոչ թե բերվի, ասվի՝ հենց հիմա արեք, որովհետև մի քանի օրից նոր ռեժիմ է գործադրվելու:

Եվ երկրորդը. եթե դուք օրինակ եք բերում, ապա խնդրեմ իմ բերած օրինակի վրա մանրամասնեք՝ արխիվում էդ ի՞նչ թուղթ է, որը հենց հիմա պետք է որոշվի, որ պետք է վերացվի: Խնդրում եմ կոնկրետ օրինակին պատասխանեք և նաև հրատապությանը և կարևորությանն անդրադարձեք:

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Ճիշտն ասած, ես չհասկացա, թե ի՞նչ թղթի վերացման մասին է հարցը: Պրն Խաչատրյան, հարցերը և՛ կարևոր են, և՛ հրատապ են, ու հրատապությունը չի նսեմացնում հարցերի կարևորությունը: Մենք էլ պատրաստակամ ենք՝ յուրաքանչյուր հարցի բովանդակային քննարկումը կազմակերպել ձեզ հետ միասին մասնագիտական գլխադասային հանձնաժողովներում: Իսկ կարևորությունը կայանում է նրանում, որ մի դեպքում ունենանք կանխատեսելի միջավայր, մի դեպքում ունենանք լրացուցիչ գործիքակազմ, մեկ այլ դեպքում հնարավորություն տրվի, որ գործարար շրջանակները կարողանան ավելի անկաշկանդ զբաղվել ակցիզային հարկով հարկման ենթակա ապրանքների ներմուծմամբ ու վերաարտահանմամբ: Հարցերը բազմազան են: Ես առաջարկում եմ բովանդակությունը քննարկել առանձին հարցերի քննարկման համատեքստում ու կարծում եմ, որ նման համոզմունք նաև ձեզ մոտ կձևավորվի: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Լռություն դահլիճում: Շնորհակալություն: Եվս մեկ հրատապ և կարևոր հարց. այսօր նոյեմբերի 24-ին Ազգային ժողովի «Բաց դռներ» ծրագրի շրջանակներում Ազգային ժողով են այցելել «Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան» հիմնադրամի Երևանի ավագ դպրոցի աշակերտները և ուսուցիչները: Առաջարկում եմ ողջունել:

 ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Շնորհակալություն: Եվ վերջին հարցը. Արծվիկ Մինասյան, համեցեք:

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Պրն Պողոսյան, պրն Խաչատրյանի հարցադրումը եկավ նրանից, որ դուք ներկայացրիք բովանդակության մակարդակով օրակարգում ներառված հարցերի կարևորությունը, և Ազգային անվտանգության ծառայության փաթեթում ներկայացրիք ընդամենը միայն կադրային փոփոխությունների հարցը, մինչդեռ շատ ավելի սկզբունքային և հանրությանն ու մեզ բոլորիս հուզող հարցադրում կա՝ արխիվների հետ կապված. սա՝ ճշգրտում: Էդ հրատապության անհրաժեշտությունը հենց էստեղից էր գալիս: Բայց դուք մատնանշեցիք միկրոձեռնարկատիրության հարկային համակարգի վերանայումը: Նույն հարկային օրենսդրության համաձայն՝ նոր հարկատեսակը, տվյալ դեպքում՝ սուբյեկտով պայմանավորված նոր հարկատեսակը, ոչ թե, ընդհանրապես, նորը, պետք է գործողության մեջ դրվի 7 ամսից ոչ շուտ: Հասկանալի է, որ հիմա բովանդակությունը չի քննարկվում, բովանդակության ժամանակ, երևի, կանդրադառնաք էդ հարցին: Բայց, առհասարակ, առաջինից երկրորդ ընթերցում ընդունելը, որը նաև պետք է ենթադրի որոշակի քննարկումներ, սա հերթական «ջուր տու քշի» մեխանիզմի նման է դառնում: Եթե դուք կարևորում եք էդ հարցերը և կարևորում եք, որ առաջինից երկրորդ ընթերցումն էլ կարևոր լինի, հանրության տեսակետներն էլ լսվեն, 3 ժամում էդ ինչպե՞ս են հանրության տեսակետները լսվելու: Ես էլ չեմ արձագանքելու, այնպես որ …

  Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ պարզաբանման համար, պրն Մինասյան: Ես առաջարկում եմ արխիվի հետ կապված դրվագին անդրադառնալ հարցի բովանդակային քննարկման համատեքստում: Եթե այդ տրամաբանությամբ մոտենանք, այլ դրվագներ էլ կան, որ պակաս կարևոր չեն, որովհետև առաջարկվում է ծառայության համար թույլատրվող առավելագույն ժամկետը վերանայել, տարբեր հարցեր, ատեստավորման համակարգն է առաջարկվում վերանայել արտահերթ ատեստավորումներ կազմակերպելու տրամաբանությամբ:

Ինչ վերաբերում է միկրոձեռնարկատիրությանը, մենք, անկեղծ ասած, պրն Մինասյան, նոր հարկատեսակ չենք սահմանում, եղածի դրույքաչափ չենք բարձրացնում: Դրանց համար է վեցամսյա ժամանակահատվածը: Բայց, հաշվի առնելով, որ առաջարկվում է վարձու աշխատողների համար նախատեսված այդ 5 հազար դրամ դրույքաչափն բարձրացնել, մենք պատրաստակամ ենք՝ քննարկել և այդ 6-ամսյա ժամանակահատվածը նախատեսել, որպեսզի, ընդհանրապես, հարց չլինի, թեև, հիմա էլ վստահ ենք, որ իրավական առումով այդ սահմանափակումը չկա: Իսկ ինչ վերաբերում է հրատապությանը, անկեղծ ասած, կոնկրետ միկրոձեռնարկատիրությանը վերաբերող նախագիծը շուրջ մեկուկես ամիս և, գուցե, մի քիչ էլ ավելի առաջ ներկայացվել է Ազգային ժողովի քննարկմանը, և այդ առաջարկները կարող էին ներկայացվել: Իմ ունեցած տեղեկատվությամբ՝ չենք ստացել նման առաջարկներ: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Մտքերի փոխանակության համար գրանցում: Գրանցված պատգամավորներ չկան: Պրն Պողոսյան, եզրափակիչ ելույթի կարիք տեսնո՞ւմ եք: Շնորհակալություն:

Հարգելի պատգամավորներ, այժմ քվեարկում ենք այս որոշման նախագիծը: Եվ, այսպիսով, քվեարկության է դրվում «2022 թվականի նոյեմբերի 24-ին գումարված «Ազգային ժողովի արտահերթ նիստի օրակարգային հարցերի քննարկման հատուկ ընթացակարգի մասին» Ազգային ժողովի որոշման նախագիծն ընդունելու մասին հարցը: Քվեարկություն:

Կողմ՝ 58

Դեմ՝ 29

Որոշումն ընդունվել է:

Հարգելի գործընկերներ, այժմ քննարկում ենք օրակարգի հարցերը:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալ Տիգրան Հարությունյան: Համեցեք: (Խոսակցություն դահլիճում:) Անդրանիկ Սիմոնյան:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, Կառավարության կողմից օրենսդրական նախաձեռնության կարգով Ազգային ժողովի քննարկմանն է ներկայացվում ««Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը: Օրինագծերի ընդունման կարևորությունն ու հրատապությունը պայմանավորված է ազգային անվտանգության մարմիններում պրոֆեսիոնալ կադրերի հնարավոր արտահոսքը կանխելու, կադրային քաղաքականության արդյունավետությունը և ծառայության որակը բարելավելու, գործնականում առաջացող խնդիրներին լուծում տալու, օրենքներում կիրառվող հասկացությունները գործող օրենսդրությանը համապատասխանեցնելու անհրաժեշտությամբ: Մասնավորապես, առաջարկվում է վերանայել ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության սահմանային տարիքային շեմը: Ներկայումս ենթասպայական և սպայական կազմի՝ մինչև փոխգնդապետ կոչում ունեցողների համար՝ 50, իսկ գնդապետի համար 55 տարեկան է, որն էապես ցածր է զինվորական և դրան հավասարեցված այլ ծառայությունների համար ոլորտային օրենքներով նախատեսված սահմանային տարիքից: Նախագծով նախատեսվում է Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայողների, բացառությամբ բարձրագույն սպայական կազմը, սահմանային տարիքն ավելացնել 2 տարով: Միաժամանակ, հաշվի առնելով բժշկական բնույթի մասնագիտական պաշտոնների համալրման առանձնահատկությունները, առաջարկվում է նախատեսել նշված պաշտոնները զբաղեցնող ծառայողների ծառայության ժամկետը 5 տարվա փոխարեն 10 տարով երկարաձգելու հնարավորություն: Օրինագծերով առաջարկում է հստակեցնել Ազգային անվտանգության ծառայության լիազորությունները տեղեկատվական անվտանգության ապահովման հետ կապված աշխատանքներն իրականացնելիս: Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայությանը և կադրային քաղաքականությանն առնչվող կարգավորումների վերլուծության արդյունքում օրինագծերով առաջարկում է վերանայել այս ոլորտում որոշ կարգավորումներ: Մասնավորապես, Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենին իրավունք է վերապահվում ծառայությունից արձակել նաև դիտավորյալ հանցագործության հատկանիշներ պարունակող արարք կատարած այն ծառայողին, որի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել կամ այն դադարեցվել է «ոչ ռեաբիլիտացիոն» («ոչ արդարացնող») հիմքերով: Ոստիկանությունում, դատախազությունում և քննչական մարմիններում նման կարգավորումներ առկա են:

Նախատեսվում է ծառայողներին արտահերթ ատեստավորելու հնարավորություն Ազգային անվտանգության ծառայության ստորաբաժանումների ղեկավարների հիմնավորված զեկուցագրերի հիման վրա՝ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի որոշմամբ: Արդյունքում թափուր պաշտոններն առավել փորձառու և գրագետ ծառայողներով համալրելու, ինչպես նաև ծառայողի մասնագիտական ունակությունները գնահատելու և զբաղեցրած պաշտոնին համապատասխանությունը որոշելու համար հնարավոր կլինի ծառայողի ատեստավորումն իրականացնել արտահերթ՝ մինչև հերթական ատեստավորման համար օրենքով նախատեսված 5-ամյա ժամկետի ավարտը, իսկ առանձին դեպքերում՝ ծառայողի առաջխաղացման հեռանկարը որոշելու նպատակով՝ նաև տվյալ պաշտոնը 1 տարի զբաղեցնելուց ավելի շուտ:

«Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» և «Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» ՀՀ օրենքներում կիրառվող որոշ հասկացություններ այլևս արդիական չեն, և ներկայացված նախագծերի նպատակն է նաև վերացնել առկա անհամապատասխանությունները, ինչպես նաև օրենքներում տեղ գտած ներքին հակասությունները:

Ներկայացված նախաձեռնությունն ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության պատշաճ իրականացման համար ունի սկզբունքային նշանակություն, և դրա հրատապությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ օրենքների հնարավորինս շուտ ընդունումը թույլ կտա կանխել Ազգային անվտանգության համակարգից պրոֆեսիոնալ կադրերի հնարավոր արտահոսքը, ինչպես նաև իրականացնել առավել արդյունավետ կադրային քաղաքականություն, թափուր պաշտոնները համալրել մասնագիտական ավելի բարձր պատրաստվածություն ունեցող կադրերով:

Առաջարկում եմ օրինագծերի փաթեթն ընդունել առաջին ընթերցմամբ, միաժամանակ, երկրորդ ընթերցումը կազմակերպել առաջին ընթերցումից հետո 24 ժամվա ընթացքում: Շնորհակալություն:

 Հ.ԱՐՇԱԿՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Պրն Սիմոնյանին հարցերով դիմելու համար հերթագրում: Հերթագրվել է 1 պատգամավոր: Գեղամ Մանուկյան, համեցեք:

 Գ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

-Պրն Սիմոնյան, դուք շատ մանրամասն, հանգամանալից խոսեցիք «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններից, բայց ձեր խոսքի մեջ, ընդհանրապես, մի դրույթ չկար, թե ինչի համար է այս փոփոխությունը:

«Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» ՀՀ գործող օրենքով, սահմանվում է, որ ազգային անվտանգության մարմինների աշխատակիցների, նրանց հետ գաղտնի հիմունքներով համագործակցող կամ համագործակցած անձանց և այլ տվյալները, փաստաթղթերը և նյութերը ենթակա են պահպանման լիազորված մարմնի արխիվում, այսինքն՝ Ազգային անվտանգության ծառայությունում: Եվ, հետո, օրենքով կար դրույթ, որ լիազորված մարմնի արխիվի նյութերը գաղտնազերծվում են օրենքով սահմանված կարգով: Հիմա առաջարկում եք գաղտնազերծում կամ ոչնչացում օրենքով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով: Դիցուք, Ազգային անվտանգության ծառայության աշխատողների հետ համագործակցել է «Ալֆա» կեղծանունով մեկը: Հիմա ձեր առաջարկած փոփոխությամբ, որ կարող է ոչնչացվել, կարո՞ղ է պատահի, որ մի օր Ազգային անվտանգության ծառայության պետի կամ այլ որոշմամբ, այլ իրավական ակտով ոչնչացվեն «Ալֆա»-ի համագործակցությունն Ազգային անվտանգության ծառայության հետ վկայող, հաստատող փաստաթղթերը:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Մանուկյան, հարցի համար: Նայեք, ձեր վկայակոչած դրույթը «Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածում ձևակերպված է հետևյալ կերպ, որ լիազորված մարմնի արխիվի նյութերը գաղտնազերծվում են օրենքով սահմանված կարգով: Ակնհայտ է էս օրենքի նորմից, որ ոչնչացման համար օրենքով կամ այլ իրավական ակտերով նախատեսված որևէ ընթացակարգ գոյություն չի ունեցել, փոփոխությունը կատարվել է էն տրամաբանությամբ, որ նաև օրենքով սահմանված ունենանք լիազորող նորմ ոչնչացնելու համար: Հիմա, խնդիրն ի՞նչն է, ուղղակի, ես չեմ հասկանում ձեր տագնապը:

 Հ.ԱՐՇԱԿՅԱՆ

-Համեցեք: (Խոսակցություն դահլիճում:) Թողեք պրն Մանուկյանը խոսի:

 Գ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

-Ընդհանրապես, գաղտնի ծառայություններում ինչ-որ իքս, 50 տարի հետո կարող են գաղտնազերծել որևէ անձի գործունեություն, էդպես եղավ հայտնի լեգենդար հետախույզ Վարդանյանների դեպքում, և օրենքը սա թույլ է տալիս: Բայց մինչև գաղտնազերծումն այս օրենքի նախագծով Ազգային անվտանգության ծառայությունում իրավունք ունեն՝ ոչնչացնելու այդ փաստաթղթերը: Նոր փոփոխությամբ իրավունք են ստանում՝ ոչնչացնելու:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ     

-Շատ լավ։ Օրենքով նախատեսվում է ոչնչացման հնարավորություն, և էդ հնարավորությունը ծառայությանը տրվում է օրենքով կամ այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով։ Այսինքն` խնդիրը ո՞րն է, ինչ-որ մեկը չի տանելու մի հատ թուղթ ճղի, գցի։ Հենց դրա համար ենք նախատեսել, որովհետև մինչև այս չի եղել։

 Հ.ԱՐՇԱԿՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, առաջարկում եմ չվերածել բանավեճի և առաջնորդվել հարց ու պատասխանի՝ մեր սահմանած ռեգլամենտով։

Պրն Սիմոնյան, եթե ավելացնելու բան ունեք, 30 վայրկյան դեռ ունեք, հակառակ դեպքում խնդրում եմ զբաղեցնել ձեր տեղը, քանի որ հարցեր այլևս չկան։

Հարակից զեկուցման համար կենտրոնական ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում պաշտպանության և անվտանգության հարցերով մշտական հանձնաժողովի անդամ Վիլեն Գաբրիելյանին։ Համեցեք, պրն Գաբրիելյան։

 Վ.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Հարգելի փոխնախագահ, հարգելի գործընկերներ, հիմնական զեկուցողը ներկայացրեց նախագծի հիմնավորումները և նպատակները, բայց ուզում եմ երկու շեշտադրում անել։

Նախ` մեր գործընկեր պրն Մինասյանը շեշտադրում արեց, որ Ազգային անվտանգության ծառայության կողմից բերված նախագիծը վերաբերում է միայն կադրային հարցերին, ես այդ կարծիքի հետ չեմ համաձայվի, կարծում եմ` թյուրըմբռնում է այդ տեսանկյունից, որովհետև նախագիծը վերաբերում է նաև տեղեկատվության անվտանգության մասով Ազգային անվտանգության ծառայության լիազորությունների շրջանակին, այդ թվում նաև նախագիծը վերաբերում է «Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքի 11-րդ հոդվածին, որը սահմանում է հակահետախուզական գործունեությունը։ Հանձնաժողովի նիստի ժամանակ իմ կողմից ներկայացվել է որոշակի լրացումներ և փոփոխություններ անելու առաջարկություն, որը հիմնված է այն բանի վրա, որ, ըստ իս՝ հակահետախուզությունն իրավական առումով պատշաճ ձևակերպված չէ տվյալ օրենքում։ Մենք հանձնաժողովի գործընկերների հետ, այդ թվում նաև` Ազգային անվտանգության ծառայության գործընկերոջ հետ քննարկեցինք և որոշեցինք, որ իմ ներկայացրած լրացումները և փոփոխությունները բերենք առանձին նախագծով։ Ընդհանուր, նախագիծն ստացել է դրական եզրակացություն: Կոչ եմ անում՝ կողմ քվեարկել։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում։ Արծվիկ Մինասյան։

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Ես հստակեցնեմ պրն Մանուկյանի հարցադրումը, որ ավելի պարզ լինի, և եթե քննարկել եք այդ հարցադրումը, լավ կլինի, որ հնչի պատասխան, որովհետևմ ոնց հասկացա, Կառավարության ներկայացուցիչը չընկալեց հարցի էությունը։

Խոսքը հետևյալի մասին է։ Մինչև այս փոփոխությունն Ազգային անվտանգության ծառայությունը` որպես լիազոր մարմին, իրավունք ուներ՝ միայն գաղտնազերծման ընթացակարգով գաղտնազերծելու որոշակի տեղեկություն։ Այս փոփոխությունների հիման վրա իրավունք է վերապահվում՝ նաև ոչնչացնելու տեղեկատվությունը, արխիվը։ Հարցը շատ պարզ է։

Առաջին. ի՞նչ հիմնավորումներով եք դուք դա բերում, կարո՞ղ է մի օր էլ պարզվել, որ հսկայածավալ արխիվային նյութեր, որոնք պետք է բացահայտեին գործակալների մի մեծ ցանց, ուղղակի, ոչնչացվել են։ Եվ երբ դուք հղում եք տալիս օրենքին, այդ ո՞ր օրենքն է սահմանում գաղտնի, պետական, կարևորագույն, գաղտնիք կազմող տեղեկությունների ոչնչացման ընթացակարգը։ Շատ պարզ հարցադրում է։

 Վ.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար, պրն Մինասյան։ Ընդհանրապես, գաղտնի տեղեկությունների հետ կապված՝ որոշ մասով, այդ թվում նաև` գործակալական ցանցերի, իմ անձնական կարծիքով, որոշակի տեղեկատվություն կա, որ, օրինակ՝ ես շատ կողմ կլինեմ, որ Ազգային անվտանգության ծառայությունն այն հրապարակի։

Ինչ վերաբերում է գաղտնի տեղեկությունները ոչնչացնելուն, ինձ համար մի քիչ զարմանալի է, որ ասում եք՝ կարո՞ղ է մի օր պարզվել, որ ոչնչացվել է, կամ, ընդհանրապես, ո՞ր օրենսդրությամբ է դա ոչնչացվում։

Նունյ Զինված ուժերում բազմաթիվ թղթեր կան, որոնք գաղտնի կամ հույժ գաղտնի են և օրենսդրությամբ կան սահմանված շատ հստակ ժամկետներ, թե երբ կարող են դրանք ոչնչացվել։ Տվյալ օրինագծով առաջարկվող ոչնչացումը խնդրում եմ չառանձնացնել հենց դրանից առաջ գրված գաղտնազերծումից, որովհետև, կարծում եմ` ինքն իրենից ենթադրում է շատ հստակ, բնականոն կապ, գաղտնազերծում, նոր ոչնչացում, այլ ոչ թե ուղղակի ոչնչացում։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք։

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Եթե էդպիսի բան է նկատի առնվում, ուրեմն, պիտի հստակ կարգավորում լինի, որ ոչնչացումը կարող է լինել բացառապես գաղտնազերծումից հետո, բայց խոսքը գնում է անգամ այն դեպքերում, երբ հեչ պարտադիր էլ չէ գաղտնազերծումը, բայց ոչնչացման իրավասություն եք վերապահում։ Ո՞րն է անհրաժեշտությունը, ո՞րն է հիմնավորումը։ Հարցադրումը սա է: Եվ ինչո՞ւ ենք մենք այսօր նման իրավունք վերապահում, այն էլ՝ սահմանադրական նորմի կոպիտ խախտմամբ։ Սահմանադրական նորմն ասում է, որ անգամ եթե լիազորող նորմ ես ամրագրում, այսինքն` իրավունք ես վերապահում, բավարար հստակություն պետք է լինի, թե արդյո՞ք դա որ տեղեկատվությանն է վերաբերում։ Հա, եթե ընթացիկ գործունեության մասին է, հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթեր են, կամ, չգիտեմ, ինչ-որ բան, ձեր ասածը ճիշտ է, մտնում է ընդհանուր պահպանման և արխիվացման վերացման կարգավորումների տակ, բայց հարցադրումը շատ ավելի խորքային է, եթե դուք չեք նույնականացնում, թե ինչի մասին է խոսքը, ստացվում է, որ ցանկացած փաստաթուղթ, ներառյալ այնպիսի կարևորագույն տեղեկատվություն, որ վաղը, մյուս օրը լյուստրացիայի համար կարևոր և օգտակար քայլ կարող է լինել։

 Վ.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Պրն Մինասյան, ես ճի՞շտ եմ հասկանում, որ դուք նկատառում ունեք և առաջարկ եք անում։ Ճի՞շտ եմ հասկանում։ Քվեարկությունից հետո նիստ ենք ունենալու, խնդրում եմ, ձեր առաջարկն արեք, եկեք տեղում քննարկենք, գուցե հիմնավոր բան եք ասում։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Մտքերի փոխանակության համար հերթագրում։ Գեղամ Մանուկյան։

 Գ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

-Սիրելի հայրենակիցներ, հատկապես Ազգային ժողովի ամբիոնից դիմում եմ տարբեր հասարակական գործիչներին, ակտիվիստներին, որոնք տարիներ շարունակ Հայաստանում խոսել են ազգային անվտանգության մարմինների հետ գաղտնի համագործակցած գործակալական ցանցերի բացահայտման, անձանց բացահայտման անհրաժեշտության մասին։

Ինքնին շատ հիմնաքարային, անկյունաքարային հարց է ոչ միայն Հայաստանի դեպքում, այլ հետխորհրդային երկրների, արևելաեվրոպական երկրների դեպքում։ Ազգային անվտանգության ծառայության կողմից ներկայացված փոփոխությունների փաթեթում կան կարևոր մի քանի դրույթներ՝ տեղեկատվական անվտանգության հետ կապված, բայց հարց ու պատասխանի ժամանակ ինչո՞ւ հատկապես շեշտը դրվեց օրենքի մի փոքրիկ բառի փոփոխության վրա, որով Ազգային անվտանգության ծառայության հետ համագործակցած, Ազգային անվտանգության ծառայության արխիվում եղած գաղտնի փաստաթղթերը մինչև հիմա օրենքով Ազգային անվտանգության ծառայությանը թույլ էր տրվում միայն գաղտնազերծել, հիմա առաջարկվող փոփոխությամբ առաջարկվում է ոչ թե գաղտնազերծել, դրանից հետո ոչնչացնել, այլ հստակ գրված է` գաղտնազերծվում կամ ոչնչացվում են օրենքով։ Մինչև հիմա օրենքում այդ դրույթը չկա։ Եվ շարունակվում է` «և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով»: Դիցուք, վաղը Կառավարության նիստում չզեկուցվող մի հարցով որոշվում է, որ, ո՞վ ասեմ, ցանկացած մեկին վերապահվում է լիազորություն՝ Ազգային անվտանգության ծառայության արխիվում եղած գաղտնի փաստաթղթեր, կոնկրետ «Ալֆա»-ի օրինակը պայմանական էր, օրինակ՝ ցանկացած գաղտնի փաստաթուղթ կարող է ոչնչացվել՝ հետագայում հանրության սեփականությունը չդառնալով, հետագայում, Աստված մի արասցե, ենթադրաբար՝ որևէ քրեական հետապնդման, քրեական գործի հարուցման դեպքում գրչի մեկ հարվածով շատ հանգիստ, արտահերթ նիստով Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությանը կամ այլ անձանց տրվում է իրավունք, հնարավորություն` ոչնչացնել հսկայական արխիվներ, ու հիմա քաղհասարակությունից արձագանքներ չեմ լսում: Արձագանքեք, գոնե։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արծվիկ Մինասյան։

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Գեղամ Մանուկյանն արդեն, ըստ էության, անդրադարձավ հարցի էությանը, ես իրավական կողմին անդրադառնամ։ Տեսեք, հարց ու պատասխանի ժամանակ ասացի, որ Սահմանադրության նորմն ասում է, որ լիազորող նորմը պետք է բավարար հստակությամբ լինի։ Բավարար հստակությունը նաև նշանակում է, թե ո՞ր տեղեկատվության մասին է խոսքը: Կոնկրետացում. օրենքը պետք է այդպիսի դրույթ պարունակի իր մեջ։ Այո, եթե դա վերաբերում է այնպիսի տեղեկատվության, որն ընթացիկ գործունեությանն է առնչվում, չգիտեմ, տարեկան բյուջեի ծախսումներն են, որոնք ըստ օրենքի պետք է պահպանվեն 5, 10 տարի և 10 տարուց հետո, ստուգումներից հետո նոր վերացվեն, ո՞վ է դրանց մասին բան ասում։ Խոսքը գնում է, ընդհանրապես, էնպիսի ձևակերպման մասին, որն առնչվում է ազգային անվտանգության հիմնարար համարվող տեղեկություններին, միանշանակ, առանց անձնավորելու, առանց սուբյեկտավորելու։ Ի վերջո, որպեսզի մենք կարողանանք մեր երկրում իրականացնել արդյունավետ ազգային անվտանգություն և պաշտպանություն, անհրաժեշտ է, մի օր բացահայտվելու են, չէ՞, շատ բաներ են բացահայտվելու, ես նորից եմ ասում՝ առանց անձնավորելու։ Հիմա մենք ինչո՞ւ ենք էսօր էդ իրավունքը վերապահում, որպեսզի նյութերի ոչնչացման քայլով նաև լուրջ կասկածներ առաջանան հանրության մոտ։ Ի՞նչն է շահագրգռվածությունը, ի՞նչն է պատճառը։ Հարցադրումը, կարծում եմ, շատ պարզ է թե՛ իրավական, թե՛ քաղաքական, թե՛ հանրային ընկալման տեսակետից, և կարիք ունի, իսկապես, լուրջ հիմնավորման։ Եթե անգամ նման իրավունք է վերապահվում, պետք է լուրջ հիմնավորում դրվի տակ։ Օրինակ` նույն Կառավարության որոշմամբ ամրագրված է, որ 1923 և 1946 թվականների վերաբերյալ, անձանց վերաբերյալ փաստաթղթերը ոչնչացման ենթակա չեն։ Հիմա հարց է առաջանում. բա, եթե Կառավարության որոշման մակարդակով տենց մի ձևակերպում ունեք, ինչո՞ւ եք բերում, հիմա օրենքով էդ իրավունքը վերապահում Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենին ենթաօրենսդրական մակարդակով, իմաստը։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արթուր խաչատրյան։

 Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

-Երբ Հայաստանի անկախության առաջին տարիներին դեռևս չպարզաբանված հանգամանքներում սպանվեց Պետական անվտանգության կոմիտեի տնօրեն Մարիուս Յուզբաշյանը, հարցեր առաջացան, թե էդ մարդն ի՞նչ գիտեր, որ իրեն սպանեցին։ Ես դեռևս հույս ունեմ, որ այդ հարցը կբացահայտվի, թե ով սպանեց, և ամենակարևորը` այդ մարդն ի՞նչ գիտեր, որ իրեն սպանեցին։

Հիմա, երբ այս հարցը մտցրեց օրակարգ հրատապ կարգով, ինձ մոտ հարց առաջացավ. էդ ի՞նչ տեղի ունեցավ, որ հենց հիմա այ սենց հրատապ ռեժիմով՝ երկու րոպե խոսել, 3 ժամվա ընթացքում՝ առաջին ընթերցում, երկրորդ ընթերցում … Ո՞րն էր դրա հրատապությունը… Դրա համար էի, պրն Պողոսյան, հարցնում, թե էդ ի՞նչ թուղթ կա, որ արխիվում այդ թղթի համար այլևս տեղ չկա։ Եվ այդ հարցը լեգիտիմ հարց է, մենք ուզում ենք հասկանալ, թե ի՞նչն է դրա հրատապության պատճառը։ Եթե բերվեր օրենսդրական ինչ-որ հստակ կարգավորում, եթե բերվեին հիմնավորումներ, դեռ հասկանալի կլիներ, բայց հասկանում ենք, որ ազգային անվտանգության արխիվում հասարակ թղթեր չեն պահվում, և հասկանում ենք, որ եթե դրանք ազգային անվտանգության արխիվում են, ապա ունեն կարևորություն։ Ինչո՞ւ է պետք դրանք ոչնչացնել առանց գաղտնազերծելու, եթե գաղտնազերծվեն, վերջացվեն, հասկանալի է, ամեն մեկը թող իր համակարգչում կամ հեռախոսում պահի, Ազգային անվտանգության ծառայությունն էլ կորոշի, թե ինչ անել, բայց այս պարագայում, երբ չգաղտնազերծվող փաստաթղթեր են ոչնչացվում, հարցեր են առաջանում. ինչո՞ւ։ Եվ ևս ակնկալում եմ, որ այդ ինչու-ի պատասխանը զեկուցողները տան և փարատեն մեր կասկածները։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Վահագն Ալեքսանյան։

 Վ.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Իրականում շատ խոսվեց նրա մասին, թե ինչու ժամանակ չկա՝ առավել մանրամասն քննարկելու, ինչո՞ւ է հրատապ կարգով։ Պաշտպանության հանձնաժողովի նիստը, որում քննարկվել է այս հարցը, ավարտվել է շատ քիչ ժամանակ առաջ, մի ժամ էլ չի անցել, կարծեմ, այնտեղ ընդդիմությունից ներկա էր մոտավոր հաշվարկով զրո պատգամավոր, ինչը նույնական է ուղիղ հաշվարկով զրո պատգամավորին՝ որպես էդպիսին։ Մեծ հաշվով, էստեղ քննարկման ժամանակի սղությունից բացակայող մեր գործընկերները, ի դեպ` հատկապես հենց Գեղամ Մանուկյանը, ով հանդիսանում է մեր հանձնաժողովի անդամ, չկար այդ քննարկման ժամանակ։

Ինչ վերաբերում է գործակալական ցանցերի հնարավոր բացահայտմանը, ես մեծ հույս ունեմ, որ մի մեծ գործակալական ցանց, այնուամենայնիվ, կբացահայտվի, բայց ցավս կայանում է նրանում, որ, ենթադրաբար՝ այդ գործակալական ցանցը Հայաստանի Հանրապետության հատուկ ծառայությունների հետ չէ, որ աշխատում է, և, հետևաբար՝ այդ գործակալական ցանցի անունները Հայաստանի Հանրապետության հատուկ ծառայություններում չէ, որ գրված են: Եվ ես հույս ունեմ, որ տարիներ հետո մի ուրիշ երկրի գաղտնազերծման ժամանակ, ամեն դեպքում, այդ անունները երևան կգան։

Իսկ ինչ վերաբերում է արդեն իսկ այստեղ նշված հարցին, թե ինչ է պետք ոչնչացնել, ինչն է ոչնչացվում, ինչ միֆական բաներ են ոչնչացվում, ես կառաջարկեմ, որ, նախ և առաջ՝ մենք գանք ու հանգենք այն պատասխանին, թե, վերջ ի վերջո, հեղափոխության արդեն հասունացման ու վերջնականացման փուլում, այնուամենայնիվ, ձեզանից կամ ձեր կոալիցիոն գործընկերներից ո՞վ Ազգային անվտանգության ծառայությունից գողացավ մարտի 1-ի հետ կապված որոշ փաստաթղթեր։ Ես կառաջարկեմ այդ քաղաքական թիմից այդ հարցի պատասխանը, ամեն դեպքում, տալ։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Անդրանիկ Քոչարյան։

 Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆ

-Ազգային ժողովի մեծարգո փոխնախագահ, Արթուր Խաչատրյանը շատ կարևոր հարց հնչեցրեց. ո՞վ սպանեց Մարիուս Յուզբաշյանին: Կասկածներ կան, որ գործակալները։ Ովքե՞ր էին գործակալները Մարիուս Յուզբաշյանի ժամանակահատվածում։ Պրն Խաչատրյան, կարելի է ենթադրություններ անել, բայց ես չեմ խորանա։

Ինչ վերաբերում է գործակալական ցանցերի հետ կապված տեսակետներին. մարտի 1-ի գործով ես առնչվել եմ այդ խնդրին, երբ, հիշում եք, փետրվարի 29-ին եղավ գործակալների կողմից հաղորդագրություն Ազգային անվտանգության ծառայությանը, որ ցուցարարներն Ազատության հրապարակ են տարել զենք, զինամթերք և այլն, և ստեղծվեց շտաբ, շտաբի անդամներին, չգիտես ինչու, Ազգային անվտանգության ծառայությունը փոխանցեց ոստիկանությանը, առավոտյան նրանք սկսեցին վայրագություններ Ազատության հրապարակում։ Մենք փորձեցինք ճշտել, թե ո՞վքեր էին գործակալները, մեզ թվում էր, թե այդ իրավասությունները մենք ունենք, բայց այն ժամանակվա օրենսդրությունը, և, ընդհանրապես, օրենսդրությունները հատուկ ծառայությունների հետ կապված գործակալներին էդքան հեշտ բացահայտման հնարավորություն չեն տալիս, կամ, ընդհանրապես, չեն տալիս, որը ճիշտ է հատուկ ծառայությունների պարագայում։

Խորհրդարանական վերահսկողության տրամաբանությամբ հնարավո՞ր է այդտեղ գործ անել և ճշտել որոշ հանգամանքներ. այո, և էդպիսի քննարկում եղավ՝ կապված արտաքին հետախուզության ստեղծման հետ, և, բնականաբար, նաև քննարկումներ եղել են նաև մեր միջազգային գործընկերների հետ։ Այդտեղ խնդիրներ կան, որոնք իրավական լուծումներ պահանջում են։ Ես չեմ հասկանում, թե ինչո՞ւ եք գործակալների բացահայտման խնդիրը հիմա դնում, որովհետև եթե գործակալները չլինեն, հատուկ ծառայությունները, իմացեք, ոչ մի բան չեն կարող անել, բայց նաև գործակալների բացահայտումը նշանակում է դարձնել երկիրն այսպես … Բայց որ պառլամենտական երկրում նաև պառլամենտը պետք է հնարավորություն ունենա, կարողանա շատ հարցերի շուրջ մտնել, դուրս գալ, տեսնել, վերահսկել, դա էլ է պարզ։

Ինչ վերաբերում է փաստաթղթերի ոչնչացմանը, գիտեք ինչ, Սիմոնյանն ասաց՝ նախկինում օրենք չկար՝ փաստաթղթերի հետ կապված, հիմա օրենքով են կարգավորում։ Պաշտպանության նախարարությունն էլ այդպիսի օրինագիծ ունի, մյուս կառույցներն էլ ունեն։ Հիմա սաղ հարցն էն է, որ դուք մտահոգվում եք, որ ինչ-որ գործակալական գործեր կոչնչանան։ Գործակալական գործերը չեն կարող ոչնչանալ, նույնիսկ, սովետական տարիներից հետո ոչնչացված Հայաստանի Հանրապետության գործակալական գործերի մեծ մասը վերականգնվեց, որովհետև այդտեղ մեխանիզմներ կան, և չի կարելի ոչնչացնել։

Ինչ վերաբերում է արխիվային ինչ-որ գործերի, այդ գործերը, իհարկե, ինչքան էլ ոչնչացնես, այդ արխիվային գործերն առնչվում են ինչ-որ երևույթների, դեպքերի, փաստերի, որոնք, էսպես թե էնպես, արձանագրված են տարբեր տեղեր։ Նա ոչնչացման ենթակա չէ, կոչնչացվի նա, որը պետք է ոչնչացվի, բայց երևույթները չես կարող ոչնչացնել, որովհետև դա եղել է և կա, արձանագրված է ամենուրեք։

Ուզում եմ ասել, որ էստեղ մտահոգվելու շատ բան չունենք, գործակալական ցանցի հետ կապված՝ կան, իհարկե, կառույցներ և՛ դրսում, և՛ ներսում, կարող են անհանգստանալու առիթներ ունենալ։ Ես համաձայն եմ, որ մեր հատուկ ծառայությունները … Պրն Սիմոնյան, հատկապես պատվի խնդիր է, Մարիուս Յուզբաշյանի սպանության գործը պետք է օր առաջ բացահայտված լիներ, ինչպես պետք է բացահայտված լիներ նաև հոկտեմբերի 27-ի գործը։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Վիլեն Գաբրիելյան, դե, եկել է եզրափակիչ ելույթի ժամանակը, համեցեք, որպես եզրափակիչ ելույթ։

 Վ.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Մանուկյան, տարիներ շարունակ ես քաղհասարակության ներկայացուցիչ եմ եղել, քաղաքացիական ակտիվիստ եմ եղել, կարող եմ ասել՝ էդ իմ անցած ճանապարհով ես հպարտանում եմ, որովհետև համարում եմ, որ այդ ընթացքում ես ինձ բավականին սկզբունքային եմ դրսևորել։ Դա է նաև պատճառը, որ հիմա ձեր ասած քաղհասարակությունում գուցե հիմա ինձ նման սկզբունքայինները մեկ հոգով պակասել են, որովհետև ես հիմա գտնվում եմ Ազգային ժողովում։

Ինչ վերաբերում է, պայմանական, «նարիմանովների» բացահայտմանը, ես դրան միանշանակ կողմ եմ երկու ձեռքով, երկու ոտքով, այսպես ասած, որևիցե խնդիր չեմ տեսնում, բայց ես ուզում եմ նաև ասել, որ ձեր բարձրաձայնած խնդիրը, նախ և առաջ, ես կարծում եմ` դուք պետք է լինեիք հանձնաժողովի նիստին, ձեր խնդիրը բարձրաձայնեիք, հիմնավորումը բերեիք։ Հիմա ես խնդրում եմ և հորդորում եմ ձեզ, դուք խոսում եք, հիմա ես մտածում եմ, որոշակի տրամաբանություն ձեր ասածի մեջ տեսնում եմ, համեցեք, հանձնաժողովի նիստին, ներկա եղեք, բերեք ձեր հիմնավորումները, ձեր մատնանշած խնդիրների շուրջ քննարկենք, գուցե դուք ճիշտ եք, խնդիր չկա, եթե դուք ճիշտ եք, նստենք, քննարկենք, խնդիրը լուծենք, որևիցե խնդիր չեմ տեսնում, ընդհանրապես, Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Պրն Սիմոնյան, համեցեք եզրափակիչ ։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Ազգային ժողովի հարգելի փոխխոսնակ, հարգելի պատգամավորներ, մեր ընդդիմադիր պատգամավորների նկատմամբ ամենայն հարգանքով, սակայն ես լիահույս եմ, որ ելույթ ունեցող ընդդիմադիր պատգամավորներից որևէ մեկն իրավաբանական կրթություն չուներ։ Ուրեմն, որևէ խնդիր չկար, այսպես ասած, չեղած տեղն աղմուկ բարձրացնելու, որովհետև ձեր ասած հարցերն արդեն իսկ կարգավորված են դեռևս 1996 թ. ընդունված «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքի 15-րդ և 16-րդ հոդվածներով, որտեղ նախատեսվում են ինչպես ոչնչացման ենթակա նյութերի պահպանման ժամկետները, դեպքերը, այնպես էլ 2002 թ. փետրվարի 22-ին Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության ընդունած թիվ 168 որոշմամբ, որը նախատեսում է պահպանման ժամկետները լրացած, պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող գաղտնազերծված տեղեկությունները պետական արխիվ հանձնելու կամ տեղեկությունները ոչնչացնելու կարգը։ Այսինքն` որևէ խնդիր այս պահին չի բխում։ Պրն Մանուկյան, ինչ-որ շարժումներ անելով չէ։ Բացում եք «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքի 15-րդ և 16-րդ հոդվածները։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Պրն Սիմոնյան, ներողություն, կարգը խախտելով՝ մի հարց տամ, որպեսզի հստակություն մտնի։ Այսինքն` նոր կարգավորումների արդյունքում չի լինելու փաստաթուղթ, որը նախկինում հնարավոր չէր առանց գաղտնազերծելու ոչնչացնել, իսկ հիմա հնարավոր է։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Այո, պրն Ռուբինյան, որովհետև ես իմ խոսքում նշեցի, որ նաև օրենսդրական փաթեթը ներկայացվել է՝ գործող օրենսդրությանը ներդաշնակեցնելու խնդրով պայմանավորված, այսինքն` որևէ նոր բան չի լինելու այս օրենքի ընդունման արդյունքում, ինչը չէր կարող լինել մինչև այս կարգավորումները։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Լռություն։ Ավարտեցի՞ք: Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը։ Կարծում եմ՝ կարևոր հարցի պատասխանն ստացանք և մնացածը հանձնաժողովում կքննարկենք, կհասկանանք, հարգելի գործընկերներ։ Ուղղակի, չեմ հասկանում, թե, էությունը թողած, կես ժամ ինչու եք գործակալի բացահայտումից խոսում ու պարզ չէր, թե որ գործակալների բացահայտումից էիք խոսում` խորհրդային, անկախության շրջանի, այլ երկրների։ Մի քիչ տարօրինակ էր ձեր քննարկումը։ Հարցի քննարկումն ավարտվեց։

Քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված՝ «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը։

Հիմնական զեկուցող` ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյան։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Ազգային ժողովի հարգարժան փոխնախագահ, հարգարժան պատգամավորներ, ձեր քննարկմանը ներկայացված՝ «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի նպատակն ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների՝ Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծման և հետագայում արտահանման դեպքերում ներմուծման ժամանակ վճարված ակցիզային հարկի գումարները տնտեսավարող սուբյեկտներին հետ վերադարձնելու իրավական հիմքի ձևավորումն է։ Ինչպես գիտենք, ակցիզային հարկը՝ որպես սպառման հարկ, պետք է գանձվի և գանձված մնա ապրանքների նշանակման երկրում, այսինքն` այն երկրում, որտեղ այդ ապրանքները, ի վերջո, սպառվում են։ Այս առումով՝ մեր օրենսդրությունն ակցիզային հարկի դրվագով ունի անհամապատասխանություն նշված մոտեցման հետ, որովհետև ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների ներմուծման փուլում վճարված ակցիզային հարկը դրանց հետագա վերաարտահանման հիմքով վերադարձման ենթակա չէ։ Սա, ըստ էության, չի համապատասխանում սպառման հարկերի՝ միջազգայնորեն ընդունված մոտեցումներին և, ըստ այդմ՝ առաջարկվում է շտկել այս կարգավորումը` նախատեսելով իրավական հիմք խնդրո առարկա դեպքերում ակցիզային հարկի գումարները վերադարձնելու համար։ Միևնույն ժամանակ, առաջարկվում է Կառավարությանն իրավասություն վերապահել՝ սահմանել ակցիզային հարկի գումարների վարդարձի չափը, դեպքերը և կարգը։ Միևնույն ժամանակ, տնտեսավարող սուբյեկտների համար, որոնք զբաղվելու են կամ զբաղվում են այս գործունեությամբ, ավելի հարմարավետ հարկային միջավայր ձևավորելու նկատառումներով առաջարկվում է հնարավորություն ընձեռել, որ այն ապրանքները, որոնք ներմուծվում են, սակայն նախատեսված են հետագա վերաարտահանման համար, ենթակա չլինեն ակցիզային դրոշմանիշով դրոշմավորման, որովհետև այս պարագայում դրանց կիրառությունն այլևս իմաստավորված չի լինի, որովհետև ակցիզային դրոշմանիշները Հայաստանի Հանրապետությունում իրացվող կամ շրջանառվող ապրանքների նկատմամբ հսկողության գործիքներ են։ Իսկ եթե այդ ապրանքները Պետական եկամուտների կոմիտեի հսկողությամբ ներմուծվելու են և այնուհետև նույն հսկողությամբ արտահանվելու են, ապա այս պարագայում բնավ իմաստ չկա՝ նախ՝ տպագրել այդ դրոշմանիշները, այնուհետև տրամադրել տնտեսավարող սուբյեկտներին հետո դրանք փակցված վիճակով արտահանել։ Ահա սա է քննարկման ներկայացված նախագծի կարգավորման էությունը։ Եթե լինեն հարցեր, սիրով կփորձեմ պատասխանել։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում։ Բաբկեն Թունյան։

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Պողոսյան, չնայած երեկ հանձնաժողովի նիստում մենք այս հարցերը քննարկեցինք, բայց, քանի որ, ենթադրում եմ՝ հիմա մեզ ավելի մեծ թվով մարդիկ են լսում, ուզում եմ այդ հարցը հնչեցնել, որպեսզի պատասխանն ավելի շատ մարդիկ իմանան դեպքերը, չափը, այսինքն` վերապահում ենք Կառավարությանը, թե որ դեպքերում ենք վերադարձնում, որ ապրանքների համար ու ինչ չափով: Ինչո՞ւ ենք վերապահում Կառավարությանը. կխնդրեմ այդ հարցին պատասխանել, այսինքն` ինչո՞ւ օրենքով չենք ֆիքսում։ Մեկ էլ, որպեսզի տնտեսավարողների համար որոշակի հստակություն լինի, կա՞ որոշակի գոնե մինիմալ չափ, որ իրենք վստահ լինեն, որ այդ չափի ակցիզային հարկ իրենց հետ է վերադարձվելու։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցադրման և այս դրվագը ներկայացնելու հնարավորություն ընձեռելու համար, հարգելի պրն Թունյան։ Նախատեսվում է, որ վճարված ակցիզային հարկի գումարի շուրջ կեսը՝ որպես նվազագույն շեմ, ենթակա կլինի վերադարձման։ Ինչո՞ւ հիմա չենք առաջարկում այս սահմանաչափն ամրագրել օրենքում։ Երկու բացատրություն ունի։

Առաջինը. մենք՝ որպես երկիր, ռեսուրս ենք ծախսելու այս ապրանքների ներմուծումն ու արտահանումը կազմակերպելու, այդ վարչարարությունն իրականացնելու կամ, այսպես ձևակերպած, այդ գործընթացն ուղեկցելու համար։ Եվ մենք պետք է գնահատենք, թե որպես երկիր՝ ինչքան ռեսուրս ենք ծախսում, որպեսզի մեր այդ ռեսուրսի ծախսն իմաստավորված լինի, այսինքն` գոնե այդ չափով պակաս վերադարձվի ակցիզային հարկը։

Եվ երկրորդ. այս կարգավորումը մեզ համար լիովին նոր է։ Մենք կարիք ունենք՝ ավելի մանրամասն աշխատելու, այդ թվում` Ազգային ժողովի հետ՝ հասկանալու, թե ո՞րն է փաստարկված չափը։ Ի դեպ այս վարժությունը կատարելուց հետ, պրն Թունյան, պատրաստ ենք հետագայում հարմար առիթով այդ կարգավորումները տեղափոխել օրենսգիրք` ունենալու համար ավելի կայուն և կանխատեսելի միջավայր։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք չունե՞ք։ Արթուր Խաչատրյան։ Խնդրում եմ լռություն դահլիճում։

Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

-Խորքի մեջ հարցս նույնն էր, թե ինչո՞ւ այս հարցը չի լուծվում օրենսդրական, օրենքի մակարդակով, այլ թողնվում է Կառավարության հայեցողությանը։ Բայց երկու հարց էլ ավելացնեմ։

Առաջինը. մոտավորապես մեր ներկրումների և արտահանումների մեջ ձեր ասած ենթաակցիզային արտադրանքը ո՞ր տոկոսն է կազմում։ Այսինքն` ուզում եմ հասկանալ, թե հարցի արժեքն ինչքա՞ն է և կոնկրետ ինչի՞ մասին ենք մենք խոսում։

Երկրորդ հարցը։ Պրն Պողոսյան, դուք ներկայացրիք, թե ինչի համար է ակցիզային հարկն ստեղծվում, ով է գանձում, հիմա ասում եք՝ ակցիզային հարկը գանձվում է այնտեղ, որտեղ սպառվում է։ Եթե այդ տրամաբանությամբ առաջնորդվենք, ընդհանրապես, պետք է հարկից ազատենք, ինչո՞ւ հիմա էլ ուրիշ կարգավորում մտցնենք, որովհետև ձեր այս վերջին բացատրությունը, ընդհանրապես, ակցիզային հարկի տրամաբանությունից դուրս է։ Մոտավորապես կես ծախս ենք անում, դրա համար պետք է կեսը վերադարձնենք, կեսը չվերադարձնենք։ Եթե ակցիզային հարկը հարկվում է այնտեղ, որտեղ սպառվում է, ուրեմն, ձեր բացատրությունը, ընդհանրապես, ավելի ֆունդամենտալ հարցի հակասում է։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ հարցերի համար, պրն Խաչատրյան։ Հուսով եմ՝ պրն Թունյանի ներկայացրած հարցին ի պատասխան հնչեցվածն այլևս ներկայացնելու կարիք չկա։ Անդրադառնալով ձեր երկու հարցերին, այս պահին ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների ներմուծման և հետագայում վերաարտահանման դեպքերը ծայրահեղ քիչ են։ Դա ունի շատ պարզ բացատրություն, որովհետև չունենալ այս կարգավորումը՝ նշանակում է մի անգամ ներմուծելիս ակցիզային հարկը վճարել Հայաստանի Հանրապետությունում, այնուհետ վերաարտահանելիս կրկին վճարել այն երկրում, որտեղ ներմուծվում է։ Բիզնես մոդելի տեսակետից, պարզապես, ձեռնտու չէ, իմաստ չունի այս գործընթացը կազմակերպել։ Դրա համար ստեղծում ենք միջավայր, որպեսզի այս ինտեգրացիոն գործընթացներում այս խողովակներն սկսեն աշխատել։

Ինչ վերաբերում է երկրորդ հարցադրմանը, ես բնավ չասացի, որ մենք մոտավորապես կեսը ծախսում ենք։ Ես երկրորդ միտքն էլ ասացի, որ սա մեզ համար նորույթ է, և մենք պետք է ունենանք ավելի շատ ժամանակ՝ հասկանալու համար, թե ո՞րն է ճիշտ չափը։ Ընդ որում՝ պատրաստակամություն հայտնեցի՝ աշխատել նաև Ազգային ժողովի հետ։ Հուսով եմ՝ դուք էլ ներգրավված կլինեք, սիրով կլսենք ձեր բոլոր տեսակետերը, պրն Խաչատրյան։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք։

 Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

-Ես հասկանում եմ, որ Հայաստանը դարձել է վերաարտահանման կենտրոն և այդ վերաարտահանումները դիտվում են որպես տեղում արտադրվածի արտահանում կամ ներկրումները դիտվում են, որ ժողովրդի բարեկեցությունն այնքան է մեծացել, որ ներկրում են անում, և դա է պատճառը, որ թեկուզ բյուջեի նախագծում այդ թվերն այդքան ուռճացված են։ Ամեն դեպքումն ես իմ նախնական կարծիքին հավատարիմ եմ մնում։ Պարտադիր չէ, որ մասնաբաժինը ֆիքսվի, բայց գաղափարը, գոնե չափորոշիչները պետք է ֆիքսվեն օրենսդարական կարգող, օրենքով պետք է ֆիքսվեն, այլ ոչ թե թողնվեն Կառավարության լիազորությանը։ Ավելին, երբ խոսում էինք ավելացված արժեքի հարկից՝ արտոնություններ տալու հետ կապված, ես նույնիսկ այն ժամանակ էի ասում, որ դա պետք է ինքնաշխատ լինի։ Այսինքն` օբյեկտիվ չափորոշիչներ պետք է լինեն, եթե ընկերությունը բավարարում է, միանգամից ավտոմատ ստանում է, այլ ոչ թե Կառավարությունը նստում և որոշում է, թե սա լավն է, սա վատն է, դեռ ավելին, մի հատ չի գնահատում, թե նախկինում տրված արտոնությունն ինչ էֆեկտ է ունեցել։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Վերջից սկսեմ, եթե կարելի է։ Պրն Խաչտարյան, Կառավարությունը չի նստում, որոշում, թե որ դեպքում վերադարձնել, որ դեպքում չվերադարձնել։ Եթե խոսքն ավելացված արժեքի հարկի մասին է, եթե նախագիծն ակցիզային հարկին է վերաբերում, չափորոշիչները հստակ սահմանված են Կառավարության որոշումներով, հրապարակված են, և ես պատասխանատու ձևով այստեղ, Ազգային ժողովի ամբիոնից հայտարարում եմ, որ մենք ունենք ԱԱՀ վերադարձման՝ միջազգայնորեն ընդունված լավագույն հարկը, բացառիկության սկզբունքով լավագույն հարկը։ Մենք ամսական պարբերականությամբ ԱԱՀ ենք վերադարձնում ընդհուպ երբեմն առանց ուսումնասիրություններ կատարելու։ Ինչի՞ մասին կարող է խոսք լինել։ Ինչ վերաբերում է ձեր հնչեցրած մտքին, ես բնավ համաձայն չեմ դրա հետ, որ հաճախ վերարտահանումները ներկայացվում են որպես Հայաստանում արտադրված ապրանքներ։ Խոսքը սրա մասին չէ, այլ այն մասին է, որ, այո, ինտեգրացիոն գործընթացներում երբեմն լոգիստիկ առումով, այլ նկատառումներով պայմանավորված՝ ընտրվում է նաև այդպիսի բիզնես մոդել, երբ այդ ապրանքների տեղաշարժը միջնորդավորվում է նաև Հայաստանի Հանրապետություն։ Հիմա, չունենա՞նք այդ միջավայրը։ Կարծում եմ՝ պետք է ունենալ։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Սոնա Ղազարյան։ Դահլիճում չէ։ Գուրգեն Արսենյան։

 Գ.ԱՐՍԵՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Պողոսյան, ձեզ դուր չի գա իմ հարցը, սակայն ուզում եմ տալ այդ հարցը և տալ որոշակի պարզաբանումներ։ Դուք նշեցիք, որ ակցիզային հարկը մի հարկ է, որը գործում է այն միջավայրում, որտեղ տեղի է ունենում ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների սպառում։ Հիմա ակցիզային հարկի շրջանառության կամ ենթակայության տակ գործող ապրանքների արտահանումը տնտեսավարողի խնդիրն է։ Դա պետության խնդիրը չէ։ Մենք այս պահին, այս օրենքն ընդունելով դառնում ենք մասնակից մի պրոցեսի, որի արդյունքում վարկաբեկվելու է մեր երկիրը, ուզում եմ, որ իմանաք, որովհետև եթե դա իրականացնում է տնտեսավարողը, դա իր ռիսկն է, իր պատասխանատվությունը։ Երբ մենք սկսում ենք վերադարձնել իրեն ակցիզային հարկի մի մասը, նշանակում է մենք դառնում ենք խրախուսող մի գործունեության, որը կոչվում է … Լավ, չեմ ուզում անունը տալ, թե ինչ է կոչվում, լրացման ժամանակ կասեմ։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ։ Պրն Արսենյան, ուղիղ պետք է ասեմ՝ ես համաձայն չեմ ձեր մտահոգության ու գնահատականի հետ։ Ավելին, միջազգայնորեն ընդունված է այն մոտեցումը, ըստ որի՝ ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների ներմուծման և հետագա վերարտահանման ժամանակ վերադարձվում է ամբողջը կամ ամբողջին մոտ ակցիզային հարկը։ Այս առումով՝ մենք ոչ թե նոր հնարավորություններ ենք բացում, այլ եղած սահմանափակումն ենք հանում, որովհետև եթե ապրանքի սպառումը Հայաստանում չի կատարվում, մենք ի՞նչ իրավունքով հավակնություն ունենանք՝ այդ ապրանքի գծով սպառման հարկ գանձել ու պահել մեզ մոտ, մեր բյուջեում, չվերադարձնել։ Սա բացատրություն չունի։ Ես նույնիսկ համարձակորեն կարող եմ ասել, որ սա ուշացած քայլ է և սա, ընդհանրապես, կապ չունի նոր ստեղծված իրողությունների հետ։ Շատ ուրախ կլինեինք, եթե այս փոփոխությունը կատարված լիներ վաղուց, որովհետև ընթացքում նաև տնտեսավարող սուբյեկտները նամակներով մեզ դիմել են, որ իրենց բիզնես մոդելները չեն կարողանում իրացնել։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք։

 Գ.ԱՐՍԵՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Այդ դեպքում ակցիզային հարկը գանձեք իրացումից, ոչ թե ներկրումից, եթե մտահոգված եք նրանով, որ այդ քանակով ապրանքը Հայաստանում չի իրացվել, սկսենք դրանից։ Եթե տնտեսավարողը որոշել է ներկրել ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքը, որից հետո չի իրացրել, դա ձեր խնդիրն է, որ հետո ինքնարտահանելիս պետք է գնաք ասեք՝ ինչո՞ւ ես սխալվել, հիմա եկել ենք, որ ուղղենք։ Ես համոզված եմ և կարծում եմ, որ սա Հայաստանում գործող 1-2 տնտեսավարողների համար աջակցություն ու միջավայր ստեղծելու օրենք է։ Քանի որ ես երկար տարիներ իմ տնտեսական գործունեության ընթացքում տեղյակ եմ եղել այդ իրադարձություններից, խոսքը վերաբերում է, ամենայն հավանականությամբ, սիգարետի արտահանմանը։ Այն սիգարետի, որը չեն կարողանում ստանալ այն քանակներով, որն անհրաժեշտ է և հիմա որոշել են այս ճանապարհով, Հայաստանի Կառավարությանն էլ ներգրավելով, ներքաշելով այս պրոցեսի մեջ, իրականացնել այդ արտահանումը։ Լավ տեղ չի տանելու սա մեզ։ Ուզում եք համաձայնեք, կարող եք չհամաձայնել, հետագայում սրա ձայնը կլսեք։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ դիտարկումների համար, պրն Արսենյան։ Մենք չենք կենտրոնանում որևէ ապրանքի վրա, մենք կենտրոնանում ենք սկզբունքի վրա և առաջարկում ենք միջազգայնորեն ընդունված նորմերին համապատասխանեցնել ակցիզային հարկի մասով մեր այս օրենսդրական կարգավորումը։ Ձեր առաջարկած մոդելը, երբ ներմուծման փուլում չի հարկվում, իրացման փուլում է հարկվում, կա որոշ երկրներում, բայց չունի լայն տարածում ակցիզային հարկի մասով։ Ավելացված արժեքի հարկի մասով միանգամայն համաձայն եմ ձեզ հետ, և այդ քաղաքականությունը վարում է Կառավարությունը։ Եթե նկատել եք, սահմանին ավելացված արժեքի հարկով հարկումը մենք տարեցտարի հետևողականորեն թեթևացնում ենք։ Ակցիզային հարկի պարագայում նաև կարող եմ մի փոքր կիսվել ձեզ հետ միջազգային փորձով, որի պարագայում ներմուծողներն առավելապես հարկվում են ներմուծման փուլում։ Սա ընդունված նորմ է, և, կրկին, չենք կենտրոնանում կոնկրետ ընկերությունների կամ կոնկրետ ապրանքների վրա։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը։

Հարակից զեկուցման համար ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Կարեն Համբարձումյանին։ Համեցեք։

 Կ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Ազգային ժողովի հարգարժան փոխխոսնակ, հարգելի գործընկերներ, սիրելի հայրենակիցներ, պրն Պողոսյանը հանգամանալից ներկայացրեց նախագիծը: Նախագիծն ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների՝ Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծման և հետագայում արտահանման դեպքերում ներմուծման ժամանակ վճարված ակցիզային հարկի գումարը տնտեսավարողին հետվերադարձն է։ Մենք մոտավորապես մեկ տարի կամ ավելի առաջ հարցը քննարկել ենք և՛ որոշ տնտեսավարողների հետ, և՛ հանձնաժողովում, և՛ պրն Պողոսյանի հետ, և՛ այս ակցիզային հարկով հարկվող ընկերությունների, տնտեսավարողների հետ: Կարծում եմ՝ տեղին էր այդ ժամանակ կամ հիմա էլ, որ այդ տնտեսավարողները երկու անգամ հարկվում են, մեկը՝ մեր պետությունում՝ ակցիզով, մյուսը՝ այն երկրում, որտեղ արտահանվում էր։ Պրն Արսենյան, ձեր մտահոգության մասով՝ կոնկրետ սիգարետի մասով. որպես տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի պատգամավոր՝ եղել են նույն սիգարետի մասով դեպքեր, քննարկումներ, կիսում եմ մտահոգությունը, բայց հենց դա է պատճառը, որ այս պահի դրությամբ չկան հստակ սահմանված գներ, թե, օրինակի համար՝ որ արտահանվող ապրանքից ինչքան գումար է հետ վերադարձվելու։ Կարծում եմ, որ երբ Կառավարությունում լինի քննարկումը, քննարկում կկազմակերպենք նաև մեր՝ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում և ամեն մի ապրանքի մասով կլինի խորքային քննարկում և կլինի հստակ մոտեցում։ Այն ռիսկերը, որոնք դուք տեսնում եք սիգարետի մասով կամ մեկ այլ, օրինակ՝ ներմուծվող, արտահանվող յուղերի մասով, մենք խորքային քննարկումներով կհասնենք կատարյալ, իդեալական լուծման։ Շնորհակալություն։ Հարցը քննարկվել է տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում, ուստի՝ խնդրում եմ կողմ քվեարկել։ Այսքանը։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում։ Գուրգեն Արսենյան։

 Գ.ԱՐՍԵՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Ցավոք սրտի, ես հանձնաժողովի նիստի ժամանակ ներկա չեմ եղել քննարկմանը, թե չէ՝ ես կբերեի տասնյակ փաստարկներ, թե ինչի համար չի կարելի գնալ այդ ճանապարհով։ Իմ ելույթի ժամանակ որոշ բաներ կհիմնավորեմ։ Սակայն ուզում եմ տեղեկացնել ձեզ հետևյալը։ Հայաստանի Հանրապետությունում գործող տնտեսավարողը, օրինակ՝ սիգարետի արտահանման դեպքում մտնում է մի թեմայի մեջ, որը հակասում է միջազգային բիզնեսի իրականացման կանոններին, որովհետև տրանսնացիոնալ կորպորացիաները չեն պլանավորում իրենց արտադրանքի իրացումը մի շուկայում մեկ այլ շուկայի ներկայացուցչի միջոցով, իրենք աշխատում են ուղղակի։ Իսկ սիգարետն ակցիզային հարկով հարկվող ապրանք է։ ժամանակը թույլ չի տալիս՝ ավելի մանրամասն ասել, կներեք:

 Կ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Արսենյան, մենք այսօր էլի ունենալու ենք հանձնաժողովի նիստ, դուք կարող եք ձեր դիտարկումներն ավելի խորքային ներկայացնել, բայց այս օրենքի նախագիծը, որը Կառավարությունը բերել է, բխում է միմիայն և՛ տնտեսավարողի, և՛ պետության շահերից։ Կոնկրետ՝ ոչ թե ես հիմա ասում եմ, որ մենք սիգարետն առանձնացնենք, այլ, առհասարակ: Եթե մեր երկրում և մյուս երկրում ակցիզային հարկ է և այստեղ լինում է ոչ թե ապրանքի թանկացում և, առհասարակ, տնտեսավարողը խնդիր է ունենում այդ գործառույթների մեջ, մենք թեթևացնում ենք բեռը։ Իսկ պետության մասով՝ պետության շահերից է բխում, այսինքն` ինչքան բեռից ազատում ենք տնտեսավարողին, այնքան ծավալները մեծանում են ցանկացած ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների մասով։ Սիրով, մենք պատրաստ ենք, այսօր էլի տեղի է ունենալու հանձնաժողովի նիստ, պրն Արսենյան, միգուցե կան բաներ կոնկրետ սիգարետի մասով, որ ես կամ մեր որևէ գործընկեր խորքային չի տիրապետում, խնդիր չկա, սիրով, պրն Արսենյան։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք։

 Գ.ԱՐՍԵՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պետության շահից բացի, ես ձեզ ասում եմ, ուզում եմ տեղեկացնե, այն, ինչը ես գիտեմ, իմ գիտելիքների ու փորձի առկայությունն է իմ այս ելույթի կամ այս խոսակցության իմաստը։ Պետության շահը, որը մենք ներկայացնում ենք, միայն ֆինանսական չէ, կա նաև պետության հեղինակություն։ Այս գործընթացով մենք մեր պետությանը՝ մեր Հայաստան պետությանը մասնակից ենք դարձնելու, այսպես կոչված, ապրանքների իրացման մոխրագույն սխեմաներին։ Ես դա չեմ ցանկանում, որովհետև դա Հայաստանի Հանրապետության հեղինակությանը մեծ հարված է հասցնելու, եթե մենք՝ որպես պետություն ու որպես կառավարություն, սկսենք մասնակցել մոխրագույն սխեմաներին։ Ելույթի ժամանակ ավելի մանրամասն կասեմ։

 Կ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

-Շնորհակալության։ Պրն Արսենյան, բայց, կարծում եմ` բազմաթիվ պետություններ կուզեին, որ կարողանային հասնել այն մակարդակին, որ տնտեսավարողին տան, առհասարակ, նման արտոնություններ։

Իսկ ինչ վերաբերում է պետության վարկանիշին, հեղինակության, չեմ կարծում, որ մենք՝ և՛ գործադիրը, և՛ օրենսդիրը, համատեղ աշխատանքի արդյունքում թողնենք, որ որևիցե ռիսկ լինի կամ հեղինակության մասով ազդեցություն ունենա։

Իսկ ինչ վերաբերում է խորքային քննարկմանը, սիրով, պրն Արսենյան, միգուցե ես ինքս կոնկրետ խորքային չեմ տիրապետում նրան, ինչի մասին դուք խոսում եք՝ սիգարետի մասով, քննարկման ժամանակ` սիրով, ամենայն հարգանքով։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Սերգեյ Բագրատյան։

Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Մենք, ընդհանրապես, այս օրենսդրությունը մշակելիս, նախագիծը բերելիս միջազգային փորձը նայե՞լ ենք, մասնավորապես, հետաքրքիր է, օրինակ` Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն ունի՞ նման օրենսդրություն, ինչպիսին որ մենք հիմա ընդունել ենք, որովհետև, եթե հիշում եք, երկար ժամանակ վառելիք էր ներկրվում Իրաքից Իրան և Իրանից Հայաստան։ Այսինքն` Իրանը նույնպես ակցիզային հարկով հարկում էր այս ապրանքը և փոխանցում էր Հայաստանին, մենք հաշվանցո՞ւմ էինք այդ ակցիզային հարկը, թե՞ ոչ։ Նկատի ունեմ՝ երրորդ երկրների հետ մեր հարաբերությունները, հիմա, որ Ղազախստանի, Իրանի մեր գործընկերը բերում է Իրան, ոչ թե մենք տրանզիտ ենք բերում, այլ բերում, կուտակում են, նոր վաճառում են հաճախ Հայաստանի Հանրապետությանը, ննականաբար, այդ ընթացքում կարող է և իրենց մոտ նույնպես դա ենթաակցիզային ապրանք է։ Իրանը չդիտարկենք, դիտարկենք մեկ այլ երկիր։ Նկատի ունեմ մեր նախատեսած գործարքները, որ մենք ուզում ենք տնտեսավարողին որոշակի հնարավորություններ տալ՝ ազատ գործելու տարբեր երկրների ռեժիմներում, մենք նույնականացման տարե՞լ ենք այս գործընթացը, տիրապետո՞ւմ ենք այն երկրների օրենսդրությանը, որտեղ այդ ենթաակցիզային հարկով ապրանքները մեզ հետաքրքրում են, մեր տնտեսավարողներին հետաքրքրում են, և մենք կարող ենք այս գործողությամբ ստանալ պետության համար հավելյալ արժեք։ Շնորհակալություն։

 Կ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Բագրատյան, նախագծի նպատակն օրենքում հստակ նշված է. ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների՝ Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծման և հետագայում արտահանման դեպքում ներմուծման ժամանակ վճարման ակցիզային հարկի գումարները տնտեսավարողին, տնտեսավարող սուբյեկտներին հետվերադարձն է: Թե երրորդ կամ մյուս երկրներում, առհասարակ, ինչպիսի օրենսդրություն է գործում կամ ինչպես են կարգավորվում օրենքները … Խոսքը մեր տնտեսավարողների մասին է, որ մեկ այլ երկիր արտահանելու պարագայում մեր պետությունը հանձն է առնում՝ ակցիզային հարկով հարկելու ապրանքների, մոտավորապես, նախնական, եթե չեմ սխալվում, քննարկումների արդյունքում 50 տոկոս վերադարձը, բայց նաև սրանով է պայմանավորված, որ օրենքը, նախագիծը հրատապ է եկել, որ լավ, խորքային քննարկումներով, թե որ ապրանքին ինչպիսի արտոնություն, ինչպիսի հնարավորություն պետք է տրվի հետվերադարձի մասով, և երբ արդեն լինի կոնկրետ այդ մասով հստակեցում, թե արտահանվող որ ապրանքին ինչ մոտեցում է լինելու, այդ ժամանակ` ավելի խորքային։ Բայց այս պահին հստակ սա է նախագծի նպատակը։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը։ Հա, արձագանք։

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Եթե մենք քննարկենք և ուշադիր դիտարկենք, մենք կարող ենք հայտնվել երեք կողմերից մի կողմում, պրն Համբարձումյան։ Այսինքն` տնտեսավարողը ոչ միայն կարող է երկրորդ կողմ լինել Հայաստանի Հանրապետությունում, այլ կարող է այդ նույն ենթաակցիզային ապրանքի արդեն վերջին սպառողը լինել։ Հետևաբար` շղթայի երեք մասն էլ` սկիզբը, միջնամասը և վերջնամասը մենք պիտի քննարկենք, եթե մենք ուզում ենք օգնել տնտեսավարողին, պետք է բարենպաստ օրենսդրություն նույնականացնել։

Այս իմաստով՝ ես նաև կիսում եմ իմ գործընկեր պրն Արսենյանի մտավախությունը, որ հնարավոր է, որ մեր տնտեսավարողները հաշվի չառնեն աշխարհաքաղաքական իրողությունները և թույլ տան սխալներ, որ կարող են, այո, քաղաքական վարկի հետ խնդիրներ առաջանալ։ Այս իմաստով՝ միգուցե նույնականացումը որոշ չափով ավելի հասկանալի կդարձնի մեր գործողությունները։ Մասնավորապես, հիմա խոսակցությունն այն մասին է, որ…

Կա ժամանակ, ինչո՞ւ եք …

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Որովհետև սկսել եմ շուտ միջամտել, որ քիչ խախտեք ժամանակը։

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Դե, եկեք դադարեցնենք մեր խոսքը, սկզբից հենց ասեք, որ չխոսենք, ամենասկզբից …

Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Ավարտեք։

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Ավարտեցի։

 Կ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Բագրատյան, եթե ճիշտ հասկացա, եթե ձեր հարցը վերաբերում է, որ վերջին սպառումը տեղի է ունենալու մեր երկրում, այդ մասով` չէ։ Հիմա խոսքը, կոնկրետ նախագծի նպատակն է, որ մեկ այլ երկիր արտահանելու պարագայում, քանի որ այդ երկրում էլ է ակցիզային հարկով հարկվում, մենք մեր երկրի կողմից հնարավորություն ենք տալիս տնտեսավարող սուբյեկտին, որպեսզի ինքը ոչ թե երկու անգամ հարկ հարկվի, այլ մեկ անգամ, բայց ոչ 100 տոկոսով։ Այդ հստակ սահմանումները, թե ակցիզային հարկով հարկվող որ ապրանքին կոնկրետ ինչքան արտոնություն կտրվի, կամ պետության կողմից, Կառավարության կողմից հետվերադարձը որքան տեղի կունենա, այդ մասով դեռևս բաց է, քննարկման փուլում է։ Նորից հավելեմ, որ Կառավարությունը և Ազգային ժողովը, կարծում եմ` կունենան քննարկում, որովհետև օրենքի նախագիծը, եթե չեմ սխալվում, 2023 թվականի հունվարի 1-ից է ուժի մեջ մտնում, որպեսզի ավելի հստակեցվեն այս մոտեցումները։ Եվ, առհասարակ, եթե կան որևիցե դիտարկումներ կամ լրացուցիչ հարցեր, որոնք կուզեիք ներգրավել կամ ներառված լինեին նախագծում, այսօր նորից տեղի է ունենալու հանձնաժողովի նիստ, սիրով կարող ենք ընդհանուր քննարկել։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը։ Մտքերի փոխանակության համար հերթագրում։ Գուրգեն Արսենյան։

Գ.ԱՐՍԵՆՅԱՆ

-Հարգելի փոխխոսնակ, հարգելի խորհրդարան, հարգելի Կառավարություն, Կառավարության ներկայացուցիչներ, ճիշտ պատկերացնենք, թե ինչ ենք անում։ Մեզ թվում է, թե մենք լավ փոփոխություն ենք անում` ելնելով տնտեսավարողների շահերից։ Խոսքը վերաբերում է ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքներին։ Ակցիզային հարկով Հայաստանում հարկվում են սպիրտային խմիչքները, ալկոհոլը, սիգարետը և վառելանյութը։ Ես կարծում եմ, որ եթե մենք դնենք և իրականացնենք վերլուծություն, թե ինչ է Հայաստանից արտահանվել վերջին հինգ տարվա ընթացքում, կտեսնենք, որ Հայաստանից ակցիզային հարկով հարկվող ապրանքների այդ խմբաքանակից արտահանվել է միայն սիգարետ։ Դա է ցույց տալիս վիճակագրությունը։ Սիգարետների արտահանման և՛ խողովակները, և՛ վայրը շատ հասկանալի են, գնում է Իրաքի Հանրապետություն` Էրբիլ, Քուրիդստան։ Պատճառն ի՞նչն է։ Պատճառն այն է, որ, ասենք` տրանսնացիոնալ կորպորացիաներն այս պահին չեն ցանկանում ունենալ այնտեղ ներկայացուցչություն։

Սակայն ճիշտ պատկերացրեք նաև հետևյալ խնդիրը։ Տրանսնացիոնալ կորպորացիաները Հայաստանին տալիս են այնքան սիգարետ, որքան սպառվում է Հայաստանում։ Իրենք հաշվարկել են, հիմա դրանից ավելի սիգարետ ներկրելն ու արտահանելը բերելու է խնդիրների, հարցերի է բերելու։ Ես երկար տարիներ այդ աշխատանքով զբաղվել եմ, և երկար տարիներ մեր օրինական աշխատանքի համար մեկ պայմանը կայանում է նրանում, որ մենք չխրախուսենք որևէ երկրում այդ արտադրանքի հայտնվելը, եթե այդ արտադրանքն ի սկզբանե այդ երկրի համար չէ նախատեսված եղել։

Եվ ուզում եմ ասել նաև հետևյալը. ոչ մի ներկրող, որը ներկրում է ակցիզային ապրանք, ինքը չի արտահանելու, ինքն այդ իրավունքը չունի։ Այսինքն` դրանով զբաղվելու են ինչ-որ այլ՝ շատ լավ ու հայտնի ընկերություններ, որոնք դրանով զբաղվում են։ Դա պարզ է, չէ՞։ Չեմ ուզում, որ Հայաստանի Հանրապետությունը` որպես պետություն, այսպես ասենք, հայտնվի ու դառնա մասնակից մի պրոցեսի, որը խախտում է համաշխարհային առևտրի կանոնները։ Դրան ենք մենք գնում։ Վաղը մենք ապտակ ենք ստանալու, հետողորմյա ենք անելու ու լինելու ենք ամոթալի իրավիճակում: Չեմ ուզում, որ մենք հայտնվենք այդ ամոթալի վիճակում։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Բաբկեն Թունյան։

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Բարև ձեզ, հարգելի գործընկերներ։ Պրն Արսենյան, ամենայն հարգանքով, բայց թույլ տվեք ձեզ հետ չհամաձայնել, որովհետև դուք ձեր խոսքի վերջում կարևոր բան ասացիք` տրանսնացիոնալ ընկերություններն ու այստեղի իրենց գործընկերներն իրենք չեն իրականացնում, չէ՞, ձեր ասած սիգարետի սխեման։ Այսինքն` գալիս է այդ մոխրագույն սխեմայով, և մեկ այլ ընկերություն արդեն Հայաստանից տանում է։ Այս դեպքում ակցիզային հարկի հետվերադարձի մեխանիզմը, որով հիմա առաջարկվում է օրենք փոխել, չի աշխատելու։ Այսինքն` այս նախագիծն աշխատելու է միայն այն դեպքում, երբ ներմուծողը և արտահանողը նույն կազմակերպությունն է, եթե այդ ֆիրմաների դիստրիբյուտորները կամ գործընկերները Հայաստանում կգնան ռեպուտացիոն այդպիսի ռիսկի, որ իրենց անունով ինչ-որ ակցիզային ապրանք ներմուծեն, հետո իրենց անունով արտահանեն ու օգտվեն այդ ակցիզային հետվերադարձից, ես չեմ կարծում, որ այդ ռիսկը կաշխատի։ Այսինքն` այս դեպքում հենց ձեր նշածին եմ հղում անում. քանի որ մենք գործ ունենք լուրջ ընկերությունների հետ, որոնց համար իրենց հեղինակությունը շատ ավելի թանկ է, քան ակցիզային հարկի որոշակի մարժան, այդ ռիսկը չի լինի։ Եթե կլինի, կհասկանանք, բայց ուզում եմ ասել, որ օրենքի նպատակն այն չէ, որ այդ մոխրագույն սխեմաներն աշխատեն, այդ մոխրագույն սխեմաները, իմ կարծիքով, առանց այս հնարավորության էլ, եթե աշխատում են, կաշխատեն։ Օրենքի նպատակը զուտ արդարացի հարկման սկզբունքն ապահովելն է, որ այնպես չստացվի, որ ակցիզային հարկով մի հատ հարկվի` ենթադրելով, որ դա սպառվելու է Հայաստանում, հետո դուրս գնա, մի հատ էլ այնտեղ հարկվի։ Այսինքն` այս դեպքում` դասական իմաստով, մենք փորձում ենք մի քիչ ավելի արդար համակարգ ներդնել, ինչի մասին պարոն Պողոսյանը նշեց, այսինքն` միջազգային փորձն ենք հաշվի առնում։ Բայց, եթե կան էլի նկատառումներ, օրենքը հոկտեմբերի 11-ին մտել է շրջանառության մեջ, մենք այսօր մի հատ էլ հանձնաժողովի նիստ կունենանք երեք ժամ հետո, անպայման, խնդրում եմ դուք էլ մասնակցեք, այդ նկատառումներն ավելի մանրամասն կքննարկենք։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Եզրափակիչ ելույթի կարիք տեսնո՞ւմ եք, պրն Համբարձումյան, ո՞չ, պրն Պողոսյա՞ն: Համեցեք։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Նախ` թույլ տվեք շնորհակալություն հայտնել այս կարևոր, անչափ կարևոր ու շահագրգիռ քննարկման համար, նաև մտահոգությունների համար, որովհետև, իրապես, մեզ համար կարևոր է, որ մենք ճիշտ, փաստարկված, հավասարակշռված որոշումներ կայացնենք։

Մենք համոզմունք ունենք, պրն Արսենյան, պրն Բագրատյան, որ այս նախաձեռնությամբ որևէ հեղինակային ռիսկ չենք գեներացնում երկրի համար։ Հակառակը, մենք շատ ուրախ կլինեինք, եթե մեր օրենսդրությունն ի սկզբանե, դեռ տարիներ առաջ լիներ այնպիսին, ինչպիսին առաջարկվում է նախագծով, որովհետև եղած կարգավորումներն աղավաղում են ենթադրում։ Այսինքն` եթե մենք այդ ապրանքը չենք պահում երկրում, ինչպե՞ս ենք հավակնում դրա սպառման հարկը գանձել ու պահել մեր բյուջեում։ Հարցը սրա մասին է։

Պրն Թունյանը շատ կարևոր դրվագի անդրադարձավ, կենտրոնացավ, որ նկարագրված հնարավորությունն օրենսգրքում մի շատ կարևոր նախապայման ունի` վերադարձ կատարվելու է բացառապես այն դեպքերում, երբ ներմուծողը և վերաարտահանողը նույն կազմակերպությունն է։ Մինչդեռ, ձեր նշած ապրանքատեսակի մասով այլ բիզնես մոդել է աշխատում, և այս դեպքում, ընդհանրապես, վերադարձման ենթակա չէ։

Եվ վերջում, ձեր թույլտվությամբ, կցանկանայի մի դրվագի վրա կենտրոնանալ։ Քանի որ, պրն Արսենյան, դուք խոսեցիք նաև այդ բիզնես մոդելի մասին, ես ուզում եմ, որպեսզի հանկարծ թյուր կարծիք չստեղծվի մեզ լսողների մոտ։ Եթե, անգամ, կա նման երևույթ, այդ ապրանքները Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծվում են օրինական ճանապարհով, օրենքով սահմանված կարգով, Հայաստանի Հանրապետությունից վերաարտահանվում են օրինական ճանապարհով, օրենքով սահմանված կարգով։ Հիմա, թե այդ վերաներմուծող կամ վերջնական նշանակման վայր համարվող երկրներում ի՞նչ ընթացակարգեր են գործում, ի՞նչ բիզնես մոդելներ են գործում, դա մեր վերահսկողության տիրույթում չէ, և մենք որևէ երկրի համար նաև ռիսկեր չենք գեներացնում մեր տնտեսավարողների գործողություններով։ Շնորհակալ եմ։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, հարցի քննարկումն ավարտվեց։

Քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և «Ժամանակավոր անաշխատունակության և մայրության նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը։

Հիմնական զեկուցող` ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյան։ Համեցեք։

  Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Ազգային ժողովի մեծարգո փոխնախագահ, հարգելի պատգամավորներ, ձեր քննարկմանը ներկայացված օրենսդրական նախագծերի նպատակը միկրոձեռնարկատիրության հարկման համակարգի վերանայումն է այնպես, որ այն իրապես ծառայի այս համակարգի առջև սկզբնապես դրված նպատակներին։ Ինչպես հայտնի է, միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգի նպատակն էր բնակչությանը ծառայություններ մատուցող, բնակչության համար աշխատանքներ կատարող և ապրանքներ մատակարարող փոքր տնտեսավարող սուբյեկտներին, որոնք զբաղվում են պարզունակ գործունեության տեսակներով, տրամադրել փափուկ, առանց հարկերի, միջավայր։

Խնդիրը, սակայն, այն է, որ գործնականում այս համակարգից օգտվում են ոչ միայն բնակչությանը ծառայություններ մատուցող, բնակության համար աշխատանքներ կատարող և ապրանքներ մատակարարող փոքր տնտեսավարող սուբյեկտները, այլ նաև այլ տնտեսավարող սուբյեկտները, որոնք եկամուտներ են ստանում այլ բիզնես միավորներից, այսինքն` սպասարկում են գործարար շրջանակներին և ոչ թե ազգաբնակչությանը։ Այս պարագայում ստացվում է այնպես, որ միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտներն իրենց կողմից դուրս գրված հաշվարկային փաստաթղթերով հնարավորություն են տալիս, որ շահութահարկ վճարողները շահութահարկով հարկման բազայի և այլ հավասար պայմաններում՝ նաև շահաբաժնի բազայի նվազեցումներ կատարեն. մինչդեռ, իրենք հարկեր չեն վճարում, և արդյունքում պետական բյուջեն կորցնում է զգալի հարկային եկամուտներ։ Սա` առաջինը։

Եվ երկրորդը. միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգում լինելու և մնալու տնտեսական շահագրգռվածությունը, մոտիվացիան չափազանց մեծ է դառնում, այսինքն` այս համակարգում հայտնվելու և մնալու գրավչությունն անհամարժեք մեծանում է։

Երրորդ խնդիրն այն է, որ միջոց է միկրոձեռնարկատիրության համակարգում վարձու աշխատողները հարկվում են եկամտային հարկի ոչ ստանդարտ կանոնով։ Այսինքն` գործակալները, գործատուները նրանց համար եկամտային հարկը հաշվարկում են, անկախ աշխատավարձի մեծությունից, ամսական հինգ հազար դրամի չափով, որը նրանց համար համարվում է վերջնական հարկային պարտավորություն։

Այստեղ էլ երկու խնդիր ունենք։ Առաջինն այն է, որ անհավասար է աշխատավարձ տեսակի եկամտի հարկման մոտեցումը` կախված այն հանգամանքից, թե գործատուն կամ գործակալը հարկման ինչպիսի համակարգում է գործում։ Եթե, օրինակ` ուսուցչուհին, բուժքույրն իրենց աշխատավարձից վճարում են 21 տոկոս եկամտային հարկ, իսկ հաջորդ տարվանից սկսած հետագա տարիների համար՝ 20 տոկոս, ապա միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտի վարձու աշխատողը, որը կարող է երբեմն էականորեն ավելի շատ վարձատրվել, վճարում է ընդամենը հինգ հազար դրամ եկամտային հարկ։ Կարծում ենք, որ սա արդարացված մոտեցում չէ և առաջարկում ենք` նրանց նույնպես հարկել հարկման ընդհանուր կանոնի տրամաբանությամբ։

Ի դեպ, այստեղ մենք մի հարց ունենք, որը գուցե կհանգուցալուծենք հանձնաժողովի քննարկման ընթացքում, հետագայում՝ նաև լիագումար նիստերում երկրորդ ընթերցման շրջանակներում։ Մենք նախատեսել ենք, որ այս կարգավորումն ուժի մեջ մտնի 2023 թվականի հունվարի 1-ից, բայց հանձնաժողովում քննարկման ընթացքը ցույց տվեց, որ գուցե արժե այս փոփոխությունը կատարել 6-ամսյա ժամանակահատվածից հետո, այսինքն` կիրառել 2023 թվականի հուլիսի 1-ից, հաշվի առնելով, որ թեև 5000 դրամն իրավական առումով դրույքաչափ չէ, բայց բովանդակության մեջ տվյալ դեպքում խոսքն այս մասով հարկային բեռի ճշգրտման մասին է։ Մենք կքննարկենք ու, կարծում եմ` Ազգային ժողովի հետ կգանք հավասարակշռված լուծման։

Այս նախագծի հիմքում դրված երրորդ ուղղությունն այն է, որ առաջարկում է պասիվ եկամուտները դուրս բերել միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգից, որովհետև դրանք ի սկզբանե չեն էլ եղել միկրոձեռնարկատիրության հարկման համակարգի փիլիսոփայության մեջ։ Ինչո՞ւ. որովհետև, կրկին, խոսքը մշտապես վերաբերել է պարզունակ գործունեության տեսակները հարկերից ազատելուն, և այս մասով որևէ փոփոխություն չի արվում, որևէ խստացում չի առաջարկվում, այդ գործունեության տեսակներն ինչպես եղել են հարկումից ազատված, այնպես էլ միկրոձեռնարկատիրության միջավայրում շարունակելու են լինել հարկումից ազատված։ Պարզապես, խոսքն այստեղ վերաբերում է, կրկին, հարկերից խուսափելու հնարավորությունները սահմանափակելուն, որովհետև մեր նախորդ երկու տարիների իրավակիրառ պրակտիկան ցույց է տվել, որ շատ են դեպքերը, երբ ֆիզիկական անձը, որը պասիվ եկամուտ է ստանում, օրինակ` վարձակալական վճար, տոկոս, շահաբաժին, ռոյալթի, և այլ հավասար պայմաններում դրանից պետք է հարկեր վճարվեին ինքնուրույնաբար կամ գործակալի միջոցով, այս մարդիկ, այս ֆիզիկական անձինք պարզապես հաշվառվում են որպես անհատ ձեռնարկատերեր, անհատ ձեռնարկատերը դառնում է միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ, և այս ճանապարհով հարկերից ազատում է կատարվում, որը, մեր կարծիքով, իրավաչափ չէ։

Ահա, այս երեք ուղղություններով փոփոխություններն են, որոնք ներկայացված են ձեր դատին։ Եթե լինեն հարցեր, սիրով կփորձեմ պատասխանել։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում։ Սերգեյ Բագրատյան։

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն Պողոսյան, բնականաբար, ցանկացած հարկատեսակ, ցանկացած կարգավիճակ և տնտեսավարման ցանկացած սկզբունք անընդհատ փոփոխվում է և պետք է փոփոխվի։ Նորմալ է, որովհետև, ընդհանրապես, մենք հաճախ օրենքն ընդունում ենք, հետո սկսում ենք նրա ընթացքի վերաբերյալ տեղեկատվությանը համապատասխան՝ որոշումներ ընդունել, բայց աշխարհում ընդունված է նաև, որ ժամանակավոր ընդունում են օրենքները` մեկ տարի կամ 6-ամսյա ժամկետով, որից հետո ընդունում են հիմնական օրենքը։ Առանձնապես մեծ տարբերություն չեմ գտնում, որ մենք ուրիշ պրակտիկայով ենք առաջ գնում, ուղղակի, կցանկանայի, որ կարևոր մի կետում, որտեղ մենք կարող ենք թացը չորի հետ խառնելու խնդիր ունենալ, մենք շատ ուշադիր լինենք: Իսկապես, մենք ունենք նաև ազնիվ տնտեսավարողներ, որոնք, իսկապես, միկրոբիզնեսով են զբաղվում, դա, իսկապես, շատ մեծ հնարավորություն է՝ իրենց աշխատանքով ապահովելու, սա հավասարակշռենք փոփոխությունների հետ, որպեսզի մեր հանրությանը, մեր քաղաքացիներին օգնենք՝ տնտեսավարել, աշխատել։ Այս իմաստով՝ կխնդրեի, որ մի քիչ ավելի ուշադիր քննարկենք և, միգուցե, որոշ հարցերում նաև լրացուցիչ քննարկում ունենանք։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալության։ Պրն Բագրատյան, ես ընդունում եմ ձեր հորդորը, բնականաբար, նաև վերահաստատում եմ մեր պատրաստակամությունը` ինչքան որ անհրաժեշտ կլինի, ինչքան որ ընթացակարգերն ու ժամկետները թույլ կտան, աշխատել ձեզ հետ, մյուս հարցի շուրջ հետաքրքրություն ունեցող պատգամավորների հետ` ունենալու համար լավագույն կարգավորումները։ Ես վերահաստատում եմ մեր պատրաստակամությունը։ Բայց նաև օգտվելով նրանից, որ դեռ շուրջ կես րոպե ժամանակ կա, ուզում եմ, որ շատ հստակ արձանագրենք, որ այն տնտեսավարող սուբյեկտները, որոնք այսօր գտնում է միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգում և ցանկություն ունեն՝ շարունակել սպասարկել ձեռնարկատիրական միավորներ, որովհետև իրենց ընտրած բիզնես մոդելն է այդպիսին, մենք նրանց չենք առաջարկում միանգամից ավելացած արժեքի հարկի կամ շահութահարկի բեռ, նրանք կարող են ընտրել շրջանառության հարկի համակարգը, ունենալ շուրջ 4 անգամ ավելի իրացման շրջանառության տիրույթ, նկատի ունեմ՝ 24 միլիոնի փոխարեն` 115 միլիոն դրամ և, կրկին, էականորեն ցածր դրույքաչափեր` ի համեմատություն շրջանառության հարկի, շահութահարկի և ավելացված արժեքի հարկի։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք։

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Ընդունելի է, պրն Պողոսյան, ուղղակի, այստեղ՝ կարևոր մի հանգամանք. այն, ինչ եկամտային հարկի մասով է, միանշանակ ճիշտ եք, այդտեղ պետք է լինի նույնը, որևէ խտրական վերաբերմունք չպետք է լինի մյուս քաղաքացիների նկատմամբ։ Բայց այստեղ մի հետաքրքիր բան ասացիք դուք, որ 24 միլիոնը փոխենք 115 միլիոնով, շրջանառության հարկով հարկվի, դա լրիվ այլ ընթացք է, բնականաբար, չի տալիս այն հնարավորությունները, որոնք տալիս է միկրոձեռնարկությունը։ Եվ եթե, ձեր ասած, խոշոր տնտեսավարողներն օգտվում են այդ հնարավորությունից` շահութահարկ քիչ վճարելու նպատակով, իսկ ինչո՞ւ չպետք է օգտվեն շրջանառության հարկ վճարողների հետ նույն կարգի աշխատանքի ընթացքով։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Դուք շատ ճիշտ եք նկատում, որ նմանատիպ խնդիր ունենք նաև շրջանառության հարկի համակարգում, որովհետև շրջանառության հարկի դրույքաչափերը, հատկապես արդյունավետ դրույքաչափերը, այսինքն` նվազեցումներից հետո ստացվող դրույքաչափերն էականորեն ցածր են, քան գործունեության նույն տեսակներով զբաղվելու պարագայում կլինեին ավելացված արժեքի հարկի և շահութահարկի դրույքաչափերը, այսինքն` հանրագումարային բեռը։ Երբեմն այդ տարբերությունն անգամների է հասնում։ Սա մեզ համար ձևակերպված է որպես առաջիկա առաջադրանք` անդրադառնալ այս խնդրին, և մենք, լավ նախապատրաստվելուց հետո, գուցեև ներկայանանք խորհրդարանին՝ առաջարկով` նաև այս խնդիրը որոշակիորեն մեղմելու, որովհետև, իրապես, հարկման համակարգերի համեմատությամբ մենք պետք է ունենանք համադրելի հարկային բեռ, որովհետև մենք հայտարարել ենք, որ շրջանառության հարկի համակարգը հարկման այլընտրանքային համակարգ է և ոչ թե արտոնյալ համակարգ։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Ընդմիջում 30 րոպե։


Ժամը 13:00

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ ԵՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱԼԵՆ ՍԻՄՈՆՅԱՆԸ ԵՎ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՏԵՂԱԿԱԼ ՌՈՒԲԵՆ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆԸ

 

Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, շարունակում ենք քննարկել ընդհատված նախագիծը:

Հարակից զեկուցման համար ամբիոնի մոտ են հրավիրում տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Ծովինար Վարդանյանին:

Մյուս գործընկերներին, հատկապես նրանց, որոնք աշխատասենյակներում են, ուզում եմ հիշեցնել, որ ևս երկու նախագիծ ենք քննարկելու, իսկ այնուհետև քվեարկելու ենք:

Համեցեք, տիկին Վարդանյան:

 Ծ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարգելի փոխնախագահ, հարգելի գործընկերներ, Կառավարության ներկայացուցիչն արդեն իսկ ներկայացրեց երեք հիմնական փոփոխությունները, որոնք պատրաստվում ենք անել Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում, և պետք է նշեմ, որ այս փոփոխությունները հիմնականում միտված են ավելի առողջ մրցակցային դաշտ ստեղծելուն և ապահովելուն, քանի որ, ինչպես փորձը ցույց է տալիս, որոշ տնտեսավարողներ, պետք է նշել՝ անբարեխիղճ տնտեսավարողներ, օգտվել են միկրոձեռնարկատիրությանը վերաբերող հարկային արտոնությունների արտոնյալ համակարգից և, ավելի նվազ ցույց տալով իրենց եկամուտները, կարողացել են խուսափել հարկերից:

Այս հարցը քննարկվել է տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում, ստացել է դրական եզրակացություն, ակնկալում եմ նաև ձեր դրական արձագանքը: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարցերի համար հերթագրում: Բաբկեն Թունյան: Հանո՞ւմ եք: Վահագն Ալեքսանյան:

 Վ.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Այսինքն՝ ես ճիշտ հասկացա, չէ՞, որ, եթե օրինակի վերածենք, սա, փաստացի, այն դեպքն է, երբ, օրինակ՝ բախվում էինք հարցի, որ մի սուպերմարկետում մի քանի անհատ ձեռներեցներ էին գրանցում, ու վաճառքը՝ առանձին, օրինակ՝ բանջարեղենի բաժնում գրանցում էին ինչ-որ ընկերության վրա, իբրև թե, քաղցրավենիքի բաժինն իբր մի ուրիշ ընկերություն էր ու այսպես՝ առանձին, դրանով իսկ խուսափում էին հարկերից: Այսինքն՝ուզում եմ, որ օրինակն առարկայական լինի, որպեսզի մարդկանց ավելի հասանելի լինի: Շնորհակալություն:

 Ծ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

-Շատ լավ, նշեմ այսպես, պրն Ալեքսանյան, օրինակ՝ որոշ ծառայություններ կամ ապրանքներ, միկրոձեռնարկատեր հանդիսացող սուբյեկտը, ենթադրենք՝ մատուցում է մեկ այլ իրավաբանական անձի, որը շահութահարկ վճարող է: Հիմա, այդ շահութահարկ վճարող տնտեսավարող սուբյեկտը կարողանում է այդ միկրոձեռնարկատիրոջից ձեռք բերված ապրանքները կամ ծառայություններն իր հարկման բազայից նվազեցում անել, այսինքն՝ կարողանում են ստեղծել արհեստական, օրինակ եմ ասում, միկրոձեռնարկատիրություն, և դրա միջոցով դա ստանալով՝ ստացվում է, որ մի միկրոձեռնարկատեր, լինելով էդ սուբյեկտը, հարկերից ազատված է լինում, մի հատ էլ էստեղից շահութահարկ վճարողը նվազեցնում է:

Երկրորդ փոփոխությունն աշխատակիցներին է վերաբերում, օրինակ՝ միկրոձեռնարկատիրությամբ գրանցված աշխատակիցները եկամտահարկ չէին վճարում ... Որ շարունակեք, կարձագանքեմ:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք:

 Վ.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

-Խնդրեմ, շարունակեք:

 Ծ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

-Եկամտահարկ չէին վճարում, և այս փոփոխությունից հետո, միկրոձեռնարկատիրության կազմակերպությունում գրանցված աշխատակիցները վճարելու են եկամտահարկ, ինչպես մնացած բոլոր կազմակերպություններինը, քանի որ մրցակցային դաշտն աղճատվում է, և մարդիկ, որոնք, ինչպես շատ լավ օրինակ բերեց պրն Պողոսյանը, օրինակ՝ աշխատում են որպես բուժքույր կամ բժիշկ, ստանում են իքս գումար, դրանց վճարում են, ենթադրենք՝ 20 տոկոս եկամտահարկ, հիմա նույն միկրոձեռնարկատիրությունում գրանցված աշխատակիցը չի վճարում այդ հարկերը, ինչն անարդար իրավիճակ է ստեղծում:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Մտքերի փոխանակության համար հերթագրում: Գևորգ Պապոյան:

 Գ.ՊԱՊՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Մեծարգո փոխնախագահ, հարգարժան գործընկերներ, սիրելի հայրենակիցներ, ես ուզում եմ իմ աջակցությունը հայտնել այս օրենքի նախագծին և միաժամանակ ուզում եմ նշել, որ, թերևս, չեմ մեղադրի մեր այն քաղաքացիներին, որոնք, օգտվելով այս օրենքի կարգավորումներից, ըստ էության, հարկեր չեն վճարել, չնայած, որ այն հարկերը, որոնք իրենք չեն վճարել, ըստ էության, անտրամաբանական են և մեր նպատակին հակասող չեն եղել:

Երևի թե, եթե կա օրենքով այդպիսի բաց, որը մեր՝ օրենսդիրների բաց է եղել, որի արդյունքում մեր այդ քաղաքացիներ չեն վճարել իրենց հարկերը, ինչ-որ տեղ, այո, տրամաբանական է, որովհետև, երևի թե, այդ մարդկանց էլ կարելի է հասկանալ, եթե օրենքով կարելի է ինչ-որ հարկ չվճարելը, թերևս, հենց այդ նկատառումով էլ, օգտվելով նաև գիտելիքներից, Հարկային օրենսգրքի իրենց իմացությունից, այդ հարկերը չեն վճարել: Բայց հասկանալի է, որ, օրինակ՝ եթե դու միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ ես և չես վճարում հարկ քո ավանդի տոկոսից, հասկանալի է, որ սա տրամաբանական չէ, որովհետև ավանդի տոկոս ստանալը, մեծ հաշվով, միկրոձեռնարկատիրության հետ կապ չունի կամ, եթե դու միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ ես և չես վճարում հարկը, օրինակ՝ քո բնակարանը կամ բնակարաններից մեկը վարձակալության տալու արդյունքում, հասկանալի է, որ այն նպատակին, որն ի սկզբանե օրենսդիրը դրել է, այդ նպատակին չի համապատասխանում, բայց, միևնույն ժամանակ, պետք է արձանագրել, որ օրենքը թույլ է տվել. և մեր այն քաղաքացիները, որոնք այդ գիտելիքն ունեցել են և, երևի թե, տեսել են Հարկային օրենսգրքում այդ բացերը, այսպես ձևակերպենք, իրենք օգտվել են, ինչը և՛ օրինական է, և, երևի թե, մեղադրելու էլ չէ, այսպես ասենք, որովհետև, եթե կա չճարելու հնարավորություն, թերևս, մտածել են՝ ինչո՞ւ վճարել: Բայց մեր գործն էլ՝ որպես օրենսդիր, հենց նաև դա է, որ Հարկային օրենսգրքում ի հայտ եկած բացերն ընթացքում գտնենք և բերենք մեկ տրամաբանության մեջ և հավասար դաշտում, որովհետև, եթե Հայաստանի Հանրապետության բոլոր քաղաքացիներ կամ 99%-ն ավանդից վճարում է եկամտային հարկ, կարծում եմ՝ 1%-ն էլ պետք է վճարի, նույնը՝ նաև մնացած այդ շարքի գործունեության դեպքերի համար: Շնորհակալություն: Կողմ եմ նախագծին:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Բաբկեն Թունյան:

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Երբ պրն Պողոսյանը ներկայացնում էր այսօրվա նիստերի օրակարգը, Արծվիկ Մինասյանը հարց տվեց հարկի դրույքաչափի փաստացի բարձրացման մասին այն առումով, որ եթե 5000 դրամը դառնում է 20% եկամտահարկ, դա նշանակում է, որ հարկային բեռ է ծանրանում և, ըստ այդմ՝ պետք է դրա համար որոշակի ժամանակահատված տրամադրենք: Ուզում եմ ասել, որ, չնայած օրենքի տառին համապատասխան, այդ ժամանակը չտրամադրելու հիմքեր կարելի է գտնել, բայց մենք երեկ հանձնաժողովի նիստում այդ հարցին շատ մանրամասն անդրադարձել ենք և ունենք կոնսենսուս, որ էդ ժամանակը, ամեն դեպքում, կտրամադրենք և համապատասխան առաջարկը կանենք առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում, հանձնաժողովի նիստում, որը կլինի մոտավորապես 3-4 ժամ հետո:

Եվ, առիթից օգտվելով, մի բանի մասին էլ ասեմ. մինչև ես ուզում էի գալ ու մեր ընդդիմադիր գործընկերներին շնորհակալություն հայտնել, որ, ի վերջո, Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում մտան թեմաների մեջ և բովանդակային քննարկումների մեջ, մինչև եկա, հասա այստեղ, արդեն դահլիճում ոչ մեկը չկա:

Այս նախագիծը, որը քննարկվում է, շատ կարևոր է, շատ է քննարկվել ու շատ է քննադատվել ու միկրոբիզնեսի համար բավականին մեծ նշանակություն ունի: Էն մեղադրանքը, որ ասում են՝ ինչո՞ւ եք արագ բերել, այդ մասով էլ ասեմ: Նախագիծն արագ չի բերվել, նախագիծը շրջանառության մեջ մտել է հոկտեմբերի 11-ին: Պատգամավորների կողմից առաջարկներ ներկայացնելու ժամկետը լրացել է, որևէ առաջարկ չի ներկայացվել, մենք լրիվ ժամկետի մեջ երեկ արել ենք հանձնաժողովի նիստ, որին որևէ ընդդիմադիր պատգամավոր չի մասնակցել, տվել ենք բոլոր հարցերը, քննարկել ենք բոլոր մանրամասները և հիմա պատրաստվում ենք այս նախագիծն ընդունել, հիմնավորումների մասին գործընկերներս խոսեցին: Հիմա, մոտավորապես 3-4 ժամից կրկին կքննարկենք հանձնաժողովի նիստում: Հուսով եմ՝ այն մտահոգիչ հարցերը, որոնք մեր գործընկերները ցանկանում են տալ, կգան և կհնչեցնեն: Սա, ուղղակի, հիշեցնում եմ, որ հետագայում, երբ հարցնեն՝ բա ինչո՞ւ այս մասին չէիք խոսում, նաև պատասխանն ունենան, որ, պարզապես, չենք ցանկացել մասնակցել այդ նիստին: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Մտքերի փոխանակությունն ավարտվեց: Տիկին Վարդանյան, չունե՞ք եզրափակիչ ելույթի կարիք, պրն Պողոսյա՞ն: Համեցեք:

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Նախ՝ թույլ տվեք շնորհակալություն հայտնել այս կարևոր և հետաքրքիր քննարկման համար, և որպեսզի մեր ուղերձները մեր հասարակությանը, միկրոձեռնարկատիրության շրջանակների, լինեն հստակ, կարծում եմ՝ ավելորդ չէ ևս մեկ անգամ հետևյալ արձանագրումները կատարել: Կառավարությունը որևէ կերպ չի նեղացնում միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգի փիլիսոփայության առջև ի սկզբանե դրված շրջանակը, պարզապես, առաջարկելով այս կանոնները, առաջարկում է մի միջավայր, որտեղ չեն լինի այն հարկ վճարողները, որոնց համար ի սկզբանե միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգը նախատեսված չէ: Այլ կերպ ասած, այս կարգավորումներն ընդունելու արդյունքում միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգից դուրս կմղվեն միայն այն տնտեսավարող սուբյեկտները, որոնց համար ի սկզբանե այդ համակարգը նախատեսված էլ չէր, և մենք, խոշոր հաշվով, չենք զղջում, որ մենք անցնող այս երեք տարիների ընթացքում այս հնարավորությունը տվել ենք միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտներին, որովհետև նրանցից շատերը, ձևավորվելով, կայանալով որպես հարկ վճարողներ, տեղափոխվել են ավելի բարձր հարկման համակարգեր, սկսել են ավելի կանոնավոր հարկեր վճարել, ավելի ձևավորված տնտեսություններ ունեն ներկայումս:

Եվ երկրորդ. ի սկզբանե հիշենք, որ մեր առջև դրված նպատակադրումն այն էր, որ ունենանք առավելագույնս պարզ կանոններ: Պարզապես, հիմա, ելնելով այս նախորդ երեք տարիների փորձից, հարցն ունի գին և գինն այնքան է, որ արժե այդ կանոնները ճշգրտել, որպեսզի մեր արտոնյալ համակարգ լինի հասցեական, որովհետև եթե այդ համակարգերը հասցեական չլինեն, այսինքն՝ չծառայեն իրապես դրա կարիքն ունեցող հարկ վճարողներին, Կառավարության մոտ զգացողություն է ձևավորվելու, որ այստեղ կան հարկային ծախսեր, այսինքն՝ չարդարացված արտոնություններ, իսկ երբ այդ արտոնությունները, այդ արտոնյալ համակարգերը հասցեական են, ու իրենց ճիշտ շահառուներին են օգտվում այդ հնարավորություններից, այս տեսակ հարկման համակարգերն արդեն դառնում են իմաստավոր: Շնորհակալ եմ:

   Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, հարցի քննարկումն ավարտվեց, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը:

Քննարկում են Կառավարության կողմից ներկայացված ««Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Արմեն Սիմոնյան:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարգարժան Ազգային ժողովի փոխնախագահ, հարգելի պատգամավորներ, օրենքների նախագծերի ընդունումը պայմանավորված է հանրապետության տարածքում կանոնավոր ուղևորափոխադրումների ոլորտում իրականացվող բարեփոխումների, ինչպես նաև ներհամայնքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումների գործող կարգավորումների վերանայման և նոր կարգավորումներ սահմանելու անհրաժեշտությամբ: Գործող կարգավորումների համաձայն՝ երթուղիների սպասարկման իրավունքը կազմակերպություններին տրամադրվում է միայն մրցույթով: Համայնքների խոշորացման պայմաններում գործող կարգավորումները խիստ սահմանափակ են ներհամայնքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումների գործընթացը կազմակերպելու համար, քանի որ համայնքների կողմից կազմակերպվող մրցույթները շատ դեպքերում չեն կայանում հայտերի բացակայության պատճառով, և համայնքները, փաստացի, մնում են առանց տրանսպորտային սպասարկում:

Օրենքները նախագծով վերանայվում են կանոնավոր ուղևորափոխադրումների կազմակերպման գործընթացը կանոնակարգող դրույթները: Առաջարկվում է գործող ընթացակարգերին զուգահեռ՝ սահմանել ներհամայնքային երթուղիների սպասարկման կազմակերպման նոր ընթացակարգ, որը հնարավորություն կտա՝ ներհամայնքային երթուղիներն սպասարկող կազմակերպություններն ընտրել ոչ միայն մրցույթով, այլ նաև «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված պահանջներին համապատասխան գնման ընթացակարգով:

Այս դեպքում գնման գործընթացի հաղթող կճանաչվի երթուղու, օրինակ՝ մեկ կիլոմետրի սպասարկման համար ամենացածր արժեք ներկայացրած կազմակերպությունը՝ ի տարբերություն գործող կարգավորումներով սահմանված՝ մեկ ուղևորի տեղափոխման արժեքի, այսինքն՝ համայնքին մատուցվելու է սահմանված գնման գործընթացով նախատեսված պահանջներին համապատասխանող և պահանջված քանակի ավտոբուսներով սպասարկման ծառայություն, իսկ ծառայության վճարումը կատարվելու է տվյալ երթուղու յուրաքանչյուր կիլոմետրի սպասարկման համար:

Առաջարկվող կարգավորման արդյունքում ուղևորների վճարած փոխադրավարձն ամբողջությամբ վճարվելու է համայնքային բյուջե, և փոխադրող կազմակերպությունը համայնքից ստանալու է իր ծառայության ֆիքսված գնման գործընթացի շրջանակներում սահմանված վճարը՝ անկախ փոխադրված ուղևորների քանակից: Ներհամայնքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումները գնման գործընթացի միջոցով կազմակերպելու դեպքում համայնքը պայմանագիրն օպերատորի հետ կկնքվի 5-10 տարի ժամկետով՝ հաշվի առնելով տրանսպորտային միջոցների արտադրության տարեթիվը և չափորոշիչները:

Կարգավորումը համապատասխանեցվել է Կառավարության կողմից 2020 թվականին ընդունված N 1994-Ն որոշմամբ հաստատված մրցութային կարգի պահանջներին, որոնցով կանոնավոր ուղևորափոխադրումներ իրականացնող տրանսպորտային միջոցների տարիքը սահմանված է մինչև 10 տարվա արտադրություն:

Բացի այդ, առաջարկվում է վերանայել երթուղային ցանցերի համաձայնեցման և միասնական երթուղիները չվացուցակների ուղեգծերի փոփոխությունների կատարման գործընթացը, ինչպես նաև խոշորացված համայնքների տրանսպորտային սպասարկման գործընթացը համայնքի ղեկավարի դիմումի համաձայն՝ լիազոր մարմնի կողմից միասնական երթուղային ցանցի շրջանակներում կազմակերպելու հնարավորությունը:

Վերանայվում է «օպերատոր» հասկացությունը: Առաջարկվում է կանոնակարգել նաև 100% համայնքային մասնակցությամբ կազմակերպությունների կողմից ներհամայնքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումների սպասարկման գործընթացը: Ներհամայնքային փոխադրումներ իրականացնող օպերատորը, կնքելով երկարաժամկետ պայմանագիր, հնարավորություն է ունենալու՝ կատարել ներդրումներ ավտոբուսների ձեռքբերման համար, ինչպես նաև, ստանալով յուրաքանչյուր կիլոմետրի համար ֆիքսված վճար, շահագրգիռ չի լինելու՝ տեղափոխել թույլատրելի քաղաքից ավելի ուղևորներ, կայանել կանգառից դուրս կամ կատարել այլ խախտումներ:

Բացի այդ, տվյալ դեպքում համայնքի ավագանին հնարավորություն կստանա՝ սահմանել արտոնություններ որոշ ուղևորների համար ըստ սոցիալական խմբերի, ինչպես նաև, սահմանելով փոխադրման վճարի չափը, ինքնուրույն որոշել՝ այն բարձրացնե՞լ՝ հավասարեցնելով փոխադրող կազմակերպությանը վճարվող գումարի համար անհրաժեշտ չափին, թե՞, հավաքագրելով ավելի փոքր չափով գումար, իր մյուս միջոցների հաշվին փոխադրողին վճարել ավելի մեծ չափով ծառայության վճար, այդպիսով սուբսիդավորել փոխադրման վճարի չափը: Այսքանը, շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում: Բաբկեն Թունյան:

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Պրն Սիմոնյան, դուք էլ նշեցիք, հիմնավորման մեջ էլ է նշված, որ այսօր խնդիր է առաջացել, որ համայնքների խոշորացման պայմաններում համայնքների կողմից հայտարարվող մրցույթները չեն կայանում, քանի որ հայտեր չեն լինում, այսինքն՝ հայտերի բացակայության պատճառով: Այս մասը մի քիչ կպարզաբանե՞նք, ինչո՞ւ կազմակերպությունները հայտեր չեն ներկայացնում:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար: Շատ դեպքերում՝ ոչ գրավիչ լինելու պատճառով, և ի՞նչ է առաջարկվում: Առաջարկվում է, որ լիազոր մարմնին, տվյալ դեպքում՝ նախարարությանը հնարավորություն ընձեռվի՝ այդ համայնքների երթուղիների մրցույթն անցկացնել միասնական ներմարզային և միջմարզային երթուղիների փաթեթի ներքո: Այսօրվա օրենսդրությամբ համայնքի ներսում կանոնավոր ուղևորափոխադրումների կազմակերպումը դրված է համայնքի ղեկավարի վրա, և այս տեսանկյունից գործող օրենսդրության շրջանակներում հնարավորություն չի ընձեռվում՝ ավելի խոշոր երթուղիների լոթերի շրջանակներում կազմակերպել, այդ թվում՝ ներհամայնքային փոխադրումները, և այս կարգավորումներով առաջարկվում է, որ այն դեպքերում, երբ համայնքը չի կարողանում կազմակերպել կանոնավոր ուղևորափոխադրումներ իր տարածքում, հնարավորություն ընձեռվի, որ համայնքը դիմի լիազոր մարմնին և, օրինակ՝ մարզի դեպքում, ավելի խոշորացված մրցույթի պարագայում այդ երթուղիները ներդրվեն միասնական երթուղային ցանցի երթուղիների շարքում, և խոշորացված ձևով հայտարարելու դեպքում, որը շատ դեպքերում ավելի եկամտաբեր է բիզնեսի տեսանկյունից, կազմակերպել այդ թվում այդ համայնքների ուղևորափոխադրումները: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք:

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Այսինքն՝ ճի՞շտ եմ հասկանում, որ մեկ երթուղու դեպքում կազմակերպությունների համար դա կարող է նպատակահարմար չլինել, բայց եթե մենք փաթեթային լուծում ենք առաջարկում և դրա մեջ կարող են մի քանի երթուղիներ լինել, որ մի դեպքում կարող է այդքան էլ բարձր շահութաբերություն չլինել, բայց մյուս դեպքում այնքան բարձր լինել, որ ծածկի, այդ տարբերակով այս խնդիրը կլուծվի, իսկ տեսականորեն, եթե, օրինակ՝ անգամ այս տարբերակով հետաքրքրություն չլինի, ի՞նչ է տեղի ունենալու դրանից հետո: Այսինքն՝ այդ համակարգն էլի շարունակի գրավիչ չլինել:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Օրինակ բերեմ, պրն Թունյան: Օրինակ՝ պայմանական, գյուղից դեպի քաղաք, որն այսօր խոշորացված մեկ համայնք է դարձել, փոխադրում կազմակերպելու մրցույթ է հայտարարվում, և մրցույթը չի կայանում, որովհետև եղած ուղևորահոսքի պայմաններում և ներդրումների ծավալը գնահատելով, այդքան էլ եկամտաբեր չէ բիզնեսի համար, բայց երբ մենք այդ քաղաքից, օրինակ՝ դեպի Երևան երթուղին և այդ քաղաքից դեպի գյուղ երթուղին միասնական ձևով ենք դնում և հնարավորություն ենք տալիս բիզնեսին՝ նաև այդ, այսպես կոչված, տրանզիտ փոխադրումներն իրականացնել, էդ պարագայում մենք գրավչություն ենք ապահովում: Օրինակ բերեմ. անցած տարի խոշորացված երեք մարզերում մենք մրցույթ էինք կազմակերպել, և երեքն էլ կայացել են, ուղղակի, երկուսում դատական պրոցես ունենք, մեկը՝ Կոտայքի մարզն ամբողջությամբ 212 նոր ավտոբուսներով է համալրվել, ինչն էդ գաղափարի շրջանակներում է կազմակերպել: Առաջիկայում նախատեսվում է Գեղարքունիքի մարզի մրցույթը:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, խնդրում եմ լռություն ապահովել դահլիճում: Հակոբ Ասլանյան:

 Հ.ԱՍԼԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Պրն Սիմոնյան, ճիշտն ասած, ես չգիտեմ, թե որքանով իմ հարցը կարող է սրան առնչվել, բայց, բոլոր դեպքերում, սա տրանսպորտի հետ կապված բան է: Խոսքս վերաբերում է մեր այն ավտոբուսներին, ճիշտն ասած, ես չգիտեմ՝ քաղաքից՝ Երևանից դուրս կա՞, թե՞ չկա, բայց Երևան քաղաքում կան 16 երթուղիներ և 9 միկրոավտոբուսներ, որոնցում պետք է կոպեկներ գցեն, բայց եթե մենք այսօր նայում ենք ... Փաստորեն, դուրս է գալիս, որ մենք այսօր քաղաքացիների մասին մտածում ենք, իսկ քաղաքացիների մի ահագին զանգված բոլորովին էլ չի մտածում պետության մասին, որովհետև դրված է այնպիսի վիճակ, որ մարդիկ գումարը տալիս են վարորդին, իսկ վարորդները, մեղմ ասած, այդ բոլորը գրպանում են և տանում են: Ի՞նչ է արվում, որ, ասենք՝ տրանսպորտում այդ վիճակը դուրս գա, որովհետև, եթե մենք հաշվարկները նայում ենք, մոտավոր հաշվարկով՝ մոտ 200 մեքենայից ավելի աշխատում է, և եթե յուրաքանչյուր վարորդ միջին հաշվով 10-12 հազար դրամ օրական տանում է, դուրս է գալիս, որ տարվա կտրվածքով ավելի քան մեկ միլիարդ դրամ պետության բյուջե չի մտնում և չի հարկվում, որը, փաստորեն, խփում է նաև տրանսպորտի հետագա զարգացմանը: Շնորհակալություն:

Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար: Տեսեք, այս պահի դրությամբ, եթե Երևանի մասին, խոսեմ, ինչպես նշեցիք, 16 «Ժոնգթոնգ» ավտոբուսների մասին է խոսքը, 16 երթուղի ունենք և մոտ 9 երթուղի՝ «ԳԱԶԵԼ-Սիթի» տեսակի միկրոավտոբուսներով:

Այն համակարգը, որն այսօր ներդրված է՝ այդ ձեր նշված կոպեկների համակարգը, ինքը միջանկյալ է: Երբ որ մենք այդ միասնական ցանցը Երևանի շրջանակներում, մեծ հաշվով, կազմակերպենք գոնե 80-90%-ով, այսինքն՝ ավելի շատ քաղաքի տրանսպորտային միջոցներ կներկրվեն, և կկազմակերպվեն համապատասխան երթուղիները: Քաղաքը, ավելի ճիշտ, դիտարկվում է՝ տոմսավորման այլ համակարգի անցնելու, և այս տեսանկյունից, կարծում եմ՝ վերահսկողությունը նույնպես կբարձրանա այն խնդրի շուրջ, ինչի մասին դուք բարձրաձայնում ենք, և կփորձենք, որ այդ երևույթը, եթե իսպառ չոչնչացվի, գոնե մինիմալ քանակի հասցվի: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք:

 Հ.ԱՍԼԱՆՅԱՆ

-Իսկ հնարավոր չէ՞ այդ ընթացքում նաև որոշակի լուսաբանումներ տալ: Շատ քաղաքացիներ, ուղղակի, չեն պատկերացնում, այն հին մտածելակերպով մտածում են, որ եթե իրենք վարորդին տվեցին, արդեն վճարել են իրենց գնալու համար:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Կարծում եմ՝ լուսաբանումն այսօրվա աշխարհում, ընդհանրապես, խնդրահարույց երևույթ չէ և կարելի է լուսաբանել, նամանավանդ, որ լուսաբանվել է բազմիցս, թե ինչպես է պետք օգտվել այդ բավականին պարզ համակարգից, որն այսօր գործում է: Բայց ընդունում եմ, ոչ այդ լուսաբանումը պետք է շարունակական լինի, և մենք կաշխատենք այդ ուղղությամբ: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Սերգեյ Բագրատյան:

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Պրն Սիմոնյան, երեկ Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ուսանողները հյուրընկալվել էին Ազգային ժողովում և կարևոր հարց բարձրացրին՝ մասնավորապես տրանսպորտի հետ կապված: Չեն դժգոհում տրանսպորտի քանակից, որակից, դժգոհությունը չվացուցակից է: Այսինքն` ուսանողները գտնում են, որ պետք է չվացուցակում, անպայման, առավոտյան ժամերը կարևորվեն: Մասնավորապես, երբ ուսանողը ժամը 9-ին սկսում է իր դասերը, գոնե պետք է ժամը 7-ին չվացուցակում ավտոբուս լինի, որ կարողանան հասնել դասերին: Եվ սա համատարած է: Կոնկրետ խնդիրը բարձրացրին Մարգարա գյուղի ուսանողները, բայց, կարծում եմ՝ այդ գյուղերում նույնպես այդ խնդիրը կա: Եվ կխնդրեմ, որ եթե մենք նման հնարավորություն ենք ստեղծում, որ համայնքի ղեկավարները կարողանան մրցույթ հայտարարել կամ, իրենց օպերատորին դիմելով, կարգավորել չվերթները, կարողանան կարգավորել նաև չվացուցակը, որովհետև խիստ կարևոր է, որ մենք կարողանանք հանրության համար ընդունելի օրենքներ մշակել և այս օրենքի շրջանակներում փորձենք նաև այս խնդիրը լուծել: Շնորհակալություն:

   Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ձեր նշված երթուղին միջքաղաքային է, և չվացուցակները հաստատվում են նախարարի հրամանով: Եվ չվացուցակների փոփոխություն կարող է տեղի ունենալ կա՛մ նախարարության նախաձեռնությամբ, կա՛մ այդ երթուղին սպասարկող կազմակերպության նախաձեռնությամբ, բայց, օրինակ՝ նախարարության նախաձեռնությամբ տեղի ունենալու հիմնական պատճառները նաև քաղաքացիներից ստացված դիմումներն են: Հակառակ դեպքում նախարարությունը, ուղղակի, չի կարող իմանալ նշված խնդրի մասին, եթե հետարձագանքը չլինի: Դրա համար ձեր կողմից նշված ուսանողներին կխնդրեմ, որպեսզի, ուղղակի, դիմեն տարածքային նախարարություն՝ հստակ առաջարկություններով, երթուղին սպասարկող կազմակերպության հետ մենք քննարկենք և համապատասխան փոփոխություններ կատարենք չվացուցակի մեջ: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Արձագանք:

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Կփոխանցեմ, անպայման, ձեր հորդորը: Բայց նաև ինքս խնդրել եմ, որ իրենք համապատասխան խնդիրը ձևակերպեն և ուղղեն ինձ և ես՝ որպես Ազգային ժողովի պատգամավոր, ուղղեմ պատկան մարմիններին: Այդտեղ նաև կնայենք, թե ինչ հնարավորություններ կան՝ օգնելու մեր ուսանողներին:

Եվ երկրորդ հարցը՝ նույնպես խիստ կարևոր: Այդ ուղիղ ընթացքի ժամանակ՝ ձեր ասած՝ օրինակ՝ Մարգարա գյուղից Երևան հաճախ մենք անտեսում ենք այն փաստը, որ հարակից 4-5 գյուղեր կան, և այդ տրանսպորտը կարող է այդ 4-5 գյուղերի ուղևորների նույնպես հավաքագրել և նոր հասցնել Երևան: Խնդրում եմ առաջիկայում այս օրենքի քննարկման և մրցույթների հայտարարման հիմքում դնել այս կարևոր կոնցեպտը, որ մենք կարողանանք խնդիրն ավելի փոքր ռեսուրսներով լուծել և հարակից գյուղերին կարողանանք սպասարկել: Եվ այս իմաստով նույնպես կցանկանայի ձեր կարծիքը լսել: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ձեր կողմից բարձրացված խնդիրը դրված է հենց այդ միասնական երթուղային ցանցի տրամաբանության ներքո, և այն տարածքի սպասարկման մրցույթը, որը դուք ասացիք, նորից կրկնեմ՝ կայացել է, սակայն գտնում է դատական պրոցեսում: Դատական պրոցեսի ավարտից հետո ավելի հստակ կլինի, թե որ ուղղությամբ ենք շարժվում այդ հարցում: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Հարգելի գործընկերներ բոլորդ զբաղեցրեք ձեր տեղերը: Պրն Հակոբյան, դուք նույնպես զբաղեցրեք ձեր տեղը:

Հարակից զեկուցող չի լինի, որովհետև նախագիծը չի քննարկվել հանձնաժողովում: Ըստ այդմ՝ մտքերի փոխանակության համար հերթագրում: Հերթագրված պատգամավորներ չկան: Պրն Սիմոնյան, եզրափակիչ ելույթի կարիք չե՞ք տեսնում: Հարցի քննարկումն ավարտվեց:

Հարգելի գործընկերներ հիմա կքննարկենք վերջին հարցը, որից հետո քվեարկություն ենք ունենալու, հետևաբար՝ բոլոր պատգամավորներին հրավիրում եմ դահլիճ:

Քննարկում ենք Ազգային ժողովի պատգամավորներ Արփինե Դավոյանի և Ալխաս Ղազարյանի կողմից ներկայացված՝ ««Հայաստանի հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացում կատարելու մասին» և կից ներկայացված ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ պատգամավոր Արփինե Դավոյան: Համեցեք:

 Ա.ԴԱՎՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարգելի գործընկերներ: Ձեզ եմ ներկայացնում ««Հայաստանի հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացում կատարելու մասին» և հարակից օրենքներում լրացումներ կատարելու մասին ՀՀ օրենքների նախագծերը:

Կարգավորման ենթակա ոլորտի խնդիրը և նրա սահմանումը. «Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի գործող կանոնակարգումների համաձայն՝ «վերահսկիչ-վերստուգիչ ծառայությունն իրականացնում է նախընտրական հիմնադրամներ կատարվող մուծումների, ծախսերի և դրանց հաշվարկման նկատմամբ վերահսկողություն»: (Ընտրական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի առաջին մաս):

2021 թվականի մայիսի 7-ին ««Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ ընտրական օրենսգրքի հիշատակված՝ 29-րդ հոդվածի առաջին մասը, որը պիտի ուժի մեջ մտնի 2023 թվականի հունվարի 1-ից, փոխվել է, ինչի արդյունքում վերը նշված գործառույթներն ապագայում պետք է իրականացնի Հայաստանի Հանրապետության կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը:

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 194-րդ հոդվածի առաջին մասի համաձայն՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովն անկախ պետական մարմին է, որը կազմակերպում է Ազգային ժողովի և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունները, հանրաքվեները, ինչպես նաև իրականացնում է վերահսկողություն դրանց օրինականության նկատմամբ: Սահմանադրությունն ընտրական գործընթացի բոլոր փուլերը, այդ թվում՝ նախընտրական քարոզչության օրինականության նկատմամբ վերահսկողության իրականացման իրավասությունը վերապահել է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին: Առաջարկվող օրենսդրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նաև կիրառվելիք օրենսդրական կարգավորումների սահմանադրականության վերաբերյալ մտահոգություններով: Նշված խնդրի կապակցությամբ քննարկումները շարունակվում են և դեռևս ավարտված չեն: Առաջիկայում նախատեսվում է ընտրական օրենսդրության լայնածավալ բարեփոխումներ, որոնց ուղղված աշխատանքներն արդեն իսկ ընթանում են: Ուստի՝ առաջարկում եմ, որ 2021 թվականի մայիսի 7-ին ընդունված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 22-րդ հոդվածի կիրարկումը և խնդիրներին վերջնական լուծում տալու գործընթացը թողնել օրենսդրությամբ նշված բարեփոխումների շրջանակներին:

Ներկայացված օրենսդրական փաթեթի նպատակն է՝ ապահովել գործող կանոնակարգերի պահպանումն առ այն, որ 2023 թվականին հունվարի 1-ից հետո ևս ընթացիկ գործունեության ֆինանսավորման նկատմամբ վերահսկողությունն իրականացվի Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի կողմից, իսկ նախընտրական քարոզչության ֆինանսավորման նկատմամբ վերահսկողությունը՝ վերահսկիչ-վերստուգիչ ծառայության կողմից, երկարացնելով գործող կարգավորումները մինչև 2024 թվականի հունվարի 1-ը: Այսինքն՝ մեկ նախադասությամբ նաև հավելեմ, որ հետաձգման նպատակն ընտրությունների ֆինանսավորման վերահսկողության համակարգի խնդիրը ևս մեկ անգամ հանգամանորեն քննարկելն է և արդեն վերջնական լուծումներ տալը մեծ և լայնածավալ բարեփոխումների շրջանակներում: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

-Լռություն դահլիճում: Հարցերի համար հերթագրում: Հարցեր չկան: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը:

Հարակից զեկուցման համար ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում արդարադատության նախարարի տեղակալ Արմենուհի Հարությունյանին: Համեցեք:

Իսկ պատգամավորներին հիշեցնում եմ, որ շատ շուտով քվեարկելու ենք և կրկին հրավիրում եմ դահլիճ:

 Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Մեծարգո Ազգային ժողովի փոխնախագահ, հարգելի պատգամավորներ, Ազգային ժողովի պատգամավորներ Արփինե Դավոյանի և Ալխաս Ղազարյանի կողմից օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» Սահմանադրական օրենքում լրացում կատարելու մասին» սահմանադրական օրենքի և հարակից ՀՀ օրենքների նախագծերով առաջարկվում է նախընտրական հիմնադրամներին կատարվող նվիրատվությունների և հիմնադրամներից կատարվող ծախսերի հաշվառման կարգը սահմանելու լիազորությունը փոխանցել Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին, թեկնածուների ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների, նախընտրական հիմնադրամների, ֆինանսական մուտքերի և ելքերի վերաբերյալ տեղեկանքը մինչև 2024 թվականի հունվարի 1-ը ներկայացնել ոչ թե Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով, այլ վերահսկիչ-վերստուգիչ ծառայություն, ինչպես նաև Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին փոխանցել Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 3-րդ և 8-րդ մասերով, 28-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված իրավասությունները:

Սահմանադրությամբ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին վերապահված իրավասության շրջանակներում նախագծով առաջարկվող կարգավորումներն ընդունելի են, նկատի ունենալով այն, որ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովն իր գործառույթների իրականացմանն ամբողջապես կանցնի 2024 թվականի հունվարի 1-ից, դրանով իսկ լիիրավ ապահովելով նախընտրական քարոզչության գործընթացների նկատմամբ վերահսկողությունը, որը ենթադրում է նաև ֆինանսական թափանցիկության ապահովումը, այդ թվում նաև նախընտրական հիմնադրամներ կատարված մուծումների, դրա միջոցների օգտագործման նկատմամբ վերահսկողությունը:

Վերն ասվածի համատեքստում Կառավարությունը նախագծի հետ կապված առաջարկներ և դիտարկումներ չունի: Ուստի՝ խնդրում եմ կողմ քվեարկել նախաձեռնությանը: Շնորհակալություն:

 Ռ.ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

Հարցերի համար հերթագրում: Հարցեր չկան: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Մտքերի փոխանակության համար հերթագրում: Հերթագրված պատգամավորներ չկան: Եզրափակիչ ելույթի կարիք տեսնո՞ւմ եք, տիկին Հարությունյան, տիկին Դավոյան, նույնպես չե՞ք տեսնում:

Խոսքը տրվում է պրն Սիմոնյանին:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Ռուբինյան:

Հարգելի գործընկերներ, անցնում ենք քվեարկություններին: Մինչև քվեարկությունների սկիզբն ասեմ, որ «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 60-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ 5 պատգամավորներ գրավոր թողել են իրենց քվեարկության վերաբերյալ ծրարներ, և մենք անցնում ենք քվեարկության:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Վարման կարգով՝ պրն Մինասյան Համեցեք:

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ: Ուզում եմ Անդրանիկ Սիմոնյանի եզրափակիչ ելույթում իմ անձի, նաև խորհրդարանի մեր խմբակցության պատգամավորների վերաբերյալ արտահայտություններին անդրադառնալ, ինչը «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի շրջանակներում է, պրն Սիմոնյան:

Նախ` արձանագրեմ, որ «Հայաստան» խմբակցությունում բազմաթիվ են իրավաբանական կրթություն ստացած անձինք, այդ թվում՝ նաև ես: Ի տարբերություն պրն Սիմոնյանի՝ կրթությունն ստացել ենք Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի բարձրակարգ դասախոսների կողմից և հենց այդ ուժով է, որ մեր հարցադրումները հնչեցնում ենք:

Երկու կարևոր հարցադրումների վերաբերյալ, եթե դա կանխամտածված խեղաթյուրում չէր, ուզում եմ նաև խորհրդարանին տեղեկացնել, որ այդ երկու հարցադրումները շատ հստակ են: Սահմանադրության 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասն ամրագրում է, որ լիազորող նորմերը պետք է համապատասխանեն իրավական որոշակիության սկզբունքին, այսինքն՝ լինեն բավարար չափով հստակ, որպեսզի վարքագիծն ընկալվի:

Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Պրն Մինասյան, ժամանակն սպառվեց, կարծում եմ՝ ճիշտ կլիներ…

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Կարևոր է, ես ուզում եմ երկրորդ կարևոր հարցը …

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

- … Հասկացա, բայց, այնուամենայնիվ, ճիշտ կլիներ, որ ելույթների ժամանակ ասեիք դա, որպեսզի ես ձեզ չընդհատեի, և ժամանակը չսպառվեր:

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

- … Պրն Սիմոնյան, կարևոր է, որովհետև ինքը եզրափակիչ ելույթում է ասել:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Ես չեմ կարծում, որ այս դահլիճում ոչ կարևոր բաներ կան: Զուտ, հարգելով ձեզ, թույլ եմ տալիս՝ ավարտել, խնդրում եմ արագ:                                                               

Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Առաջարկվող փոփոխությամբ ասվում է հետևյալը. լիազորված մարմնի արխիվի նյութերը գաղտնազերծվում կամ ոչնչացվում են, կամ ոչնչացվում: Պրն Ռուբինյանը հարցադրումը նորից հնչեցրեց, նորից խեղաթյուրվեց պատասխանը: Այն իր վկայակոչված իրավական ակտերում խոսվում է ոչնչացման հնարավորության մասին միայն գաղտնազերծումից հետո: Այս ձևակերպման ներքո գաղտնազերծվում կամ ոչնչացվում է: Ստացվում է, որ կարող է նյութը ոչնչացվել առանց գաղտնազերծման …

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Ավարտեք, պրն Մինասյան: Շնորհակալություն:

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

- … Հետևաբար՝ մեր խմբակցությունը դեմ է քվեարկում:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և «Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 60

Դեմ՝ 29

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումն ընդունվել է:

Խնդրեմ, պրն Գաբրիելյան, համեցեք:

 Վ.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ես պրն Մինասյանի արձագանքին եմ ուզում անդրադառնալ՝ քվեարկությունից առաջ գալ ու բովանդակային քննարկման մեջ մտնել: Պրն Մինասյան, միգուցե դուք ճշմարիտ եք ձեր հիմնավորումներում: Եվս մի անգամ հորդորում եմ՝ եկեք նիստին, հանձնաժողովի նիստում քննարկենք, եթե ճիշտ եք, խնդիր չկա, այդ խնդիրը կշտկենք: Քվեարկությունից մի վայրկյան առաջ գալ ու բովանդակային քննարկման մեջ մտնել՝ փաստաթղթերով հիմնավորելով՝ հասկանալի պրակտիկա չէ:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Խնդրեմ, վարման կարգով՝ պրն Մինասյան, համեցեք:

 Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

-Պրն Գաբրիելյան, անպայման, առաջարկությունը կներկայացվի, խնդիր չկա: Ուղղակի, ես ասացի՝ պարզաբանումը տամ, որովհետև վարման կարգի շրջանակներում ես իրավունք ունեմ՝ հստակեցնելու իմ անձի վերաբերյալ արտահայտությունը և իմ մոտեցումների վերաբերյալ արտահայտությունը, «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 59-րդ հոդվածն է: Պարոն Սիմոնյանը խեղաթյուրեց թե՛ մեր առաջարկությունը, թե՛ նաև իրեն իրավունք վերապահեց՝ իրավական գիտելիքների գնահատական տալ, ափսոս, որ դահլիճում չէ, կարծում եմ՝ իր իրավական գիտելիքները բավարար կլինեն՝ ընկալելու սահմանադրական կարգավորումները:

Չէ, դա ձեր մասին չէր, Անդրանիկ Սիմոնյանի մասին էր:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Ես այս անգամ բան չեմ խեղաթյուրել, շնորհակալություն:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 59

Դեմ՝ 1

Ձեռնպահ՝ 28

Որոշումն ընդունվել է:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Ժամանակավոր անաշխատունակության և մայրության նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 69

Դեմ՝ 29

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումն ընդունվել է:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 60

Դեմ՝ 0

Ձեռնպահ՝ 29

Որոշումն ընդունվել է:

Հարգելի պատգամավորներ, վերջին քվեարկվող հարցը սահմանադրական է: Ինչպես տեղեկացրի, մենք ունենք պատգամավորների կողմից թողած ծրար՝ կողմ քվեարկությամբ: Այժմ անցնում ենք քվեարկությանը:

Քվեարկության է դրվում Ազգային ժողովի պատգամավորներ Արփինե Դավոյանի և Ալխաս Ղազարյանի կողմից ներկայացված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացում կատարելու մասին» և կից ներկայացված ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Պատգամավորներ Զարուհի Բաթոյանը, Մարիա Կարապետյանը, Էդուարդ Աղաջանյանը, Հռիփսիմե Գրիգորյանը, Սարգիս Խանդանյանը թողել են իրենց դրական քվեարկությունը, այսպիսով,

Կողմ՝ 65

Դեմ՝ 28

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումը նույնպես ընդունվել է:

Հարգելի գործընկերներ, մենք կվերադառնանք քննարկմանն ուղիղ երեք ժամից: Խնդրում եմ հետևել կոչնակին: Շնորհակալություն: 


Ժամը 18:30

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱԼԵՆ ՍԻՄՈՆՅԱՆԸ

 

Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Հարգելի պատգամավորներ, քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված ««Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը։

Հիմնական զեկուցող՝ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալ Անդրանիկ Սիմոնյան։ Համեցեք։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, երկրորդ ընթերցմամբ ձեր քննարկմանն է ներկայացվում «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» և «Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը, որի նպատակն ազգային անվտանգության մարմիններում պրոֆեսիոնալ կադրերի հնարավոր արտահոսքը կանխելն է, ծառայության կողմից իրականացվող կադրային քաղաքականության արդյունավետությունը բարձրացնելը, գործնականում առաջացող խնդիրներին լուծում տալը, օրենքներում կիրառվող հասկացությունները հստակեցնելը և գործող օրենսդրությանը համապատասխանեցնելը։

Առաջին ընթերցումից հետո Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցության կողմից «Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 1-ին հոդվածում առաջարկվել է կատարել փոփոխություն, մասնավորապես, սահմանելով, որ լիազորված մարմնի արխիվի նյութերը գաղտնազերծվելուց հետո կարող են օրենքով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով ոչնչացվել։

Առաջարկը, ըստ էության, ընդունելի չէ, քանի որ պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող տեղեկությունների գաղտնազերծման և ոչնչացման հետ կապված հարաբերությունները մանրամասն կարգավորված են «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» օրենքով և օրենքից բխող ենթաօրենսդրական իրավական ակտերով։ Մասնավորապես, նշված օրենքի 15-րդ հոդվածի համաձայն` «Հատուկ կարևորության» և «Հույժ գաղտնի» դրոշմագիր ունեցած տեղեկությունները գաղտնագրման             պահից սկսած՝ որպես գաղտնիք պահպանվում են մինչև 30 տարի։ Ելնելով անհրաժեշտությունից, Կառավարությունը կարող է սահմանել նշված ժամկետից ավելի երկար ժամկետներ։ Գաղտնի նշագրմամբ տեղեկությունները պահպանվում են մինչև 10 տարի։

Նույն օրենքի 16-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` օրենքով նախատեսված պահպանման ժամկետները լրանալուց հետո պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները սահմանված կարգով գաղտնազերծվում և համարվում են ծանոթանալու համար բաց կամ ոչնչացվում են սահմանված կարգով։

Պահպանման ժամկետները լրացած պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող գաղտնազերծված տեղեկությունները պետական արխիվ հանձնելու կամ տեղեկությունները ոչնչացնելու կարգը սահմանված է Կառավարության 2002 թվականի փետրվարի 22-ի 168 որոշմամբ։ Այսինքն` մեր կողմից ներկայացված նախագծով կատարված փոփոխությունը, ըստ էության, նպատակ ունի՝ հստակեցնելու առկա օրենսդրական ձևակերպումը և նշված հարաբերությունների համար որևէ նոր կարգավորում չի ենթադրում։ Գործնականում այսօր էլ, ինչպես Ազգային անվտանգության ծառայությունում, այնպես էլ պետական կառավարման համակարգի այլ մարմիններում, պահպանության ժամկետները լրացած փաստաթղթերը կարող են ոչնչացվել կամ գաղտնազերծվել և հանրությանը հասանելի դառնալ։ Բացի այդ, պահպանման ժամկետը լրացած պետական գաղտնիք պարունակող մի շարք փաստաթղթերի հետագա պահպանումը, թեև կարող է համարվել ոչ նպատակահարմար, սակայն դրանց գաղտնազերծման և հանրությանը հասանելի դարձնելու դեպքում կարող է պետական անվտանգությանը կամ անձանց օրինական շահերին զգալի վնաս պատճառել։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Ներողություն եմ խնդրում։ Պրն Խաչատրյան, հիմա հերթով բոլոր պատգամավորների անունները տա՞մ: Հերիք է։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Ուստի, նման փաստաթղթերը ոչնչացվում են առանց գաղտնազերծման, հիմք ընդունելով «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։

Նշեմ նաև, որ Ազգային անվտանգության ծառայության կողմից շրջանառվել է «Պետական գաղտնիքի մասին» նոր օրենքի նախագիծ, որով վերանայվել են նաև գաղտնի տեղեկություններին վերաբերող իրավակարգավորումները։ Նշված նախագիծը նույնպես շուտով կներկայացնի Ազգային ժողովի քննարկմանը։

Անդրադառնամ նաև պրն Գաբրիելյանի կողմից հանձնաժողովի նիստում բարձրացված հարցին, որում նշվել էր «Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածում հակահետախուզական գործունեության սահմանումը և դրա վերաբերյալ կարգավորումները վերանայելու մասին։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ներկայացված առաջարկը մասնագիտական լրացուցիչ քննարկումների կարիք ունի, գտնում ենք, որ լրացուցիչ աշխատանքային քննարկումներից հետո կարելի է անդրադառնալ այդ հարցին և առանձին օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես գալ։

Խնդրում եմ օրինագծերի փաթեթն ընդունել երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Առաջարկ է ներկայացրել «Հայաստան» խմբակցությունը։ Եթե խմբակցության անունից հարց կա ... Շնորհակալություն։

Ես քարտուղարին եմ լսում, քարտուղարն ասաց, որ չկար։ Շնորհակալություն։

Հարակից զեկուցող` պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Վիլեն Գաբրիելյան։

Պրն Սիմոնյան, դուք կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը։

 Վ.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Հարգելի գործընկերներ, հիմնական զեկուցողը ներկայացրեց առաջինից երկրորդ ընթերցում գործընկերների կողմից հնչեցված առաջարկը։ Հանձնաժողովն առաջարկը չի ընդունվել, բայց, ընդհանուր առմամբ, հանձնաժողովում փոխըմբռնում կա, որ իրավական ակտերը, որոնցով սահմանվում են պետական և ծառայողական գաղտնիք փաստաթղթերի վերաբերյալ գործառույթները, այդքան էլ կատարյալ չեն և, ըստ էության, կարիք ունեն, այդ տեսանկյունից համաձայն եմ ընդդիմության գործընկերների հետ, որ շտկման և տարբեր օրենքների միջև համապատասխանեցման կարիք ունեն։

Տվյալ փոփոխությանը, ընդհանուր առմամբ, փաթեթին հանձնաժողովը կողմ է քվեարկել, կոչ եմ անում ձեզ` կողմ քվեարկել։ Շնորհակալություն։

Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Գաբրիելյան։ Մտքերի փոխանակության համար գրանցում։ Գեղամ Մանուկյան, համեցեք։

 Գ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

-Պրն Ռուբինյան, հարցը, որն ուզում էի տալ, հատուկ էի տալիս, որովհետև դուք Ազգային ժողովի դահլիճում հարցադրում արեցիք Ազգային անվտանգության ծառայության պետի տեղակալին և ստացաք բացասական պատասխան, որ չգաղտնազերծված՝ հնարավոր չէ ոչնչացնել, բայց քիչ առաջ պաշտպանության հանձնաժողովում երկար քննարկման ընթացքում Ազգային անվտանգության ծառայության պետի տեղակալը հայտարարել է, որ չգաղտնազերծված փաստաթղթերը կարող են ոչնչացվել և ոչնչացվել են։ Իրականում մեր անհանգստությունը կապված էր դրա հետ։

Սիրելի հայրենակիցներ, արդեն 18:35 է, կարծես, Ազգային ժողովի նիստի ժամն էլ ավարտված է, բայց տևական ժամանակ է, որ այս օրենքի նախագծի մեկ դրույքի քննարկումն էր գնում, նաև հանձնաժողովում եղել էր առաջարկ։ Ասեմ` ի՞նչ առաջարկ էր եղել։ Առաջարկել էինք, որ, ուղղակի, օրենքի մեջ հստակ ամրագրվի, որ գաղտնազերծվելուց հետո կարող են օրենքով, միայն իրավական ակտերի վրա հիմնված՝ ոչնչացվել փաստաթղթեր։ Կառավարությունը մերժեց։ Կառավարությունը հիմնավորում է, որ բազմաթիվ օրենսդրական ակտեր կան։ Այո, կա Կառավարության 2002 թվականի որոշում, կա 1996 թվականի «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքը և այլն։ Նույնիսկ հիմա շրջանառության մեջ դրված «Պետական գաղտնիքի մասին» օրենքում էլի կա, թե ինչպես պետք է ոչնչացվեն։ Բայց ինչո՞ւ էր հետևողականորեն, երկար ժամանակ մեր խմբակցության անունից փորձ արվում վերախմբագրել. որովհետև, ես կարդում եմ հոդվածը, որտեղ վերախմբագրում կա։ Ասում է. «Ազգային անվտանգության մարմինների աշխատակիցների, նրանց հետ գաղտնի հիմունքներով համագործակցող կամ համագործակցած անձանց, ինչպես նաև ազգային անվտանգության մարմինների կողմից և այլն, պարունակող փաստաթղթերը և նյութերը ենթակա են պահպանման լիազորված մարմնի արխիվում»։ Հիմա առաջարկում են ավելացրել …

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, ձեր ժամանակն սպառվել է։

 Գ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

-Առաջարկում են ավելացնել, մեկ վայրկյան է, որ ... Լավ։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Վահագն Ալեքսանյան։

 Վ.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, արդեն մի քանի ժամ է, որ մենք ականատես ենք մի յուրատեսակ բեմականացման, որը կոչվում է այսպես. ինչպե՞ս փորձել թանկով ծախել այն, ինչ իրենք արել են, օրինակ` 20-30 տարի, որպես այդպիսին, կամ ավելի շատ կամ ավելի քիչ, մի քիչ ավելի շատ, մի քիչ ավելի քիչ։

Ինչի՞ մասին է խոսքը. մի քանի ժամ առաջ, երբ տեղի էր ունենում օրենքի առաջին ընթերցումը, ընդդիմադիր մեր գործընկերները եկան այստեղ, էսպես, մի յուրահատուկ, ինտրիգային ձայնով փորձեցին ասել` այսինքն` էդ փորձում եք Ազգային անվտանգության ծառայությունում փաստաթուղթ ոչնչացնե՞լ և նենց լուրջ դեմքով, նենց անմեղ դեմքով, ոնց որ 2002 թվականից կամ 1996 թվականից չի գործում «Պետական գաղտնիք պարունակող փաստաթղթերի մասին» օրենքը, որը սևով սպիտակի վրա գրված է հետևյալը. «Սույն օրենքով նախատեսված պահպանման ժամկետները լրանալուց հետո պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները սահմանված կարգով գաղտնազերծում և համարվում են ծանոթանալու համար բաց կամ ոչնչացվում են»։ Ու ես ասեմ, օրինակ` մեր ընդդիմությանը տարբեր պատճառներով ու մոտիվներով հետաքրքրող մի շարք փաստաթղթեր, իմ համեստ կարծիքով, որը, բնավ, կարող է օբյեկտիվ չլինել և լինել միայն սուբյեկտիվ, հենց այս օրենքին հղում անելով, ինձ թվում է` ոչնչացվել են ժամանակին, ու դա հիմա ինչ-որ խնդիրներ, այնուամենայնիվ, առաջացնում է։ Ու երբ այստեղ Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը, ընկերներ, Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը խոսում է նրա մասին, որ փորձում են գործակալական ցանցերի մասին փաստաթղթեր կոծկել, ես, իհարկե, հասկանում եմ, որ այս աշխարհի հետ մի բան էն չէ, բայց ես, իհարկե, վստահ եմ, որ ոչ այն աստիճանի, որ Հայ հեղափոխական դաշնակցության գործակալական ցանցերի մասին պնդումները, որ նոր-նոր պիտի, իբր, ինչ-որ ստեղծվեն ու կամ ջնջվեն, լինեն առնվազն սկանդալային կամ նման մի բան։

Ես շատ ուրախ կլինեմ, եթե Հայաստանի անկախությունից ի վեր Հայաստանում գործած բոլոր գործակալական ցանցերը բացահայտվեն։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-«Հայաստան» պատգամավորական խմբակցության անունից ձայնը տրվում է Գեղամ Մանուկյանին։ Համեցեք։

 Գ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

-Չարձագանքենք, չէ՞։ Չէ, չենք արձագանքում, շարունակում եմ, ուրեմն, խոսքը. « ... որովհետև այս փոփոխությամբ լիազոր մարմնի արխիվի նյութերը, այն է` Ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցների, նրանց հետ գաղտնի հիմունքներով համագործակցող կամ համագործակցած անձանց տվյալները, այդ նյութերը գաղտնազերծվում կամ ոչնչացվում են օրենքի կամ այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով»։

Տևական ժամանակ փորձում էինք փոխել և ամրագրել, որ գաղտնազերծումից հետո միայն կարող է ոչնչացվել, որովհետև այստեղ, սիրելի հայրենակիցներ, տեսնում ենք լուրջ վտանգ, հանրային անվտանգության վտանգ, որ ցանկացած պահի առանց ընթացակարգերն անցնելու ինչ-որ փաստաթուղթ, փաստաթղթեր, (տարիքի բերումով մարդիկ որ խոսում են, մի քիչ տարիքով պետք է, էլի, չափել ասածները), կարող են ոչնչացվել և ոչնչացվել են, ինչպես վերահաստատեց այսօր պաշտպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում Ազգային անվտանգության ծառայության պետի տեղակալը։

Սա է հիմնական անհանգստությունը, որ այսքան ժամանակ փորձում էինք խմբագրել այս տեքստը, որ, Աստված մի արասցե, այդ արխիվը, որն Ազգային անվտանգության ծառայությունում կա, վաղը չպարզվի, որ այդ արխիվն սկզբից մինչև վերջ կամ, հունարեն, ասած` ալֆայից մինչև օմեգա ոչնչացված է և անվերադարձ է ոչնչացված։ Դրա համար էր մեր անհանգստությունը, դրա համար մի քանի ժամ շարունակ փորձում էինք Կառավարության բերած այս նախագիծը վերախմբագրել։ Եվ անհանգստություն է տալիս, որ Կառավարությունը մինչև վերջ համառորեն «կամ»-ը «և»-ով փոխելու այս նախաձեռնությունն այդպես էլ մերժեց։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Որ ոչնչացնելու բան լիներ, 2018 թվականին կհրապարակեր իշխանությունը։ Շնորհակալություն։

Եվ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անունից ելույթ կունենա Սիսակ Գաբրիելյանը։ Խնդրեմ, պրն Գաբրիելյան։

Ս.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Շնորհակալ եմ։ Հարգարժան նախագահ, հարգելի գործընկերներ, պրն Մանուկյան, այստեղից անում եք արտահայտություններ, հետո էլ անկեղծ զարմանում եք, ասենք` որ վեց ամիս փողոցում թափառելուց հետո ինչ-որ իքս քանակի մարդ է հավաքվում, և այլևս ձեզ չեն աջակցում, որովհետև, իմ կարծիքով, փառք Աստծո, այս փաստաթուղթը գաղտնազերծված չէ, և քաղաքացիներն ընթերցում են, հասկանում են, որ այն, ինչ դուք ասում եք, այդպես չէ։

Հիմա, այստեղից քիչ առաջ արեցիք մի արտահայտություն, բառացի ասացիք հետևյալը. այս օրենքի ընդունումից հետո, առանց ընթացակարգերի պահպանման, կոչնչացվի փաստաթուղթ։ Պրն Մինասյանն ասաց, որ ինքն իրավաբան է, ես կարդում եմ Կառավարության կողմից ներկայացված նախագիծը, ասվում է. «Լիազոր մարմնի արխիվի նյութերը գաղտնազերծվում կամ ոչնչացվում են օրենքով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով»։ Հիմա, եթե այս ամեն ինչը պարզ գրված է, դուք այստեղից գալիս եք, չեմ ուզում ասել՝ ստեր, բայց կեղծ տեղեկություն ենք հայտնում, ասում եք` առանց ընթացակարգերի լիազորություն է տրվում Ազգային անվտանգության ծառայության՝ վերացնելու, էդպես բան չկա։

Եվ ավելին ասեմ. պրն Մինասյան, եթե դուք իրավաբան եք, էդ ոչնչացման ենթակա նյութերն այս օրենքով չեն սահմանվում։ Այսինքն` սա ընդամենը, ես այսպես եմ հասկանում, եթե սխալ եմ, գուցե եզրափակիչ … Պայմանական ասած, կա մի հատ մարմին, որն ասում է՝ սա ջուր է, և այս օրենքն ասում է` եթե ֆիքսվել է, որ սա ջուր է, թողեք ես տեղափոխեմ, ոչ թե, օրինակ` մեկ այլ մարմին։ Այս օրենքը չի սահմանում էդ այդ ձեր ասածը, թե ո՞րն է գաղտնի նյութ, ո՞րն է արխիվային նյութ։ Կա «Պետական գաղտնիքի մասին» օրենք, որը, ըստ էության, հենց այդ օրենքով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգն է։ Սա է, ընդամենը, այս մարդիկ եկել, ասում են` երբ որ համարվի էն օրենքով, որ արխիվային այս նյութը ենթակա է գաղտնազերծման կամ ոչնչացման, բերեք դա մենք անենք, ոչ թե գնա ավելի բարդ ընթացակարգերով։ Դուք գոնե սրա դեմ ասեք, գալիս եք, այստեղից կեղծ բաներ եք ասում, հետո, անկեղծ, իրոք, նեղանում եք, թե, օրինակ` չգիտեմ, ինչու հետևորդ չունեք, ինչու չեն … Չի կարելի այդպես, չէ՞։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Տեսա՞ք, գնացին, պրն Գաբրիելյան։ Եզրափակիչ ելույթի կարիք տեսնո՞ւմ եք։ Շնորհակալություն, հարցի քննարկումն ավարտվեց։ Հա՞, համեցեք, պրն Գաբրիելյան։

 Վ.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ես ևս մի անգամ անդրադառնամ այս թեմային: Ուզում եմ իմ գործընկերոջը երկրորդել այդ առումով, որ այն նորմը, որը բերվում է և ներդրվում է այս օրենքում, ես էլ մեջբերեմ. «Լիազորված մարմնի արխիվի նյութերը գաղտնազերծում կամ ոչնչացնում են օրենքով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով», ինչն իրենից ենթադրում է, որ երբ որ այստեղ գրված է, որ այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով է գաղտնազերծում կամ ոչնչացվում, փաստացի, մենք պետք է հանգենք նրան, որ գաղտնազերծվում և ոչնչացվում կամ ոչնչացվում է միայն «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» օրենքի համաձայն, որն ասում է. «Սույն օրենքով նախատեսված պահպանման ժամկետները լրանալուց հետո պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները սահմանված կարգով գաղտնազերծում են և համարվում են ծանոթանալու համար բաց կամ ոչնչացվում են» Այդ առումով՝ ես ձեզ հետ համաձայն եմ, սկզբից գաղտնազերծվում են, և կարգը, որով պետք է գաղտնազերծվի և հետո բաց լինի հրապարակման համար կամ ոչնչացվի, սահմանված է այս օրենքով և այս օրենքին կից այլ նորմատիվ ակտերով: Այստեղ միայն կան իրավական նորմը: Կարգը սահմանվում է այլ օրենքով:

Սա՝ բովանդակային մասով, մեկ էլ, պրն Մանուկյան, խնդրում եմ էլի, ես էլ շատ-շատ եմ ուզում և վստահ եմ, որ օրերից մի օր մենք կգանք, կհասնենք նրան, որ Նարիմանովից մինչև տարբեր կոբրաներ բոլոր տեղեկությունները կհրապարակվեն, ոչ թե գաղտնի կպահվեն: Խնդրում եմ ձեզ, էդ ոճը մի քիչ բան արեք, էլ, թողեք, պետք չէ տենց:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարցի քննարկումն ավարտվեց:

Հարգելի պատգամավորներ, քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյան: Համեցեք:

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, կարճ հիշեցնեմ նախագծի կարգավորման առարկան: Այն վերաբերում է ակցիզային հարկով հարկման ենթակա ապրանքները ներմուծելու, այնուհետ Հայաստանի Հանրապետությունից արտահանելու դեպքում ներմուծման փուլում վճարված ակցիզային հարկի գումարները Կառավարության սահմանած չափով, դեպքերում և կարգով հետ ստանալու իրավական հիմքերի ձևավորմանը:

Առաջինից երկրորդ ընթերցմամբ քննարկումների միջև ընկած ժամանակահատվածում Կառավարությունը մի առաջարկություն է ունեցել, որը զետեղված է երկրորդ ընթերցմամբ քննարկման համար նախատեսված տեքստում և վերաբերում է նախագծի ուժի մեջ մտնելուն: Նախնական տարբերակում նախատեսված էր, որ նախագիծն ուժի մեջ է մտնելու ընդունման օրը ներառող ամսվան հաջորդող ամսվա 1-ից: Դա, ըստ գնահատման՝ կարող է լինել կամ դեկտեմբերի 1-ը կամ հաջորդ տարվա հունվարի 1-ը: Որպեսզի ունենանք ավելի հստակ կարգավորում, առաջարկվում է, պարզապես, ամրագրել, որ նախագիծն ուժի մեջ է մտնելու 2023 թվականի հունվարի 1-ից: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Կառավարության հետ առաջարկ է ներկայացրել Բաբկեն Թունյանը:

Հարակից զեկուցմամբ հանդես կգա տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Կարեն Համբարձումյանը: Դուք կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Կարեն Համբարձումյան, համեցեք, պրն Համբարձումյան:

 Կ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, հարցը քննարկվեց տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում, կրկին, բոլորս քվեարկել ենք կողմ: Ասեմ նաև, որ եղավ խորքային քննարկում, պրն Արսենյանն ուներ որոշակի մտահոգություններ, կարծում եմ՝ փարատված են, պրն Արսենյան, և, առհասարակ, մենք՝ ինքներս, որպես Ազգային ժողովի պատգամավորներ, եթե երբևէ տեսնենք, որ ցանկացած օրենքի մասով կա բաց կամ կան խնդիրներ, մենք ինքներս պետք է մեր լիազորությունների սահմանում վերահսկողություն սահմանենք, որպեսզի, առհասարակ, ցանկացած տիպի արատավոր երևույթներ, որոնք տիրում են կամ պետք է տիրեն, հետայսու չլինեն: Շնորհակալություն, այդքանը:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Մտքերի փոխանակության համար գրանցում: Պրն Հակոբյան, եզրափակիչ ելույթների կարիք տեսնո՞ւմ եք: Շնորհակալություն: Հարցի քննարկումն ավարտվեց:

Քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և «Ժամանակավոր անաշխատունակության և մայրության նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյան: Համեցեք:

 Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

-Շնորհակալության: Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, երկրորդ ընթերցմամբ քննարկման համար ներկայացված է «Հայաստանի հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Ժամանակավոր անաշխատունակության և նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը: Հիշեցնեմ, որ կարգավորման առարկան վերաբերում է միկրոձեռնարկատիրության հարկման արտոնյալ համակարգի վերանայմանը երեք ուղղություններով:

Առաջին. առաջարկվում էր պասիվ եկամուտները դուրս մղել այս համակարգից, որովհետև այն համակարգի առջև ի սկզբանե դրված նպատակադրումների համատեքստում չէ: Առաջարկվում էր վերանայել վարձու աշխատողների եկամտահարկի դրույքաչափը՝ հատուկ կանոնից անցում կատարելով ընդհանուր կանոնին, որը ենթադրում է 20%-ի կիրառություն 2023 թվականին հունվարի 1-ից, և սահմանափակել միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտների կողմից դուրս գրվող հաշվարկային փաստաթղթերի հիման վրա շահութահարկ վճարողների հարկման բազան նվազեցնելու հնարավորությունը:

Առաջինից երկրորդ ընթերցմամբ քննարկումների միջև ընկած ժամանակահատվածում երեք առաջարկություններ են ձևավորվել:

Առաջինը՝ Կառավարության և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ պրն Թունյանի կողմից համատեղ, և դա վերաբերում էր այս 5000 դրամը 20% դրույքաչափով փոխարինելու կանոնի ուժի մեջ մտնելու ժամկետին: Նախագծով նախատեսված էր, որ դա լինելու է 2023 թվականի հունվարի 1-ն այն տրամաբանությամբ, որ այստեղ Կառավարությունն իրավական խնդիր չէր տեսել, թեև ընդունելի էր, որ բովանդակային առումով սա բեռի ճշգրտում է և արժե մտածել այդ 6-ամսյա ժամանակահատվածը պահելու մասին: Ահա այս առաջարկը, որը, ինչպես նշեցի, համատեղ է ձևավորվել, ընդունվել է և նախագծով իրացված է, այսինքն՝ այդ 5000 դրամը 20%-ով փոխարինվելու կարգն ուժի մեջ կմտնի 2023 թվականի հուլիսի 1-ից:

Մյուս երկու առաջարկները Կառավարությունն է հեղինակել, խմբագրական բնույթի են և զետեղված են ամփոփաթերթում: Թերևս, այսքանը: Խնդրում եմ հավանության արժանացնել: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը:

Հարակից զեկուցող՝ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Ծովինար Վարդանյան: Խնդրեմ, համեցեք, տիկին Վարդանյան:

  Ծ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, տվյալ հարցը քննարկվել է տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում: Ինչպես նշեց հիմնական զեկուցողը, առաջարկները երեքն են եղել, երկուսը՝ խմբագրական և մեկը վերաբերում էր եկամտահարկի մասին դրույթին, որն ուժի մեջ կմտնի և 2023 թվականի հուլիսի 1-ից: Նախագիծն ստացել է դրական եզրակացություն, փոփոխությունները՝ ներառյալ: Խնդրում եմ կողմ քվեարկել:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, տիկին Վարդանյան, հարցեր չեն կարող լինել, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը:             Մտքերի փոխանակության համար գրանցում: Համեցեք, պրն Թունյան:

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Քանի որ մեր ընդդիմադիր գործընկերներից ոչ բոլորը վերադարձան դահլիճ, ես ուզում էի մի հատ էլ այս հարցը պարզաբանել: Շատ լավ է, պրն Խաչատրյան, որ այստեղ եք: Կոնկրետ այս նախագիծը և «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» նախորդ օրենքի նախագիծը, որը քննարկում էինք և որի վերաբերյալ մտահոգություն հնչեց, որ անում ենք չքննարկված, արագացված ընթացակարգով, արտահերթ ռեժիմով, ուզում եմ հիշեցնել, որ երկու նախագծերն էլ շրջանառության մեջ են մտե լայս տարվա հոկտեմբերի 11-ին: Լրացել է պատգամավորների կողմից առաջարկներ ներկայացնելու ժամկետը, որևէ առաջարկ չի եղել, ինչը հասկանալի է, բայց առավոտյան, երբ սա քննարկում էինք, ու հնչեցին որոշ մտահոգություններ, օրինակ՝ ժամկետի հետ կապված, ուժի մեջ մտնելու կամ հրատապության հետ կապված, որից հետո ձեզ հրավիրեցինք մասնակցելու հանձնաժողովի նիստին, կրկին, մեր հանձնաժողովի նիստն անցավ առանց ընդդիմադիր գործընկերների մասնակցության: Ես հույս ունեմ, որ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի հաջորդ նիստին մենք կտեսնենք ձեզ, որովհետև, իրոք, առանց ձեզ նիստերն անհետաքրքիր են անցնում: Ինչքան էլ որ ձեզ հետ երբեմն դժվար է, բայց առանց ձեզ անհետաքրքիր է և սիրով հրավիրում եմ ձեզ նոյեմբերի 30-ին ժամը 10-ին 214 սենյակ՝ նիստերի դահլիճ՝ մասնակցելու տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստին: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Եզրափակիչ ելույթի կարիք տեսնո՞ւմ եք: Հարցի քննարկումն ավարտվեց:

Հարգելի պատգամավորներ, քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Արմեն Սիմոնյան: Համեցեք:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ազգային ժողովի հարգարժան նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, հիշեցնեմ, որ նախագծերով առաջարկվում է կանոնավոր ուղևորափոխադրումների ոլորտում որոշակի փոփոխություններ իրականացնել, այն է՝ թույլատրել ներհամայնքային փոխադրումների ժամանակ, բացի գոյություն ունեցող մրցութային կարգից, որ Կառավարության 1994-Ն որոշմամբ է սահմանված, նաև ավելացնել «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքով կանոնավոր ուղևորափոխադրումների կազմակերպման հարցը, ինչը թույլ կտա, օրինակ՝ ծառայություններ ձեռք բերել ոչ թե մրցույթի ժամանակ ըստ առաջարկվող փոխադրավարձի, այլ ըստ մեկ կիլոմետր փոխադրման համար արժեքի, որը համայնքը կարող է վճարել փոխադրում իրականացնող կազմակերպությանը, իսկ փոխադրումներից ստացված եկամուտները կուղղվեն համայնքային բյուջե:

Ասեմ, որ առաջինից երկրորդ ընթերցման ժամանակ հիմնականում տեխնիկական բնույթի փոփոխություններ են իրականացվել և ուժի մեջ մտնելու հետ կապված փոփոխություն է իրականացվել: Այդտեղ՝ 5-րդ մասում վրիպակ էր տեղի ունեցել, որ 4 ամիս հետո պետք է մտնի ուժի մեջ, փոխել ենք, որ հրապարակումից 1 օր հետո: Թերևս, այսքանը: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Պրն Ալեքսանյան … Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Քանի որ գրավոր առաջարկներ չեն եղել, հարցեր չեն լինի:

Հարակից զեկուցող՝ տեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Հայկ Ցիրունյան: Համեցեք:

 Հ.ՑԻՐՈՒՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, մենք քննարկում ենք Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը: Տնտեսական հարցերի հանձնաժողովը երկրորդ ընթերցմամբ դրական եզրակացություն է տվել այս հարցին: Շնորհակալություն: Խնդրում եմ կողմ քվեարկել:

Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Մտքերի փոխանակության համար գրանցում: Եզրափակիչ ելույթների կարիք տեսնո՞ւմ եք: Շնորհակալություն, հարցի քննարկումն ավարտվեց:

Տեղեկացնեմ, որ սա վերջին հարցն է, պատգամավորների խնդրում եմ գալ դահլիճ, որովհետև այս հարցի քննարկումից հետո տեղի կունենա քվեարկություն:

Եվ այսպես, հարգելի պատգամավորներ, քննարկում ենք Ազգային ժողովի պատգամավորներ Արփինե Դավոյանի և Ալխաս Ղազարյանի կողմից ներկայացված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացում կատարելու մասին» և կից ներկայացված ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ Ազգային ժողովի պատգամավոր Արփինե Դավոյան: Համեցեք:

 Ա.ԴԱՎՈՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, առաջին ընթերցման ժամանակ մանրամասն ներկայացրել եմ օրենքի նախագծում կատարվող փոփոխությունները: Հիմա կարճ կարող եմ ասել, որ ներկայացված օրենսդրական փաթեթի նպատակն է ապահովել գործող կանոնակարգերի պահպանումն առ այն, որ 2023 թվականին հունվարի 1-ից հետո ևս ընթացիկ գործունեության ֆինանսավորման նկատմամբ վերահսկողությունն իրականացվի Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի կողմից, իսկ նախընտրական քարոզչության ֆինանսավորման նկատմամբ վերահսկողությունը՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի վերստուգիչ-վերահսկիչ ծառայության կողմից և երկարացնելով գործող կանոնակարգումները մինչև 2024 թվականին հունվարի 1-ը:

Ընտրական օրենսգրքում այս փոփոխությունների հետաձգման նպատակն ընտրությունների ֆինանսավորման վերահսկողության համակարգի խնդիրը ևս մեկ անգամ մանրամասն քննարկելն է առաջիկա բարեփոխումների շրջանակներում, հաշվի առնելով նաև Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի լիազորությունների բավականին լայն շրջանակը և ծանրաբեռնվածությունը:

Հանձնաժողովի նիստում որևէ առաջարկություն չի հնչել որևէ խմբակցության կողմից, հետևաբար՝ խնդրում եմ կողմ քվեարկել նախագծին: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը, հարցեր չեն կարող լինել, որովհետև գրավոր առաջարկներ չեն եղել:

Հարակից զեկուցող՝ պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Վարդանյան: Համեցեք, պրն Վարդանյան:

 Վ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

-Ազգային ժողովի մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, նախագիծը մանրամասն քննարկվել է պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովում: Նշեմ, որ առաջարկներ, ըստ էության, չեն եղել, և մենք քննարկել ենք նախագիծն այն բովանդակությամբ, որը քննարկվել է առաջին ընթերցման ընթացքում: Ինչպես արդեն նշվեց, նախագիծը կրում է տեխնիկական բնույթ և նպատակ է հետապնդում, ըստ էության, ապահովել տվյալ ընթացակարգի կիրառումն այնպես որ, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի և Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի լիազորությունները կարողանան իրացվել նորմալ ընթացակարգերով և որպեսզի հնարավորություն ընձեռվի, որ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը բավարար ժամկետ ունենա, որպեսզի այդ ընթացքում ձևավորի այն           անհրաժեշտ ընթացակարգերն ու փաստաթղթերը, որոնք հարկավոր կլինեն այս կանոնակարգումն ամբողջությամբ և արդյունավետ եղանակով կյանքի կոչելու համար:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Մտքերի փոխանակության համար գրանցում:

Ներողություն, ևս մեկ հարակից զեկուցող ունենք. արդարադատության նախարարի տեղակալ Արմենուհի Հարությունյան: Համեցեք:

 Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Մեծարգո նախագահ, հարգելի պատգամավորներ, ինչպես արդեն մատնանշվեց, ճիշտ է, փաթեթ է, բայց, միևնույնն է՝ տեխնիկական փոփոխություն է: Փոփոխությունը նպատակն է, որ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը հնարավորություն ունենա՝ լիարժեք իրագործելու իր վրա դրված բարձր պատասխանատվությունը: Այս առիթով որևէ դիտարկումներ Կառավարության կողմից չեն ներկայացվել: Խնդրում եմ կողմ քվեարկել: Շնորհակալություն:

 Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Մտքերի փոխանակության համար գրանցում: Եզրափակիչ ելույթի կարիք տեսնո՞ւմ եք: Շնորհակալություն: Հարցի քննարկումն ավարտվեց, անցնում ենք քվեարկության:

Այսպիսով, խնդրում եմ ուշադիր լինել:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Ազգային անվտանգության մարմինների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքների նախագծի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 60

Դեմ՝ 28

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշում ընդունվել է:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 60

Դեմ՝ 0

Ձեռնպահ՝ 29

Որոշումն ընդունվել է:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և  ««Ժամանակավոր անաշխատունակության և մայրության նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 60

Դեմ՝ 29

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումն ընդունվել է:

Քվեարկության է դրվում Կառավարության կողմից ներկայացված՝ ««Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և ««Տրանսպորտի մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 60

Դեմ՝ 0

Ձեռնպահ՝ 29

Որոշումն ընդունվել է:

Հարգելի պատգամավորներ, քվեարկվող վերջին հարցը սահմանադրական է: Տեղեկացնեմ, որ 5 պատգամավորներ թողել են իրենց գրավոր համաձայնությունը՝ «կողմ» քվեարկությունը:

Քվեարկության է դրվում Ազգային ժողովի պատգամավորներ Արփինե Դավոյանի և Ալխաս Ղազարյանի կողմից ներկայացված՝ ««Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացում կատարելու մասին» և կից ներկայացված ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հաշվեք պրն Բաբայանի ձայնը:

Քվեարկություն:

Կողմ՝ 65

Դեմ՝ 29

Ձեռնպահ՝ 0

 Որոշումն ընդունվել է:

Շնորհակալություն, նիստն ավարտված է:




ԱԺ Նախագահ  |  Պատգամավորներ|  ԱԺ խորհուրդ  |  Հանձնաժողովներ  |  Խմբակցություններ  |  Աշխատակազմ
Օրենսդրություն  |   Նախագծեր  |  Նիստեր  |   Լուրեր  |  Արտաքին հարաբերություններ   |  Գրադարան  |  Ընտրողների հետ կապեր  |  Հղումներ  |  RSS